Soru 1 |
Şok | |
Burkulma | |
Kalp durması | |
Kulak çınlaması |
Bu soruda, ilk yardımın en önemli konularından biri olan ve acil müdahale gerektiren bir durumun tanımı verilmiştir. Soruda geçen anahtar ifadeler şunlardır: kalp-damar sisteminin yetersizliği, yaşamsal organlara kan gitmemesi, ani tansiyon düşüklüğü ve dolaşım yetmezliği. Bu tanımın hangi tıbbi duruma karşılık geldiğini bularak doğru seçeneği işaretlememiz istenmektedir.
Doğru cevap a) Şok seçeneğidir. Çünkü şok, tam olarak soruda tarif edilen durumdur. Herhangi bir nedenle (şiddetli kanama, kalp krizi, ciddi alerji, enfeksiyon vb.) dolaşım sisteminin, vücudun doku ve organlarına, özellikle beyin gibi yaşamsal organlara yeterli miktarda kan ve dolayısıyla oksijen gönderememesi halidir. Bu durum, kan basıncında (tansiyonda) ani bir düşüşe neden olur ve acil müdahale gerektiren, hayati tehlikeye yol açan bir dolaşım yetmezliğidir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:
- b) Burkulma: Bu seçenek yanlıştır. Burkulma, eklemlerin zorlanması sonucu bağların anlık olarak gerilmesi veya yırtılmasıdır. Bu durum, dolaşım sisteminin genel bir yetmezliği değil, bölgesel bir kas-iskelet sistemi yaralanmasıdır. Tansiyon düşüklüğü veya yaşamsal organlara kan gitmemesi gibi durumlarla doğrudan bir ilgisi yoktur.
- c) Kalp durması: Bu seçenek de doğru cevap değildir, ancak şok ile karıştırılabilir. Kalp durması, kalbin kan pompalama işlevinin tamamen ve aniden durmasıdır. Şok durumunda ise kalp genellikle çalışmaya devam eder (hatta bazen daha hızlı çalışır), ancak sistemin bütünü kanı etkili bir şekilde dolaştıramaz. Kalp durması şoka neden olabilir veya ilerlemiş bir şok kalp durmasına yol açabilir, ancak sorudaki tanım doğrudan şoku ifade etmektedir, kalbin tamamen durmasını değil.
- d) Kulak çınlaması: Bu seçenek tamamen ilgisizdir. Kulak çınlaması (tinnitus), ortamda ses olmamasına rağmen kulakta ses algılanmasıdır ve genellikle farklı bir sağlık sorununun belirtisidir. Soruda bahsedilen hayatı tehdit eden genel dolaşım yetmezliği tanımıyla hiçbir ilişkisi bulunmamaktadır.
Soru 2 |
30 kalp masajı, 2 suni solunumu 5 tur uyguladıktan sonra | |
60 kalp masajı, 1 suni solunumu 5 tur uyguladıktan sonra | |
30 kalp masajı, 2 suni solunum uygulamasının hemen sonrası | |
60 kalp masajı, 2 suni solunum uygulamasının hemen sonrası |
Bu soruda, ilk yardımcının tek başınayken kalp ve solunumu durmuş bir çocuğa (1-8 yaş) temel yaşam desteği uygularken, 112'yi aramak için en doğru zamanın ne olduğu sorgulanmaktadır. Sorudaki kilit noktalar, ilk yardımcının "yalnız olması" ve kazazedenin "çocuk" olmasıdır. Bu iki durum, yardım çağırma sıralamasını doğrudan etkiler.
Doğru Cevap: a) 30 kalp masajı, 2 suni solunumu 5 tur uyguladıktan sonra
Bu seçeneğin doğru olmasının temel nedeni, çocuklarda kalp durmasının en yaygın sebebinin solunum problemleri (oksijensizlik) olmasıdır. Yetişkinlerin aksine, çocuklarda kalp genellikle aniden durmaz; önce solunum durur ve oksijen yetersizliğinden dolayı kalp de durur. Bu nedenle, tek başına olan bir ilk yardımcının önceliği, yardım çağırmadan önce çocuğun vücuduna ve özellikle beynine bir miktar oksijen göndermektir. Bu da yaklaşık 2 dakika süren 5 tur kalp masajı ve suni solunum ile sağlanır.
- 30 Kalp Masajı / 2 Suni Solunum: Bu, hem yetişkinler hem de çocuklar için standart Temel Yaşam Desteği (TYD) oranıdır.
- 5 Tur Uygulama: 30:2 oranındaki bu döngünün 5 kez tekrarlanması, yaklaşık 2 dakikalık bir ilk müdahaleye denk gelir. Bu süre, yardım gelene kadar beyin hasarını en aza indirmek için kritik öneme sahiptir.
- Sonra Tıbbi Yardım İsteme: İlk yardımcının yalnız olduğu ve kazazedenin çocuk olduğu durumlarda "önce uygula, sonra ara" prensibi geçerlidir. 5 tur TYD uygulandıktan sonra çocuk hala tepkisizse, ilk yardımcı çocuğu bırakarak hemen 112'yi aramalıdır.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- b) 60 kalp masajı, 1 suni solunumu 5 tur uyguladıktan sonra: Bu seçenek yanlıştır çünkü 60:1 oranı standart bir kalp masajı ve suni solunum oranı değildir. Doğru oran her zaman 30 kalp masajına 2 suni solunumdur (30:2).
- c) 30 kalp masajı, 2 suni solunum uygulamasının hemen sonrası: Kalp masajı ve solunum oranı (30:2) doğru olsa da, zamanlama yanlıştır. Sadece bir tur (yaklaşık 24 saniye) müdahaleden sonra yardım çağırmak için ara vermek, oksijene acil ihtiyacı olan çocuğa yeterli müdahalenin yapılmasını engeller. Öncelik, 5 tur boyunca kesintisiz müdahaledir.
- d) 60 kalp masajı, 2 suni solunum uygulamasının hemen sonrası: Bu seçenek hem oran (60:2 standart değildir) hem de zamanlama ("hemen sonrası") açısından hatalıdır. Bu nedenle en yanlış şıklardan biridir.
Özetle, ehliyet sınavında bu tür bir soruyla karşılaştığınızda hatırlamanız gereken en önemli kural şudur: Eğer tek başınızaysanız ve yardıma ihtiyacı olan bir çocuk veya bebekse, önce 5 tur (yaklaşık 2 dakika) 30:2 oranında kalp masajı ve suni solunum uygulayın, ardından 112'yi arayın. Eğer yardıma ihtiyacı olan bir yetişkin ise, genellikle önce 112'yi aramanız, sonra müdahaleye başlamanız istenir.
Soru 3 |
Omurga kırığı olan | |
Kaburga kırığı olan | |
Birinci derece yanığı olan | |
Kolunda yara ve kırık olan |
Bu soruda, bir trafik kazası sonrası yaralılardan hangisinin taşınması sırasında kesinlikle sedye kullanılması gerektiği sorulmaktadır. Buradaki anahtar kelime "kesinlikle" kelimesidir. Bu, yaralının en ufak yanlış bir hareketle hayati tehlikeye girebileceği veya kalıcı bir hasar alabileceği durumu bulmamız gerektiği anlamına gelir.
Doğru Cevap: a) Omurga kırığı olan
Omurga, içerisinde beyinden gelen sinirlerin tüm vücuda dağılmasını sağlayan omuriliği barındırır. Omurga kırığı şüphesi olan bir kazazedenin bilinçsizce hareket ettirilmesi, kırık kemik parçalarının omuriliğe baskı yapmasına veya onu zedelemesine neden olabilir. Bu durum, kazazedenin felç kalmasına hatta hayatını kaybetmesine yol açabilir.
Bu nedenle, omurga yaralanması şüphesi olan bir kişi, baş-boyun-gövde ekseni bozulmadan, sert bir zemin üzerine yatırılarak (sedye gibi) taşınmalıdır. Sedye kullanımı, vücudun bir bütün olarak hareket etmesini sağlayarak omuriliğe gelebilecek ek zararı önler. Bu, ilk yardımın en temel ve en önemli kurallarından biridir.
Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:
- b) Kaburga kırığı olan: Kaburga kırığı ağrılı bir durumdur ve nefes almayı zorlaştırabilir. Ancak bu durumdaki bir kazazede, genellikle bilinci açıksa ve başka ciddi bir yaralanması yoksa, nefes almasını kolaylaştıracak şekilde oturtularak veya yarı oturur pozisyonda taşınabilir. Sedye kullanımı zorunlu değildir.
- c) Birinci derece yanığı olan: Birinci derece yanık, derinin en üst tabakasını etkileyen en hafif yanık türüdür (güneş yanığı gibi). Kazazedenin genel durumunu ve hareket kabiliyetini etkilemez. Bu durumdaki bir kişi sedye ile taşınmayı gerektirmez, rahatlıkla yürüyebilir.
- d) Kolunda yara ve kırık olan: Kol kırığı olan bir kazazedenin yaralı kolu sabitlenmeli (örneğin bir askı ile) ve kanaması durdurulmalıdır. Ancak bu yaralanma, kişinin yürümesini veya oturarak taşınmasını engellemez. Tüm vücudun sabitlenmesini gerektiren bir durum olmadığı için sedye kullanımı kesin bir zorunluluk değildir.
Özetle, seçenekler arasında hayati bir organ olan omuriliği koruma zorunluluğu nedeniyle en kritik ve hareket ettirilmesi en riskli durum omurga kırığıdır. Diğer yaralanmalar ciddi olabilse de, yanlış taşıma sonucu felç gibi geri döndürülemez bir hasar riski taşımazlar. Bu yüzden omurga kırığı şüphesi olan her kazazede kesinlikle sedye ile taşınmalıdır.
Soru 4 |
Trafik kazalarında ölümlerin % 80’i kafatası ve omurga yaralanmalarından olmaktadır. Bu yaralanmalarda bilinçli ilk yardım, sakatlıkları önler ve hayatı kurtarır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kafatası ve omurga yaralanmalarında yapılması gereken ilk yardım uygulamalarındandır?
Kazazedenin yalnız bırakılması | |
Baş-boyun-gövde ekseninin korunması | |
Bilinci açıksa hareket etmesinin sağlanması | |
Hava yolu açıklığını sağlamak için koma pozisyonu verilmesi |
Bu soruda, trafik kazalarında en sık görülen ve en tehlikeli sonuçlara yol açabilen kafa ve omurga yaralanmalarında, bir ilk yardımcı olarak yapılması gereken en doğru ve hayat kurtarıcı müdahalenin ne olduğu sorgulanmaktadır. Sorunun giriş paragrafında da belirtildiği gibi, bu tür yaralanmalarda yapılacak bilinçli ilk yardım, kişinin sakat kalmasını önleyebilir veya hayatını kurtarabilir. Bu nedenle, en temel kuralı bilmek kritik öneme sahiptir.
Doğru cevap b) Baş-boyun-gövde ekseninin korunması seçeneğidir. Çünkü kafa ve omurga yaralanmalarında en büyük tehlike, omuriliğin zarar görmesidir. Omurilik, beyinden gelen sinir komutlarını vücuda ileten çok hassas bir yapıdır ve omurganın içinde korunur. Kaza anında omurgada meydana gelebilecek bir kırık veya zedelenme, kazazedenin yanlış hareket ettirilmesiyle omuriliğe baskı yapabilir veya onu kesebilir. Bu durum, felç veya ölümle sonuçlanabilir. Bu nedenle, kazazedenin başı, boynu ve gövdesi aynı hizada, yani düz bir çizgi (eksen) üzerinde tutularak kesinlikle hareket ettirilmemelidir. Bu, profesyonel sağlık ekipleri gelene kadar yapılacak en önemli müdahaledir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- a) Kazazedenin yalnız bırakılması: Bu seçenek temel ilk yardım kurallarına tamamen aykırıdır. Yaralı bir kişi, özellikle de kafa travması geçirmişse, bilincini kaybedebilir, solunumu durabilir veya durumu aniden kötüleşebilir. Bu yüzden kazazede sürekli gözlem altında tutulmalı, sakinleştirilmeli ve 112 Acil Servis aranarak yardım istenmelidir. Onu yalnız bırakmak, hayati tehlikeye atmak demektir.
- c) Bilinci açıksa hareket etmesinin sağlanması: Bu, yapılabilecek en tehlikeli hatalardan biridir. Kazazedenin bilincinin açık olması veya ağrısının olmadığını söylemesi, omurgasında bir sorun olmadığı anlamına gelmez. Kırık bir omur, kişi hareket edene kadar omuriliğe zarar vermemiş olabilir. Ancak en ufak bir hareket, bu kırık kemiklerin yerinden oynamasına ve omuriliği zedelemesine neden olabilir. Bu yüzden "kıpırdama" veya "kalkmaya çalışma" gibi telkinlerde bulunmak yerine, "sakın hareket etme" denilmelidir.
- d) Hava yolu açıklığını sağlamak için koma pozisyonu verilmesi: Hava yolu açıklığını sağlamak ilk yardımın temel amacıdır, ancak yöntemi duruma göre değişir. Koma pozisyonu (iyileşme/derlenme pozisyonu), bilinci kapalı ama solunumu olan kazazedelere, dillerinin geriye kaçmasını veya kusmuklarını yutmalarını engellemek için verilir. Ancak bu pozisyon, kişiyi yan çevirmeyi gerektirdiği için baş-boyun-gövde eksenini bozar. Omurga yaralanması şüphesinde bu pozisyon kesinlikle verilmez. Bunun yerine, profesyonellerin uyguladığı "çene itme" gibi özel manevralarla hava yolu açılır, ancak bir ilk yardımcı için en güvenli yol, ekseni koruyarak beklemektir.
Özetle, bir trafik kazasında yerde yatan ve kafa, boyun veya sırtından darbe aldığından şüphelendiğiniz bir kişiye yapacağınız en büyük iyilik, onu sabit tutmak ve profesyonel yardım gelene kadar baş-boyun-gövde eksenini korumaktır. Bu basit ama hayati kural, bir insanın hayatının geri kalanını sağlıklı bir şekilde geçirmesini sağlayabilir.
Soru 5 |
Bilincini kaybeden | |
Açık karın yarası olan | |
Solunum zorluğu olan | |
Ayak bileğinde çıkık olan |
Bu soruda, çok sayıda yaralının olduğu bir kaza ortamında, ilk yardım ve taşıma önceliklerinin nasıl belirlenmesi gerektiği sınanmaktadır. Bu durumlarda uygulanan sisteme triyaj (yaralı seçimi ve öncelik belirleme) denir. Triyajın temel amacı, kısıtlı imkanlarla mümkün olan en fazla sayıda insanın hayatını kurtarmaktır. Bu nedenle, yaralılar durumlarının aciliyetine göre sıralanır.
Öncelik sıralaması yapılırken temel kural, hayati tehlikesi en yüksek olan yaralıya ilk müdahalenin yapılması ve ilk olarak onun taşınmasıdır. Hayati tehlike, kişinin solunumunu, dolaşımını veya bilincini doğrudan etkileyen durumlardır. Bu yaralılar müdahale edilmezse kısa süre içinde hayatlarını kaybedebilirler.
Şimdi diğer seçeneklerin neden daha öncelikli olduğuna bakalım:
- a) Bilincini kaybeden: Bilinç kaybı, beyin kanaması, şok veya solunum yolunun tıkanması gibi çok ciddi bir durumun habercisi olabilir. Ayrıca, bilinci kapalı bir yaralının dili geriye kaçarak kendi solunum yolunu tıkayabilir. Bu nedenle, bilinci kapalı yaralılar hayati tehlike taşıdığı için ilk taşınması gerekenler arasındadır.
- b) Açık karın yarası olan: Açık karın yaralanmaları, iç organların zarar görmesi ve ciddi iç kanama riski nedeniyle son derece tehlikelidir. Bu durum, yaralının hızla şoka girmesine ve hayatını kaybetmesine neden olabilir. Bu yüzden bu tür yaralılar da acilen hastaneye sevk edilmelidir.
- c) Solunum zorluğu olan: Solunum, yaşamın en temel fonksiyonudur. Solunum zorluğu çeken bir yaralı, dakikalar içinde hayatını kaybedebilir. İlk yardımın ABC'si (Hava yolu, Solunum, Dolaşım) kuralına göre solunum her zaman en yüksek önceliğe sahiptir. Bu nedenle, bu yaralı kesinlikle ilk taşınması gerekenlerdendir.
Doğru cevabın neden "Ayak bileğinde çıkık olan" olduğuna gelirsek:
d) Ayak bileğinde çıkık olan: Ayak bileğindeki bir çıkık, acı verici ve hareket kabiliyetini kısıtlayan bir durum olsa da, yaralının hayatını doğrudan tehdit etmez. Bu yaralının solunumu, dolaşımı ve bilinci yerindedir. Diğer seçeneklerdeki gibi kısa sürede ölüm riski taşımaz. Bu nedenle, kaynakların daha acil durumdaki yaralılara yönlendirilmesi için, genel durumu stabil olan bu yaralı en sona bırakılır.
Özetle, bir kaza yerinde öncelik sıralaması yapılırken; solunumu durmuş veya zorlananlar, durdurulamayan kanaması olanlar ve bilinci kapalı olanlar ilk sıralarda yer alır. Ayak bileği çıkığı gibi hayati tehlike oluşturmayan yaralanmalar ise bu kritik hastalar sevk edildikten sonra taşınır. Bu yüzden doğru cevap d seçeneğidir.
Soru 6 |
Yalnız I | |
I ve II | |
II ve III | |
I, II ve III |
Bu soruda, bir kaza veya acil durum anında ilk yardım uygulayacak bir kişide bulunması gereken temel ve en önemli özellikler sorgulanmaktadır. İlk yardımın amacı, profesyonel sağlık ekipleri gelene kadar hayat kurtarmak, durumun kötüleşmesini önlemek ve iyileşmeyi kolaylaştırmaktır. Bu amaçlara ulaşabilmek için ilk yardımcının belirli ilkelere uyması gerekir.
