%%PUAN%%
%%SONUC%%
Doğru Sayısı: %%SCORE%%
Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%
Soru 1
Aşağıdaki durumların hangisinde kazazedeye baş-çene pozisyonu verilmesi uygundur?
A
Burun kanaması olan
B
Bulantı ve kusması olan
C
Solunum yolu tıkalı olan
D
Boyun omurunda zedelenme olan
1 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, ilk yardımın en temel uygulamalarından biri olan baş-çene pozisyonunun hangi durumda ve ne amaçla yapıldığını bilmemiz isteniyor. Bu pozisyon, özellikle bilinci kapalı olan kazazedelerde hayat kurtarıcı bir manevradır. Pozisyonun temel amacı, solunum yolunu açık tutarak kazazedenin rahat nefes almasını sağlamaktır.

Doğru cevap "c) Solunum yolu tıkalı olan" seçeneğidir. Çünkü bilincini kaybetmiş bir kişide kaslar gevşer. Bu gevşeme sonucu dil, geriye doğru kayarak soluk borusunun girişini bir kapak gibi tıkayabilir. Baş-çene pozisyonu, başı geriye doğru itip çeneyi yukarı kaldırarak dil kökünü gırtlaktan uzaklaştırır ve böylece hava yolunu açar. Bu nedenle, solunumu olmayan veya solunumu yetersiz olan bilinçsiz bir kazazedede hava yolunu açmak için ilk yapılması gereken müdahale budur.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:
  • a) Burun kanaması olan: Burun kanaması olan birine baş-çene pozisyonu vermek son derece yanlıştır. Başı geriye eğmek, kanın genizden mideye veya soluk borusuna kaçmasına neden olur. Bu durum, mide bulantısına, kusmaya ve hatta kanın akciğerlere kaçarak boğulma tehlikesine yol açabilir. Doğru müdahale, başı hafifçe öne eğerek burun kanatlarına baskı uygulamaktır.
  • b) Bulantı ve kusması olan: Bilinci açık veya kapalı olsun, kusan bir kazazedeye asla baş-çene pozisyonu verilmez. Kazazede sırt üstü yatırılır ve başı geriye eğilirse, mideden gelen içeriğin (kusmuğun) soluk borusuna kaçma riski çok yüksektir. Bu durum, "aspirasyon pnömonisi" adı verilen ciddi bir akciğer enfeksiyonuna veya boğulmaya neden olabilir. Bunun yerine, kazazede derhal yan çevrilerek koma (derlenme) pozisyonuna alınmalıdır.
  • d) Boyun omurunda zedelenme olan: Bu, en tehlikeli ve dikkat edilmesi gereken durumdur. Trafik kazası, yüksekten düşme gibi durumlarda kişide boyun omuru zedelenmesi şüphesi varsa, baş-çene pozisyonu kesinlikle uygulanmaz. Başı bilinçsizce geriye doğru hareket ettirmek, zedelenmiş omurların omuriliğe baskı yapmasına, felce ve hatta ölüme neden olabilir. Bu tür şüpheli durumlarda hava yolunu açmak için "Alt Çene İtme Manevrası (Jaw Thrust)" denilen daha güvenli bir yöntem uygulanır.

Özetle, baş-çene pozisyonu sadece ve sadece boyun zedelenmesi şüphesi olmayan ve bilinci kapalı olduğu için dili geriye kaçarak solunum yolu tıkanan kazazedelere uygulanır. Bu pozisyon, temel yaşam desteğinin ilk ve en önemli adımlarından biridir.

Soru 2
İç kanamalar, kazazedeyi şok ve ölüme götürecek kadar kan kaybına neden olabilir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi iç kanama yaşayan bir kazazedede kan kaybına bağlı olarak gelişen genel belirtilerden biri değildir?

A
Aşırı susuzluk hissi
B
Nemli ve soğuk deri
C
Yavaş ve güçlü nabız
D
Hızlı ve yüzeysel solunum
2 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, iç kanama sonucu şoka giren bir kazazedede görülmesi beklenmeyen belirti sorulmaktadır. İç kanama, vücut içindeki damarların yırtılmasıyla kanın vücut boşluklarına akmasıdır. Bu durum, dışarıdan gözle görülmese de ciddi kan kaybına yol açarak hayati tehlike oluşturur ve şok tablosunu ortaya çıkarır.

Vücut, büyük bir kan kaybı yaşadığında hayati organlara (beyin, kalp, akciğerler) kan göndermeye devam edebilmek için bir savunma mekanizması geliştirir. Bu duruma "şok" denir. Şok durumunda vücudun verdiği tepkiler, sorudaki seçenekleri anlamamızı sağlar. Vücut, azalan kanı daha hızlı dolaştırmaya çalışır, bu nedenle kalp daha hızlı atar ve solunum hızlanır.

Doğru cevap olan c) Yavaş ve güçlü nabız seçeneği, iç kanamaya bağlı şok belirtisi değildir. Aksine, kan kaybı yaşayan birinin vücudu, kalan az miktardaki kanı organlara yetiştirebilmek için kalbi daha hızlı çalıştırır. Bu nedenle nabız hızlı ve zayıf olur. "Yavaş ve güçlü nabız" genellikle kafa travmaları gibi farklı tıbbi durumlarda görülebilen bir belirtidir ve kan kaybı şokuyla çelişir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

  • a) Aşırı susuzluk hissi: Vücut, kaybettiği sıvıyı yerine koymak için yoğun bir susuzluk hissi oluşturur. Bu, kan kaybına bağlı şokun tipik bir belirtisidir.
  • b) Nemli ve soğuk deri: Şok durumunda vücut, hayati organları korumak için kanı deriden ve uzuvlardan çeker. Bu nedenle deri soluk, soğuk ve terlemeden dolayı nemli bir hal alır.
  • d) Hızlı ve yüzeysel solunum: Vücut, kan kaybı nedeniyle azalan oksijeni telafi etmek için daha sık nefes alıp vermeye başlar. Bu yüzden solunum hızlanır ve yüzeyselleşir.

Özetle, iç kanama ve şok durumunda vücudun sistemleri "hızlanır" ve "zayıflar". Nabız hızlı ama zayıf, solunum hızlı ama yüzeysel olur. "Yavaş ve güçlü nabız" bu tabloya tamamen aykırı olduğu için doğru cevaptır.

Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi koma hâlinin belirtilerindendir?
A
Kötü kokulara karşı burnunu tıkaması
B
Sorulan sorulara anlamlı cevap vermesi
C
Gözleri ile hareket eden cisimleri takip etmesi
D
Yutkunma, öksürük gibi tepkilerin kaybolması
3 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, koma halini diğer bilinç bozukluklarından ayıran en belirgin özelliğin ne olduğu sorulmaktadır. Koma, bilincin tamamen kapalı olduğu, kişinin kendi başına uyanamadığı ve çevreden gelen hiçbir uyarıya (ses, ışık, ağrı) tepki vermediği en derin bilinç kaybı durumudur. Bu tanımı aklımızda tutarak seçenekleri değerlendirmemiz gerekir.

d) Yutkunma, öksürük gibi tepkilerin kaybolması

Bu seçenek doğrudur. Yutkunma ve öksürük, soluk borusuna yabancı bir cisim kaçmasını önleyen, hayatı koruyucu temel reflekslerdir. Bu refleksler beynin en ilkel ve temel bölümleri tarafından kontrol edilir. Koma durumunda bilinç kaybı o kadar derindir ki, beyin bu en temel koruyucu fonksiyonlarını bile yerine getiremez. Bu nedenle yutkunma ve öksürük gibi reflekslerin kaybolması, koma halinin en net ve ciddi belirtilerinden biridir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

  • a) Kötü kokulara karşı burnunu tıkaması: Bu seçenek yanlıştır. Bir kişinin kötü bir kokuyu algılayıp bundan rahatsız olması ve burnunu tıkamak gibi amaçlı bir hareket yapması, bilincinin açık olduğunu veya en azından yarı bilinçli bir durumda olduğunu gösterir. Bu hareket, hem duyu organlarının çalıştığını hem de beyne bu bilgiyi işleyip bir tepki oluşturduğunu kanıtlar. Koma halindeki bir kişi bu tür bilinçli bir tepki veremez.
  • b) Sorulan sorulara anlamlı cevap vermesi: Bu seçenek kesinlikle yanlıştır. Soruları duymak, anlamak, düşünmek ve mantıklı bir cevap oluşturmak yüksek bir bilinç seviyesi gerektirir. Bu durum, bilincin tamamen açık olduğunu gösterir ve koma halinin tam zıttıdır. Koma, her türlü iletişim ve anlama yetisinin kaybolduğu bir durumdur.
  • c) Gözleri ile hareket eden cisimleri takip etmesi: Bu seçenek de yanlıştır. Gözlerle hareketli nesneleri takip edebilmek, beynin görsel uyaranları algıladığını ve buna bir tepki olarak göz kaslarını kontrol edebildiğini gösterir. Bu durum, bilinç tamamen kapalı olmasa da bir miktar tepki olduğunu ifade eder. Koma, çevresel uyarılara karşı tam bir tepkisizlik hali olduğundan, bu belirti koma ile uyuşmaz.

Özetle, koma en derin bilinç kaybıdır ve bu durumda beyin, hayati refleksler de dahil olmak üzere en temel fonksiyonlarını bile yitirir. Diğer seçenekler ise kişinin çevresine az ya da çok tepki verebildiği, dolayısıyla bilincinin koma seviyesinde kapalı olmadığını gösteren durumlardır.

Soru 4
Kazazedenin solunum yapıp yapmadığı "bak-dinle-hisset" yöntemiyle 5 saniye süre ile kontrol ediliyor. Aşağıdakilerden hangisi bu yönteme ait olarak ilk yardımcının yaptığı bir uygulama değildir?
A
Eli ile göğüs kafesi merkezine bası uygulaması
B
Göğüs kafesinin solunum hareketlerini gözlemesi
C
Eli ile göğüs kafesi hareketlerini hissetmeye çalışması
D
Yüzünü kazazedenin ağzına yaklaştırarak soluğu yanağında hissetmeye çalışması
4 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, ilk yardımın en temel adımlarından biri olan ve kazazedenin solunumunu kontrol etmek için kullanılan "Bak-Dinle-Hisset" yönteminin adımlarını bilmeniz ve bu yönteme ait olmayan bir uygulamayı ayırt etmeniz istenmektedir. Bu yöntem, bilinç kontrolü yapıldıktan sonra, kazazedenin nefes alıp almadığını anlamak için uygulanır.

Doğru cevap a) Eli ile göğüs kafesi merkezine bası uygulaması seçeneğidir. Şimdi neden bu cevabın doğru olduğunu ve diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu detaylı bir şekilde inceleyelim.

"Bak-Dinle-Hisset" Yöntemi Nedir ve Nasıl Uygulanır?

Bu yöntem, kazazedenin nefes alıp almadığını anlamak için yapılan bir değerlendirme işlemidir ve en fazla 10 saniye (soruda 5 saniye olarak belirtilmiş, her ikisi de kabul edilebilir sürelerdir) sürmelidir. Amaç, solunumun varlığını veya yokluğunu tespit etmektir. Yöntemin adımları isminde gizlidir:

  • BAK: İlk yardımcı, başını yana eğerek kazazedenin göğsüne bakar. Göğüs kafesinin nefes alıp verme ile birlikte inip kalktığını gözlemlemeye çalışır. Bu, solunumun görsel kanıtıdır.
  • DİNLE: İlk yardımcı, kulağını kazazedenin ağzına ve burnuna yaklaştırır. Herhangi bir nefes sesi veya hırıltı olup olmadığını dinlemeye çalışır.
  • HİSSET: İlk yardımcı, kulağı kazazedenin ağzına yakınken aynı zamanda yanağıyla kazazedenin nefesini hissetmeye çalışır. Sıcak ve nemli bir hava hissediliyorsa bu, solunumun varlığını gösterir. Ayrıca bir elini kazazedenin göğsüne koyarak da hareketleri hissetmeye çalışabilir.