Şimdi soruda verilen öncülleri tek tek inceleyelim:
- I- Her zaman tedbirli olmak: Bu, ilk yardımın en temel kuralıdır. İlk yardımcı, müdahale etmeden önce kendi can güvenliğini, olay yerinin güvenliğini ve yaralının güvenliğini sağlamalıdır. Örneğin, trafik kazası olan bir yolda uyarı işaretleri koymadan, akan trafiğin ortasında yardım etmeye çalışmak hem ilk yardımcı hem de yaralı için yeni tehlikeler yaratır. Bu nedenle tedbirli olmak, ilk yardımcının olmazsa olmaz bir özelliğidir.
- II- Soğukkanlılığını korumak: Kaza ve acil durum anları panik ve korku dolu olabilir. İlk yardımcının paniğe kapılması, doğru düşünmesini ve etkili müdahale yapmasını engeller. Soğukkanlı kalmak, durumu doğru analiz etmeyi, öncelikleri belirlemeyi, yaralıyı sakinleştirmeyi ve eldeki imkanları en verimli şekilde kullanmayı sağlar. Bu yüzden soğukkanlılık, başarılı bir ilk yardım için kritik öneme sahiptir.
- III- Emin olmadığı uygulamalardan kaçınmak: İlk yardımcının temel ilkesi "önce zarar verme" olmalıdır. Bilgi ve becerisinin yetmediği, nasıl yapılacağından emin olmadığı bir müdahaleyi yapmaya çalışmak, yaralıya faydadan çok zarar verebilir. Örneğin, kırık bir kemiği yerine oturtmaya çalışmak veya yaraya yabancı maddeler sürmek durumu çok daha kötüleştirebilir. İlk yardımcı, sadece bildiği ve eğitimini aldığı uygulamaları yapmalı, bilmedikleri için ise 112'yi arayarak profesyonel yardım beklemelidir.
Doğru Cevabın Değerlendirilmesi
d) I, II ve III seçeneği doğrudur. Çünkü yukarıda açıkladığımız gibi, etkili ve güvenli bir ilk yardım için bu üç özelliğin hepsi bir arada bulunmalıdır. Tedbirli olmak güvenliği sağlar, soğukkanlı olmak doğru karar vermeyi sağlar ve bilinmeyen uygulamalardan kaçınmak ise yaralıya zarar vermeyi önler. Bu üç ilke, bir bütün olarak ilk yardımcının temel davranış modelini oluşturur.
Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması
- a) Yalnız I: Sadece tedbirli olmak yeterli değildir. Tedbirli ama panik içinde olan veya bilmediği bir müdahaleyi yapmaya kalkan bir kişi yine de tehlike yaratabilir. Bu yüzden bu seçenek eksiktir.
- b) I ve II: Tedbirli ve soğukkanlı olmak çok önemlidir, ancak bu iki özelliğe sahip bir kişi, eğer bilmediği bir uygulamayı yapmaya kalkışırsa (III. ilkeyi ihlal ederse) yaralıya ciddi zararlar verebilir. Bu seçenek, "zarar vermeme" ilkesini dışarıda bıraktığı için eksiktir.
- c) II ve III: Soğukkanlı olup bilmediği uygulamadan kaçınan bir kişi, eğer tedbirli davranmazsa (I. ilkeyi ihlal ederse) olay yerindeki bir tehlike (örneğin trafik, yangın, elektrik kaçağı) nedeniyle kendisi de yaralanabilir. Kendisi yaralanan bir ilk yardımcı kimseye yardım edemez. Bu yüzden bu seçenek de eksiktir.
Soru 7 |
Ellerin parmakları göğüs kafesiyle temas ettirilmeden, dirsekler bükülmeden ve göğüs kemiği üzerine vücuda dik olacak şekilde tutulması | |
Göğüs kemiğinin alt ve üst ucunun tespit edilerek üst yarısına, orta ve yüzük par- mağının dik olarak yerleştirilmesi | |
Uygulama hızının dakikada 30 bası ola- cak şekilde ayarlanması | |
Göğüs kemiği 3 cm aşağı inecek şekilde bası uygulanması |
a) Ellerin parmakları göğüs kafesiyle temas ettirilmeden, dirsekler bükülmeden ve göğüs kemiği üzerine vücuda dik olacak şekilde tutulması
Bu seçenek DOĞRUDUR. Yetişkinlerde etkili bir kalp masajı için tam olarak bu pozisyon gereklidir. Güçlü olan elin ayası (avuç içi topuğu) göğüs kemiğinin alt yarısının ortasına yerleştirilir, diğer el üzerine kenetlenir. Bası gücünün sadece avuç içinden gelmesi ve kaburgalara zarar vermemesi için parmaklar yukarı kaldırılır ve göğüs kafesine temas ettirilmez. Dirseklerin bükülmemesi ve kolların dik tutulması ise, bası uygularken sırttan ve omuzdan, yani vücut ağırlığından güç alınmasını sağlar, bu da daha etkili ve daha az yorucu bir masaj demektir.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
-
b) Göğüs kemiğinin alt ve üst ucunun tespit edilerek üst yarısına, orta ve yüzük parmağının dik olarak yerleştirilmesi
Bu ifade yanlıştır. İlk olarak, kalp masajı göğüs kemiğinin üst yarısına değil, alt yarısının ortasına yapılır. İkinci ve en önemli hata ise, "orta ve yüzük parmağının" kullanılmasıdır. Bu teknik, yetişkinlerde değil, bebeklerde (0-1 yaş) uygulanan kalp masajı tekniğidir. Yetişkinlerde iki elin ayası kullanılır.
-
c) Uygulama hızının dakikada 30 bası olacak şekilde ayarlanması
Bu ifade yanlıştır. Kalp masajında hedeflenen hız, kalbin normal atış hızına yakın bir ritim sağlamaktır. Bu nedenle uygulama hızı dakikada 100 ila 120 bası arasında olmalıdır. "30 bası" ifadesi, genellikle 30 kalp masajı sonrası 2 suni solunum (30:2 kuralı) ile karıştırılmaktadır, ancak bu dakikadaki hızı ifade etmez.
-
d) Göğüs kemiği 3 cm aşağı inecek şekilde bası uygulanması
Bu ifade yanlıştır. Yetişkin bir insanda kalbin etkili bir şekilde sıkıştırılabilmesi için göğüs kemiğinin yeterince çökmesi gerekir. Bu derinlik en az 5 cm olmalıdır (ancak 6 cm'yi geçmemelidir). 3 cm'lik bir bası, yetişkinler için çok yetersizdir ve kanın vücuda pompalanmasını sağlayamaz. Bu derinlik daha çok çocuklar için geçerlidir.
Özetle: Doğru cevap 'a' şıkkıdır çünkü yetişkinlerde kalp masajı; doğru el pozisyonu (parmaklar havada), bükülmeyen dirsekler ve vücut ağırlığı kullanılarak, dakikada 100-120 hızında ve en az 5 cm derinliğinde uygulanmalıdır.
Soru 8 |
Sürekli buzla ovulur. | |
Kuvvetli masaj yapılır. | |
Sıcak uygulama yapılır. | |
Hareketsiz kalması sağlanır. |
d) Hareketsiz kalması sağlanır. (DOĞRU)
Kırık ve çıkıklarda ilk yardımın altın kuralı, yaralı bölgeyi kesinlikle hareket ettirmemektir. Çünkü kırılan kemik uçları veya yerinden çıkan eklem hareket ettirildiğinde, çevresindeki damarlara, sinirlere ve kaslara zarar verebilir. Bu durum, basit bir kırığı karmaşık hale getirebilir, iç kanamaya yol açabilir veya kalıcı sakatlıklara neden olabilir. Yaralı bölgenin hareketsizliğini sağlamak (tespit veya sabitleme), bu ikincil yaralanmaları önler, ağrıyı azaltır ve güvenli bir şekilde hastaneye nakledilmesine olanak tanır.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- a) Sürekli buzla ovulur. Bu seçenek iki sebepten yanlıştır. Birincisi, "ovmak" eylemi yaralı bölgeye hareket ve baskı uygulamak demektir, bu da hareketsizlik kuralını ihlal eder ve daha fazla hasara yol açar. İkincisi, buzun "sürekli" olarak cilde temas ettirilmesi donma yanıklarına sebep olabilir. Soğuk uygulama şişliği ve ağrıyı azaltmak için faydalıdır ancak bir beze sarılarak 15-20 dakikalık periyotlarla yapılmalıdır.
- b) Kuvvetli masaj yapılır. Bu, yapılabilecek en tehlikeli müdahalelerden biridir. Kırık bir kemiğe veya çıkık bir ekleme masaj yapmak, inanılmaz bir acıya sebep olacağı gibi, kırık kemik uçlarının damarları ve sinirleri parçalamasına neden olabilir. Bu durum, ciddi iç kanamalara ve geri döndürülemez sinir hasarlarına yol açarak durumu çok daha kötüleştirir.
- c) Sıcak uygulama yapılır. Sıcak uygulama, kan damarlarını genişleterek bölgeye kan akışını artırır. Kırık gibi akut bir yaralanmada bölgede zaten iç kanama ve ödem (şişlik) vardır. Sıcak uygulamak, kanamayı ve şişliği daha da artırarak basıncın yükselmesine ve ağrının şiddetlenmesine neden olur. Bu nedenle sıcak uygulama, bu tür yeni yaralanmalarda kesinlikle yapılmamalıdır.
Özetle, ehliyet sınavında ve gerçek hayatta karşınıza çıkabilecek bir kırık veya çıkık durumunda hatırlamanız gereken en önemli şey; yaralı bölgeyi bulduğunuz pozisyonda sabitlemek ve kesinlikle hareket ettirmemektir. Diğer tüm müdahaleler (masaj, ovma, sıcak uygulama) durumu daha da kötüleştirme riski taşır.
Soru 9 |
İtfaiyeci yöntemi | |
Rentek manevrası | |
Heimlich manevrası | |
Sürükleme yöntemi |
Doğru Cevap: d) Sürükleme yöntemi
Açıklamada verilen durumlar, sürükleme yöntemini net bir şekilde tarif etmektedir. Çünkü enkaz altı veya tünel gibi kazazedeyi ayağa kaldırmanın mümkün olmadığı dar ve tehlikeli alanlarda, kişiyi güvenli bir yere çekerek çıkarmak en mantıklı yöntemdir. Ayrıca, ilk yardımcının kendisinden daha iri ve kilolu bir kazazedeyi kaldırmaya çalışması hem kendi sağlığı için risklidir hem de başarısız olabilir; bu durumda sürükleyerek taşımak, gücü daha verimli kullanmayı sağlar ve daha güvenlidir. Bu nedenle, sorudaki tüm koşullar sürükleme yöntemi ile birebir örtüşmektedir.Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) İtfaiyeci yöntemi: Bu teknikte ilk yardımcı, kazazedeyi omzuna alarak taşır. Bu yöntemi uygulayabilmek için ilk yardımcının ayağa kalkması gerekir ki bu, tünel gibi basık veya enkaz gibi dar bir alanda imkansızdır. Ayrıca çok fazla güç gerektirdiği için iri ve kilolu kazazedeler için genellikle uygun değildir.
- b) Rentek manevrası: Bu manevra, özellikle trafik kazalarında, omurga yaralanması şüphesi olan kazazedeyi araç içinden çıkarmak için kullanılır. Temel amacı baş, boyun ve gövde eksenini bozmadan kazazedeyi güvenli bir yere almaktır. Soruda bahsedilen enkaz veya tünel gibi genel alanlar için değil, araç içi için özel bir tekniktir.
- c) Heimlich manevrası: Bu bir taşıma tekniği değildir. Soluk borusuna yabancı bir cisim kaçması sonucu oluşan tam tıkanmalarda, boğulmayı önlemek için yapılan bir ilk yardım müdahalesidir. Konuyla tamamen ilgisiz bir seçenektir.
Soru 10 |
Bilinç kaybı olması | |
Reflekslerin kaybolması | |
Sesli uyaranlara tepki vermemesi | |
Dolaşımın durması, kalp atımlarının alınamaması |
Doğru Cevap: d) Dolaşımın durması, kalp atımlarının alınamaması
Kalp masajının temel amacı, durmuş olan kalbin yerine kan pompalama görevini dışarıdan mekanik olarak yapmaktır. Bu sayede beyin ve diğer hayati organlara kan ve oksijen gitmesi sağlanır. Dolayısıyla, bir kişiye kalp masajı yapılması için en temel ve vazgeçilmez şart, kalbinin gerçekten durmuş olması, yani dolaşımın olmamasıdır. Kalbi atan bir kişiye kesinlikle kalp masajı yapılmaz; bu durum, çalışan bir kalbin ritmini bozarak hayati tehlikeye yol açabilir.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
a) Bilinç kaybı olması: Bir kişinin bilincini kaybetmesi (bayılma, koma gibi) kalp masajı için tek başına yeterli bir sebep değildir. Kazazede bayılmış olabilir ama kalbi ve solunumu normal bir şekilde devam ediyor olabilir. Bu durumda yapılacak ilk yardım, kişiyi güvenli bir pozisyona getirmek ve solunum yolunu açık tutmaktır.
b) Reflekslerin kaybolması: Reflekslerin kaybolması da bilinç kaybı gibi derin bir bilinçsizlik durumunu gösterir ancak doğrudan kalbin durduğu anlamına gelmez. Nörolojik rahatsızlıklar veya ciddi yaralanmalar sonucu refleksler kaybolabilirken dolaşım devam edebilir. Bu nedenle bu şık da kalp masajına başlamak için kesin bir kriter değildir.
c) Sesli uyaranlara tepki vermemesi: Bu durum, ilk yardımda bilinç kontrolünün ilk adımıdır ("İyi misiniz?" diye sormak gibi). Ancak kişinin sesli uyarana yanıt vermemesi, sadece bilincinin kapalı olduğunu gösterir. Bu adımdan sonra yapılması gereken, hemen solunumu ve dolaşımı (şah damarından nabız) kontrol etmektir; doğrudan kalp masajına başlamak değil.
Özet ve Akılda Kalması Gerekenler
İlk yardımda müdahale sırası çok önemlidir. Bir kazazede ile karşılaştığınızda izlemeniz gereken adımlar şöyledir:
- Bilinç Kontrolü: "İyi misiniz?" diye sorarak ve omzuna dokunarak bilinç durumunu kontrol edin.
- Solunum ve Dolaşım Kontrolü: Bilinç yoksa, hemen "Bak-Dinle-Hisset" yöntemiyle 10 saniye boyunca solunumu kontrol edin. Aynı anda şah damarından nabız (dolaşım) kontrolü yapın.
- Karar Anı: Eğer bilinç kapalı, solunum yok ve nabız alınamıyorsa, işte ancak bu durumda derhal kalp masajına başlanır.
Bu nedenle, kalp masajı için mutlak şart dolaşımın durması ve kalp atımlarının alınamamasıdır. Diğer şıklar, bu duruma yol açabilecek veya bu durumla birlikte görülebilecek belirtiler olsa da, kalp masajına başlamak için tek başlarına yeterli değillerdir.
Soru 11 |
Bebeğin yumuşak bir zemin üzerine, sırt üstü yatırılması | |
Hava yolu tıkanıklığına neden olan yabancı cisim varsa bebeğin yutmasının sağlanması | |
Bebeğin solunum yapıp yapmadığının bak-dinle-hisset yöntemiyle 1 dakika süre ile kontrol edilmesi | |
Solunum yoksa ağzın, bebeğin ağız ve burnunu içine alacak şekilde yerleştirilip ağız dolusu nefes verilmesi |
Doğru cevap D seçeneğidir. Bebeklerin yüzü ve solunum yolları çok küçük olduğu için, suni solunum yaparken ilk yardımcının ağzı bebeğin hem ağzını hem de burnunu tamamen kapatmalıdır. Bu yöntem, verilen havanın dışarı sızmasını engelleyerek doğrudan akciğerlere ulaşmasını sağlar. Ayrıca, bebeğe verilecek nefes "ağız dolusu" yani yanakların şişeceği kadar olmalıdır; yetişkindeki gibi derin bir nefes vermek bebeğin küçük akciğerlerine zarar verebilir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:- a) Bebeğin yumuşak bir zemin üzerine, sırt üstü yatırılması: Bu ifade yanlıştır. Etkili bir kalp masajı ve suni solunum için kazazedenin, özellikle de bir bebeğin, mutlaka sert ve düz bir zemin üzerine yatırılması gerekir. Yumuşak bir zemin (yatak, koltuk gibi) vücudun gömülmesine neden olur ve göğüs basılarını etkisiz hale getirir.
- b) Hava yolu tıkanıklığına neden olan yabancı cisim varsa bebeğin yutmasının sağlanması: Bu son derece tehlikeli ve yanlış bir uygulamadır. Hava yolunu tıkayan bir cisim kesinlikle yutturulmaya çalışılmaz; bu, cismin daha derine inerek durumu kötüleştirmesine yol açabilir. Bunun yerine, bebekler için önerilen sırtına vurma (5 kez) ve göğüs basısı (5 kez) manevraları ile cismin çıkarılması hedeflenir.
- c) Bebeğin solunum yapıp yapmadığının bak-dinle-hisset yöntemiyle 1 dakika süre ile kontrol edilmesi: Bak-dinle-hisset yöntemi doğru bir kontrol tekniğidir ancak süre kesinlikle yanlıştır. İlk yardımda zaman çok kritiktir ve solunum kontrolü en fazla 10 saniye sürmelidir. 1 dakika beklemek, müdahaleye başlamak için hayati bir zaman kaybı anlamına gelir ve beyin hasarı riskini artırır.
Soru 12 |
Hasta kendi kendine soluyuncaya kadar | |
Kalbi daha hızlı çalışana kadar | |
15 dakika | |
10 dakika |
Bu soruda, ilk yardımın en kritik anlarından biri olan solunum durması durumu ele alınmaktadır. Sorunun kilit noktası, kazazedenin kalbinin çalıştığı ancak nefes alıp vermediği bir senaryodur. Bu durumda yapılması gereken suni solunumun ne zaman sonlandırılması gerektiği sorulmaktadır.
Doğru Cevap: a) Hasta kendi kendine soluyuncaya kadar
Bu seçeneğin doğru olmasının temel nedeni, suni solunumun amacının kendisidir. Suni solunum, vücudun kendi kendine yapamadığı yaşamsal bir fonksiyonu (nefes almayı) dışarıdan destekleyerek beyin ve diğer organlara oksijen gitmesini sağlamaktır. Bu destek, hastanın solunum fonksiyonu geri dönene kadar devam etmelidir. Hasta yeniden normal bir şekilde nefes almaya başladığında, dışarıdan yapılan müdahaleye gerek kalmaz ve suni solunum sonlandırılır.
Ayrıca, ilk yardımcının görevi profesyonel sağlık ekipleri (112 Acil Servis) gelene kadar devam eder. Dolayısıyla, suni solunuma hasta kendi kendine solumaya başlayana kadar veya sağlık ekipleri gelip müdahaleyi devralana kadar devam edilir. Bu seçenek, ilk yardımın temel ve en mantıklı ilkesini ifade ettiği için doğrudur.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- b) Kalbi daha hızlı çalışana kadar: Bu seçenek yanlıştır çünkü sorun kalbin hızıyla ilgili değildir. Sorun, solunumun tamamen durmuş olmasıdır. Kalp zaten çalıştığı için hedefimiz kalbin hızını değiştirmek değil, akciğerlere hava göndermektir. Kalp atış hızındaki bir değişiklik, solunumun başladığı anlamına gelmez ve ilk yardımın hedefi bu değildir.
- c) 15 dakika ve d) 10 dakika: Bu iki seçenek de yanlıştır çünkü ilk yardımda bu tür kesin ve keyfi zaman sınırlamaları yoktur. Bir kazazedeye 10 veya 15 dakika sonra "süre doldu" diyerek müdahaleyi bırakmak, hayati tehlikeye yol açar. Belki de kazazede 16. dakikada nefes almaya başlayacaktır. Müdahale, hastanın durumuna göre belirlenir, saate göre değil.
Özetle, kalbi atan ama solunumu durmuş bir kişiye yapılan suni solunumun tek bir amacı vardır: kişi tekrar nefes almaya başlayana dek onu hayatta tutmak. Bu nedenle müdahale, ya bu olumlu gelişme yaşandığında ya da yetkili sağlık personeli geldiğinde son bulur.
Soru 13 |
Dönüş ışıklarının | |
Sis veya park ışıklarının | |
Uzağı gösteren ışıkların | |
Yakını gösteren ışıkların |
Doğru cevap d) Yakını gösteren ışıklar seçeneğidir. Yakını gösteren ışıklar, halk arasında "kısa farlar" olarak da bilinir. Bu farlar, ışığı yolun yüzeyine doğru eğimli bir açıyla yansıtarak sürücünün önündeki yaklaşık 25 metrelik mesafeyi aydınlatır. En önemli özelliği, karşı yönden gelen sürücünün gözünü almamasıdır. Bu sayede, iki araç birbirinin yanından geçerken sürücüler yolu ve kendi şeritlerini net bir şekilde görmeye devam edebilir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:- a) Dönüş ışıklarının: Dönüş ışıkları, yani sinyaller, yalnızca gidilecek yönü belirtmek veya şerit değiştirmek amacıyla kullanılır. Genel aydınlatma sağlamazlar ve bir karşılaşma anında sürekli yakılmaları anlamsız ve kural dışıdır. Bu nedenle bu seçenek tamamen yanlıştır.
- b) Sis veya park ışıklarının: Sis ışıkları, adından da anlaşılacağı gibi, yalnızca görüş mesafesinin çok düştüğü yoğun sis, kar veya şiddetli yağmur gibi hava koşullarında kullanılır. Normal hava koşullarında kullanılması diğer sürücülerin dikkatini dağıtabilir. Park ışıkları ise araç dururken görünür olmak için kullanılır ve sürüş için yeterli aydınlatmayı kesinlikle sağlamaz. Bu nedenle bu seçenek de yanlıştır.
- c) Uzağı gösteren ışıkların: Uzağı gösteren ışıklar, yani "uzun farlar", yolu yaklaşık 100 metreye kadar aydınlatır ve aydınlatılmamış yollarda görüşü artırmak için kullanılır. Ancak, karşıdan bir araç geldiği anda uzun farları kullanmak, karşıdaki sürücünün gözünü kamaştırarak geçici körlüğe neden olur. Bu durum, sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesine ve çok tehlikeli kazalara yol açabileceği için kesinlikle yasaktır.
Özetle, trafikteki temel nezaket ve güvenlik kuralı gereği, gece sürüşü sırasında karşıdan bir araç geldiğini fark ettiğiniz anda, eğer açıksa, uzağı gösteren (uzun) farlarınızı kapatıp derhal yakını gösteren (kısa) farlara geçmeniz zorunludur. Bu kural, hem sizin hem de diğer sürücünün güvenli bir şekilde yoluna devam etmesini sağlar.
Soru 14 |

Yaya geçidi | |
Sağa tehlikeli viraj | |
Taralı alana girilmez. | |
Taralı alan içine park edilebilir. |
Doğru cevap c) Taralı alana girilmez seçeneğidir. Görseldeki bu işaretleme, sürücülerin girmemesi gereken bir alanı belirtir. Bu alanlar genellikle trafiğin ayrıldığı veya birleştiği yerlerde, kavşaklarda, şerit başlangıçlarında veya köprü viyadük gibi yapıların ayaklarının önünde bulunur. Temel kural, araçların bu çizgilerle belirlenmiş bölgenin üzerinden geçmemesi, içinde duraklamaması ve kesinlikle park etmemesidir.
Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:- a) Yaya geçidi: Bu seçenek yanlıştır, çünkü yaya geçitleri yola dik olarak çizilen kalın ve kesiksiz beyaz çizgilerden (zebra deseni) oluşur. Sorudaki görsel ise çapraz taranmış çizgilerden oluşmaktadır ve yaya geçidini temsil etmez.
- b) Sağa tehlikeli viraj: Bu da yanlış bir seçenektir. Sağa tehlikeli viraj uyarısı, yola çizilen bir işaret değil, yol kenarında bulunan üçgen şeklindeki bir trafik uyarı levhasıdır. Yol çizgileri ile değil, dikey işaretlemelerle belirtilir.
- d) Taralı alan içine park edilebilir: Bu seçenek, doğru cevabın tam tersidir ve kesinlikle yanlıştır. Taralı alanlar, trafik akışını düzenlemek ve tehlikeli manevraları önlemek amacıyla oluşturulur. Bu alana park etmek, hem trafik güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye atar hem de cezai işlem gerektiren bir kural ihlalidir.
Özetle, yolda bu tür çapraz taranmış çizgileri gördüğünüzde, bu bölgenin trafiğe kapalı bir güvenlik adacığı gibi olduğunu ve aracınızla bu alana kesinlikle girmemeniz gerektiğini bilmelisiniz. Bu kural, özellikle karmaşık kavşaklarda ve şerit değişimlerinde kazaları önlemek için hayati öneme sahiptir.
Soru 15 |
Takip mesafesi | |
Geçiş mesafesi | |
Görüş mesafesi | |
İntikal mesafesi |
Bu soruda, trafikteki en temel güvenlik kurallarından biri olan ve sürücülerin öndeki araçla arasında bırakması gereken güvenli boşluğu ifade eden bir kavram sorulmaktadır. Sorunun özü, "2 saniye kuralı" olarak bilinen pratik yöntemin hangi mesafeyi ölçmek için kullanıldığıdır. Bu kural, sürücünün o anki hızına göre güvenli mesafeyi pratik bir şekilde ayarlamasına yardımcı olur.
Doğru Cevap: a) Takip mesafesi
Takip mesafesi, bir aracın önündeki araçla arasında bırakması gereken, ani bir fren durumunda çarpışmayı önleyecek kadar olan güvenli boşluktur. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre bu mesafe, normal hava ve yol koşullarında aracın hızının kilometre cinsinden en az yarısı kadar metre olmalıdır (örneğin 90 km/s hızla giden bir araç için 45 metre). Ancak bu mesafeyi sürüş esnasında sürekli olarak metre ile ölçmek pratik değildir.
İşte bu noktada evrensel olarak kabul görmüş "2 saniye kuralı" devreye girer. Bu kural, takip mesafesini pratik olarak ayarlamanın en kolay ve güvenilir yoludur. Öndeki aracın sabit bir nesnenin (örneğin bir trafik levhası, köprü veya ağaç) yanından geçtiği anı belirleyip, içinizden "seksen sekiz, seksen dokuz" diye saymaya başladığınızda, sizin aracınız da aynı nesnenin yanına geldiğinde saymayı bitirmişseniz, aradaki mesafe güvenli demektir. Bu sayma işlemi yaklaşık 2 saniye sürdüğü için, aracınızın 2 saniyede katettiği yol, sizin o anki hızınızdaki güvenli takip mesafeniz olur.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- b) Geçiş mesafesi: Bu mesafe, bir aracı sollamak (geçmek) için gereken toplam mesafeyi ifade eder. Sollama yapacağınız aracın hızı, kendi hızınız, karşı şeridin boş olması ve aracınızın ivmelenmesi gibi birçok faktöre bağlıdır. 2 saniye kuralı ile doğrudan bir ilgisi yoktur; geçiş mesafesi çok daha uzun ve karmaşık bir hesaplama gerektirir.
- c) Görüş mesafesi: Bu, sürücünün yolu ne kadar ilerisine kadar net bir şekilde görebildiğini ifade eder. Hava koşulları (sis, yağmur), yolun yapısı (viraj, tepe üstü) gibi faktörlere bağlı olarak değişir. Güvenli sürüş için hayati öneme sahip olsa da, 2 saniye kuralı ile belirlenen bir mesafe değildir, çevresel bir durumdur.
- d) İntikal mesafesi: Bu mesafe, sürücünün bir tehlikeyi fark ettiği andan ayağını frene götürüp basmaya başladığı ana kadar geçen sürede aracın katettiği yoldur. Buna "reaksiyon mesafesi" de denir. Sağlıklı ve dikkatli bir sürücü için bu süre ortalama 0.75 saniyedir. 2 saniyelik takip mesafesi, hem bu intikal mesafesini hem de frenlemeye başlama ve ilk yavaşlama anını içeren çok daha geniş bir güvenlik payı bırakır. Yani intikal mesafesi, 2 saniyelik mesafenin sadece bir parçasıdır, tamamı değildir.
Özetle, aracın 2 saniyede aldığı yol, her hızda dinamik olarak değişen ve sürücünün pratik bir şekilde ayarlayabileceği en güvenli takip mesafesini belirlemek için kullanılan evrensel bir kuraldır. Bu nedenle doğru cevap "a" seçeneğidir.
Soru 16 |
Araçların muayenesini yapmak | |
Duran ve akan trafiği düzenlemek ve yönetmek | |
Araçların tescil işlemlerini yaparak belge ve plakalarını vermek | |
El koyduğu trafik kazalarında trafik kaza tespit tutanağı düzenlemek |
Doğru Cevap: a) Araçların muayenesini yapmak
Doğru cevabın 'a' seçeneği olmasının sebebi, araçların periyodik teknik muayenelerini yapma görevinin Emniyet Genel Müdürlüğüne ait olmamasıdır. Türkiye'de bu görev, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın denetiminde olan ve bu iş için yetkilendirilmiş özel bir kuruluş olan TÜVTÜRK tarafından yerine getirilir. Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı trafik polislerinin görevi ise, bir aracı durdurduğunda o aracın geçerli bir muayenesinin olup olmadığını kontrol etmektir; muayeneyi yapmak değil.
Diğer Seçeneklerin Açıklaması:
-
b) Duran ve akan trafiği düzenlemek ve yönetmek: Bu, Trafik Polisinin en temel ve en bilinen görevlerinden biridir. Kavşaklarda trafiği yönetmek, yol çalışmalarında veya kaza anında trafiğin akışını sağlamak, trafik ışıklarının yetersiz kaldığı durumlarda düzeni sağlamak gibi işler doğrudan Emniyet Genel Müdürlüğünün sorumluluğundadır.
-
c) Araçların tescil işlemlerini yaparak belge ve plakalarını vermek: Araçların ilk defa trafiğe çıkarken veya el değiştirdiğinde yapılan kayıt işlemlerine "tescil" denir. Geçmişte bu işlem doğrudan Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı Trafik Tescil Şube Müdürlüklerinde yapılıyordu. 2018 yılından itibaren bu görev noterlere devredilmiş olsa da, tescil işlemleri ve verilerin tutulması Emniyet Genel Müdürlüğü ile koordineli bir şekilde yürütülür ve bu görev EGM'nin genel sorumluluk alanı içinde kabul edilir. Bu nedenle, bu seçenek EGM'nin görevlerinden biri sayılır.
-
d) El koyduğu trafik kazalarında trafik kaza tespit tutanağı düzenlemek: Maddi hasarlı, yaralanmalı veya ölümlü trafik kazalarına müdahale etmek Trafik Polisinin görevidir. Kaza yerine gelen polis ekibi, kazanın nasıl meydana geldiğini belirlemek, delilleri toplamak ve tarafların beyanlarını almak suretiyle resmi bir "Trafik Kaza Tespit Tutanağı" düzenler. Bu tutanak, sigorta işlemleri ve hukuki süreçler için temel belgedir.
Özetle, trafik polisinin görevi yoldaki düzeni sağlamak, kurallara uyulup uyulmadığını denetlemek ve kaza gibi olaylara müdahale etmektir. Ancak bir aracın motorunun, frenlerinin veya ışıklarının teknik olarak standartlara uygun olup olmadığını kontrol eden periyodik muayeneyi yapmak, tamamen farklı bir uzmanlık alanıdır ve bu görev TÜVTÜRK'e verilmiştir. Bu ayrımı bilmek, bu soruyu kolayca çözmenizi sağlar.
Soru 17 |

Hızın artırılması gerektiğini | |
Sağa ve sola dönülemeyeceğini | |
Seyir yönüne uygun şeridin kullanılması gerektiğini | |
Durma, duraklama ve park etmenin yasaklanmış olduğunu |
Doğru cevap C) Seyir yönüne uygun şeridin kullanılması gerektiğini seçeneğidir. Yol üzerindeki bu oklar, sürücülere gitmek istedikleri yöne göre hangi şeridi seçmeleri gerektiğini önceden bildirir. Örneğin, görseldeki sol şeritte sadece düz gidiş oku varken, sağ şeritte hem düz gidiş hem de sağa dönüş oku bulunmaktadır. Bu durum, düz gidecek sürücülerin her iki şeridi de kullanabileceğini, ancak sağa dönecek sürücülerin mutlaka sağ şeride geçmesi gerektiğini ifade eder. Bu işaretler, kavşak içinde ani ve tehlikeli şerit değişikliklerini önlemeyi amaçlar.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:- a) Hızın artırılması gerektiğini: Bu seçenek tamamen yanlıştır. Kavşaklara yaklaşırken trafik yoğunlaşabilir, yayalar veya diğer araçlar aniden ortaya çıkabilir. Bu nedenle sürücüler hızlarını artırmak yerine, tam tersine yavaşlamalı ve kontrollü bir şekilde kavşağa yaklaşmalıdır. Yön oklarının hız ile bir ilgisi yoktur.
- b) Sağa ve sola dönülemeyeceğini: Bu seçenek de yanlıştır, çünkü görseldeki sağ şeritte açıkça sağa dönüşe izin veren bir ok bulunmaktadır. Bu ok, sağa dönüşün yasak olmadığını, aksine o şeritten yapılabileceğini gösterir. Sola dönüşe izin veren bir ok olmaması, o kavşaktan sola dönüşün yasak olabileceğini düşündürse de, seçenek hem sağı hem de solu kapsadığı için hatalıdır.
- d) Durma, duraklama ve park etmenin yasaklanmış olduğunu: Kavşaklarda ve yakınlarında durmak, duraklamak ve park etmek genel olarak yasaktır, ancak bu yasağı bildiren işaretler bu yön okları değildir. Bu tür yasaklar genellikle trafik levhaları (örneğin "Park Etmek Yasaktır" levhası) veya sarı renkli bordür çizgileri ile belirtilir. Yön oklarının görevi, park yasağını değil, gidilecek istikameti bildirmektir.
Özetle, yol üzerine çizilen bu oklar birer "ön bilgilendirme" işaretidir. Sürücüye, "Eğer şu yöne gitmek istiyorsan, bu şeritte olmalısın" mesajını verir. Bu sayede sürücüler, kavşağa gelmeden pozisyonlarını alır ve trafik akışı daha güvenli ve düzenli hale gelir.
Soru 18 |
Tabloya göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenir? Alkolün her sürücüde aynı etkiyi göstermediği | |
Ülkemizde alkol tüketiminin gittikçe artmakta olduğu | |
Kaza riskinin kandaki alkol miktarına bağlı olarak arttığı | |
Az miktarda alınan alkolün sürücünün refleksini güçlendirdiği |
Tabloyu dikkatlice incelediğimizde şu verileri görüyoruz:
- 0.50 Promil Alkol: Kaza yapma riski 2 kat artıyor.
- 1.00 Promil Alkol: Kaza yapma riski 10 kat artıyor.
- 1.50 Promil Alkol: Kaza yapma riski 25 kat artıyor.
Bu rakamlar, kandaki alkol miktarı ile kaza riski arasında doğru bir orantı olduğunu, hatta alkol miktarı arttıkça riskin katlanarak yükseldiğini net bir şekilde ortaya koymaktadır. Şimdi seçenekleri bu bilgi ışığında değerlendirelim.