Seçeneklerin Değerlendirilmesi:

a) Eli ile göğüs kafesi merkezine bası uygulaması ✓ (DOĞRU CEVAP)

Bu uygulama, "kalp masajı" veya "göğüs kompresyonu" olarak bilinen işlemdir. Kalp masajı, "Bak-Dinle-Hisset" yöntemiyle yapılan kontrol sonucunda kazazedenin nefes almadığına karar verilirse başlatılan bir müdahaledir. Yani, bu bir kontrol veya değerlendirme adımı değil, Temel Yaşam Desteği'nin (CPR) bir parçası olan bir tedavi yöntemidir. Soru bizden kontrol yöntemine ait olmayan adımı sorduğu için bu seçenek doğru cevaptır.

b) Göğüs kafesinin solunum hareketlerini gözlemesi

Bu seçenek, "Bak-Dinle-Hisset" yönteminin "BAK" adımını doğrudan tarif etmektedir. İlk yardımcı, solunumun olup olmadığını anlamak için göğüs hareketlerini gözlemler. Bu nedenle bu uygulama yönteme aittir ve yanlış bir cevaptır.

c) Eli ile göğüs kafesi hareketlerini hissetmeye çalışması

Bu seçenek, yöntemin "HİSSET" adımının bir parçasıdır. Bazen solunum çok zayıf olabilir ve gözle görmek zorlaşabilir. Bu durumda ilk yardımcı, elini göğüs kafesine koyarak en ufak bir hareketi bile hissetmeye çalışır. Dolayısıyla bu uygulama da yönteme aittir ve yanlış bir cevaptır.

d) Yüzünü kazazedenin ağzına yaklaştırarak soluğu yanağında hissetmeye çalışması

Bu seçenek ise yöntemin "DİNLE" ve "HİSSET" adımlarını bir arada tarif eder. İlk yardımcı, yüzünü kazazedenin ağzına yaklaştırdığında hem soluk sesini duymaya (Dinle) hem de nefesin sıcaklığını yanağında hissetmeye (Hisset) çalışır. Bu, yöntemin en temel uygulamalarından biridir ve bu nedenle yanlış bir cevaptır.

Özetle: "Bak-Dinle-Hisset" bir kontrol ve değerlendirme aşamasıdır. Göğüs kafesine bası uygulamak (kalp masajı) ise bu değerlendirme sonucunda solunum olmadığı anlaşılırsa geçilen bir müdahale ve tedavi aşamasıdır. Soru, değerlendirme aşamasında yapılmayanı sorduğu için doğru cevap 'a' seçeneğidir.

Soru 5
Vücutta kanın aktığı bölgeye göre sınıflandırılan kanamalarla ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?
A
Dış kanamalarda, kanama gözle görülemez.
B
Yaradan vücut dışına doğru olan kanamalar iç kanamalardır.
C
Kanın vücut boşluklarına aktığı kanamalar, dış kanamalar olarak sınıflandırılır.
D
Doğal deliklerden olan kanamalar; kulak, burun, ağız, anüs ve üreme organları kanamalarıdır.
5 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, kanamaların vücutta kanın aktığı yere göre yapılan sınıflandırmasına dair doğru bilginin hangisi olduğu sorulmaktadır. İlk yardımda kanamalar temelde üç ana gruba ayrılır: kanın aktığı yöne göre dış kanamalar, iç kanamalar ve doğal deliklerden olan kanamalar. Şimdi seçenekleri bu temel bilgilere göre tek tek inceleyelim.

d) Doğal deliklerden olan kanamalar; kulak, burun, ağız, anüs ve üreme organları kanamalarıdır. (DOĞRU)

Bu seçenek doğrudur. Kanamaların sınıflandırılmasında, kanın vücudun zaten var olan doğal açıklıklarından gelmesi durumu ayrı bir kategori olarak ele alınır. Kulak, burun, ağız, anüs ve üreme organları vücudun doğal delikleridir ve bu bölgelerden gelen kanamalar bu şekilde isimlendirilir. Örneğin, bir kafa travması sonrası kulaktan veya burundan kan gelmesi, ciddi bir iç yaralanmanın habercisi olabilen bir doğal delik kanamasıdır.

Neden Diğer Seçenekler Yanlış?

  • a) Dış kanamalarda, kanama gözle görülemez.

    Bu ifade yanlıştır. Dış kanamaların tanımı, kanın derideki bir bütünlük bozulmasından (kesik, yırtık vb.) dolayı vücut dışına akmasıdır. Dolayısıyla dış kanamaların en belirgin özelliği, kanamanın gözle görülebilir olmasıdır. Gözle görülemeyen kanamalar iç kanamalardır.

  • b) Yaradan vücut dışına doğru olan kanamalar iç kanamalardır.

    Bu ifade tanım olarak tamamen hatalıdır. Bir yaradan kanın vücut dışına doğru akması, tam olarak dış kanamanın tanımıdır. İç kanama ise kanın vücut içine, yani organların veya dokuların arasına akmasıdır. Bu seçenek, iki farklı kanama türünün tanımını birbiriyle karıştırmaktadır.

  • c) Kanın vücut boşluklarına aktığı kanamalar, dış kanamalar olarak sınıflandırılır.

    Bu ifade de yanlıştır. Kanın karın boşluğu, göğüs boşluğu gibi vücut içindeki boşluklara sızması durumu iç kanama olarak adlandırılır. Bu tür kanamalar dışarıdan görülmez ve hayati tehlike oluşturabilir. Dış kanama olarak sınıflandırılması kesinlikle yanlıştır.

Özetle:

Ehliyet sınavında bu tür sorularla karşılaştığınızda kanama türlerinin temel tanımlarını hatırlamanız önemlidir.

  • Dış Kanama: Kan vücut dışına akar, gözle görülür.
  • İç Kanama: Kan vücut içine akar, gözle görülmez.
  • Doğal Deliklerden Kanama: Kan, kulak ve burun gibi doğal açıklıklardan gelir.

Bu bilgiler ışığında, sorunun doğru cevabının 'd' seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.

Soru 6
• Sıkıntı veya nefes darlığı • Genellikle göğüs ortasından başlayıp kollara, boyuna, sırta ve çeneye doğru ilerleyen ve yaklaşık 5-10 dakika kadar süren ağrı hissi Verilen bulgular kazazedede aşağıdaki durumların hangisinin olduğunu gösterir?
A
Reflü
B
Kalp spazmı
C
Kalp durması
D
Solunum durması
6 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir kazazedede gözlemlenen belirli belirtilerin (sıkıntı, nefes darlığı ve tipik bir göğüs ağrısı) hangi acil duruma işaret ettiği sorulmaktadır. Verilen belirtileri doğru bir şekilde analiz ederek, altta yatan tıbbi durumu teşhis etmemiz beklenmektedir. Bu, ilk yardım bilgisi açısından ehliyet sınavlarında sıkça karşılaşılan önemli bir konudur.

Doğru Cevap: b) Kalp spazmı

Doğru cevabın Kalp spazmı (Angina Pektoris) olmasının sebebi, soruda tarif edilen belirtilerin bu durumun tipik özellikleriyle birebir örtüşmesidir. Kalp spazmı, kalp kasına yeterli oksijen gitmediğinde ortaya çıkan geçici bir durumdur. Genellikle "iman tahtası" olarak bilinen göğüs kemiğinin arkasında başlayan, baskı veya sıkışma tarzındaki ağrı en belirgin özelliğidir. Bu ağrının kollara (özellikle sol kola), boyuna, sırta ve çeneye doğru yayılması ve genellikle 5-10 dakika gibi kısa bir süre devam edip dinlenmekle geçmesi, kalp spazmının klasik tablosudur.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

  • a) Reflü: Reflü, mide asidinin yemek borusuna geri kaçmasıyla oluşur ve genellikle göğüste yanma hissine neden olur. Ağrı yemeklerden sonra artabilir ve uzanmakla şiddetlenebilir. Ancak reflü ağrısı tipik olarak kollara, çeneye veya sırta bu şekilde yayılmaz. Bu nedenle, sorudaki yayılım gösteren ağrı tanımı reflü ile uyumlu değildir.
  • c) Kalp durması: Kalp durması, kalbin pompalama işlevinin aniden ve tamamen durmasıdır. Bu durumda kazazede bilincini kaybeder, nefes alıp vermesi durur ve nabzı alınmaz. Soruda ise bilinci açık ve ağrı hisseden bir kazazede tarif edilmektedir. 5-10 dakika süren bir ağrı, kalp durmasının değil, ona yol açabilecek bir sürecin belirtisi olabilir.
  • d) Solunum durması: Solunum durması, kişinin nefes alıp vermesinin tamamen kesilmesidir. Soruda ise "sıkıntı veya nefes darlığı" ifadesi kullanılmaktadır, bu da solunumun zorlaştığını ancak henüz durmadığını gösterir. Solunum durmasının birincil belirtisi nefes hareketlerinin olmamasıdır, göğüsten başlayıp yayılan tipik bir ağrı değildir.

Özetle, soruda verilen göğüs ortasında başlayıp kollara, boyuna, sırta ve çeneye yayılan, 5-10 dakika süren ağrı hissi, kalp kasının geçici olarak oksijensiz kaldığını gösteren kalp spazmının (Angina Pektoris) en net tanımıdır. Bu belirtileri tanımak, kazazedeye doğru ilk yardımın yapılması ve acil tıbbi yardım (112) çağrılması için hayati önem taşır.

Soru 7
I- Önce kendi can güvenliğini sağlaması II- Sakin, kendine güvenli ve pratik olması III- İnsan vücudu ile ilgili temel bilgilere sahip olması Verilenlerden hangileri bir ilk yardımcıda bulunması gereken özelliklerdendir?
A
Yalnız I 
B
I ve II 
C
II ve III 
D
I, II ve III
7 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, bir ilk yardımcının sahip olması gereken en temel ve önemli özellikler sorgulanmaktadır. İlk yardım, sadece tıbbi bir müdahale değil, aynı zamanda bir olay yerini doğru yönetme, sakin kalabilme ve en önemlisi hem kendini hem de kazazedeyi koruma sanatıdır. Bu nedenle, doğru cevabı bulmak için verilen her bir maddenin bir ilk yardımcı için ne kadar hayati olduğunu anlamamız gerekir.

Doğru cevap d) I, II ve III seçeneğidir. Şimdi bu maddelerin her birini ve neden bir bütün olarak doğru kabul edildiklerini detaylıca inceleyelim.

  • I- Önce kendi can güvenliğini sağlaması: Bu, ilk yardımın altın kuralıdır ve her şeyden önce gelir. Eğer ilk yardımcı, olay yerinin güvenliğini (örneğin; trafik, yangın, elektrik kaçağı) sağlamadan müdahaleye başlarsa, kendisi de bir kazazede haline gelebilir. Bu durumda, yardım edemeyeceği gibi, kurtarma ekipleri için fazladan bir yaralı anlamına gelir. Dolayısıyla, bir ilk yardımcının ilk ve en önemli sorumluluğu, kendi güvenliğini ve olay yeri güvenliğini sağlamaktır.

  • II- Sakin, kendine güvenli ve pratik olması: Panik, en büyük düşmandır. İlk yardımcı paniğe kapılırsa, doğru kararlar alamaz, bildiklerini uygulayamaz ve çevresindekileri de paniğe sürükleyebilir. Sakin kalarak durumu kontrol altına almalı, kendine güvenerek ne yapacağını bilmeli ve pratik çözümler üreterek eldeki imkanları en iyi şekilde kullanmalıdır. Bu özellikler, kriz anını doğru yönetebilmek için kritik öneme sahiptir.

  • III- İnsan vücudu ile ilgili temel bilgilere sahip olması: İlk yardım, bilgiye dayalı bir uygulamadır. İnsan vücudunun temel işleyişini, kanamanın nasıl durdurulacağını, solunum yolunun nasıl açılacağını veya bir kırığa nasıl müdahale edileceğini bilmeden etkili bir yardım yapmak imkansızdır. Temel anatomi ve fizyoloji bilgisi, doğru müdahaleyi doğru zamanda yapabilmek için vazgeçilmez bir temel oluşturur.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

Diğer seçenekler, bir ilk yardımcının sahip olması gereken özellikleri eksik bıraktığı için yanlıştır. Etkili bir ilk yardımcı olabilmek için bu üç özelliğin bir arada bulunması şarttır.

  1. a) Yalnız I: Sadece kendi can güvenliğini sağlamak yeterli değildir. Güvenli bir ortamda olup, sakin kalamıyor veya ne yapacağını bilmiyorsa, bu kişi etkili bir ilk yardımcı olamaz.

  2. b) I ve II: Kendi güvenliğini sağlaması ve sakin olması çok önemlidir. Ancak insan vücudu hakkında temel bilgisi yoksa (örneğin, şah damarının nerede olduğunu bilmiyorsa), yapacağı müdahale yetersiz kalabilir veya daha da kötüsü, hastaya zarar verebilir.

  3. c) II ve III: Sakin ve bilgili olmak harika bir kombinasyondur. Fakat bu kişi, kendi can güvenliğini tehlikeye atarak (örneğin, hızla akan trafikteki bir yaralıya kontrolsüzce koşarak) müdahale ederse, kendisi de yaralanabilir ve yardım etme şansını tamamen kaybeder.