C) Kaza riskinin kandaki alkol miktarına bağlı olarak arttığı
Bu seçenek doğrudur. Tablodaki veriler bu ifadeyi doğrudan desteklemektedir. Promil değeri 0.50'den 1.00'e ve ardından 1.50'ye çıktıkça, kaza riski de sırasıyla 2 kattan 10 kata ve 25 kata yükselmektedir. Bu, alkol miktarı arttıkça kaza riskinin de arttığını şüpheye yer bırakmayacak şekilde kanıtlar.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
-
a) Alkolün her sürücüde aynı etkiyi göstermediği: Bu ifade genel kültür olarak doğru bir bilgi olabilir; alkolün etkisi kişiden kişiye değişir. Ancak, elimizdeki tablo bu konuda hiçbir bilgi vermemektedir. Tablo, bireysel farklılıkları değil, genel ve ortalama bir risk artışını göstermektedir. Bu nedenle, bu sonucu tabloya bakarak kesin olarak söyleyemeyiz.
-
b) Ülkemizde alkol tüketiminin gittikçe artmakta olduğu: Bu seçenek, tablodaki verilerle tamamen alakasızdır. Tablo, alkol seviyesi ile kaza riski arasındaki anlık ilişkiyi gösterir. Ülkedeki alkol tüketiminin zaman içindeki değişimi (artıp azalması) hakkında hiçbir veri sunmamaktadır. Bu yüzden bu yorum yapılamaz.
-
d) Az miktarda alınan alkolün sürücünün refleksini güçlendirdiği: Bu seçenek, tablodaki verilerle açıkça çelişmektedir. Tabloya göre, en düşük alkol miktarı olan 0.50 promilde bile kaza riski normalin 2 katına çıkmaktadır. Risk artıyorsa, reflekslerin zayıfladığı ve sürüş becerilerinin olumsuz etkilendiği anlaşılır. Dolayısıyla bu ifade kesinlikle yanlıştır.
Özetle, bu tür sorularda sadece verilen bilgiye odaklanmak çok önemlidir. Tablo, alkol miktarı ve kaza riski arasında net bir artış ilişkisi kurduğu için doğru cevap kesinlikle C seçeneğidir.
Soru 19 |

Takip mesafesine | |
Kavşaklarda geçiş hakkına | |
Öndeki aracı geçme kuralına | |
Farların kullanılacağı yer ve hâllere |
Resmi incelediğimizde bir T kavşağı görüyoruz. Sarı renkli araç ana yol üzerinde seyrederken, mavi renkli araç ise tali yoldan (daha dar olan ve ana yola bağlanan yol) ana yola çıkış yapmaktadır. Kaza, mavi aracın ana yolun ortasındayken, sarı aracın ona sağ tarafından çarpmasıyla gerçekleşmiştir. Bu durum, kavşaklardaki geçiş kurallarının ihlal edildiğine dair güçlü bir ipucu vermektedir.
Doğru Cevap: b) Kavşaklarda geçiş hakkına
Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, trafik kurallarında kavşaklardaki geçiş üstünlüğünün net bir şekilde belirtilmiş olmasıdır. Tali yoldan ana yola çıkan bir araç, ana yoldan gelen araçlara her zaman yol vermek zorundadır. Resimdeki mavi aracın sürücüsü, ana yoldan gelen sarı araca yol vermeden kavşağa girerek onun geçiş hakkını ihlal etmiş ve kazaya sebep olmuştur. Bu nedenle kazanın temel nedeni, geçiş hakkı kuralına uyulmamasıdır.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) Takip mesafesine: Takip mesafesi kuralı, aynı şeritte art arda giden araçlar için geçerlidir. Öndeki aracın ani durması durumunda arkadaki aracın güvenli bir şekilde durabilmesi için bırakması gereken mesafeyi ifade eder. Bu kazada araçlar farklı yollardan gelip yandan çarpıştığı için takip mesafesi ihlali söz konusu değildir.
- c) Öndeki aracı geçme kuralına: Öndeki aracı geçme (sollama) kuralı, bir aracın, önünde aynı yönde ilerleyen başka bir aracı sollayarak geçmesi sırasındaki kuralları içerir. Resimdeki kaza bir sollama durumu değil, farklı yönlerden gelen iki aracın kavşakta çarpışmasıdır. Bu nedenle bu seçenek de yanlıştır.
- d) Farların kullanılacağı yer ve hâllere: Farlar genellikle gece, tünel, sisli veya yağışlı havalar gibi görüşün yetersiz olduğu durumlarda kullanılır. Resimdeki kaza, açıkça gündüz vaktinde meydana gelmiştir ve görüşü engelleyen bir durum görünmemektedir. Kazanın sebebi farların kullanılmaması değil, bir sürücünün diğerinin yol hakkını gasp etmesidir.
Özetle, bu kaza tipi, kavşaklarda kimin öncelikli olduğunu belirleyen geçiş hakkı kurallarının ne kadar hayati olduğunu gösteren tipik bir örnektir. Tali yoldan ana yola çıkan sürücülerin, ana yolun tamamen güvenli ve boş olduğundan emin olmadan kavşağa girmemesi gerekmektedir.
Soru 20 |

Kamyon garajını | |
Kamyonun giremeyeceğini | |
Kamyon için geçme yasağının sona erdiğini | |
Tehlikeli madde taşıyan taşıtın giremeyeceğini |
Doğru cevap b) Kamyonun giremeyeceğini seçeneğidir. Şimdi bu levhayı ve neden bu anlama geldiğini detaylıca inceleyelim. Trafik tanzim işaretleri grubunda yer alan bu levha, yuvarlak şekli ve kırmızı çerçevesiyle bir yasaklama veya kısıtlama bildirir. İçerisindeki kamyon figürü ise bu yasağın hangi araç türü için geçerli olduğunu açıkça belirtir. Bu iki unsuru birleştirdiğimizde, levhanın net anlamı "Kamyon Giremez" olmaktadır ve bu yola kamyonların girişinin yasak olduğunu ifade eder.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu anlamak da konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
- a) Kamyon garajını: Bu seçenek yanlıştır. Kamyon garajı, park yeri gibi bilgilendirici levhalar genellikle yasaklama bildiren kırmızı çerçeveli ve yuvarlak değil, mavi zeminli ve kare veya dikdörtgen şeklinde olur. Bu tür levhalar bir yasaklama değil, bir hizmet veya imkan hakkında bilgi verir.
- c) Kamyon için geçme yasağının sona erdiğini: Bu seçenek de yanlıştır. Bir yasağın sona erdiğini bildiren levhalar, genellikle yasaklama levhasının aynısının gri veya beyaz zeminli olup üzerinde baştan başa uzanan siyah bir çizgi bulunmasıyla belirtilir. Ayrıca, kamyonlar için sollama yasağı levhası, üzerinde kırmızı bir kamyon ve siyah bir otomobil figürü içerir; bu sorudaki levhadan farklıdır.
- d) Tehlikeli madde taşıyan taşıtın giremeyeceğini: Bu seçenek de doğru değildir. Tehlikeli madde taşıyan araçların bir yola giremeyeceğini belirten özel bir levha vardır. Bu levhada, genellikle turuncu renkli bir kamyon kasası figürü bulunur ve bu, taşınan yükün özel bir niteliğe sahip olduğunu vurgular. Sorudaki işaret ise genel olarak tüm kamyonları kapsar.
Soru 21 |
Hızını artırması | |
Hızını azaltması | |
Şerit değiştirmesi | |
Taşıt yolu üzerinde duraklaması |
Bu soruda, yerleşim yeri dışındaki yüksek hızlı yollarda, sürücülerin potansiyel tehlike arz eden kavşak, tünel ve köprü gibi özel noktalara yaklaşırken uyması gereken temel güvenlik kuralı sorgulanmaktadır. Bu tür yerlere girmeden önce alınması gereken en önemli önlem, aracın kontrolünü artırmak ve olası tehlikelere karşı hazırlıklı olmaktır. Bu hazırlığın ilk ve en önemli adımı ise aracın hızını güvenli bir seviyeye indirmektir.
Doğru Cevap: b) Hızını azaltması
Kavşak, tünel ve köprülere yaklaşırken hızın azaltılması trafik güvenliği açısından zorunludur. Bu noktalar, görüş mesafesinin azalabileceği, yolun daralabileceği, farklı yönlerden araçların çıkabileceği veya yol zemininde beklenmedik değişikliklerin (buzlanma gibi) olabileceği riskli bölgelerdir. Hızı azaltmak, sürücüye daha fazla tepki süresi tanır, olası bir tehlike anında daha kısa mesafede durmasını sağlar ve aracın kontrolünü kolaylaştırır. Bu nedenle, bu bölgelere yaklaşırken yavaşlamak, en doğru ve güvenli sürücü davranışıdır.
Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:
- a) Hızını artırması: Bu seçenek tamamen yanlıştır ve tehlikelidir. Potansiyel bir tehlike bölgesine yaklaşırken hızı artırmak, kaza riskini katbekat yükseltir. Sürücünün kontrolünü azaltır, fren mesafesini uzatır ve olası bir çarpışmanın şiddetini artırır.
- c) Şerit değiştirmesi: Kavşak, tünel ve köprülere yaklaşırken şerit değiştirmek genellikle yasaktır ve bu durum kesintisiz (düz) şerit çizgileriyle belirtilir. Bu bölgelerde şerit değiştirmek, diğer sürücüler için beklenmedik bir manevra olacağından ve görüş açısı kısıtlı olabileceğinden dolayı tehlikelidir ve kazalara yol açabilir.
- d) Taşıt yolu üzerinde duraklaması: Acil bir durum (arıza, kaza vb.) olmadığı sürece, yerleşim yeri dışındaki kara yollarında, özellikle de kavşak, tünel ve köprü gibi kritik noktalara yakın yerlerde duraklamak kesinlikle yasaktır. Akan trafikte aniden duraklamak, arkadan gelen araçların çarpmasına neden olabilecek çok tehlikeli bir davranıştır.
Özetle, bir sürücü olarak kavşak, tünel ve köprü gibi özel ve potansiyel olarak tehlikeli alanlara yaklaşırken yapmanız gereken ilk ve en önemli şey, hızınızı güvenli bir seviyeye düşürerek kontrollü bir şekilde ilerlemektir. Bu, hem kendi güvenliğiniz hem de trafikteki diğer insanların güvenliği için hayati bir kuraldır.
Soru 22 |
Aracın kapılarının açık tutulması | |
Trafik görevlisine haber verilmesi | |
Motor çalışır halde farların yakılması | |
Motorun durdurulup el freninin çekilmesi |
Bu soruda, bir aracın trafikte veya yol kenarında uzun bir süre beklemesi gerektiğinde sürücünün uygulaması gereken en doğru ve güvenli davranışın ne olduğu sorgulanmaktadır. Buradaki kilit ifade "uzun süreli bekleme"dir. Bu, kırmızı ışıkta birkaç saniye beklemekten farklı, trafiğin tamamen durduğu bir kaza, yol çalışması veya arıza gibi durumları kapsar.
Doğru cevabı ve diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu adım adım inceleyelim:
- d) Motorun durdurulup el freninin çekilmesi
Neden Doğru? Bu seçenek, uzun süreli duraklamalarda hem güvenlik hem de verimlilik açısından en doğru davranıştır.
- Motorun Durdurulması: Aracın motorunu uzun süre rölantide çalıştırmak gereksiz yere yakıt tüketimine ve çevre kirliliğine (egzoz gazı salınımı) neden olur. Ayrıca, özellikle sıcak havalarda motorun hararet yapma riskini de artırabilir. Motoru durdurmak, bu olumsuz durumların önüne geçerek yakıt tasarrufu ve çevre koruması sağlar.
- El Freninin Çekilmesi: El freni, aracı sabitlemek için en temel güvenlik önlemidir. Özellikle eğimli bir yolda duruyorsanız veya başka bir aracın size hafifçe çarpması durumunda, el freni aracınızın kayarak kontrolsüz bir şekilde hareket etmesini engeller. Bu, hem kendi aracınızın hem de çevredeki diğer araçların ve yayaların güvenliği için hayati önem taşır.
Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- a) Aracın kapılarının açık tutulması
Neden Yanlış? Bu son derece tehlikeli bir davranıştır. Açık kapılar, yoldan geçen diğer araçlar için beklenmedik bir engel oluşturur ve ciddi kazalara yol açabilir. Ayrıca, araç içindekilerin ve özellikle çocukların aniden yola çıkma riskini artırır. Güvenlik için, araç duruyor olsa bile kapılar daima kapalı tutulmalıdır.
- b) Trafik görevlisine haber verilmesi
Neden Yanlış? Her uzun süreli duraklamada trafik görevlisine haber vermek gerekmez. Eğer duraklamanın sebebi genel bir trafik sıkışıklığı ise, görevliler zaten durumdan haberdardır. Sadece kişisel bir arıza, kaza veya acil bir durum söz konusu olduğunda ilgili birimlere haber verilmelidir. Genel bir bekleme durumu için acil durum hatlarını meşgul etmek doğru bir davranış değildir.
- c) Motor çalışır halde farların yakılması
Neden Yanlış? Bu seçenekteki temel sorun "motorun çalışır halde" olmasıdır. Yukarıda açıklandığı gibi, motoru uzun süre çalıştırmak yakıt israfına ve çevre kirliliğine yol açar. Farların yakılması ise sadece görüş mesafesinin düşük olduğu (gece, sis, şiddetli yağmur vb.) durumlarda görünürlüğü artırmak için gereklidir. Gündüz ve açık bir havada uzun süre beklerken motoru çalıştırıp farları yakmanın hiçbir mantığı ve faydası yoktur.
Özetle; kara yollarında uzun süreli bir bekleme durumunda yapılması gereken en doğru ve güvenli hareket, aracı el freniyle sabitledikten sonra yakıt tasarrufu ve çevre koruması için motoru durdurmaktır. Bu, sorumlu bir sürücünün uygulaması gereken standart bir prosedürdür.
Soru 23 |

Gözlerinin iyi görmediği | |
Hız kurallarına uymadığı | |
Araç lastiklerinin eski olduğu | |
Takip mesafesi kuralını ihlal ettiği |
Doğru Cevap: d) Takip mesafesi kuralını ihlal ettiği
Doğru cevabın bu seçenek olmasının sebebi, arkadan çarpma kazalarının temel nedeninin takip mesafesi kuralına uyulmaması olmasıdır. Trafik kurallarına göre her sürücü, önündeki araçla arasında, acil bir durumda güvenli bir şekilde durmasına yetecek kadar mesafe bırakmak zorundadır. Eğer 2 numaralı araç sürücüsü bu takip mesafesi kuralına uysaydı, 1 numaralı araç aniden yavaşlasa veya dursa bile, ona çarpmadan durabilecek zamanı ve mesafesi olurdu. Bu kazanın gerçekleşmiş olması, bu kuralın ihlal edildiğinin en net kanıtıdır.
Diğer Seçenekler Neden Yanlıştır?
- a) Gözlerinin iyi görmediği: Bu bir ihtimal olabilir ancak kesin bir durum değildir. Sürücünün gözleri çok iyi görüyor olabilir fakat dikkati dağınık olabilir, telefonla konuşuyor olabilir veya sadece dalgın olabilir. Bu nedenle, sürücünün gözlerinin bozuk olduğunu kesin olarak söyleyemeyiz.
- b) Hız kurallarına uymadığı: Sürücünün hız limitini aştığını da kesin olarak bilemeyiz. Bu kaza, çok düşük hızlarda seyreden bir trafikte bile meydana gelebilir. Örneğin, her iki araç da 30 km/s hızla giderken öndeki araç aniden durduğunda, arkadaki araç takip mesafesini korumuyorsa yine de çarpabilir. Hız kurallarına uymak kazayı önlemeye yetmeyebilir, asıl önemli olan mesafedir.
- c) Araç lastiklerinin eski olduğu: Şekle bakarak aracın lastiklerinin durumu hakkında hiçbir yorum yapamayız. Lastiklerin eski olması fren mesafesini uzatır ve bir kaza nedeni olabilir, fakat bu sadece bir tahmindir. Sürücünün yepyeni lastikleri olsa bile, takip mesafesini korumuyorsa bu kaza yine de kaçınılmaz olurdu.
Özetle, bir arkadan çarpma kazasında diğer tüm faktörler (hız, hava koşulları, sürücü dikkati, lastik durumu) birer etken olabilirken, kazanın gerçekleşmesini sağlayan temel ve kesin kural ihlali, güvenli takip mesafesinin korunmamış olmasıdır. Bu nedenle doğru cevap "d" seçeneğidir.
Soru 24 |
10 | |
20 | |
30 | |
40 |
Doğru cevap b) 20 seçeneğidir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, aksini belirten bir trafik işareti bulunmadığı sürece, lastik tekerlekli traktörlerin yerleşim yerleri içindeki azami (en yüksek) hızı saatte 20 kilometredir. Bu kural, traktörlerin yapısal özellikleri, fren mesafeleri ve genel olarak yavaş hareket eden araçlar olmaları nedeniyle konulmuştur. Yerleşim yerlerindeki yaya ve araç trafiğinin yoğunluğu göz önüne alındığında, bu düşük hız limiti güvenli bir trafik akışı sağlamayı amaçlar.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- a) 10 km/s: Bu hız, yasal olarak belirlenen limitten daha düşüktür. 10 km/s, bazı özel durumlar veya çok dar alanlar için geçerli olabilse de, traktörler için genel yerleşim yeri içi hız sınırı değildir. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
- c) 30 km/s: Bu hız limiti, lastik tekerlekli traktörler için şehirlerarası çift yönlü kara yollarında geçerlidir. Soru "yerleşim yeri içi" dediği için bu seçenek çeldirici olarak verilmiştir ve yanlıştır. Sınavda bu tür yol tipi ayrımlarına dikkat etmek çok önemlidir.
- d) 40 km/s: Bu hız limiti ise lastik tekerlekli traktörlerin bölünmüş yollarda yapabileceği azami hızdır. Yine soruda belirtilen yol tipi "yerleşim yeri içi" olduğu için bu seçenek de doğru değildir.
Özetle, ehliyet sınavına hazırlanan bir adayın farklı araç türlerinin, farklı yol tiplerindeki hız limitlerini bilmesi gerekir. Traktörler için bu limitler şu şekildedir:
- Yerleşim yeri içinde: 20 km/s
- Şehirlerarası çift yönlü yollarda: 30 km/s
- Bölünmüş yollarda: 40 km/s
- Otoyollarda: Giremezler
Bu sorunun doğru cevabı, bu bilgiler ışığında açıkça saatte 20 kilometredir.
Soru 25 |
Arkadaki araç sürücüsüne sinyalle geç işareti vermesi | |
Hızını sabit tutması, gerekirse yavaşlaması | |
Uzağı gösteren lambaları yakması | |
Taşıt yolunun soluna yaklaşması |
Doğru Cevap: b) Hızını sabit tutması, gerekirse yavaşlaması
Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, sollama yapan sürücünün işini kolaylaştırmak ve manevrayı mümkün olan en kısa sürede ve en güvenli şekilde tamamlamasına yardımcı olmaktır. Hızınızı artırırsanız, sollama mesafesi uzar ve bu durum tehlike yaratır. Hızınızı sabit tutarak veya trafik durumu müsait değilse hafifçe yavaşlayarak, arkanızdaki aracın sizi daha çabuk geçmesini ve şeridine güvenle dönmesini sağlarsınız. Bu davranış, trafikteki en önemli kurallardan biri olan "geçiş kolaylığı sağlama" ilkesine tam olarak uyar.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- a) Arkadaki araç sürücüsüne sinyalle geç işareti vermesi: Bu davranış kesinlikle yanlıştır ve büyük bir tehlike oluşturur. Siz "geç" işareti verdiğinizde, sollama manevrasının sorumluluğunu üstlenmiş olursunuz. Eğer ileride sizin göremediğiniz bir tehlike (karşıdan gelen araç, yoldaki bir çukur vb.) varsa ve bir kaza olursa, sorumlu tutulabilirsiniz. Sollama kararını ve sorumluluğunu daima sollama yapan sürücü almalıdır.
- c) Uzağı gösteren lambaları yakması: Geceleyin uzağı gösteren lambaları (uzun farları) yakmak, hem arkanızdaki sürücünün aynalardan yansıyan ışıkla gözlerinin kamaşmasına hem de karşı yönden gelen sürücülerin görüşünün engellenmesine neden olur. Bu durum, sollama gibi riskli bir manevra sırasında kazaya davetiye çıkarmak demektir. Tam tersine, eğer uzun farlarınız açıksa, arkanızdaki araç yanınıza geldiğinde onu rahatsız etmemek için kısa farlara geçmeniz gerekir.
- d) Taşıt yolunun soluna yaklaşması: Bu da çok tehlikeli ve yanlış bir harekettir. Sollama işlemi aracın sol tarafından yapılır. Sizin sola yaklaşmanız, sollama yapacak aracın geçiş koridorunu daraltır ve onu tehlikeli bir manevraya zorlar. Doğru olan, şeridinizdeki konumunuzu korumak, hatta gerekirse şeridin biraz sağına yaklaşarak geçiş için daha fazla alan bırakmaktır.
Soru 26 |
I. Ambulansa eskortluk yapmak
II. Taşıt yolu üzerinde yer açmak
III. Bir kavşakta ise kavşağı derhal boşaltmak
Geçiş üstünlüğü bulunan bir aracın duyulur veya görülür işaretini alan araç sürücüsü, yukarıda verilenlerden hangilerini yapmak zorundadır?
Yalnız I | |
I ve II. | |
II ve III. | |
I, II ve III. |
Öncüllerin Değerlendirilmesi
- II. Taşıt yolu üzerinde yer açmak: Bu, yapılması gereken en temel ve zorunlu davranıştır. Geçiş üstünlüğü olan bir aracın sesli veya ışıklı uyarısını aldığınızda, aracın geçebilmesi için bir "güvenlik koridoru" oluşturmalısınız. Bu genellikle, trafiğin akışına göre sağa yanaşarak, yavaşlayarak ve gerekiyorsa durarak yapılır. Bu davranış, acil durumdaki aracın hedefine vakit kaybetmeden ulaşmasını sağlar. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
- III. Bir kavşakta ise kavşağı derhal boşaltmak: Kavşaklar, trafiğin en kritik noktalarıdır. Eğer bir kavşağın içindeyken geçiş üstünlüğüne sahip bir aracın geldiğini fark ederseniz, kavşakta durmak en tehlikeli davranıştır. Çünkü bu, hem acil durum aracının hem de diğer yönlerden gelen araçların yolunu tıkar. Yapılması gereken, güvenli bir şekilde ve kontrollü olarak kavşağı terk edip uygun bir yerde yol vermektir. Bu nedenle bu ifade de doğrudur.
- I. Ambulansa eskortluk yapmak: Bu, kesinlikle yapılmaması gereken, tehlikeli ve yasak bir davranıştır. Sivil bir sürücünün kendi aracıyla ambulansın veya başka bir acil durum aracının önüne veya arkasına takılarak ona yol açmaya çalışması "eskortluk" olarak kabul edilir. Bu durum, hem trafiği daha da tehlikeye atar hem de acil durum aracının manevra kabiliyetini kısıtlar. Eskortluk görevi, sadece yetkili ve görevli araçlar tarafından yapılabilir. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır.
Seçeneklerin Analizi
Soruda sürücünün "yapmak zorunda olduğu" davranışlar sorulmaktadır. Yukarıdaki analizimize göre II ve III numaralı öncüller doğru ve zorunlu davranışları ifade ederken, I numaralı öncül yanlış ve yasak bir davranışı belirtmektedir.
- a) Yalnız I: Bu seçenek yanlıştır, çünkü eskortluk yapmak yasaktır.
- b) I ve II: Bu seçenek, yanlış olan I. öncülü içerdiği için yanlıştır.
- d) I, II ve III: Bu seçenek de yine yanlış olan I. öncülü içerdiği için hatalıdır.
- c) II ve III: Bu seçenek, yapılması zorunlu olan her iki doğru davranışı da içermektedir. Taşıt yolunda yer açmak ve kavşakta iseniz kavşağı boşaltmak, her sürücünün uyması gereken temel kurallardır.
Sonuç olarak, geçiş üstünlüğü olan bir aracın işaretini aldığınızda yapmanız gerekenler; güvenli bir şekilde yol üzerinde yer açmak ve eğer bir kavşaktaysanız o alanı derhal terk etmektir. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 27 |
Öndeki aracın işaretini beklemek | |
Başka araç tarafından geçilmiyor olmak | |
Karşı yönden gelen trafiği kontrol etmek | |
Geçmeden önce sola dönüş ışığını yakmak |
Doğru Cevap: a) Öndeki aracın işaretini beklemek
Doğru cevabın 'a' şıkkı olmasının sebebi, sollama yaparken sorumluluğun tamamen sollamayı yapan sürücüye ait olmasıdır. Karayolları Trafik Kanunu'na göre, öndeki aracın sürücüsünün sollamaya izin vermek gibi bir zorunluluğu veya size yol göstermek için işaret verme gibi bir görevi yoktur. Aksine, öndeki sürücünün vereceği bir işarete güvenerek sollama yapmak, sürücünün kendi dönüşü için sinyal veriyor olabileceği veya durumu yanlış değerlendirmiş olabileceği için çok tehlikelidir. Güvenli bir sollama için tüm kontrolleri kendiniz yapmalısınız.
Diğer seçeneklerin neden yanlış (yani neden uyulması gereken kurallar) olduğuna bakalım:
- b) Başka araç tarafından geçilmiyor olmak: Bu, sollama yapmadan önce uyulması gereken temel güvenlik kurallarından biridir. Sollamaya başlamadan önce aynalarınızı kontrol ederek arkanızdan gelen bir başka aracın sizi sollamaya başlamadığından kesinlikle emin olmalısınız. Eğer arkanızdaki araç sollamaya başlamışsa, onun manevrasını tamamlamasını beklemek zorundasınız. Aksi takdirde zincirleme kazalara yol açabilirsiniz.
- c) Karşı yönden gelen trafiği kontrol etmek: Bu, sollama manevrasının en kritik adımıdır. Sola geçmeden önce, karşı şeridin sollamayı güvenli bir şekilde tamamlayacak kadar boş olduğundan emin olmalısınız. Karşıdan gelen aracın hızı ve mesafesi doğru hesaplanmalıdır, çünkü yanlış bir zamanlama, kafa kafaya çarpışma gibi en tehlikeli kaza türlerinden birine sebep olabilir.
- d) Geçmeden önce sola dönüş ışığını yakmak: Sinyal vermek, trafikteki diğer sürücülerle iletişim kurmanın en temel yoludur. Sollama yapma niyetinizi, şerit değiştirmeden yeterli bir süre önce sol sinyalinizi yakarak hem arkanızdaki hem de önünüzdeki sürücülere bildirmek zorundasınız. Bu, onların da sizin yapacağınız hamleye göre pozisyon almalarını sağlar ve olası bir karmaşayı önler.
Özetle, güvenli bir sollama için arkanızı, karşı şeridi ve önünüzü kontrol etmeli, niyetinizi sinyal vererek belli etmelisiniz. Ancak öndeki aracın size yol vermesini veya işaretini beklemek, trafik kuralları arasında yer alan bir davranış değildir ve oldukça tehlikelidir.
Soru 28 |
20 | |
30 | |
40 | |
50 |
Bu soruda, özel bir durumu olan "tehlikeli madde taşıyan araçların" uyması gereken özel bir takip mesafesi kuralı sorulmaktadır. Sorunun kilit noktaları, aracın tehlikeli madde taşıması ve bu durumun yerleşim birimleri dışındaki kara yollarında geçerli olmasıdır. Bu iki koşul bir araya geldiğinde, genel takip mesafesi kurallarından farklı, daha katı bir kural uygulanır.
Doğru cevap d) 50 seçeneğidir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, tehlikeli madde taşıyan araçların sürücüleri, yerleşim birimleri dışındaki yollarda önlerindeki aracı en az 50 metre mesafeden takip etmek zorundadır. Bu kuralın temel sebebi güvenliktir. Tehlikeli maddeler (yanıcı, patlayıcı, zehirli vb.) taşıyan bir aracın karıştığı kaza, normal bir kazadan çok daha büyük felaketlere yol açabilir. Bu 50 metrelik mesafe, olası bir ani durma veya kaza durumunda sürücüye yeterli reaksiyon ve fren mesafesi tanıyarak zincirleme kazaları ve tehlikeli maddenin yayılma riskini en aza indirmeyi amaçlar.
Diğer seçeneklerin yanlış olmasının nedeni, bu mesafelerin tehlikeli madde taşımacılığı için belirlenen yasal asgari güvenlik standardını karşılamamasıdır.
- a) 20, b) 30, c) 40 metre: Bu mesafeler, tehlikeli madde taşıyan ağır bir aracın güvenli bir şekilde durabilmesi için yeterli değildir. Ayrıca, öndeki araçta bir sorun olduğunda (örneğin yangın) bu kadar yakın bir mesafeden kaçınmak veya müdahale için güvenli bir alan oluşturmak imkansız hale gelir. Bu nedenle bu şıklar, yönetmelikte belirtilen özel ve artırılmış güvenlik payını yansıtmadığı için yanlıştır.
Özetle, ehliyet sınavında "tehlikeli madde" ve "yerleşim yeri dışı" ifadelerini bir arada gördüğünüzde aklınıza hemen genel takip kuralları (hızın yarısı veya 2 saniye kuralı gibi) değil, bu özel ve sabit kural gelmelidir. Bu kural, potansiyel bir felaketi önlemek için konulmuş net bir yasal zorunluluktur ve doğru mesafe 50 metredir.
Soru 29 |
Park etme | |
İşaretleme | |
Trafik kazası | |
Trafikten men |
Bu soruda, trafik terminolojisindeki temel kavramlardan biri olan ve bir aracın belirli bir yerde uzun süreli bırakılmasını tanımlayan terim sorulmaktadır. Sorunun kilit noktası, bu eylemin "durma" ve "duraklama" gibi daha kısa süreli eylemlerden farkını anlamaktır. Sürücünün aracı bırakıp gitmesi ve bu beklemenin uzun süreli olması, doğru cevabı bulmamızı sağlayan ipuçlarıdır.
a) Park etme: Bu seçenek doğrudur. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre park etme, araçların durma ve duraklama halleri dışında, genellikle uzun süreli olarak bekletilmek üzere bırakılması eylemidir. Bu tanım, soruda verilen ifadeyle birebir örtüşmektedir. Örneğin, aracınızı bir otoparka bırakıp işinize veya evinize gitmeniz bir park etme eylemidir.
Park etmeyi diğer kavramlardan ayıran en önemli özellik, sürenin uzun olması ve sürücünün genellikle aracın başından ayrılmasıdır. Duraklama ise yolcu indirme-bindirme veya eşya yükleme-boşaltma gibi amaçlarla en fazla 5 dakika gibi kısa bir süre için yapılır. Durma ise trafik zorunlulukları (kırmızı ışık, trafik sıkışıklığı vb.) nedeniyle aracın hareketsiz kalmasıdır ve sürücünün iradesi dışındadır.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- b) İşaretleme: İşaretleme, sürücünün dönüş yapacağını, şerit değiştireceğini veya bir tehlike anında diğer sürücüleri uyaracağını göstermek için sinyal, dörtlü ikaz lambaları veya el işaretleri kullanmasıdır. Aracın bırakılmasıyla ilgili bir durum değil, bir iletişim ve uyarı eylemidir. Bu nedenle bu cevap yanlıştır.
- c) Trafik kazası: Trafik kazası, karayolu üzerinde hareket halindeki bir veya birden fazla aracın karıştığı, ölüm, yaralanma veya maddi hasarla sonuçlanan istenmeyen bir olaydır. Kaza sonucu araç durmuş olsa bile, bu durum "bekletilmek üzere bırakılma" eylemi değildir; bir olayın sonucudur. Dolayısıyla bu seçenek de yanlıştır.
- d) Trafikten men: Trafikten men, yasalara aykırı bir durum (örneğin, sigortasızlık, muayenesizlik, tescilsiz araç kullanma) tespit edildiğinde, trafik polisinin veya yetkili kurumların aracı belirli bir süre için trafikten alıkoymasıdır. Bu, sürücünün yaptığı bir eylem değil, kendisine uygulanan idari bir yaptırımdır. Bu sebeple doğru cevap olamaz.
Soru 30 |
Sağ şeride geçmek | |
Sığınma cebine girmek | |
Önündeki aracı geçmek | |
Bulunduğu şeridi izlemek ve hızını artırmamak |
Bu soruda, bölünmüş bir yolda (yani gidiş ve geliş yönlerinin birbirinden fiziksel bir ayırıcı ile ayrıldığı yollarda) bir araç tarafından geçilirken, geçilen aracın sürücüsü olarak sizin yasal ve güvenli bir şekilde ne yapmanız gerektiği sorgulanmaktadır. Trafikte güvenliğin temelinin öngörülebilirlik ve diğer sürücülere yardımcı olmak olduğunu unutmamak gerekir. Bu kural, sollama manevrasının emniyetli bir şekilde tamamlanabilmesi için kritik öneme sahiptir.
Doğru Cevap: d) Bulunduğu şeridi izlemek ve hızını artırmamak
Bu seçeneğin doğru olmasının iki temel sebebi vardır. Birincisi, bulunduğunuz şeridi izlemek, sizi sollayan sürücü için bir istikrar ve öngörülebilirlik sağlar. Sizi geçmeye karar veren sürücü, sizin mevcut konumunuza ve hızınıza göre bir plan yapmıştır. Şeridinizi ani bir şekilde değiştirmeniz, bu planı bozarak ciddi bir kaza riski yaratabilir. Bu yüzden en güvenli davranış, manevra bitene kadar şeridinizde sabit kalmaktır.
İkinci kısım olan hızını artırmamak ise Karayolları Trafik Kanunu'nda açıkça belirtilmiş bir zorunluluktur. Geçilmekte olan bir sürücünün hızını artırması, sollama mesafesini ve süresini tehlikeli bir şekilde uzatır. Bu durum, sollayan aracı daha uzun süre yan şeritte kalmaya zorlar ve olası bir tehlike anında manevra alanını daraltır. Hatta güvenliği artırmak için hızınızı sabit tutmanız veya gerekiyorsa hafifçe azaltmanız, sollama işlemini kolaylaştıracaktır.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) Sağ şeride geçmek: Eğer zaten en sağ şeritteyseniz bu mümkün değildir. Sol şeritteyseniz ve sağ şeride geçmek güvenliyse bu bir nezaket kuralı olabilir, ancak bu bir zorunluluk değildir. Soruda "ne yapmak zorundadır?" denilmektedir. Öncelikli ve zorunlu olan kural, şeridi korumak ve hızı artırmamaktır; gereksiz şerit değiştirmek değil.
- b) Sığınma cebine girmek: Sığınma cepleri, arıza veya acil durumlar gibi zorunlu hallerde duraklamak için yapılmıştır. Normal bir sollama manevrasını kolaylaştırmak için sığınma cebine girilmez. Bu, hem trafik akışını bozan hem de sığınma cebinin amacına aykırı, hatalı bir davranıştır.
- c) Önündeki aracı geçmek: Bu, yapılabilecek en tehlikeli hareketlerden biridir. Arkadan gelen bir araç sizi sollamaya çalışırken sizin de önünüzdeki aracı sollamaya kalkmanız, "sollamaya karşılık verme" olarak kabul edilir ve kazaya davetiye çıkarır. Bu durum, hem sizi sollayan aracı hem de kendinizi büyük bir riske atar ve kesinlikle yasaktır.
Özetle, trafikte geçilmekte olan sürücünün temel görevi, geçiş manevrasını yapan sürücüye zorluk çıkarmamak ve manevranın en güvenli şekilde tamamlanmasına yardımcı olmaktır. Bunun en temel yolu da kendi şeridinizde kalarak hızınızı artırmamaktır.