Sonuç olarak, başarılı ve etkili bir ilk yardım için bu üç özellik birbirinden ayrılamaz bir bütündür. İlk yardımcı önce güvenliği sağlamalı, sonra sakin ve pratik bir zihinle hareket etmeli ve tüm bunları yaparken sahip olduğu temel bilgiyi kullanmalıdır. Bu nedenle, I, II ve III maddelerinin tamamını içeren d seçeneği doğru cevaptır.

Soru 8
Solunum yolu yabancı bir cisimle tıkanmış olan kazazede öksürüyor, nefes alabiliyor ve konuşabiliyorsa bu kazazedede aşağıdakilerden hangisinin olduğu düşünülür?
A
Koma
B
Kısmi tıkanma
C
Tam tıkanma
D
Solunum durması
8 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, solunum yoluna yabancı bir cisim kaçan bir kazazedenin gösterdiği belirtilerden yola çıkarak durumunun ne olduğunu anlamamız istenmektedir. Soruda verilen en önemli ipuçları kazazedenin öksürüyor, nefes alabiliyor ve konuşabiliyor olmasıdır. Bu üç belirti, solunum yolundaki tıkanmanın seviyesini anlamak için kritik öneme sahiptir.

Doğru cevap b) Kısmi tıkanma seçeneğidir. Kısmi tıkanma, adından da anlaşılacağı gibi, solunum yolunun tamamen kapanmadığı, bir miktar hava giriş ve çıkışının devam ettiği bir durumdur. Kazazedenin öksürebilmesi, vücudun yabancı cismi dışarı atmak için verdiği en doğal ve güçlü tepkidir. Nefes alabiliyor ve konuşabiliyor olması ise, akciğerlere hava gittiğini ve ses tellerinden havanın geçebildiğini net bir şekilde kanıtlar. Bu nedenle, bu belirtiler "kısmi tıkanma" tanımıyla birebir örtüşmektedir.

Kısmi tıkanma yaşayan bir kazazedeye yapılacak en doğru ilk yardım, onu öksürmeye teşvik etmektir. Bu aşamada kişinin sırtına vurmak veya Heimlich manevrası gibi müdahaleler yapmak, cismin yerini değiştirerek durumu tam tıkanmaya çevirebileceği için genellikle önerilmez. Kişi yakından gözlemlenmeli ve öksürüğü etkili olduğu sürece müdahale edilmemelidir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlıştır?

  • a) Koma: Koma, bilincin tamamen kapalı olduğu, dış uyarılara tepki verilemeyen derin bir baygınlık halidir. Soruda tarif edilen kazazede öksürme ve konuşma gibi bilinçli eylemleri yapabildiği için komada olması mümkün değildir.
  • c) Tam tıkanma: Tam tıkanma, solunum yolunun hava geçişine izin vermeyecek şekilde tamamen kapanmasıdır. Bu durumdaki bir kazazede kesinlikle nefes alamaz, konuşamaz ve ses çıkaramaz. Genellikle panik halinde iki eliyle boğazını tutar (evrensel boğulma işareti) ve bir süre sonra morarmaya başlar. Sorudaki belirtiler tam tıkanmanın tam tersini ifade etmektedir.
  • d) Solunum durması: Solunum durması, nefes alıp verme işlevinin tamamen durması anlamına gelir. Oysa soruda kazazedenin açıkça "nefes alabiliyor" olduğu belirtilmiştir. Bu ifade, solunum durması seçeneğini doğrudan geçersiz kılar.

Özetle, bir kazazede boğazına bir şey kaçmasına rağmen öksürebiliyor, nefes alıp verebiliyor ve yardım istemek için konuşabiliyorsa, bu durum solunum yolunun tamamen kapanmadığını, yani kısmi tıkanma yaşandığını gösterir.

Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi, tam tıkanıklık yaşayan ve karından baskı uygulanamayan çok küçük bebeklerde, hava yolunun açılması için yapılması gereken uygulamalardan biri değildir?
A
5 kez el bileğinin iç kısmı ile bebeğin sırtına, kürek kemiklerinin arasına hafifçe vurulması
B
Başparmak ve diğer parmakların yardımıyla bebeğin çenesinin kavranması
C
Bebeğin başının gergin ve gövdesinden yukarıda olacak şekilde tutulması
D
Bebeğin ilk yardımcının bir kolu üzerine ters olarak yatırılması
9 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, solunum yoluna yabancı bir cisim kaçması sonucu tam tıkanıklık yaşayan bir bebeğe uygulanacak ilk yardım adımlarından hangisinin yanlış olduğu sorulmaktadır. Bu tür sorular, doğru ilk yardım bilgisini ölçmeyi hedefler ve bir adımı yanlış bilmenin bile ne kadar tehlikeli olabileceğini vurgular. Soruyu doğru cevaplamak için bebeklerde Heimlich manevrasının adımlarını bilmek gerekir.

Doğru Cevap: c) Bebeğin başının gergin ve gövdesinden yukarıda olacak şekilde tutulması

Bu seçeneğin doğru cevap olmasının (yani, yapılması gereken uygulamalardan biri olmamasının) temel nedeni fiziktir. Hava yoluna kaçan yabancı cismin dışarı atılabilmesi için yer çekiminden faydalanmak esastır. Bu nedenle, bebeğe sırt vuruşu uygulanırken başının gövdesinden aşağıda olması hedeflenir. Başın yukarıda tutulması, cismin daha da aşağıya inmesine neden olabilir ve yapılan müdahaleyi etkisiz kılar.

  • Neden Yanlış Bir Uygulamadır: Başın gövdeden yukarıda olması, yer çekiminin cismi dışarı itme gücünü ortadan kaldırır. Doğru pozisyon, bebeğin başının aşağıya eğik olmasıdır. Bu sayede yapılan her vuruş, cismin ağza doğru hareket etmesine yardımcı olur.

Diğer Seçeneklerin Açıklaması:

Diğer seçenekler, bebeklerde tam tıkanıklık durumunda yapılması gereken doğru ilk yardım prosedürünün adımlarıdır. Bu yüzden bu soru için "yanlış cevap" olurlar.

  • a) 5 kez el bileğinin iç kısmı ile bebeğin sırtına, kürek kemiklerinin arasına hafifçe vurulması: Bu, bebeklerde Heimlich manevrasının ilk ve en önemli adımıdır. Sırtına, kürek kemiklerinin arasına uygulanan 5 vuruş, akciğerlerdeki havayı sıkıştırarak bir basınç oluşturur ve yabancı cismin dışarı fırlatılmasını amaçlar. Bu uygulama kesinlikle doğrudur.
  • b) Başparmak ve diğer parmakların yardımıyla bebeğin çenesinin kavranması: Bebeği kol üzerine yatırırken başını ve boynunu sabit tutmak çok önemlidir. Çeneyi kavramak, bebeğin başının kontrolsüzce sallanmasını önler ve aynı zamanda hava yolunun açık kalmasına yardımcı olur. Bu, güvenli bir müdahale için zorunlu bir adımdır.
  • d) Bebeğin ilk yardımcının bir kolu üzerine ters olarak yatırılması: Bu, müdahale için bebeğe verilen temel pozisyondur. İlk yardımcı, bebeği yüzüstü şekilde kendi kolunun üzerine yatırır. Bu pozisyon hem bebeğe destek sağlar hem de sırtına vuruşların etkili bir şekilde uygulanabilmesine olanak tanır.

Özetle, soru bizden yanlış olan uygulamayı bulmamızı istiyor. Bebeğin başını gövdesinden yukarıda tutmak, yer çekimi prensibine aykırı olduğu için yabancı cismin çıkmasını zorlaştıran hatalı bir harekettir. Doğrusu, başın gövdeden aşağıda olmasıdır.

Soru 10
Kazazedeye sözlü uyaranla ya da hafifçe omzuna dokunarak “iyi misiniz?” diye sorularak - - - - değerlendirmesi yapılır. Yukarıdaki açıklamada boş bırakılan yere hangisi yazılmalıdır?
A
dolaşım
B
bilinç durumu
C
solunum
D
hava yolu açıklığı
10 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir ilk yardımcı olarak kaza yerine ulaştığınızda, yaralıya yaptığınız ilk müdahale adımının neyi değerlendirmeye yönelik olduğu sorulmaktadır. Kazazedeye seslenerek ve omzuna dokunarak verilen tepkiyi ölçme işleminin hangi yaşamsal fonksiyonu kontrol ettiğini bilmeniz beklenmektedir. Bu, ilk yardımın en temel ve başlangıç adımıdır.

Doğru Cevap: b) bilinç durumu

Bir kazazedeye "İyi misiniz?" diye seslenmek sözlü bir uyaran, omzuna hafifçe dokunmak ise fiziksel (ağrılı) bir uyarandır. Bu iki uyaranın amacı, kişinin dış dünyadan gelen etkilere tepki verip vermediğini anlamaktır. Eğer kazazede gözlerini açar, ses çıkarır, konuşur ya da hareket ederse bu onun bilincinin açık olduğunu gösterir. Tepki vermemesi ise bilincinin kapalı olduğu anlamına gelir ve bu durum, yapılacak müdahalelerin sırasını ve aciliyetini belirler. Dolayısıyla bu eylem, doğrudan bilinç durumu değerlendirmesidir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

  • a) Dolaşım: Dolaşım, kalbin kanı vücuda pompalama işlevidir. Dolaşım kontrolü, genellikle nabız kontrolü (örneğin şah damarından) veya solunum gibi diğer yaşam belirtilerinin varlığı ile değerlendirilir. Birine "İyi misiniz?" diye sormak, onun kan dolaşımı hakkında bize doğrudan bir bilgi vermez.
  • c) Solunum: Solunum, kazazedenin nefes alıp almadığının kontrolüdür. Bu kontrol, "Bak-Dinle-Hisset" yöntemi ile yapılır. İlk yardımcı, yanağını kazazedenin ağzına ve burnuna yaklaştırarak 10 saniye boyunca göğüs kafesinin hareketine bakar, nefes sesini dinler ve nefesin sıcaklığını yanağında hissetmeye çalışır. Soruda anlatılan yöntem bu değildir.
  • d) Hava yolu açıklığı: Hava yolu açıklığı, nefes borusunun açık olup olmadığının kontrol edilmesidir. Özellikle bilinci kapalı kişilerde dilin geriye kayarak soluk borusunu tıkamasını önlemek için "Baş Geri-Çene Yukarı" pozisyonu verilir. Bu, fiziksel bir manevradır ve soru sormakla veya omzuna dokunmakla sağlanmaz.

Özetle, bir kazazedeye ilk yaklaştığınızda onun tepki verip vermediğini ölçmek, yani bilincini kontrol etmek, yapılacak tüm diğer müdahaleler için (112'yi aramak, solunumu kontrol etmek, kalp masajına başlamak gibi) belirleyici olan ilk adımdır. Bu yüzden sorunun doğru cevabı "bilinç durumu"dur.

Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi bilinç kaybının en ileri durumudur?
A
Koma 
B
Üşüme
C
Bayılma 
D
Terleme
11 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bilinç kaybı durumları arasındaki şiddet farkı sorgulanmaktadır. Seçenekler arasında bilinç kaybının en ağır, en derin ve en tehlikeli seviyesinin hangisi olduğunu belirlememiz isteniyor. Bu tür sorular, ilk yardım bilgisinin temelini ölçmeyi amaçlar.

Doğru Cevap: a) Koma

Doğru cevabın Koma olmasının sebebi, komanın tanımının tam olarak "bilinç kaybının en ileri durumu" olmasıdır. Koma halindeki bir kişide, dış dünyayla olan tüm bağlantı kesilmiştir. Kişi, sesli ve ağrılı uyaranlar dahil olmak üzere hiçbir uyarıya tepki vermez. Yutkunma, öksürme gibi hayati refleksler bile kaybolmuştur. Bu, beyin fonksiyonlarının en alt seviyede çalıştığı, derin ve uzun süreli bir bilinçsizlik halidir.

Diğer Seçeneklerin İncelenmesi

  • c) Bayılma: Bayılma da bir bilinç kaybıdır ancak komadan önemli bir farkı vardır. Bayılma, beyne giden kan akışının anlık olarak azalması sonucu ortaya çıkan kısa süreli ve geçici bir durumdur. Bayılan kişi genellikle kısa bir süre sonra kendiliğinden ayılır. Bu nedenle, komaya göre çok daha hafif ve yüzeysel bir bilinç kaybı seviyesidir. Dolayısıyla "en ileri durum" tanımına uymaz.
  • b) Üşüme ve d) Terleme: Bu iki seçenek bilinç kaybı durumu değildir. Üşüme ve terleme, vücudun sıcaklık dengesini sağlamak için veya hastalık, korku, heyecan gibi durumlara karşı verdiği fizyolojik tepkilerdir. Bilinci tamamen yerinde olan bir kişi de üşüyebilir veya terleyebilir. Bu sebeple, bu seçenekler bilinç durumuyla doğrudan ilgili olmadığından yanlış cevaplardır.

Özetle

Bilinç kaybı seviyelerini hafiften ağıra doğru sıralarsak; bayılma (kısa süreli ve geçici) en hafif seviyelerden biriyken, koma (derin, uzun süreli ve tepkisizlik hali) en ileri ve en ağır seviyedir. Bu yüzden sorunun doğru cevabı "Koma" seçeneğidir.

Soru 12
Koma durumundaki kazazedeye aşağıdaki pozisyonlardan hangisi verilmelidir?
A
Şok pozisyonu
B
Sırtüstü yatış pozisyonu
C
Yarı yüzükoyun-yan pozisyon
D
Baş geride yarı oturuş pozisyonu
12 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bilinci tamamen kapalı olan, yani çevreden gelen uyarılara tepki vermeyen (koma durumundaki) bir kazazedeye uygulanması gereken doğru ilk yardım pozisyonu sorulmaktadır. Koma durumundaki bir kazazede için en büyük ve en acil tehlike, solunum yolunun tıkanmasıdır. Bu nedenle, verilecek pozisyonun temel amacı, kişinin rahat nefes almasını sağlamak ve solunum yolunu açık tutmaktır.

Doğru cevap c) Yarı yüzükoyun-yan pozisyon'dur. Bu pozisyona tıp dilinde "derlenme" veya "iyileşme" pozisyonu, halk arasında ise doğrudan "koma pozisyonu" da denir. Bu pozisyonun seçilmesinin hayati öneme sahip iki temel nedeni vardır. Birincisi, kişi yan yatırıldığında, bilinç kaybı nedeniyle gevşeyen dilin geriye kayarak soluk borusunu tıkaması engellenir. İkincisi ise, kazazedenin kusması veya ağzında kan gibi sıvıların birikmesi durumunda, bu sıvıların yer çekimi etkisiyle ağızdan dışarı akmasını sağlayarak akciğerlere kaçmasını (aspirasyon) ve boğulmayı önlemesidir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
  • a) Şok pozisyonu: Bu pozisyonda kişi sırtüstü yatırılır ve bacakları yaklaşık 30 cm yukarı kaldırılır. Amacı, kan dolaşımının yetersiz olduğu şok durumlarında beyin ve kalp gibi hayati organlara kan akışını artırmaktır. Ancak bilinci kapalı bir kazazedeye bu pozisyon verilmez, çünkü sırtüstü yattığı için dili geriye kaçabilir ve olası bir kusmuk solunum yolunu kolayca tıkayabilir. Bu durum, komadaki bir kazazede için ölümcül bir risk oluşturur.
  • b) Sırtüstü yatış pozisyonu: Kazazedeyi sadece sırtüstü yatırmak, komadaki biri için en tehlikeli pozisyonlardan biridir. Bu pozisyonda dil, doğrudan soluk borusunun üzerine düşerek hava yolunu tamamen kapatabilir. Ayrıca, ağızdaki herhangi bir sıvı (tükürük, kan, kusmuk) doğrudan akciğerlere kaçarak boğulmaya neden olur. Bu nedenle bu pozisyondan kesinlikle kaçınılmalıdır.
  • d) Baş geride yarı oturuş pozisyonu: Bu pozisyon genellikle bilinci açık olan ve nefes almakta güçlük çeken (örneğin, kalp rahatsızlığı veya astım krizi geçiren) hastalara uygulanır. Çünkü bu pozisyon, solunumu kolaylaştırır. Ancak bilinci kapalı bir kazazede, kas kontrolünü kaybettiği için vücudunu ve başını dik tutamaz. Yarı oturuş pozisyonuna getirilse bile başı öne düşer, çenesi göğsüne değer ve bu durum solunum yolunun bükülerek tıkanmasına neden olur.

Özetle, koma durumundaki bir kazazedede öncelik her zaman güvenli bir solunum yolu sağlamaktır. Bunu en iyi sağlayan pozisyon ise tehlikeleri ortadan kaldıran yarı yüzükoyun-yan pozisyonudur.

Soru 13
Aşağıdaki trafik işaretlerinden hangisi yolda gizli buzlanma olabileceğini bildirir?
A
B
C
D
13 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, sürücüleri yolda oluşabilecek gizli buzlanma tehlikesine karşı uyaran trafik işaretinin hangisi olduğu sorulmaktadır. Trafik işaretlerini doğru tanımak, sürüş güvenliği için hayati önem taşır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı ve diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu açıklayalım.

Doğru cevap a seçeneğidir. Bu trafik işareti, bir tehlike uyarı levhasıdır ve içerisinde bir kar tanesi sembolü bulunur. Bu sembol, sürücülere ilerideki yol kesiminde hava koşullarına bağlı olarak gizli buzlanma olabileceği konusunda uyarıda bulunur. Özellikle köprüler, viyadükler, tünel çıkışları ve gölgelik alanlar gibi sıcaklığın ani düştüğü yerlerde bu levhaya sıkça rastlanır. Bu işareti gören sürücü, hızını düşürmeli, ani fren ve direksiyon hareketlerinden kaçınmalı ve takip mesafesini artırmalıdır.

b seçeneğindeki işaret ise "Kaygan Yol" levhasıdır. Bu işaret, yol yüzeyinin yağmur, çamur, mıcır veya başka bir sebeple kaygan hale geldiğini bildirir. Buzlanma da yolu kayganlaştırır ancak bu işaret daha genel bir uyarıdır. Soruda özellikle "gizli buzlanma" belirtildiği için, bu duruma özel olarak dikkat çeken kar tanesi sembollü levha (a seçeneği) daha doğru bir cevaptır. Kaygan yol levhası her türlü kayganlık riski için kullanılabilirken, gizli buzlanma levhası sadece donma tehlikesine işaret eder.

c seçeneğinde gösterilen işaret "Gevşek Şev" veya "Taş Düşebilir" anlamlarına gelir. Bu levha, genellikle dağlık ve yamaçlı bölgelerde kullanılır ve yola yamaçtan taş, kaya veya toprak parçalarının düşebileceği konusunda sürücüleri uyarır. Bu işaretin yolun yüzeyindeki buzlanma ile bir ilgisi yoktur, tamamen çevresel bir tehlikeyi belirtir. Bu işareti gören sürücü, dikkatli olmalı ve yol kenarında duraklama yapmamalıdır.

d seçeneğindeki işaret ise "İki Yönlü Trafik" levhasıdır. Bu işaret, tek yönlü bir yoldan çıkıp karşıdan da trafiğin geldiği iki yönlü bir yola girileceğini bildirir. Amacı, sürücüyü trafik düzenindeki değişikliğe karşı uyarmaktır. Dolayısıyla bu işaretin yol yüzeyinin durumu veya hava koşullarıyla herhangi bir bağlantısı bulunmamaktadır.

Soru 14
Geceleri kara yolunda karşı yönden gelen sürücülerin gözlerini kamaştırmamak için hangi ışıkların yakılması zorunludur?
A
Park ışıklarının
B
Acil uyarı ışıklarının
C
Uzağı gösteren ışıkların
D
Yakını gösteren ışıkların
14 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, gece yolculuğu sırasında karşıdan gelen bir araçla karşılaşıldığında, trafik güvenliğini sağlamak ve diğer sürücüyü tehlikeye atmamak için hangi farların kullanılması gerektiği sorulmaktadır. Temel amaç, karşıdaki sürücünün görüşünü olumsuz etkileyen ve "göz kamaşması" olarak bilinen durumu önlemektir. Bu durum, sürücünün anlık olarak kör olmasına ve direksiyon hakimiyetini kaybetmesine neden olabileceği için son derece tehlikelidir.

Doğru cevap d) Yakını gösteren ışıklar seçeneğidir. Yakını gösteren ışıklar, halk arasında "kısa farlar" olarak da bilinir. Bu farlar, ışığı aşağı ve ileri doğru, yaklaşık 25 metrelik bir mesafeyi aydınlatacak şekilde yansıtmak üzere tasarlanmıştır. Işığın açısının aşağıya dönük olması, karşı yönden gelen sürücülerin gözüne doğrudan gelmesini engeller ve böylece göz kamaşmasının önüne geçilmiş olur. Bu nedenle, geceleyin karşı yönden bir araç geldiğinde, bir aracı takip ederken veya aydınlatması yeterli olan şehir içi yollarda kısa farların kullanılması zorunludur.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:
  • c) Uzağı gösteren ışıklar: Bu ışıklar "uzun farlar" olarak bilinir ve yolu yaklaşık 100 metreye kadar aydınlatır. Işığı karşıya doğrudan gönderdikleri için karşıdan gelen sürücünün gözünü şiddetli bir şekilde kamaştırır ve geçici körlüğe neden olur. Uzun farlar, sadece aydınlatmanın yetersiz olduğu, virajlı ve önünüzde veya karşı şeritte başka bir aracın bulunmadığı yollarda kullanılmalıdır. Karşıdan bir araç geldiği anda derhal kısa farlara geçmek gerekir.
  • a) Park ışıklarının: Park ışıkları, aracın boyutlarını ve konumunu belli etmek için kullanılan, çok düşük aydınlatma gücüne sahip ışıklardır. Bu ışıklar, yolu aydınlatma amacı taşımaz ve hareket halindeyken kullanılması kesinlikle yetersiz ve tehlikelidir. Sadece araç park halindeyken veya kısa süreli duraklamalarda görünürlüğü artırmak için kullanılırlar.
  • b) Acil uyarı ışıklarının: Dörtlü flaşörler olarak da bilinen bu ışıklar, bir arıza, kaza veya acil bir durum olduğunu diğer sürücülere bildirmek amacıyla kullanılır. Normal sürüş esnasında aydınlatma amacıyla kullanılamazlar. Bu ışıkların gereksiz yere kullanılması, trafikteki diğer sürücüler için kafa karıştırıcı olabilir ve gerçek bir acil durumu gizleyebilir.

Özetle, gece sürüş güvenliğinin en temel kurallarından biri, diğer sürücülere saygı göstermek ve onların görüşünü engellememektir. Karşı yönden bir araçla karşılaştığınızda, yakını gösteren ışıkları (kısa farlar) yakarak hem kendi yolunuzu güvenli bir mesafede aydınlatmış hem de karşıdaki sürücünün gözlerinin kamaşmasını önlemiş olursunuz. Bu kural, hem yasal bir zorunluluk hem de hayati bir güvenlik önlemidir.

Soru 15
Taşıt yolu üzerine çizilen şekildeki yatay işaretlemenin anlamı nedir?
A
Bisiklet yolu
B
Motosiklet yolu
C
Bisiklet giremez
D
Motorlu bisiklet yolu
15 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, taşıt yolu üzerine çizilmiş olan yatay bir işaretlemenin, yani yol zeminindeki şeklin ne anlama geldiği sorulmaktadır. Görselde, yolun yüzeyine beyaz boya ile çizilmiş bir bisiklet figürü bulunmaktadır. Bu tür işaretlemeler, sürücülere ve diğer yol kullanıcılarına yolun o bölümünün kullanımı hakkında bilgi vermek amacıyla kullanılır.

Doğru Cevap: a) Bisiklet yolu

Bu işaretlemenin doğru anlamı "Bisiklet yolu"dur. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, yol üzerine çizilen bu bisiklet sembolü, o yolun veya yolun o şeridinin bisikletlilerin kullanımı için ayrıldığını belirtir. Bu işaret, diğer araç sürücülerini bu alanın bisikletlilere ait olduğu konusunda uyarır ve bisikletliler için güvenli bir geçiş alanı oluşturmayı hedefler. Bu nedenle, bu sembolü gördüğünüzde buranın bir bisiklet yolu veya bisiklet şeridi olduğunu anlamalısınız.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

  • b) Motosiklet yolu: Bu seçenek yanlıştır çünkü görseldeki sembol bir bisikleti temsil etmektedir, motosikleti değil. Motosikletler için ayrılmış yollar veya park alanları farklı sembollerle veya yazılarla belirtilir. Trafik işaretleri, temsil ettikleri araç türüne göre özel olarak tasarlanmıştır ve birbiri yerine kullanılamazlar.
  • c) Bisiklet giremez: Bu seçenek de yanlıştır. "Giremez" veya "yasak" anlamı taşıyan işaretler genellikle kırmızı bir daire içerisine alınmış sembollerdir (düşey işaretleme levhaları). Yol üzerine çizilen bu tür pozitif semboller, bir yasağı değil, tam tersine o alanın belirli bir kullanıma tahsis edildiğini gösterir. Yani bu işaret, bisikletlilerin bu yolu kullanması gerektiğini ifade eder, girmelerinin yasak olduğunu değil.
  • d) Motorlu bisiklet yolu: Bu seçenek de yanlıştır. Motorlu bisiklet (moped), motora sahip bir araç türüdür ve yasal olarak bisikletten farklı bir kategoridedir. Görseldeki sembol, pedalsız ve motorsuz, klasik bir bisikleti göstermektedir. Dolayısıyla bu işaret, sadece motor gücü olmayan bisikletler için ayrılmış bir yolu belirtir.