Soru 31 |

Işıklara 50 m kaldığını | |
Asgari (en az) hız sınırını | |
Azami (en yüksek) hız sınırını | |
Öndeki araca 50 m´den fazla yaklaşılmamasını |
Bu soruda, taşıt yolu üzerine çizilmiş ve bir daire içine alınmış "50" sayısının ne anlama geldiği sorulmaktadır. Bu tür yol üzeri işaretlemeler, sürücüleri trafik kuralları hakkında bilgilendirmek ve uyarmak amacıyla kullanılır. Sürücülerin bu işaretlerin anlamını bilmesi, hem kendi güvenlikleri hem de trafikteki diğer unsurların güvenliği için hayati önem taşır.
Doğru cevap olan "c) Azami (en yüksek) hız sınırını" seçeneğinin açıklaması:
Trafikte, bir daire içerisine alınmış sayılar genellikle hız limitlerini belirtir. Yola çizilen bu "50" rakamı, o yolda izin verilen en yüksek hızın saatte 50 kilometre (km/s) olduğunu bildirir. Bu işaretleme, genellikle dikey olarak yerleştirilmiş trafik levhalarını pekiştirmek veya sürücülerin gözden kaçırabileceği durumlarda bir hatırlatma yapmak için kullanılır. Dolayısıyla, bu işareti gören bir sürücü, hızını 50 km/s'nin üzerine çıkarmaması gerektiğini anlamalıdır.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunun açıklaması:
- a) Işıklara 50 m kaldığını: Bu seçenek yanlıştır. Trafik ışıklarına olan mesafeyi bildiren işaretler genellikle dikey levhalardır ve üzerinde trafik lambası sembolü ile birlikte "50 m" gibi bir mesafe bilgisi yer alır. Yol üzerine çizilen daire içindeki sayı, bir mesafeyi değil, bir hızı ifade eder.
- b) Asgari (en az) hız sınırını: Bu seçenek de yanlıştır. Asgari yani gidilmesi gereken en düşük hız sınırını belirten levhalar genellikle mavi zeminli ve yuvarlaktır. Yol üzerindeki bu işaretleme, standart olarak azami hızı belirtmek için kullanılır, asgari hızı değil. Asgari hız sınırı uygulaması daha çok otoyol gibi özel yollarda bulunur.
- d) Öndeki araca 50 m´den fazla yaklaşılmamasını: Bu seçenek yanlıştır. Bu kural "takip mesafesi" ile ilgilidir. Takip mesafesi genellikle hızın yarısı kadar metre olarak kabul edilir (örneğin 90 km/s ile giderken 45 metre). Bunu belirtmek için kullanılan özel yol çizgileri (V şeklinde şeritler gibi) veya dikey levhalar bulunur, ancak yola çizilen daire içindeki "50" rakamı bu anlama gelmez.
Özetle, yol üzerine çizilmiş ve daire içine alınmış sayılar, o yoldaki azami (en yüksek) hız sınırını bildirir. Bu işareti gördüğünüzde, hızınızın en fazla belirtilen değerde olması gerektiğini unutmamalısınız.
Soru 32 |
Kasko poliçesi | |
Yağ değişim kartı | |
Araç tescil belgesi | |
Periyodik bakım kartı |
Doğru Cevap: c) Araç tescil belgesi
Araç tescil belgesi, halk arasında "ruhsat" olarak da bilinir ve aracın adeta kimlik kartı gibidir. Bu belge, aracın kime ait olduğunu, motor ve şasi numarası gibi benzersiz teknik özelliklerini, modelini ve tipini resmi olarak kanıtlar. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre, sürücülerin seyir halindeyken bu belgeyi araçta her zaman bulundurması ve yetkililer tarafından istendiğinde ibraz etmesi yasal bir zorunluluktur. Bu belgenin araçta olmaması durumunda para cezası uygulanır.
Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması:
- a) Kasko poliçesi: Kasko, aracın kendisinde oluşabilecek hasarları (kaza, hırsızlık, yangın vb.) güvence altına alan isteğe bağlı bir sigorta türüdür. Zorunlu olan sigorta, başkasına verilen zararı karşılayan Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası'dır. Kasko yaptırmak tamamen sürücünün kendi tercihidir, bu nedenle poliçesini araçta bulundurmak yasal bir zorunluluk değildir.
- b) Yağ değişim kartı: Yağ değişim kartı, aracın motor yağı değişim zamanını takip etmek için servisin veya ustanın genellikle motor bölümüne ya da kapı kenarına yapıştırdığı küçük bir hatırlatıcıdır. Aracın mekanik sağlığı için faydalı olsa da, hiçbir yasal geçerliliği yoktur ve resmi bir belge değildir. Trafik denetimlerinde bu kart kesinlikle sorulmaz.
- d) Periyodik bakım kartı: Bu kart da yağ değişim kartı gibi, aracın genel bakımlarının (filtreler, frenler, sıvılar vb.) ne zaman yapıldığını gösteren bir servis kaydıdır. Özellikle aracın garantisinin devam etmesi ve düzenli bakımının takibi için önemlidir. Ancak, bu da kişisel bir bakım kaydıdır ve trafikte bulundurulması gereken zorunlu bir evrak değildir.
Özetle, trafikte bir denetim anında sizden istenecek yasal ve zorunlu belge, aracın kime ait olduğunu ve yasal olarak trafiğe kayıtlı olduğunu gösteren araç tescil belgesidir (ruhsat). Diğer seçenekler ise ya isteğe bağlı (kasko) ya da aracın bakımıyla ilgili özel kayıtlardır (bakım kartları).
Soru 33 |
![]() | |
![]() | |
![]() | |
![]() |
Doğru cevap D seçeneğidir. Bu görselde, her iki aracın da aynı yönde ilerlediğini görüyoruz. Ortadaki kesik yol çizgisi, aynı yöne giden trafiği taşıyan şeritleri birbirinden ayırmaktadır. Bu çizgi, kurallara uymak şartıyla şerit değiştirilebileceğini, yani öndeki aracın sollanabileceğini gösterir. Tüm araçların aynı istikamete gitmesi, bu yolun tek yönlü olduğunun en net kanıtıdır.
A ve B seçenekleri ise iki yönlü kara yolunu göstermektedir. Bu yollarda, ortadaki şerit çizgisi karşıdan gelen trafik ile bizim şeridimizi ayırır.
- A seçeneğindeki kesik çizgi, görüş mesafesi uygun olduğunda ve trafik kurallarına uyarak karşı şeride geçilip sollama yapılabileceğini belirtir.
- B seçeneğindeki devamlı (düz) çizgi ise sollama yapmanın, yani karşı şeride geçmenin kesinlikle yasak olduğunu ifade eder.
C seçeneği de iki yönlü bir yolu temsil eder, ancak bu yol "bölünmüş yol" olarak adlandırılır. Görseldeki yan yana iki devamlı çizgi, taşıt yolunu bölünmüş yol durumuna getiren bir ayırıcı (refüj) anlamındadır. Bu çizgiler, her iki yöndeki trafiği birbirinden kesin olarak ayırır ve karşı yönden gelen trafiğin şeridine girmenin kesinlikle yasak olduğunu vurgular. Dolayısıyla bu da iki yönlü bir yoldur.
Özetle, bir yolun tek yönlü mü yoksa iki yönlü mü olduğunu anlamanın en basit yolu, ortadaki ayırıcı çizginin işlevine ve araçların hareket yönüne bakmaktır. Eğer çizgi, karşıt yönlerden gelen trafiği ayırıyorsa (A, B, C seçenekleri), o yol iki yönlüdür. Eğer çizgi, aynı yönde giden şeritleri ayırıyorsa ve tüm araçlar aynı yöne gidiyorsa (D seçeneği), o yol tek yönlüdür.
Soru 34 |

Çift yönlü yoldan tek yönlü yola girileceğini | |
Her iki yönde seyreden araçların bölünmüş yola gireceğini | |
Her iki yönde seyreden araçların şerit değiştiremeyeceğini | |
Devamlı çizgi tarafındaki araçların şerit değiştiremeyeceğini |
Doğru cevap d) Devamlı çizgi tarafındaki araçların şerit değiştiremeyeceğini seçeneğidir. Trafikte temel kural, her sürücünün kendi şeridine en yakın olan yol çizgisine uymasıdır. Eğer bir sürücünün bulunduğu şeridin hemen yanında devamlı (düz) bir çizgi varsa, bu o sürücünün şerit değiştirmesinin veya sollama yapmasının yasak olduğu anlamına gelir. Bu kural, genellikle o yönden gelenler için görüş mesafesinin yetersiz ve sollama yapmanın tehlikeli olduğunu belirtmek için konulur.
Görseldeki durumu iki yönlü olarak düşünelim. Devamlı çizgi tarafında ilerleyen araçlar için şerit değiştirmek yasaktır. Ancak diğer şeritte, yani kesik çizgi tarafında ilerleyen araçlar, trafik kurallarına uymak ve karşı şeridin boş olduğundan emin olmak kaydıyla şerit değiştirebilir veya sollama yapabilirler. Kısacası, bu işaretleme yolun iki yönü için farklı kurallar getirir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:
- a) Çift yönlü yoldan tek yönlü yola girileceğini: Bu durum yol çizgileriyle değil, genellikle "Tek Yön" gibi trafik işaret levhalarıyla bildirilir. Bu çizgiler şerit değiştirme kurallarını belirler, yolun yön tipini değiştirmez.
- b) Her iki yönde seyreden araçların bölünmüş yola gireceğini: Bölünmüş yol, ortasında fiziksel bir ayırıcı (refüj, bariyer vb.) bulunan yoldur. Bu çizgi, bölünmemiş bir yoldaki sollama kurallarını belirtir, bölünmüş yola girileceğini göstermez.
- c) Her iki yönde seyreden araçların şerit değiştiremeyeceğini: Eğer her iki yöndeki araçların da şerit değiştirmesi yasak olsaydı, yolun ortasında yan yana iki adet devamlı çizgi (çift devamlı çizgi) bulunurdu. Resimde kesik çizgi de olduğundan, bir yönün şerit değiştirmesine izin verildiği açıktır.
Özet olarak, bu tür bir yol çizgisiyle karşılaştığınızda daima kendi şeridinize en yakın olan çizgiye odaklanmalısınız. Eğer bu çizgi devamlı ise şerit değiştiremezsiniz, kesik ise trafik müsait olduğunda değiştirebilirsiniz.
Soru 35 |
Engel işareti | |
Çekme halatı | |
Boyun korsesi | |
Emniyet kemeri |
d) Emniyet kemeri: Bu seçenek doğru cevaptır. Emniyet kemeri, bir kaza anında sürücü ve yolcuları koltuklarına sabitleyen en temel pasif güvenlik sistemidir. Çarpışmanın şiddetiyle vücudun kontrolsüz bir şekilde ileri, yana veya yukarı doğru fırlamasını engeller. Bu sayede kişinin başını direksiyona, ön panele veya cama çarpmasının ve en önemlisi araçtan dışarı fırlamasının önüne geçer. Emniyet kemeri, hayat kurtaran en önemli icatlardan biridir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- a) Engel işareti: Engel işareti, yolda kalan arızalı veya kaza yapmış bir aracın arkasına, diğer sürücüleri uyarmak amacıyla konulan üçgen reflektördür. Amacı, kaza sonrasında başka kazaların olmasını önlemektir. Araç içindeki kişileri kaza sırasında koruyucu bir işlevi yoktur.
- b) Çekme halatı: Çekme halatı, arızalanan veya kaza yapan bir aracı başka bir araçla çekmek için kullanılan bir malzemedir. Bir güvenlik donanımı değil, bir yardım ve kurtarma aracıdır. Kaza anında yolcuları korumakla hiçbir ilgisi bulunmamaktadır.
- c) Boyun korsesi: Boyun korsesi, bir kaza sonrasında, boyun ve omurga yaralanması şüphesi olan kazazedeye, ilk yardım ekipleri tarafından takılan tıbbi bir malzemedir. Amacı, mevcut yaralanmanın daha da kötüleşmesini engellemektir. Kaza anında yaralanmayı önleyici bir donanım değildir, kaza sonrası müdahale için kullanılır.
Özetle, soru bir kaza anında koruma sağlayan donanımı sormaktadır. Emniyet kemeri bu işlevi yerine getiren tek seçenektir. Diğer şıklar ise ya kaza sonrasında kullanılan (engel işareti, çekme halatı, boyun korsesi) ya da tamamen farklı amaçlara hizmet eden araçlardır.
Soru 36 |
Aracın gösterge panelinde bulunan şekildeki ikaz ışığının, motor çalışmaya başladığında ya da seyir sırasında yanıyor olması sürücüye neyi bildirir Motor kaputunun açık kaldığını | |
Motor yağı basıncının çok düştüğünü | |
Motor soğutma suyu sisteminde bir arıza olduğunu | |
Fren sisteminde hidrolik seviye düşüşü veya bir arıza olduğunu |
Doğru Cevap: b) Motor yağı basıncının çok düştüğünü
Bu ikaz ışığı, motor yağı basınç lambasıdır. Motorun sağlıklı çalışabilmesi için, motor yağı belirli bir basınçla tüm hareketli parçalara (pistonlar, krank mili, yataklar vb.) pompalanmalıdır. Yağın bu parçalar arasında bir film tabakası oluşturarak sürtünmeyi engellemesi ve aşınmayı önlemesi gerekir. Eğer bu lamba motor çalışırken yanıyorsa, bu basıncın tehlikeli derecede düştüğü anlamına gelir. Bu durum, yağın motorun kritik noktalarına ulaşamadığını ve metal parçaların birbirine sürtmeye başladığını gösterir ki bu da çok kısa sürede ciddi motor hasarına yol açabilir.
Bu ışık yandığında yapılması gereken en doğru hareket, derhal güvenli bir yere çekip motoru stop etmektir. Ardından yağ seviyesi kontrol edilmeli ve gerekirse bir servisten yardım istenmelidir. Bu uyarıyı dikkate almadan yola devam etmek, motorun "yatak sarması" olarak bilinen ve tamir maliyeti çok yüksek olan bir arızayla sonuçlanmasına neden olabilir.
Diğer Şıkların Açıklaması
- a) Motor kaputunun açık kaldığını: Motor kaputunun açık olduğunu bildiren ikaz ışığı farklıdır. Genellikle, ön kaputu açık bir araba silüeti şeklindedir. Bu bir güvenlik uyarısıdır ancak motorun mekanik sağlığı ile doğrudan ilgili değildir.
- c) Motor soğutma suyu sisteminde bir arıza olduğunu: Motorun hararet yaptığını veya soğutma sıvısının azaldığını bildiren ikaz ışığı, genellikle içinde dalga işareti olan bir termometre sembolüdür. Bu da önemli bir uyarıdır ancak yağ basıncı ile ilgili değildir.
- d) Fren sisteminde hidrolik seviye düşüşü veya bir arıza olduğunu: Fren sistemiyle ilgili bir uyarı, genellikle içinde bir ünlem işareti bulunan bir daire şeklindedir. Bu lamba, fren hidroliğinin azaldığını veya el freninin çekili olduğunu gösterir ve acil müdahale gerektiren bir güvenlik sorununa işaret eder.
Özetle; soruda gösterilen yağdanlık sembolü, motorun can damarı olan yağlama sisteminde kritik bir sorun olduğunu, yani motor yağı basıncının çok düştüğünü bildirir. Bu, sürücünün asla göz ardı etmemesi gereken ve aracı derhal durdurmasını gerektiren bir uyarıdır.
Soru 37 |
![]() | |
![]() | |
![]() | |
![]() |
Doğru cevap olan b seçeneğindeki ikaz ışığı, motor yağı basıncı ikaz ışığıdır. Bu ışık, motor yağ basıncının tehlikeli seviyede düştüğünü veya yağlama sisteminde ciddi bir sorun olduğunu gösterir. Motorun hareketli parçaları arasındaki sürtünmeyi azaltan yağlama, motorun sağlığı için hayati öneme sahiptir. Yağ basıncı düştüğünde, motor parçaları birbirine sürterek çok kısa sürede aşırı ısınabilir ve kalıcı hasar görebilir.
Bu ışık yandığında aracı sürmeye devam etmek, "motorun yatak sarması" olarak bilinen ve motorun tamamen kullanılamaz hale gelmesine neden olan çok masraflı bir arızaya yol açabilir. Bu sebeple, yağ basıncı ikaz ışığı yandığı anda, trafik güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde derhal en yakın güvenli yere çekilmeli, motor durdurulmalı ve uzman yardımı çağrılmalıdır. Bu, "derhal durulması" gereken en önemli uyarılardan biridir.
Diğer Seçeneklerin Açıklaması
- a) Arka Cam Rezistansı: Bu simge, arka camdaki buğuyu veya donmayı çözmek için kullanılan ısıtıcının (rezistans) çalıştığını gösterir. Bu bir arıza belirtisi değildir, sadece bir konfor özelliğinin aktif olduğunu bildirir. Sürüşe devam etmeye engel bir durum kesinlikle değildir.
- c) Açık Kapı Uyarısı: Bu ikaz ışığı, araçtaki bir veya daha fazla kapının tam olarak kapanmadığını belirtir. Bu bir güvenlik uyarısıdır ve dikkate alınmalıdır; ancak motorla ilgili acil ve yıkıcı bir soruna işaret etmez. Güvenli bir şekilde kenara çekip kapıyı kapatmak yeterlidir, motoru derhal durdurmayı gerektirmez.
- d) Kısa Hüzmeli Farlar: Bu yeşil renkli gösterge, kısa farların açık olduğunu bildiren bir bilgilendirme ışığıdır. Herhangi bir arıza veya tehlike durumu belirtmez. Aksine, gece veya görüşün düşük olduğu koşullarda yanması gereken bir ışıktır.
Özetle, yağ basıncı ikaz ışığı (b seçeneği), motorda geri dönülemez hasarlar oluşmasını önlemek için sürücünün aracı derhal durdurmasını gerektiren kritik bir uyarıdır. Diğer seçenekler ise ya bilgilendirme amaçlıdır ya da daha az aciliyet gerektiren durumları bildirir.