Özetle, yol zeminine çizilmiş bisiklet figürü, o alanın bisikletlilere ayrılmış bir "Bisiklet Yolu" olduğunu net bir şekilde ifade eden standart bir yatay trafik işaretidir.

Soru 16
Aksine bir işaret bulunmadıkça, otoyolda minibüs ve otobüsler için azami hız saatte kaç kilometredir?
A
80
B
90
C
100
D
110
16 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, Türkiye'deki otoyollarda, özel bir hız sınırı tabelası ile farklı bir limit belirtilmediği durumlarda, minibüs ve otobüs kategorisindeki araçların yasal olarak ulaşabileceği en yüksek hızın (azami hız) ne olduğu sorulmaktadır. Bu tür sorular, sürücü adaylarının farklı yol tiplerine ve farklı araç cinslerine göre belirlenmiş standart hız limitlerini bilip bilmediğini ölçmeyi amaçlar. Doğru cevabı bulmak için Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen hız sınırlarını hatırlamak gerekir.

Doğru Cevap: c) 100

Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, aksine bir trafik işareti bulunmadıkça otoyollarda (erişme kontrollü karayolu) minibüsler (M2 sınıfı) ve otobüsler (M2 ve M3 sınıfı) için azami hız sınırı saatte 100 kilometredir. Bu kural, yolcu taşımacılığı yapan bu büyük araçların güvenliklerini sağlamak ve otoyolun yüksek hız akışına uyum göstermeleri arasında bir denge kurmak için belirlenmiştir. Bu nedenle, sorunun doğru cevabı "100" seçeneğidir.

Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:

  • a) 80: Bu seçenek yanlıştır. Saatte 80 kilometre, minibüs ve otobüslerin otoyollardaki değil, şehirlerarası çift yönlü karayollarındaki azami hız sınırıdır. Otoyollar, daha yüksek standartlara sahip olduğu için bu araçlara daha yüksek bir hız limiti tanınmıştır.
  • b) 90: Bu seçenek de yanlıştır. Saatte 90 kilometre, minibüs ve otobüslerin bölünmüş yollardaki azami hız sınırıdır. Ayrıca bu hız limiti, otoyollarda kamyon ve çekiciler için geçerli olan azami hızdır. Soru minibüs ve otobüsler için otoyol limitini sorduğundan bu cevap doğru değildir.
  • d) 110: Bu seçenek yanlıştır. Saatte 110 kilometre, otoyollarda minibüs ve otobüsler için belirlenen hız limitinden daha yüksektir. Bu hız sınırı, otoyollarda panelvan tipi araçlar için geçerlidir. Otomobiller için ise otoyol hız sınırı genel olarak 130 km/s (bazı otoyollarda 140 km/s) olarak belirlenmiştir.

Özetle; ehliyet sınavına hazırlanan bir adayın, araç cinslerine ve yol tiplerine göre hız sınırlarını iyi bilmesi çok önemlidir. Bu sorunun püf noktası, hem araç tipini (minibüs ve otobüs) hem de yol tipini (otoyol) doğru bir şekilde eşleştirmektir. Bu eşleştirme yapıldığında doğru cevabın 100 km/s olduğu net bir şekilde görülür.

Soru 17
Aksine bir durum yoksa, yol çizgileri ile belirlenmiş yaya ve okul geçitlerinin bulunduğu yerlerde geçiş önceliği aşağıdakilerden hangisine aittir?
A
Araçlara 
B
Yayalara
C
Yolculara
D
Sürücülere
17 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, trafik kuralları içerisindeki en temel ve hayati konulardan biri olan geçiş önceliği sorgulanmaktadır. Özellikle sinyalizasyon (trafik ışığı) veya trafik polisinin bulunmadığı, sadece yol çizgileriyle belirlenmiş yaya ve okul geçitlerinde, trafiğin akışını düzenleyen hiyerarşinin ne olduğu bilinmelidir. Bu durum, sürücülerin en çok dikkat etmesi gereken anlardan biridir.

Doğru cevap b) Yayalara seçeneğidir. Karayolları Trafik Kanunu'nun 74. maddesi bu durumu çok net bir şekilde düzenler. Bu maddeye göre, görevli bir kişi veya trafik ışığı bulunmayan ancak trafik işareti veya yol çizgileri ile belirlenmiş yaya veya okul geçitlerine yaklaşan sürücüler, hızlarını azaltmak ve bu geçitlerden geçen veya geçmek üzere olan yayalara ilk geçiş hakkını vermek zorundadır. Bu kural, trafikte daha savunmasız olan yayanın güvenliğini sağlamayı amaçlar ve "yayanın üstünlüğü" ilkesini temel alır.

Bu kuralın arkasındaki mantık, can güvenliğini her şeyin önünde tutmaktır. Yayalar, bir aracın çarpması durumunda en savunmasız olan yol kullanıcılarıdır. Bu nedenle, kanun koyucu sürücülere özel bir sorumluluk yüklemiştir. Türkiye'de "Öncelik Hayatın, Öncelik Yayanın" gibi kampanyalarla da bu kuralın önemi sıkça vurgulanmaktadır. Sürücü adayı olarak, bir yaya geçidine yaklaşırken ayağınızı gazdan çekip frene yakın tutmanız ve bir yaya gördüğünüzde durmaya hazır olmanız gerektiğini asla unutmamalısınız.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

  • a) Araçlara: Bu seçenek, kuralın tam tersidir. Belirtilen yerlerde geçiş önceliği araçlarda değil, yayalardadır. Sürücü, yayaya yol vermekle yükümlüdür.
  • c) Yolculara: Yolcu, bir aracın içinde seyahat eden kişidir. Trafikteki geçiş önceliği, aracın dışındaki yayalar ile araçlar arasında bir konudur. Yolcunun bu durumda doğrudan bir geçiş hakkı veya sorumluluğu yoktur.
  • d) Sürücülere: Sürücü, aracı idare eden kişidir ve geçiş hakkına sahip olan değil, geçiş hakkını vermekle yükümlü olan taraftır. Bu nedenle bu seçenek de yanlıştır.

Özetle, "aksine bir durum" (örneğin trafik polisinin "geç" işareti veya yayalar için yanan kırmızı ışık) olmadığı sürece, çizgilerle belirlenmiş yaya ve okul geçitlerinde mutlak öncelik her zaman yayalara aittir. Bu, hem bir yasal zorunluluk hem de önemli bir insanlık görevidir.

Soru 18
Şekildeki gibi sağa dönüş sırasında aşağıdakilerden hangisinin yapılması yanlıştır?
A
Dar kavisle dönülmesi
B
Geniş kavisle dönülmesi
C
Karşıya geçen yayalara yol verilmesi
D
Dönüş sonrası gidişe ayrılmış en sağ şeride girilmesi
18 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir kavşakta sağa dönüş yaparken uyulması gereken kurallar arasından hangisinin **hatalı bir davranış** olduğu sorulmaktadır. Trafik kuralları, dönüşlerin güvenli ve düzenli bir şekilde yapılabilmesi için belirli standartlar belirlemiştir. Soruyu ve seçenekleri bu kurallar çerçevesinde inceleyelim.

Doğru Cevap: b) Geniş kavisle dönülmesi

Doğru cevabın "Geniş kavisle dönülmesi" olmasının sebebi, bu manevranın sağa dönüşler için yanlış ve tehlikeli olmasıdır. Sağa dönüş yaparken geniş bir kavis almak, aracın dönülen yolda karşı şeride veya orta şeritlere taşmasına neden olur. Bu durum, hem karşı yönden gelen araçlar hem de aynı yönde ilerleyen diğer araçlar için ciddi bir kaza riski oluşturur. Trafik kurallarına göre geniş kavisle dönüş, sola dönüşlerde uygulanması gereken bir kuraldır.

Şimdi diğer seçeneklerin neden doğru davranışlar olduğunu ve bu sorunun cevabı olamayacağını inceleyelim:

  • a) Dar kavisle dönülmesi: Bu, sağa dönüşler için doğru ve zorunlu bir kuraldır. Sürücü, sağa dönerken mümkün olduğunca kendi şeridinin sağ tarafına yakın kalmalı ve dönüşü dar bir açıyla tamamlamalıdır. Bu sayede araç, dönülen yolun en sağ şeridine güvenli bir şekilde girer ve diğer şeritleri işgal etmez.
  • c) Karşıya geçen yayalara yol verilmesi: Bu, trafiğin en temel ve en önemli kurallarından biridir. Sürücüler, dönüş yaptıkları sırada yaya geçidinden veya yolun karşısına geçen yayaları gördüklerinde durup onlara öncelik tanımak zorundadır. Yaya güvenliği her zaman önceliklidir, bu nedenle bu davranış kesinlikle doğrudur.
  • d) Dönüş sonrası gidişe ayrılmış en sağ şeride girilmesi: Bu da doğru bir sağa dönüş manevrasının tamamlayıcı bir parçasıdır. Sağa dönüş, en sağ şeritten başlar ve yine gidilecek yolun en sağ şeridine girilerek tamamlanır. Bu kural, trafiğin akışını düzenler ve şerit ihlallerini önler.

Özetle: Soru bizden sağa dönüş sırasında yapılması yanlış olan hareketi bulmamızı istiyor. Sağa dönüşler her zaman dar kavisle yapılır. Geniş kavisle dönmek ise sola dönüşlerin bir kuralı olduğundan, sağa dönüşte yapılması hatalı bir davranıştır. Bu nedenle doğru cevap 'b' seçeneğidir.

Soru 19
Bir aracın yolcu indirmek amacıyla kısa süreli durdurulmasına ne denir?
A
Durma 
B
Bekleme
C
Duraklama 
D
Park etme
19 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, trafikte sıkça karşılaşılan bir durumun yasal tanımı sorulmaktadır. Sürücünün, bir yolcuyu indirmek gibi belirli ve kısa süreli bir amaçla aracını durdurması eyleminin, Karayolları Trafik Kanunu'ndaki doğru karşılığının ne olduğu bilinmelidir. Bu kavramları doğru anlamak, hem sınav başarısı hem de trafikte doğru ve güvenli davranışlar sergilemek için temel bir gerekliliktir.

Doğru cevap c) Duraklama seçeneğidir. Trafik kanununa göre duraklama, bir aracın yolcu indirip bindirmek, eşya yükleyip boşaltmak veya kısa süreli beklemek amacıyla, sürücüsünün kontrolü altında geçici olarak durdurulmasıdır. Soruda verilen "yolcu indirmek amacıyla kısa süreli durdurulma" ifadesi, duraklama tanımının tam karşılığıdır. Duraklamanın en önemli özellikleri, sürücünün isteğiyle yapılması, kısa sürmesi ve belirli bir amaca yönelik olmasıdır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

a) Durma: Bu seçenek yanlıştır çünkü "durma" eylemi, sürücünün kendi iradesi dışında, bir trafik zorunluluğu nedeniyle gerçekleşir. Kırmızı ışıkta beklemek, öndeki aracın durması nedeniyle ilerleyememek veya bir trafik polisinin işaretiyle durmak gibi durumlar "durma" olarak adlandırılır. Sorudaki eylem ise sürücünün kendi kararıyla yaptığı bir eylem olduğu için bu tanıma uymaz.

d) Park etme: Bu seçenek de doğru değildir. "Park etme", araçların durma ve duraklama halleri dışında, genellikle 5 dakikadan daha uzun sürelerle bırakılmasıdır. Park etme eyleminde sürücü genellikle aracını terk eder ve bu durum daha uzun sürelidir. Yolcu indirmek gibi anlık bir işlem, park etme olarak kabul edilmez.

b) Bekleme: Bu seçenek, hukuki bir terim olmaktan çok günlük dilde kullanılan genel bir ifadedir. Trafik kanununda "bekleme" adıyla özel olarak tanımlanmış bir eylem bulunmaz. Bir aracın beklediği durum, süresine ve nedenine göre ya durma, ya duraklama ya da park etme olarak sınıflandırılır. Bu nedenle, teknik ve doğru bir cevap değildir.

Özet olarak, bu kavramları birbirinden ayıran temel noktalar şunlardır:

  • Durma: Zorunluluktan kaynaklanır (kırmızı ışık, trafik).
  • Duraklama: Sürücünün isteğiyle, kısa süreli ve amaçlıdır (yolcu indirme).
  • Park etme: Sürücünün isteğiyle, uzun sürelidir (5 dakikayı aşan durumlar).
Soru 20

Konvoy hâlinde yavaş seyreden araçların arasındaki mesafe ne kadar olmalıdır?

A
Araç uzunluğunun üç katı kadar
B
Trafik ve yol durumuna göre istenildiği kadar
C
Aracın cinsi ve teknik özelliklerinin gerektirdiği kadar
D
Kendilerini geçmek isteyen araçların güvenle girebilecekleri kadar
20 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, özellikle yavaş ilerleyen ve bir grup (konvoy) oluşturan araçların aralarında bırakması gereken takip mesafesinin temel kuralı sorulmaktadır. Bu durum, genel "takip mesafesi" kuralından (hızın yarısı kadar metre) farklı bir amaca hizmet eder. Buradaki anahtar kelimeler "konvoy hâlinde" ve "yavaş seyreden" ifadeleridir.

Doğru cevap D seçeneğidir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, bir konvoy şeklinde (özellikle kamyon, tır gibi ağır vasıtaların oluşturduğu) yavaş ilerleyen araç grupları, kendi aralarında özel bir mesafe bırakmak zorundadır. Bu mesafenin temel amacı, arkadan gelen ve daha hızlı olan diğer araçların sollama (geçme) manevrasını güvenli bir şekilde yapabilmelerini sağlamaktır. Uzun bir konvoyu tek seferde geçmek çok riskli olduğundan, bırakılan bu boşluklar, sollama yapan aracın tehlike anında veya manevrayı tamamlarken araya güvenle girebileceği bir "sığınma alanı" görevi görür.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

  • a) Araç uzunluğunun üç katı kadar: Bu kural, sabit ve matematiksel bir ölçü sunar ancak her durum için geçerli değildir. Örneğin, kısa bir otomobil ile uzun bir tır için bu mesafe çok farklı olacaktır. Trafik kanunları, bu tür durumlarda sabit bir kat sayısı yerine, trafiğin akışını ve güvenliğini temel alan dinamik bir kural belirlemiştir. Bu nedenle bu seçenek yanıltıcıdır.

  • b) Trafik ve yol durumuna göre istenildiği kadar: "İstenildiği kadar" ifadesi bu seçeneği doğrudan yanlış kılar. Trafik kuralları sürücünün keyfiyetine veya isteğine bırakılamaz; çünkü bu durum, trafikteki diğer sürücüler için öngörülemez ve tehlikeli durumlar yaratır. Kurallar, herkesin uyması gereken standartları belirler.

  • c) Aracın cinsi ve teknik özelliklerinin gerektirdiği kadar: Bu ifade, genel olarak fren mesafesi ve güvenli duruş için önemli bir faktördür. Ağır bir aracın durma mesafesi daha uzundur ve bu durum takip mesafesini etkiler. Ancak soru, özellikle "konvoy" durumunu ve bu durumun diğer araçlar üzerindeki etkisini sorduğu için bu cevap eksik kalmaktadır. Konvoydaki asıl amaç, sadece öndeki araca çarpmamak değil, aynı zamanda diğer araçların geçişini kolaylaştırmaktır.

Özetle, yavaş ilerleyen bir konvoyun amacı, arkadan gelen trafiği tehlikeye atmadan akışı sağlamaktır. Bu nedenle araçlar arasında, sollama yapan bir aracın güvenle sığabileceği kadar boşluk bırakılması, hem yasal bir zorunluluk hem de hayati bir güvenlik önlemidir.

Soru 21
Trafik idari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren en geç kaç gün içinde ödenmesi hâlinde, dörtte bir oranında indirim yapılır?
A
B
10 
C
15 
D
30
21 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, bir sürücünün trafik cezası aldığında, bu cezayı indirimli olarak ödeyebilmesi için tanınan yasal sürenin ne kadar olduğu sorulmaktadır. Trafik kurallarını ihlal ettiğinizde size bir idari para cezası kesilir ve bu cezanın size resmi olarak bildirildiği tarih "tebliğ tarihi" olarak adlandırılır. Soru, bu tebliğ tarihinden itibaren kaç gün içinde ödeme yaparsanız cezanın dörtte biri (%25) kadar indirim kazanacağınızı bilmenizi istemektedir.

Doğru Cevap: c) 15

Doğru cevap 15 gündür. Karayolları Trafik Kanunu'na göre, trafik idari para cezasının sürücüye tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde ödenmesi durumunda, ceza tutarı üzerinden %25, yani dörtte bir oranında bir indirim uygulanır. Bu, devletin cezayı erken ödeyen sürücülere sağladığı bir kolaylıktır ve cezanın caydırıcılığını korurken tahsilatını da hızlandırmayı amaçlar.

Örneğin; 436 TL tutarında bir trafik cezası aldığınızı varsayalım. Eğer bu cezayı size tebliğ edildiği günden başlayarak 15 gün içinde öderseniz, %25 indirim hakkı kazanırsınız. Bu durumda ödeyeceğiniz tutar 436 TL'nin dörtte biri olan 109 TL düşülerek 327 TL olacaktır. Bu süreye "erken ödeme süresi" denir ve sürücüler için önemli bir mali avantaj sağlar.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

  • a) 7 gün ve b) 10 gün: Bu seçenekler yanlıştır çünkü yasal olarak belirlenen indirim süresi bu kadar kısa değildir. Kanun, sürücülere ödeme yapabilmeleri için daha makul bir süre tanımıştır. 7 veya 10 günlük süreler, trafik cezası indirimi için geçerli değildir.
  • d) 30 gün: Bu seçenek, en çok karıştırılan süredir. 30 gün, trafik cezasının indirimli değil, normal ödeme süresidir. Eğer cezanızı 15 gün içinde ödemezseniz, 16. günden 30. günün sonuna kadar cezanın tamamını, yani indirimsiz tutarını ödemek zorundasınız. 30 günlük süreyi de geçirirseniz, bu tarihten sonra ceza tutarına gecikme zammı (faiz) uygulanmaya başlar.

Özetle aklınızda kalması gerekenler:

  1. Tebliğden sonraki ilk 15 gün: %25 indirimli ödeme dönemi.
  2. 16. ve 30. günler arası: Normal ödeme dönemi (indirimsiz, tam tutar).
  3. 30 günden sonrası: Gecikme faizi uygulanan dönem.
Soru 22
Şekildeki taşıt yolu üzerinde bulunan yazı neyi bildirmektedir?
A
Işıklara 50 m kaldığını
B
Asgari (en az) hız sınırını
C
Azami (en yüksek) hız sınırını
D
Öndeki araca 50 m´den fazla yaklaşılmamasını
22 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, taşıt yolu üzerine çizilmiş ve bir daire içine alınmış "50" sayısının ne anlama geldiği sorulmaktadır. Bu tür yol üzeri işaretlemeler, sürücüleri trafik kuralları hakkında bilgilendirmek ve uyarmak amacıyla kullanılır. Sürücülerin bu işaretlerin anlamını bilmesi, hem kendi güvenlikleri hem de trafikteki diğer unsurların güvenliği için hayati önem taşır.

Doğru cevap olan "c) Azami (en yüksek) hız sınırını" seçeneğinin açıklaması:

Trafikte, bir daire içerisine alınmış sayılar genellikle hız limitlerini belirtir. Yola çizilen bu "50" rakamı, o yolda izin verilen en yüksek hızın saatte 50 kilometre (km/s) olduğunu bildirir. Bu işaretleme, genellikle dikey olarak yerleştirilmiş trafik levhalarını pekiştirmek veya sürücülerin gözden kaçırabileceği durumlarda bir hatırlatma yapmak için kullanılır. Dolayısıyla, bu işareti gören bir sürücü, hızını 50 km/s'nin üzerine çıkarmaması gerektiğini anlamalıdır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunun açıklaması:

  • a) Işıklara 50 m kaldığını: Bu seçenek yanlıştır. Trafik ışıklarına olan mesafeyi bildiren işaretler genellikle dikey levhalardır ve üzerinde trafik lambası sembolü ile birlikte "50 m" gibi bir mesafe bilgisi yer alır. Yol üzerine çizilen daire içindeki sayı, bir mesafeyi değil, bir hızı ifade eder.
  • b) Asgari (en az) hız sınırını: Bu seçenek de yanlıştır. Asgari yani gidilmesi gereken en düşük hız sınırını belirten levhalar genellikle mavi zeminli ve yuvarlaktır. Yol üzerindeki bu işaretleme, standart olarak azami hızı belirtmek için kullanılır, asgari hızı değil. Asgari hız sınırı uygulaması daha çok otoyol gibi özel yollarda bulunur.
  • d) Öndeki araca 50 m´den fazla yaklaşılmamasını: Bu seçenek yanlıştır. Bu kural "takip mesafesi" ile ilgilidir. Takip mesafesi genellikle hızın yarısı kadar metre olarak kabul edilir (örneğin 90 km/s ile giderken 45 metre). Bunu belirtmek için kullanılan özel yol çizgileri (V şeklinde şeritler gibi) veya dikey levhalar bulunur, ancak yola çizilen daire içindeki "50" rakamı bu anlama gelmez.

Özetle, yol üzerine çizilmiş ve daire içine alınmış sayılar, o yoldaki azami (en yüksek) hız sınırını bildirir. Bu işareti gördüğünüzde, hızınızın en fazla belirtilen değerde olması gerektiğini unutmamalısınız.

Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi trafik görevlisinin geceleyin "dur" işaretidir?
A
B
C
D
23 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir trafik görevlisinin gece koşullarında, ışıklı işaret çubuğu kullanarak verdiği "dur" talimatının görsel olarak hangisi olduğu sorulmaktadır. Trafik polisinin gece ve gündüz işaretleri farklılık gösterebilir ve geceleyin sürücülerin rahatça görebilmesi için ışıklı veya yansıtıcılı özel işaretler kullanılır. Bu işaretleri doğru anlamak, trafik güvenliği için kritik öneme sahiptir.

Doğru Cevap: D Seçeneği

D seçeneğindeki görselde trafik görevlisi, elindeki ışıklı işaret çubuğunu başının üzerinden geçirerek geniş bir yay (U şeklinde bir kavis) çizmektedir. Bu hareket, trafiğin tüm yönlerden durması gerektiğini bildiren genel bir "DUR" işaretidir. Bu işaret, genellikle bir kavşakta tüm trafiği aynı anda durdurmak veya acil bir durum nedeniyle yolu tamamen kapatmak için kullanılır ve tüm sürücüler için en net durma emridir.

Diğer Seçeneklerin Açıklamaları

  • A Seçeneği: Bu görselde görevli, ışıklı çubuğu vücudunun önünde, aşağı ve yukarı doğru sallamaktadır. Bu hareket, trafiğin akışını yönlendirmek için kullanılır ve "GEÇ" veya "HIZLAN" anlamına gelir. Sürücüye yolun açık olduğunu ve ilerlemesi gerektiğini bildirir, bu nedenle "dur" işaretinin tam tersidir.
  • B Seçeneği: Bu görselde görevli, kolunu yana doğru dümdüz uzatmış ve ışıklı çubuğu sabit bir şekilde tutmaktadır. Bu işaret de bir "dur" komutudur ancak sadece kolun işaret ettiği yönden gelen trafiğin durması gerektiğini belirtir. D seçeneğindeki gibi genel bir dur emri değil, yönlü bir dur emridir. Soruda genel "dur" işareti sorulduğu için en kapsayıcı ve doğru cevap D seçeneğidir.
  • C Seçeneği: Bu görselde ise görevli, ışıklı çubuğu yere doğru eğik bir şekilde tutarak dairesel bir hareket yapmaktadır. Bu işaret, sürücülere hızlarını düşürmeleri gerektiğini bildiren "YAVAŞLA" talimatıdır. Trafiğin durmasını değil, kontrollü bir şekilde yavaşlamasını ister.

Özetle, D seçeneğindeki hareket, geceleyin bir trafik görevlisinin tüm sürücülere verdiği en kesin ve genel "DUR" komutudur. Diğer seçenekler ise "Geç", "Yönlü Dur" ve "Yavaşla" gibi farklı talimatları ifade etmektedir. Bu işaretleri doğru bir şekilde öğrenmek, ehliyet sınavında başarılı olmanızın yanı sıra trafikte güvenli bir sürüş için de zorunludur.

Soru 24
Aşağıdaki trafik işaretlerinden hangisi yükseklik anlamında gabari sınırlamasının olduğunu bildirir?
A
B
C
D
24 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, trafik işaretlerinden hangisinin araçlar için bir yükseklik gabarisi, yani azami yükseklik sınırı getirdiğini bulmamız isteniyor. Gabari, bir aracın karayolunda güvenli bir şekilde seyredebilmesi için izin verilen maksimum genişlik, yükseklik ve uzunluk ölçüleridir. Bu soru özel olarak yükseklik kısıtlamasını sormaktadır.