Soru 38 |
Aküyü şarj etmek | |
Bujiye giden akımı yükseltmek | |
Elektrik devresini açıp kapatmak | |
Vites değiştirmeyi kolaylaştırmak |
Doğru Cevap: c) Elektrik devresini açıp kapatmak
Kontak anahtarını bir evin elektrik anahtarı gibi düşünebilirsiniz. Anahtarı çevirdiğinizde, aküden gelen elektriğin marş motoru, ateşleme sistemi, yakıt pompası ve gösterge paneli gibi hayati parçalara ulaşmasını sağlayan devreyi tamamlarsınız, yani devreyi "açarsınız". Araç bu sayede çalışmaya hazır hale gelir veya çalışır. Anahtarı kapattığınızda ise bu elektrik devresini keserek aracın motorunu ve elektrikli sistemlerini durdurursunuz. Bu nedenle anahtarın temel ve en önemli görevi, aracın genel elektrik devresini kontrol etmektir.
Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:
- a) Aküyü şarj etmek: Bu seçenek yanlıştır. Araçta aküyü şarj etme görevini üstlenen parça alternatör (şarj dinamosu) olarak adlandırılır. Alternatör, motor çalıştığı sürece mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirerek hem aracın elektrik ihtiyacını karşılar hem de aküyü şarj eder. Kontak anahtarı motorun çalışmasını başlatsa da, şarj işlemini doğrudan kendisi yapmaz.
- b) Bujiye giden akımı yükseltmek: Bu seçenek de yanlıştır. Bujiye giden akımın voltajını yükselterek ateşleme için gerekli olan yüksek gerilimli kıvılcımı oluşturan parça endüksiyon bobini (ateşleme bobini)'dir. Bu parça, akünün 12 voltluk gerilimini binlerce volta çıkarır. Kontak anahtarı ateşleme sistemine ilk akımı gönderir, ancak akımı yükseltme işlevini bobin gerçekleştirir.
- d) Vites değiştirmeyi kolaylaştırmak: Bu seçenek, konuyla tamamen ilgisiz olduğu için yanlıştır. Vites değiştirmeyi, manuel şanzımanlı araçlarda debriyaj sistemi, otomatik şanzımanlı araçlarda ise şanzımanın kendi iç mekanizması sağlar. Kontak anahtarının vites kutusu veya debriyaj ile hiçbir mekanik ya da elektriksel bağlantısı yoktur.
Soru 39 |
Marş sistemi | |
Yağlama sistemi | |
Direksiyon sistemi | |
Aydınlatma sistemi |
Doğru cevap 'c) Direksiyon sistemi' seçeneğidir. Direksiyon sistemi, sürücünün direksiyon simidi aracılığıyla yaptığı hareketleri tekerleklere ileten sistemdir. Sürücü direksiyonu sağa çevirdiğinde ön tekerlekler sağa, sola çevirdiğinde ise sola dönerek aracın istenilen yöne gitmesini, yani "sevk edilmesini" sağlar. Bu nedenle, aracı istenilen yöne sevk etme görevi doğrudan direksiyon sistemine aittir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna ve görevlerinin ne olduğuna bakalım:
- a) Marş sistemi: Bu sistemin görevi arabanın motorunu çalıştırmak için ilk hareketi vermektir. Kontağı çevirdiğinizde motorun çalışmasını sağlayan mekanizmadır. Aracın yönünü belirleme ile hiçbir ilgisi yoktur; görevi motor çalıştıktan sonra biter.
- b) Yağlama sistemi: Yağlama sistemi, motorun içinde hareket eden parçalar arasındaki sürtünmeyi azaltmak, aşınmayı önlemek ve motoru soğutmaya yardımcı olmak için motor yağı dolaştırır. Bu sistem motorun sağlığı ve ömrü için kritik öneme sahiptir ancak aracın hangi yöne gideceğini kontrol etmez.
- d) Aydınlatma sistemi: Aydınlatma sistemi; farlar, sinyaller, stop lambaları gibi bileşenlerden oluşur. Görevi, sürücünün gece veya kötü hava koşullarında yolu görmesini sağlamak ve diğer sürücülere aracın varlığını ve niyetini (dönüş, durma vb.) bildirmektir. Aracı fiziksel olarak yönlendirme gücüne sahip değildir, sadece görüş ve iletişim sağlar.
Özetle, aracı bir yerden bir yere götürürken onun yönünü belirleyen, sürücünün komutlarını tekerleklere ileterek aracı kontrol etmesini sağlayan yegane sistem direksiyon sistemidir. Diğer sistemler aracın çalışması, bakımı ve güvenliği için hayati öneme sahip olsalar da yönlendirme işlevini yerine getirmezler.
Soru 40 |
Günde bir | |
Haftada bir | |
Altı ayda bir | |
Araca binileceği zaman |
Bu soruda, sürüş güvenliği açısından kritik bir öneme sahip olan araç lastiklerinin hangi sıklıkla kontrol edilmesi gerektiği sorulmaktadır. Buradaki amaç, sürücü adayının aracı kullanmaya başlamadan önce yapması gereken temel güvenlik kontrollerinden birini bilip bilmediğini ölçmektir. Doğru cevap, bu kontrolün bir rutin haline getirilmesi gerektiğini vurgular.
Doğru cevap d) Araca binileceği zaman seçeneğidir. Çünkü lastik kontrolü, her sürüş öncesi yapılması gereken en temel ve hızlı güvenlik adımlarından biridir. Sürücü, aracına binmeden önce lastiklerin etrafında hızlıca bir tur atarak gözle kontrol yapmalıdır. Bu kontrol, bir lastiğin havasının inik olup olmadığını, üzerinde bir cisim (çivi, vida vb.) bulunup bulunmadığını veya gözle görülür bir hasar olup olmadığını anlamak için yeterlidir. Bu basit alışkanlık, yola çıktıktan sonra yaşanabilecek tehlikeli durumları (lastik patlaması gibi) en başından önlemeye yardımcı olur.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:
- a) Günde bir: Bu seçenek doğruya yakın olsa da eksiktir. Eğer aracı gün içinde birden fazla kez kullanacaksanız, her seferinde kontrol etmek en doğrusudur. Örneğin, sabah işe giderken lastiğiniz sağlam olabilir ama otoparkta durduğu sürede havası inebilir. Bu yüzden kontrolü "güne" değil, "araca her biniş" eylemine bağlamak daha güvenli ve doğrudur.
- b) Haftada bir: Haftada bir yapılan kontrol, lastiklerin havasını bir basınç ölçer ile detaylı olarak kontrol etmek için tavsiye edilen bir süredir. Ancak bu, her sürüş öncesi yapılması gereken hızlı görsel kontrolün yerini tutmaz. Bir lastik bir gecede de havasını kaybedebilir, bu durumu fark etmek için bir hafta beklemek çok tehlikelidir.
- c) Altı ayda bir: Bu süre, lastiklerin temel güvenliği için kesinlikle yetersiz ve çok tehlikelidir. Altı ay gibi uzun bir süre, daha çok lastiklerin rotasyonu, balans ayarı veya profesyonel bir servis tarafından detaylı incelenmesi gibi periyodik bakımlar için geçerli olabilir. Günlük güvenlik kontrolü için kabul edilemez bir zaman aralığıdır.
Özetle, ehliyet sınavında bu soruyla verilmek istenen mesaj şudur: Sürüş güvenliği, araca bindiğiniz anda başlar. Her yolculuk öncesi yapacağınız birkaç saniyelik bir lastik kontrolü, sizi ve trafikteki diğer insanları olası büyük tehlikelerden koruyan basit ama hayat kurtaran bir alışkanlıktır.
Soru 41 |
Fren | |
Motor | |
Egzoz | |
Diferansiyel |
Bu soruda, bir aracın ilerleyebilmesi için gereken temel enerjiyi, yani gücü üreten parçanın hangisi olduğu sorgulanmaktadır. Kısacası, arabanın "kalbi" olarak nitelendirilebilecek ve onu hareket ettiren ana sistemin ne olduğunu bulmamız isteniyor.
Doğru Cevap: b) Motor
Motor, aracın hareket etmesi için gerekli olan gücü üreten temel mekanizmadır. Yakıtı (benzin, dizel vb.) ve havayı kullanarak kimyasal enerjiyi mekanik enerjiye, yani hareket enerjisine dönüştürür. Bu üretilen güç, daha sonra diğer aktarma organları vasıtasıyla tekerleklere iletilir ve aracın ilerlemesini sağlar. Bu nedenle, aracın güç kaynağı denildiğinde akla ilk gelen ve doğru olan cevap motordur.
Diğer Seçeneklerin Açıklaması:
- a) Fren: Fren sistemi, aracın hareket etmesini sağlamak yerine, tam tersi bir görev üstlenir. Hareket halindeki aracı yavaşlatmak veya tamamen durdurmak için kullanılır. Tekerleklerde sürtünme yaratarak aracın hareket enerjisini ısı enerjisine dönüştürür ve bu yüzden güç kaynağı değildir.
- c) Egzoz: Egzoz sistemi, motorun çalışması sırasında ortaya çıkan yanmış gazların araçtan güvenli bir şekilde dışarı atılmasını sağlar. Aynı zamanda motorun gürültüsünü azaltma görevi de vardır. Güç üretmekle doğrudan bir ilgisi yoktur; motorun çalışmasının bir sonucudur.
- d) Diferansiyel: Diferansiyel, güç aktarma organlarından biridir ve çok önemli bir görevi vardır, ancak güç üretmez. Motordan gelen gücü tekerleklere dağıtır ve özellikle virajlarda iç ve dış tekerleklerin farklı hızlarda dönmesine izin vererek aracın güvenli bir şekilde yol almasını sağlar. Yani, var olan gücü "yöneten" ve "ileten" bir parçadır, gücü "üreten" parça değildir.
Özetle, motor gücü üretir, diferansiyel bu gücü tekerleklere aktarır, fren aracı durdurur ve egzoz ise atık gazları dışarı atar. Bu nedenle, aracın hareketi için gerekli gücü sağlayan tek parça motordur.
Soru 42 |
Alaşımlı jant | |
Motor yağı kalitesi | |
Doğru yapılmış far ayarı | |
Delinmiş egzoz susturucusu |
Doğru cevap b) Motor yağı kalitesi'dir. Motor yağı, motorun içerisinde sürekli hareket eden metal parçalar arasındaki sürtünmeyi azaltan, bu parçaları soğutan, temizleyen ve aşınmaya karşı koruyan hayati bir sıvıdır. Kaliteli ve doğru viskozitedeki bir motor yağı, bu görevleri etkin bir şekilde yerine getirerek motorun ömrünü doğrudan uzatır.
Eğer kalitesiz, yanlış veya zamanı geçmiş bir yağ kullanılırsa, metal parçalar birbirine sürterek aşınır, motor aşırı ısınır ve içerisinde tortu birikir. Bu durum, zamanla motorun performansını düşürür ve en sonunda motorun kilitlenmesi (yatak sarması) gibi çok ciddi ve masraflı arızalara yol açar. Bu nedenle motor yağı kalitesi, motor sağlığı için en temel ve en önemli unsurdur.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:- a) Alaşımlı jant: Jantlar, aracın tekerlek sisteminin bir parçasıdır ve sürüş konforu ile dış görünüşü etkiler. Motorun çalışması veya ömrü üzerinde doğrudan hiçbir etkisi yoktur. Bu yüzden bu seçenek yanlıştır.
- c) Doğru yapılmış far ayarı: Far ayarı, gece sürüş güvenliği için çok önemlidir; sürücünün yolu iyi görmesini ve karşıdan gelen sürücülerin gözünü almasını engeller. Ancak bu ayarın motorun mekanik sağlığı veya ömrü ile hiçbir ilgisi bulunmamaktadır.
- d) Delinmiş egzoz susturucusu: Egzoz susturucusunun delik olması, aracın çok daha gürültülü çalışmasına ve egzoz emisyon değerlerinin bozulmasına neden olabilir. Bu durum motorun performansını bir miktar etkilese de, motorun iç parçalarının aşınması gibi hayati bir soruna yol açmaz. Motor yağı kalitesizliğinin yaratacağı hasarın yanında etkisi çok daha azdır.
Sonuç olarak, jant, far ayarı ve egzoz gibi parçalar aracın farklı sistemleriyle ilgiliyken, motor yağı kalitesi doğrudan motorun kalbini, yani hareketli parçalarını korur. Bu sebeple motor ömrünü etkileyen en önemli faktör tartışmasız bir şekilde motor yağının kalitesidir.
Soru 43 |
Motorun fazla ısınmasına | |
Motor gücünün artmasına | |
Fren hidroliğinin azalmasına | |
Bijon somunlarının gevşemesine |
Doğru Cevap: a) Motorun fazla ısınmasına
Motor çalıştığı sırada, yanma ve sürtünme nedeniyle çok yüksek bir ısı ortaya çıkar. Motorun bu ısıdan zarar görmemesi için bir soğutma sistemine ihtiyacı vardır. Motor bloğunun içindeki su kanalları, bu sistemin adeta damarları gibidir. Bu kanalların içinden geçen soğutma sıvısı (antifrizli su), motorun ısısını alarak radyatöre taşır ve burada soğutulur.
Eğer bu su kanallarında paslanma ve kireçlenme oluşursa, kanalların içindeki geçiş yolu daralır veya tıkanır. Bu durum, soğutma sıvısının motor içinde rahatça dolaşmasını engeller. Yeterli miktarda sıvı dolaşamadığı için motorun ısısı etkili bir şekilde dışarı atılamaz. Sonuç olarak, motorun çalışma sıcaklığı tehlikeli seviyelere yükselir ve motor aşırı ısınır, yani hararet yapar.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- b) Motor gücünün artmasına: Bu seçenek mantıksal olarak tamamen yanlıştır. Aşırı ısınan bir motor, ideal çalışma koşullarından uzaklaştığı için performans kaybeder ve gücü düşer. Hatta aşırı ısınma, motorun parçalarının genleşmesine ve sürtünmenin artmasına neden olarak gücü daha da azaltır ve ciddi hasarlara yol açabilir.
- c) Fren hidroliğinin azalmasına: Fren sistemi ve motor soğutma sistemi, aracın birbirinden tamamen bağımsız iki farklı sistemidir. Motorun su kanallarındaki bir sorun, fren sisteminde bulunan hidrolik sıvısını doğrudan etkilemez. Bu iki sistem arasında böyle bir bağlantı yoktur.
- d) Bijon somunlarının gevşemesine: Bijon somunları, tekerlekleri araca sabitleyen parçalardır ve aracın yürüyen aksamı ile ilgilidir. Motorun içindeki soğutma kanallarında meydana gelen bir olayla uzaktan yakından hiçbir ilgisi yoktur. Bu seçenek, konuyla tamamen alakasız bir "çeldirici" olarak verilmiştir.
Özetle, motorun soğutma kanallarındaki pas ve kireç gibi tıkanıklıklar, soğutma sıvısının görevini yapmasını engeller. Bu durum doğrudan motorun soğutulamamasına ve sonuç olarak aşırı ısınmasına neden olur. Bu nedenle doğru cevap a seçeneğidir.
Soru 44 |
Saf su | |
Antifriz | |
Motor yağı | |
Fren hidroliği |
Bu soruda, aracımızın motorunu soğuk kış şartlarında korumak için soğutma suyuna ne eklememiz gerektiği sorulmaktadır. Motorun sağlıklı çalışması ve donma gibi ciddi hasarlardan korunması için doğru sıvının eklenmesi hayati önem taşır. Soğutma sistemi, motorun çalışması sırasında oluşan aşırı ısıyı dağıtarak harareti önler.
Doğru Cevap: b) Antifriz
Doğru cevabın antifriz olmasının sebebi, bu sıvının özel kimyasal yapısıdır. Antifriz, suya eklendiğinde karışımın donma noktasını düşürür. Örneğin, saf su 0°C'de donarken, antifrizli su -30°C, -40°C gibi çok daha düşük sıcaklıklarda donar. Bu sayede, kışın en soğuk gecelerinde bile motor soğutma suyunun donarak genleşmesi ve motor bloğunu ya da radyatörü çatlatması engellenmiş olur.
Antifrizin tek faydası donmayı önlemek değildir; aynı zamanda suyun kaynama noktasını da yükseltir. Bu özellik sayesinde yaz aylarında motorun hararet yapma riski azalır. Ayrıca, içerdiği özel katkı maddeleri sayesinde soğutma sistemindeki metal ve kauçuk parçaları paslanmaya ve korozyona karşı korur.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) Saf su: Saf su, soğutma sisteminin temel sıvısıdır ancak tek başına kış aylarında kesinlikle kullanılmamalıdır. Çünkü saf su 0°C'de donar. Donan suyun hacmi genişler ve bu durum radyatörde ve motor bloğunda çatlaklara yol açarak çok masraflı arızalara neden olur.
- c) Motor yağı: Motor yağının görevi tamamen farklıdır. Motor yağı, motorun içindeki hareketli parçalar (piston, krank mili vb.) arasındaki sürtünmeyi azaltmak ve aşınmayı önlemektir. Soğutma suyuna karıştırılmaz, çünkü su ile karışmaz ve soğutma kanallarını tıkayarak motorun hararet yapmasına sebep olur.
- d) Fren hidroliği: Fren hidroliği, fren sisteminde kullanılan özel bir sıvıdır. Görevi, fren pedalına bastığınızda oluşan basıncı tekerleklerdeki fren mekanizmasına iletmektir. Soğutma sistemiyle hiçbir ilgisi yoktur ve soğutma suyuna karıştırılması durumunda sistemdeki plastik ve kauçuk aksama ciddi zararlar verir.
Sonuç olarak, kış aylarında motor soğutma suyunun donmasını engellemek için sisteme yeterli miktarda antifriz eklenmesi zorunludur. Bu işlem, aracınızın motorunu pahalı ve ciddi hasarlardan korumanın en etkili yoludur.