Doğru cevap C seçeneğidir. Bu trafik levhası, üzerinde dikey oklar ve "3,50 m" yazısı ile gösterilmiştir. Levhadaki yukarı ve aşağı yönlü oklar, doğrudan yüksekliği temsil eder. Bu işaret, sürücülere ilerideki yol kesiminde (örneğin bir köprü altı, tünel veya üst geçit) yüksekliği 3,50 metreden fazla olan araçların geçişinin yasak olduğunu bildirir.

Bu nedenle, bir sürücü bu levhayı gördüğünde, kullandığı aracın (yüküyle birlikte) yüksekliğinin belirtilen değerden az olduğundan emin olmalıdır. Aksi takdirde, aracı sıkışabilir, hasar görebilir ve trafiği tehlikeye atabilir. Soru, yükseklik anlamında gabari sınırlamasını sorduğu için bu levha tam olarak doğru cevaptır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
  • A Seçeneği: Bu levhada "7 t" yazar. Buradaki "t" harfi "ton" anlamına gelir ve bir ağırlık sınırlamasını ifade eder. Bu işaret, 'Dingil başına 7 tondan fazla yük düşen taşıt giremez' anlamındadır. Dolayısıyla yükseklikle değil, ağırlıkla ilgilidir.
  • B Seçeneği: Bu levhada "10 m" yazısı ve aracın uzunluğunu gösteren yatay oklar bulunmaktadır. Bu işaret, 'Uzunluğu 10 metreden fazla olan taşıt giremez' anlamına gelir. Bu bir uzunluk gabarisi sınırlamasıdır, yükseklik değil.
  • D Seçeneği: Bu levhada "2,30 m" yazısı ve aracın iki yanını gösteren yatay oklar yer alır. Bu oklar aracın genişliğini temsil eder. İşaretin anlamı, 'Genişliği 2,30 metreden fazla olan taşıt giremez' şeklindedir. Bu bir genişlik gabarisi sınırlamasıdır, yükseklik değil.

Özetle, gabari levhalarını doğru yorumlamak için üzerlerindeki oklara dikkat etmek çok önemlidir. Dikey oklar yüksekliği, yanlardaki yatay oklar genişliği ve aracın önünü ve arkasını gösteren yatay oklar ise uzunluğu ifade eder. Bu ayrımı bilmek, özellikle büyük araç sürücüleri için güvenli bir sürüşün temel kurallarından biridir.

Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi, yolcu taşımacılığında kullanılan ve sürücüsü dahil dokuzdan fazla oturma yeri olan motorlu taşıttır?
A
Çekici 
B
Otobüs
C
Otomobil 
D
Kamyonet
25 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, Karayolları Trafik Kanunu'nda yer alan araç tanımlarından biri sorulmaktadır. Sorunun doğru yanıtlanabilmesi için iki temel kritere dikkat etmek gerekir: Birincisi, aracın yolcu taşımacılığı amacıyla kullanılması; ikincisi ise oturma yeri kapasitesinin sürücüsü dahil dokuzdan fazla olmasıdır. Bu iki şartı aynı anda sağlayan araç türünü bulmamız istenmektedir.

Doğru cevap b) Otobüs seçeneğidir. Trafik mevzuatına göre, yolcu taşımacılığında kullanılan ve sürücüsü dahil olmak üzere oturma yeri dokuzdan fazla olan motorlu taşıtlara "otobüs" denir. Bu tanım, soruda verilen kriterlerle birebir örtüşmektedir. Günlük hayatta 10 ile 17 koltuklu araçlara "minibüs" desek de, yasal olarak onlar da "otobüs" sınıfına girer çünkü koltuk sayıları dokuzdan fazladır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

  • c) Otomobil: Bu seçenek en çok kafa karıştıran şıktır. Otomobil de yolcu taşımak için üretilmiştir, ancak yasal tanımına göre sürücüsü dahil en fazla dokuz oturma yeri olan araçtır. Soru "dokuzdan fazla" dediği için bu tanımın dışında kalır. Kısacası, 1+8 koltuğa kadar olan araçlar otomobil, 1+9 ve üzeri koltuğa sahip olanlar ise otobüs olarak sınıflandırılır.
  • a) Çekici: Çekicinin temel amacı yolcu taşımak değil, kendisi motorlu olmayan römork veya yarı römorkları çekerek yük taşımaktır. Oturma yeri kapasitesi genellikle 2 veya 3 kişi ile sınırlıdır ve ana fonksiyonu yolcu taşımacılığı değildir. Bu nedenle sorudaki tanıma uymaz.
  • d) Kamyonet: Kamyonet de çekici gibi, öncelikli olarak yük taşımak amacıyla üretilmiş bir motorlu taşıttır. İzin verilen azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen bu araçların ana işlevi yolcu taşımak olmadığından, bu seçenek de yanlıştır.

Özetle, sorunun anahtar noktası, yolcu taşıyan araçlar arasındaki koltuk sayısı farkını bilmektir. Sürücü dahil 9 koltuğa kadar olanlar otomobil, 9'dan fazla koltuğa sahip olanlar ise otobüs olarak tanımlanır. Bu nedenle doğru cevap otobüstür.

Soru 26
Trafik görevlisinin hangi hareketi "trafiği yavaşlatma" işaretidir?
A
B
C
D
26 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, bir trafik polisinin sürücülere "yavaşlamaları" gerektiğini bildirmek için kullandığı özel el-kol hareketinin hangisi olduğunu tespit etmemiz istenmektedir. Trafik görevlisinin her hareketinin belirli bir anlamı vardır ve sürücülerin bu işaretleri doğru yorumlaması, trafiğin güvenli ve düzenli akışı için hayati önem taşır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım.

a) Doğru Cevap: Bu seçenekteki görselde trafik görevlisi, kollarından birini dirsekten bükmeden yana doğru uzatmış ve elini aşağı yukarı sallamaktadır. Bu hareket, uluslararası geçerliliği olan "Trafiği Yavaşlatma" işaretidir. Görevli bu işareti yaptığında, o yönden gelen sürücülerin hızlarını azaltarak kontrollü bir şekilde ilerlemeleri gerektiğini anlamaları gerekir. Bu, bir tehlikeye yaklaşılıyor olabileceği veya trafiğin ileride durma noktasına gelebileceği anlamına gelebilir.

b) Yanlış Cevap: Bu görselde trafik görevlisi her iki kolunu da yanlara doğru tamamen açmış durumdadır. Bu işaret, görevlinin kollarının gösterdiği istikametlerdeki (yani sağındaki ve solundaki) trafiğin "geçebileceğini" belirtir. Aynı anda, görevlinin ön ve arka tarafında kalan trafiğin ise "durması" gerektiğini ifade eder. Dolayısıyla bu bir "Geç" ve "Dur" işaretidir, "Yavaşla" işareti değildir.

c) Yanlış Cevap: Bu seçenekte görevli, kollarından birini dik bir şekilde yukarı kaldırmıştır. Bu hareket, tüm yönlerdeki trafik için genel bir "Dur" emridir. Bu işaret, genellikle trafik akış yönünün değiştirileceğini bildirmek için kullanılır ve trafik ışıklarındaki sarı ışık ile aynı anlama gelir. Sürücülerin yola çıkmaya hazırlanması veya emniyetli bir şekilde durmaya hazırlanması gerektiğini belirtir. Bu nedenle "Yavaşla" anlamına gelmez.

d) Yanlış Cevap: Bu görselde ise trafik görevlisi, koluyla belirli bir yönü işaret ederek "Geç" veya "Hızlan" talimatı vermektedir. Genellikle trafiğin sıkıştığı anlarda akışı hızlandırmak veya duran bir araca hareket etmesini söylemek için kullanılır. Bu hareket, yavaşlamanın tam tersi bir anlama sahiptir ve sürücüleri ilerlemeye teşvik eder. Bu sebeple bu seçenek de yanlıştır.

Özetle, trafik görevlisinin hareketlerinin anlamları şöyledir:

  • a şıkkı: Kolu aşağı yukarı sallamak → Yavaşla
  • b şıkkı: Kollar iki yanda açık → Kollar yönündeki trafik geçsin, ön ve arka dursun
  • c şıkkı: Tek kol havada → Bütün yönler için dur (hazırlan)
  • d şıkkı: Kolla bir yönü işaret etmek → Geç / Hızlan
Soru 27
Şekildeki trafik işareti aşağıdakilerden hangisini bildirir?
A
Kamyon garajını
B
Kamyonun giremeyeceğini
C
Kamyon için geçme yasağının sona erdiğini
D
Tehlikeli madde taşıyan taşıtın giremeyeceğini
27 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, size sunulan trafik işaret levhasının hangi anlama geldiğini bulmanız istenmektedir. Bu tür sorular, ehliyet sınavında trafik işaretlerini ne kadar iyi tanıdığınızı ve anladığınızı ölçmek için sorulur. İşaretin şekli, rengi ve içindeki sembol, anlamını çözmek için kilit ipuçlarıdır.

Doğru cevap b) Kamyonun giremeyeceğini seçeneğidir. Şimdi bu levhayı ve neden bu anlama geldiğini detaylıca inceleyelim. Trafik tanzim işaretleri grubunda yer alan bu levha, yuvarlak şekli ve kırmızı çerçevesiyle bir yasaklama veya kısıtlama bildirir. İçerisindeki kamyon figürü ise bu yasağın hangi araç türü için geçerli olduğunu açıkça belirtir. Bu iki unsuru birleştirdiğimizde, levhanın net anlamı "Kamyon Giremez" olmaktadır ve bu yola kamyonların girişinin yasak olduğunu ifade eder.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu anlamak da konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.

  • a) Kamyon garajını: Bu seçenek yanlıştır. Kamyon garajı, park yeri gibi bilgilendirici levhalar genellikle yasaklama bildiren kırmızı çerçeveli ve yuvarlak değil, mavi zeminli ve kare veya dikdörtgen şeklinde olur. Bu tür levhalar bir yasaklama değil, bir hizmet veya imkan hakkında bilgi verir.
  • c) Kamyon için geçme yasağının sona erdiğini: Bu seçenek de yanlıştır. Bir yasağın sona erdiğini bildiren levhalar, genellikle yasaklama levhasının aynısının gri veya beyaz zeminli olup üzerinde baştan başa uzanan siyah bir çizgi bulunmasıyla belirtilir. Ayrıca, kamyonlar için sollama yasağı levhası, üzerinde kırmızı bir kamyon ve siyah bir otomobil figürü içerir; bu sorudaki levhadan farklıdır.
  • d) Tehlikeli madde taşıyan taşıtın giremeyeceğini: Bu seçenek de doğru değildir. Tehlikeli madde taşıyan araçların bir yola giremeyeceğini belirten özel bir levha vardır. Bu levhada, genellikle turuncu renkli bir kamyon kasası figürü bulunur ve bu, taşınan yükün özel bir niteliğe sahip olduğunu vurgular. Sorudaki işaret ise genel olarak tüm kamyonları kapsar.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi araçlar için durmaya örnektir?
A
Park etmek
B
Kırmızı ışıkta beklemek
C
Yolcu indirmek ve bindirmek
D
Yük boşaltmak için beklemek
28 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, Karayolları Trafik Kanunu'nda tanımlanan üç temel kavram arasındaki farkı bilmeniz istenmektedir: Durma, Duraklama ve Park Etme. Bu terimler günlük hayatta birbirinin yerine kullanılsa da, trafik kuralları açısından anlamları çok farklıdır ve ehliyet sınavında sıkça sorulur. Soru, bu tanımlardan hangisinin "Durma" eylemine karşılık geldiğini bulmanızı istiyor.

Bu kavramları doğru anlamak için öncelikle tanımlarını net bir şekilde bilmek gerekir. Trafik kanununa göre bu terimler şu anlama gelir:

  • Durma: Trafik zorunlulukları (kırmızı ışık, polisin dur işareti, öndeki aracın durması, yolun kapanması vb.) nedeniyle aracın hareketsiz hale getirilmesidir. Sürücünün isteğine bağlı değildir, tamamen bir mecburiyettir.
  • Duraklama: Sürücünün kendi isteğiyle, yolcu indirip bindirmek, yük alıp boşaltmak veya kısa bir süre beklemek amacıyla aracı en fazla 5 dakika süreyle durdurmasıdır. Bu, sürücünün kontrolünde olan kısa süreli ve isteğe bağlı bir eylemdir.
  • Park Etme: Aracın duraklama halleri dışındaki uzun süreli bekletilme durumudur. Genellikle sürücü aracın başından ayrılır ve süre 5 dakikadan fazladır. Bu da isteğe bağlıdır.