Soru 45 |
Yardımlaşmaya | |
Öfke duygusuna | |
Bencil davranmaya | |
Aşırı tepki göstermeye |
Doğru Cevap: a) Yardımlaşmaya
Doğru cevabın "Yardımlaşmaya" olmasının sebebi, sorudaki senaryonun bu kavramı birebir yansıtmasıdır. Yardımlaşma, bireylerin zor durumda olan başkalarına karşılık beklemeden destek olması, onların sorunlarını çözmek için çaba göstermesi anlamına gelir. Soruda, bir sürücü diğerinin sorununa kayıtsız kalmayıp duruyor ve çözüm bulmaya çalışıyor; bu, trafikteki dayanışma ve iş birliğinin en güzel örneklerinden biridir ve doğrudan yardımlaşma değerini gösterir.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- b) Öfke duygusuna: Öfke, trafikte sıkışıklık veya bir sorun karşısında gösterilen olumsuz ve saldırgan bir tepkidir. Sorudaki sürücü, arızalanan araç yüzünden trafiğin aksamasına sinirlenmek yerine durup yardım etmektedir. Bu davranış, öfkenin tam tersi olan sakinlik, empati ve yapıcı bir tutumu sergiler.
- c) Bencil davranmaya: Bencillik, sadece kendi çıkarını ve rahatını düşünmektir. Bencil bir sürücü, yolda kalmış kişiyi görmezden gelir, "Bu benim sorunum değil" diyerek yoluna devam ederdi. Oysa sorudaki sürücü, kendi zamanından ve konforundan feragat ederek başkasına yardım etmektedir, bu da bencilliğin tam zıttı olan fedakâr bir davranıştır.
- d) Aşırı tepki göstermeye: Aşırı tepki, bir durum karşısında gereğinden fazla ve kontrolsüz bir reaksiyon vermektir (örneğin sürekli korna çalmak, bağırmak). Yardım etmek ise sakin, kontrollü ve çözüm odaklı bir eylemdir. Dolayısıyla, sorudaki sürücünün davranışı aşırı bir tepki değil, aksine olgun ve sorumlu bir davranıştır.
Özetle, bu soru trafikte sürücülerin birbirlerine karşı göstermesi gereken olumlu tutumları ölçmektedir. Zor durumda kalan birine yardım eli uzatmak, trafikte güvenli ve huzurlu bir ortamın oluşması için vazgeçilmez olan yardımlaşma değerinin en temel göstergesidir.
Soru 46 |
Öfke | |
Sabır | |
İnatlaşma | |
Aşırı tepki |
Doğru Cevap: b) Sabır
Doğru cevap sabır'dır. Çünkü trafikte diğer yol kullanıcılarının manevra yapması (park etme, yola çıkma, dönüş yapma gibi) zaman alabilir ve bu son derece normal bir durumdur. Bu gibi durumlarda aceleci davranmak, korna çalmak veya sürücüyü tehlikeye atacak şekilde sıkıştırmak yerine, manevranın güvenli bir şekilde tamamlanmasını beklemek, sabırlı bir sürücü olduğunuzu gösterir. Bu davranış, hem olası kazaları önler hem de trafikteki genel stresi azaltarak daha güvenli ve huzurlu bir sürüş ortamı yaratır.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
-
a) Öfke: Bu seçenek yanlıştır. Öfkeli bir sürücü, park etmeye çalışan aracı beklemek yerine genellikle korna çalarak, el kol hareketleri yaparak veya aracı sıkıştırarak agresif bir tepki gösterirdi. Soruda anlatılan bekleme eylemi, öfkenin tam zıttı olan sakin ve anlayışlı bir tutumu ifade eder.
-
c) İnatlaşma: Bu seçenek de yanlıştır. İnatlaşma, sürücülerin birbirine yol vermemek için direndiği veya kasıtlı olarak birbirini engellediği durumlarda ortaya çıkar. Park eden aracı beklemek bir iş birliği ve anlayış göstergesiyken, inatlaşma tam tersine bir çatışma ve rekabet durumunu ifade eder.
-
d) Aşırı tepki: Bu seçenek yanlıştır. Aşırı tepki, yaşanan küçük bir olaya orantısız ve abartılı bir karşılık vermektir. Örneğin, yavaşça park eden birine uzun süre korna çalmak veya tehlikeli bir şekilde yanından geçmeye çalışmak aşırı bir tepkidir. Oysa sorudaki sürücünün sakince beklemesi, duruma uygun, ölçülü ve doğru bir davranıştır.
Sonuç olarak, trafikte başkalarına karşı gösterilen anlayış ve bekleme davranışı, sürücünün sabır değerine sahip olduğunu kanıtlar. Bu, hem yazılı sınavlarda hem de direksiyon sınavında dikkat edilen en önemli sürücü niteliklerinden biridir.
Soru 47 |
Trafik içinde hatalı davranış sergileyen sürücülerin uyarılmaması gerektiğini | |
Bir toplumdaki kişilerin birbirlerine karşı davranışlarıyla trafik ortamındaki davranışlarının farklı olduğunu | |
Öfkeli araç kullanmaya eğilimli olmak ile saldırgan sürücülük davranışlarının birbirleriyle ilişkili olmadığını | |
Trafik kurallarının kişiler tarafından ve her koşulda güvenliği sağlamak amacıyla uygulanıp uygulanmayacağını |
Neden D Seçeneği Doğru?
Doğru cevap olan d) seçeneği, trafik adabının temel işlevini mükemmel bir şekilde açıklamaktadır. Trafik kuralları (örneğin kırmızı ışıkta durmak, hız limitine uymak) herkese bellidir. Ancak bir sürücünün bu kuralları gece yarısı kimsenin olmadığı bir yolda veya bir polis görmediğinde bile uygulayıp uygulamayacağı, onun trafik adabına sahip olup olmamasına bağlıdır. Trafik adabına sahip bir sürücü, cezadan korktuğu için değil, güvenliğin her şeyden önemli olduğunu bildiği ve topluma karşı sorumluluk hissettiği için kurallara her koşulda uyar. Dolayısıyla trafik adabı, kuralların kişisel bir sorumlulukla ve güvenlik amacıyla uygulanıp uygulanmayacağını belirler.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) Trafik içinde hatalı davranış sergileyen sürücülerin uyarılmaması gerektiğini: Bu ifade trafik adabıyla tamamen çelişir. Trafik adabı, başkalarını tehlikeye atmayacak şekilde, nazikçe ve yapıcı bir dille (örneğin korna yerine kısa bir selektörle) uyarmayı teşvik eder. Hataları görmezden gelmek, hem güvenlik açığı yaratır hem de bir sorumluluktan kaçınmaktır. Bu yüzden bu seçenek yanlıştır.
- b) Bir toplumdaki kişilerin birbirlerine karşı davranışlarıyla trafik ortamındaki davranışlarının farklı olduğunu: Trafik adabı, tam tersine, bir kişinin toplum içindeki saygılı ve olumlu davranışlarını trafik ortamına da taşıması gerektiğini savunur. İyi bir insan, iyi bir sürücü olmalıdır ilkesine dayanır. Bu seçenek, trafik adabının çözmeye çalıştığı bir sorunu, adabın bir ilkesiymiş gibi sunduğu için yanlıştır.
- c) Öfkeli araç kullanmaya eğilimli olmak ile saldırgan sürücülük davranışlarının birbirleriyle ilişkili olmadığını: Bu ifade hem psikolojik olarak hem de trafik adabı açısından yanlıştır. Öfke kontrolü, trafik adabının en önemli unsurlarından biridir. Öfke, doğrudan saldırgan sürücülük davranışlarına (yakın takip, makas atma, sürekli korna çalma) yol açar. Bu ikisi arasında çok güçlü bir ilişki vardır ve trafik adabı bu ilişkinin tehlikelerinin farkında olmayı gerektirir.
Özetle, trafik adabı, sürücünün trafik kurallarını bir zorunluluk olarak değil, ortak güvenliği sağlamak için benimsenmiş bir sorumluluk olarak görmesini sağlar. Bu nedenle, kuralların her koşulda uygulanıp uygulanmayacağını belirleyen en önemli faktör sürücünün sahip olduğu trafik adabıdır.
Soru 48 |
Yalnız I | |
I ve II | |
II ve III | |
I, II ve III |
Öncüllerin Detaylı Analizi
- I. Dikkatin dağılması: Öfke, çok güçlü ve zihni meşgul eden bir duygudur. Sürücü öfkelendiğinde, düşünceleri öfkesinin kaynağına (örneğin, kendisine hatalı sollama yapan araca veya trafikteki bir tartışmaya) odaklanır. Bu durum, sürücünün asıl görevi olan yolu, trafik işaretlerini, yayaları ve diğer araçları takip etme yeteneğini zayıflatır. Dolayısıyla, öfkeli bir sürücünün dikkati dağılır ve çevresindeki tehlikeleri fark etme olasılığı azalır. Bu ifade doğrudur.
- II. Kural ihlallerinin artması: Öfke, mantıklı düşünme ve kendini kontrol etme mekanizmasını olumsuz etkiler. Öfkeli sürücüler daha aceleci, agresif ve risk almaya yatkın hale gelirler. Bu ruh hali, onları normalde yapmayacakları kural ihlallerine iter. Örneğin, hız limitini aşma, ani ve tehlikeli şerit değiştirme, yakın takip (tampona yapışma) veya diğer sürücülere karşı misilleme yapma gibi davranışlar sergileyebilirler. Bu nedenle, öfkeli sürücülerde kural ihlalleri artar. Bu ifade de doğrudur.
- III. Sabırsızlık ve tahammülsüzlüğün azalması: Bu ifade, öfkeli bir sürücünün davranışının tam tersini anlatmaktadır. Öfke duygusu, kişinin sabrını ve toleransını azaltmaz, tam tersine artırır. Öfkeli bir sürücü, trafikteki en küçük bir yavaşlamaya veya bir başka sürücünün yaptığı basit bir hataya bile aşırı tepki gösterir. Yani, sabırsızlığı ve tahammülsüzlüğü en üst seviyeye çıkar. Bu ifadedeki "azalması" kelimesi onu yanlış kılmaktadır.
Seçeneklerin Değerlendirilmesi
- a) Yalnız I: Bu seçenek eksiktir. Çünkü öfkeli sürücülerde dikkatin dağılmasının yanı sıra kural ihlallerinde de artış gözlemlenir. Bu yüzden sadece I. öncülü kabul etmek yeterli değildir.
- b) I ve II: Bu seçenek, analiz ettiğimiz doğru sonuçları içermektedir. Öfkeli bir sürücüde hem dikkatin dağılması (I) hem de kural ihlallerinin artması (II) sıkça görülen tehlikeli durumlardır. Bu nedenle bu seçenek doğrudur.
- c) II ve III: Bu seçenek, yanlış olan III. öncülü ("Sabırsızlık ve tahammülsüzlüğün azalması") içerdiği için hatalıdır. Öfke, sabırsızlığı artırır, azaltmaz.
- d) I, II ve III: Bu seçenek de yine yanlış olan III. öncülü içerdiği için hatalıdır. Bir seçenekteki ifadelerden bir tanesinin bile yanlış olması, o seçeneği tamamen yanlış yapar.
Sonuç olarak; trafikte öfkelenen bir sürücüde, dikkat dağınıklığı ve kural ihlallerinde artış görülme olasılığı diğer sürücülere göre çok daha yüksektir. Sabırsızlık ve tahammülsüzlük ise azalmak yerine tam tersine artar. Bu nedenle doğru cevap I ve II'yi içeren b) şıkkıdır.
Soru 49 |
Öfke | |
Hoşgörü | |
İnatlaşma | |
Aşırı tepki |
Bu soruda, trafikte güvenli ve uyumlu bir sürüş için sürücülerin sahip olması gereken en temel ve olumlu insani değerin ne olduğu sorulmaktadır. Soru, kural bilgisinin ötesinde, sürücünün trafikteki tutumunu ve psikolojisini ölçmeyi amaçlar. Seçenekler arasında yer alan olumsuz davranışlar arasından, trafikteki kaosu ve tehlikeyi önleyecek pozitif değeri bulmanız beklenmektedir.
Doğru cevap b) Hoşgörü'dür. Trafik, milyonlarca farklı insanın, farklı yetenek, tecrübe ve ruh halleriyle bir arada bulunduğu karmaşık bir sosyal ortamdır. Bu ortamda, başka bir sürücünün yaptığı hatayı, acemiliğini veya dalgınlığını anlayışla karşılamak, sakin kalabilmek ve çatışmadan kaçınmak anlamına gelen hoşgörü, kazaları önleyen ve stresi azaltan en önemli anahtardır. Hoşgörülü bir sürücü, hem kendi güvenliğini hem de diğerlerinin güvenliğini düşünür ve trafiğin daha akıcı olmasına yardımcı olur.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- Öfke: Öfke, sürücünün mantıklı düşünme ve doğru karar verme yeteneğini kaybetmesine neden olan son derece tehlikeli bir duygudur. Öfkeli sürücüler, ani ve agresif manevralar yapar, hız limitlerini aşar, yakın takip eder ve diğer sürücüleri tehlikeye atarlar. Bu nedenle öfke, trafikte ihtiyaç duyulan değil, kesinlikle kontrol altında tutulması ve kaçınılması gereken bir durumdur.
- İnatlaşma: Trafikte "ben haklıyım" diyerek inatlaşmak, küçük bir yol verme meselesini bile büyük bir kaza riskine dönüştürebilir. Örneğin, daralan bir yolda başka bir sürücüye yol vermemek için hızlanmak veya birinin sinyal vererek şerit değiştirmesini engellemeye çalışmak inatlaşmadır. Unutmayın ki trafikte haklı olmaktan daha önemli olan, güvenli bir şekilde hedefinize ulaşmaktır.
- Aşırı tepki: Bir sürücünün yaptığı küçük bir hataya uzun uzun korna çalarak, selektör yaparak veya el kol hareketleriyle aşırı tepki göstermek, ortamdaki gerilimi tırmandırır. Bu durum, hem tepkiyi gösteren sürücünün hem de diğer sürücülerin dikkatini dağıtarak yeni hatalara ve kazalara zemin hazırlar. Sakin kalmak ve durumu büyütmemek, güvenli sürüşün temelidir.
Özetle, bu soru sürücü adayının trafikteki temel yaklaşımını sorgulamaktadır. Öfke, inatlaşma ve aşırı tepki gibi olumsuz ve tehlikeli davranışların aksine, hoşgörü, sürücülerin hem kendilerini hem de diğer yol kullanıcılarını korumak için en çok ihtiyaç duyacakları pozitif ve yapıcı değerdir. Güvenli bir trafik ortamı, kurallara uymanın yanı sıra, sürücülerin birbirine karşı saygılı ve hoşgörülü olmasıyla mümkündür.
Soru 50 |
Bir olay ya da durumda, karşımızdaki kişi hakkında herhangi bir yargıda bulunmadan önce kendimizi onun yerine koyarak olayı/ durumu onun gibi yaşamamız anlamına gelmektedir.
Yukarıdaki açıklama, trafik adabı açısından da çok ciddi bir öneme sahip olan hangi davranış özelliğine aittir?
Öfke | |
Empati | |
Bastırma | |
Engellenme |
Bu soruda, bir kavramın tanımı verilmekte ve bu tanımın trafik adabı açısından hangi davranış özelliğine karşılık geldiği sorulmaktadır. Sorunun kökünde yer alan "karşımızdaki kişi hakkında herhangi bir yargıda bulunmadan önce kendimizi onun yerine koyarak olayı/ durumu onun gibi yaşamamız" ifadesi, anahtar bir tanımı içermektedir. Bu tanımı doğru anlamak, seçenekler arasından doğru olanı bulmayı kolaylaştıracaktır.
Doğru Cevap: b) Empati
Soruda verilen açıklama, empati kavramının tam tanımıdır. Empati, bir başkasının duygularını, içinde bulunduğu durumu veya davranışlarının ardındaki motivasyonu anlamak için kişinin kendisini o kişinin yerine koymasıdır. Trafikte empati kurmak, diğer sürücülerin veya yayaların hatalarını veya beklenmedik hareketlerini kişisel bir saldırı olarak algılamak yerine, onların içinde bulunabileceği olası durumları (acemilik, yorgunluk, panik hali, acil bir duruma yetişme çabası vb.) düşünmektir. Bu sayede trafikte sabır, hoşgörü ve yardımlaşma artar, çatışmalar ve kazalar azalır.
Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:
-
a) Öfke: Öfke, engellenme, haksızlığa uğrama veya tehdit algısı gibi durumlarda ortaya çıkan güçlü bir duygudur. Sorudaki tanım, başkasını anlamaya yönelik pozitif bir çabayı anlatırken; öfke, genellikle anlayışsızlıktan kaynaklanan negatif bir tepkidir. Trafikte öfkeli bir sürücü, kendini başkasının yerine koymak yerine kendi duygularına kapılarak saldırgan davranışlar sergiler. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
-
c) Bastırma: Bastırma, kişinin istenmeyen düşüncelerini, anılarını veya duygularını bilinçdışına iterek onlardan habersiz hale gelmesidir. Bu, kişinin kendi içsel dünyasıyla ilgili bir savunma mekanizmasıdır ve başka birini anlamakla doğrudan bir ilgisi yoktur. Trafikte öfkesini göstermeyip içine atmak bir bastırma örneği olabilir, ancak bu, karşıdakini anlama çabası anlamına gelmez. Dolayısıyla bu seçenek de yanlıştır.
-
d) Engellenme: Engellenme, bir amaca ulaşmanın önlenmesi veya geciktirilmesi durumunda yaşanan duygusal bir durumdur. Örneğin, aceleniz varken trafiğin sıkışması "engellenme" hissine yol açar. Bu, bir durumun sonucunda ortaya çıkan bir histir; başkasının bakış açısını anlama yeteneği olan bir davranış özelliği değildir. Hatta engellenme hissi, genellikle empati kurmayı zorlaştırır ve öfkeye yol açabilir. Bu nedenle bu seçenek de yanlıştır.
Özetle, soruda verilen tanım, bir durumu başkasının gözünden görme ve hislerini anlama eylemini ifade eder ki bu da doğrudan empati kavramına karşılık gelir. Trafikte güvenli ve saygılı bir ortamın oluşması için sürücülerin empati yeteneğini geliştirmesi hayati bir öneme sahiptir.
|
0/50 |