Şimdi seçenekleri bu tanımlara göre inceleyelim. Doğru cevap olan b) Kırmızı ışıkta beklemek seçeneği, Durma tanımına tam olarak uymaktadır. Kırmızı ışık yandığında sürücü kendi isteğiyle değil, bir trafik kuralı gereği, yani bir zorunluluktan dolayı durur. Bu eylem sürücünün inisiyatifinde değildir ve trafiğin akışı için bir mecburiyettir, bu yüzden doğru cevap budur.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

  1. a) Park etmek: Bu eylem, aracın uzun süreli olarak bırakılmasıdır ve "Park Etme" olarak tanımlanır. Sürücünün kendi kararıyla yaptığı isteğe bağlı bir eylemdir ve bir trafik zorunluluğu değildir. Bu nedenle "Durma" değildir.
  2. c) Yolcu indirmek ve bindirmek: Bu, "Duraklama" eyleminin en net örneklerinden biridir. Sürücü, kısa süreliğine ve belirli bir amaç için (yolcu alıp bırakmak) kendi isteğiyle durmuştur. Bu bir zorunluluk olmadığı için "Durma" sayılmaz.
  3. d) Yük boşaltmak için beklemek: Tıpkı yolcu indirme gibi, bu da "Duraklama" tanımına girer. Sürücü, yükleme veya boşaltma amacıyla aracını kısa süreliğine ve kendi iradesiyle durdurmuştur. Bu da bir zorunluluk hali değildir.

Özetle, bu sorunun anahtarı zorunluluk ve istek arasındaki farkı anlamaktır. Eğer durma eylemi bir trafik kuralı, işareti veya görevli nedeniyle mecburi ise bu "Durma"dır. Eğer sürücünün kendi kararıyla kısa veya uzun süreli yapılıyorsa bu "Duraklama" veya "Park Etme" olur.

Soru 29
Şekildeki ışıklı trafik işaret cihazında, kırmızı ışık ve yeşil oklu ışık birlikte yanmaktadır. Bu durum sürücülere aşağıdakilerden hangisini bildirir?
A
Düz gidilebileceğini
B
Sadece sağa dönülebileceğini
C
Sadece sola dönülebileceğini
D
Yolun tüm yönlere açık olduğunu
29 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, sürücülerin bir kavşakta karşılaştığı özel bir trafik ışığı durumu ele alınmaktadır: Aynı anda yanan kırmızı ışık ve sağa dönüşü gösteren yeşil oklu ışık. Bu durumun sürücü için ne anlama geldiğini ve hangi manevrayı yapmasına izin verdiğini bilmek, trafik güvenliği açısından hayati önem taşır. Şimdi bu durumu ve seçenekleri detaylıca inceleyelim.

Doğru Cevap: b) Sadece sağa dönülebileceğini

Bu seçeneğin doğru olmasının temel nedeni, trafik ışıklarındaki sinyallerin hiyerarşisi ve anlamıdır. Ana trafik ışığı olan kırmızı ışık, temel olarak "DUR" anlamı taşır. Bu, düz gidecek veya sola dönecek (eğer sola dönüş de o kavşaktan mümkünse) araçların mutlaka durması gerektiğini ifade eder. Ancak, kırmızı ışıkla birlikte yanan yeşil oklu ışık, bu kurala bir istisna getirir. Yeşil ok, sadece gösterdiği yöne dönüş yapacak sürücüler için geçiş hakkı tanır. Dolayısıyla, bu durumda sürücüler düz gitmek veya başka bir yöne dönmek için beklemek zorundayken, okun gösterdiği sağ yöne dikkatli bir şekilde dönebilirler.

Özetle, kırmızı ışık ana trafiği durdururken, yeşil ok sadece belirli bir yöne (bu soruda sağa) şartlı geçiş izni verir. Bu nedenle sürücü, başka hiçbir manevra yapmadan "sadece sağa dönebilir". Bu kural, trafiğin sıkışık olduğu kavşaklarda, belirli bir yöne olan akışı hızlandırmak için kullanılır.

Diğer Seçeneklerin İncelenmesi

  • a) Düz gidilebileceğini: Bu seçenek yanlıştır. Çünkü ana ışık kırmızı yanmaktadır ve kırmızı ışığın en temel anlamı düz giden trafiğin durması gerektiğidir. Yeşil ok, düz gitme izni vermez; sadece kendi gösterdiği yön için geçerlidir.
  • c) Sadece sola dönülebileceğini: Bu seçenek de yanlıştır. Şekildeki yeşil oklu ışık açıkça sağ yönü göstermektedir. Sola dönüş izni olması için okun solu göstermesi gerekirdi. Trafik kurallarında işaretlerin gösterdiği yönler nettir ve farklı yorumlanamaz.
  • d) Yolun tüm yönlere açık olduğunu: Bu seçenek kesinlikle yanlıştır. Yolun tüm yönlere açık olduğunu belirten sinyal, tek başına yanan yeşil ışıktır. Kırmızı ışığın yanıyor olması, yolun en azından bir yöne (düz gidiş) kapalı olduğunun en net göstergesidir. Yeşil ok ise sadece kısıtlı bir geçiş hakkı tanır.

Önemli Not: Oklu yeşil ışıkta dönüş yaparken de dikkatli olmak gerekir. Dönüş yapılacak yolda olabilecek yayalara veya kurallara uygun olarak geçiş yapan diğer araçlara yol hakkı tanımak zorunludur. Yeşil ok, kontrolsüz bir geçiş hakkı değil, "dikkatli bir şekilde geçiş yapabilirsin" anlamı taşır.

Soru 30
Şekildeki trafik işareti neyi bildirir?
A
Yaya yolunu
B
Yaya geçidini
C
Yola yayanın çıkabileceğini
D
Yola yayanın giremeyeceğini
30 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, kırmızı bir daire içerisinde yaya figürü bulunan bir trafik levhasının anlamı sorulmaktadır. Trafik işaretlerini doğru yorumlayabilmek için levhaların renklerinin ve şekillerinin ne anlama geldiğini bilmek, ehliyet sınavında başarının anahtarlarından biridir. Bu levha, trafik tanzim işaretleri grubuna aittir ve sürücülere veya yayalara belirli bir yasaklama veya kısıtlama getirir.

Doğru cevap d) Yola yayanın giremeyeceğini seçeneğidir. Trafik işaretlerinde daire şekli ve kırmızı renk birleştiğinde, bu genellikle bir "YASAK" anlamına gelir. Levhanın içindeki sembol ise neyin yasaklandığını belirtir. Bu levhada yürüyen bir insan (yaya) sembolü bulunmaktadır. Dolayısıyla, kırmızı daire içindeki yaya figürü, "Yayaların bu yola veya alana girmesi yasaktır" mesajını verir. Bu işaret, genellikle sadece motorlu taşıtların kullanımına izin verilen otoyol gibi yolların girişlerinde veya yayalar için tehlikeli olabilecek inşaat sahası gibi alanlarda kullanılır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu anlamak, konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır:

  • a) Yaya yolunu: Yaya yolunu veya daha doğru bir ifadeyle "Yaya Mecburi Yolu"nu gösteren levha, mavi zemin üzerine beyaz yaya figürü olan yuvarlak bir levhadır. Mavi renkli levhalar yasaklama değil, bir mecburiyet veya bilgilendirme belirtir. Bu işaret, o yolun sadece yayaların kullanımına ayrıldığını gösterir.
  • b) Yaya geçidini: Yaya geçidini belirten levha, genellikle mavi renkli kare bir zemin üzerinde, yaya geçidi çizgileri üzerinde yürüyen bir insan figüründen oluşur. Bu bir bilgilendirme işaretidir ve sürücülere ileride bir yaya geçidi olduğunu bildirir. Ayrıca yaya geçidine yaklaşıldığını bildiren üçgen şeklinde bir tehlike uyarı levhası da vardır.
  • c) Yola yayanın çıkabileceğini: Bu bir yasaklama değil, bir uyarıdır. Sürücüleri potansiyel bir tehlikeye karşı bilgilendiren işaretler, kırmızı kenarlı üçgen şeklindedir. İçerisinde yaya figürü bulunan üçgen levha, sürücülere "ileride kontrolsüz bir şekilde yola yaya çıkabilir, dikkatli olun" mesajını verir.

Özet olarak, trafik levhalarını doğru anlamak için temel kuralları hatırlamak önemlidir. Kırmızı daire bir YASAKLAMA, kırmızı kenarlı üçgen bir TEHLİKE UYARISI ve mavi renkli levhalar ise bir MECBURİYET veya BİLGİLENDİRME ifade eder. Bu sorudaki kırmızı daireli levha bir yasaklama olduğu için, doğru cevap yaya girişinin yasak olduğunu belirten seçenektir.

Soru 31
Alkollü olarak araç kullanma nedeniyle sürücü belgesi geri alınan kişinin, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru 5 yıl içinde, ikinci defa tespit edilmesi durumunda sürücü belgesi ne kadar süre ile geri alınır?
A
30 gün 
B
3 ay 
C
6 ay 
D
2 yıl
31 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir sürücünün alkollü araç kullanma suçunu belirli bir zaman aralığında tekrarlaması durumunda ehliyetine ne kadar süreyle el konulacağı sorulmaktadır. Sorunun kilit noktaları, ihlalin "ikinci defa" yapılması ve bu tekrarın "son ihlalden geriye doğru 5 yıl içinde" gerçekleşmesidir. Karayolları Trafik Kanunu, bu tür tekrarlayan ihlaller için caydırıcılığı artırmak amacıyla kademeli bir ceza sistemi uygular.

Doğru Cevap: d) 2 yıl

Karayolları Trafik Kanunu'nun ilgili maddesine göre, alkollü araç kullanma ihlalinin son gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru 5 yıl içinde ikinci kez tespit edilmesi durumunda, sürücünün ehliyeti 2 yıl süreyle geri alınır. Kanun, bu suçu tekrarlayan sürücülere karşı daha sert bir tutum sergilemektedir. İlk cezanın caydırıcı olmadığı anlaşıldığında, ikinci cezanın süresi önemli ölçüde artırılarak sürücünün bu tehlikeli davranışı tekrarlamasının önüne geçilmesi hedeflenir.

Diğer Seçeneklerin Açıklaması

  • c) 6 ay: Bu seçenek, alkollü olarak araç kullanırken ilk defa yakalanan bir sürücüye uygulanan cezadır. Soru, ihlalin ikinci kez tekrarlandığı durumu sorduğu için bu cevap yanlıştır. Sınavda ilk tespit ile ikinci tespiti birbirine karıştırmamak çok önemlidir.
  • a) 30 gün ve b) 3 ay: Bu süreler, alkollü araç kullanma gibi ciddi bir trafik suçu için kanunda belirtilen ceza süreleri değildir. Yaptırımlar, suçun ciddiyetiyle orantılı olarak çok daha uzun tutulmuştur. Bu nedenle bu şıklar, yasal dayanağı olmayan ve doğrudan elenmesi gereken seçeneklerdir.

Önemli Bilgi ve Özet

Ehliyet sınavı için alkollü araç kullanma cezalarının kademelerini bilmek çok önemlidir. Bu cezalar, son ihlalden geriye doğru 5 yıllık süre içinde şu şekilde uygulanır:

  1. Birinci Tespit: Sürücü belgesi 6 ay süreyle geri alınır.
  2. İkinci Tespit (5 yıl içinde): Sürücü belgesi 2 yıl süreyle geri alınır.
  3. Üç veya Daha Fazla Tespit (5 yıl içinde): Sürücü belgesi 5 yıl süreyle geri alınır.

Özetle, bu sorunun doğru cevabının 2 yıl olmasının sebebi, kanunun 5 yıl içindeki ikinci ihlal için bu süreyi net olarak belirlemiş olmasıdır. Bu kademeli ceza sistemini ezberlemek, sınavda bu ve benzeri soruları doğru yanıtlamanızı sağlayacaktır.

Soru 32
Şekildeki 1 numaralı araç 80 km/saat hızla seyrederken önündeki araca en fazla kaç metre yaklaşabilir?
A
10 
B
20 
C
30 
D
40
32 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, belirli bir hızla hareket eden bir aracın, önündeki araçla arasında bırakması gereken yasal ve güvenli en az mesafenin ne kadar olduğu sorulmaktadır. Bu mesafe, "takip mesafesi" olarak adlandırılır ve sürücünün, öndeki aracın ani durması veya yavaşlaması gibi durumlarda güvenli bir şekilde tepki verebilmesi için hayati önem taşır.

Trafik kurallarına göre, takip mesafesini hesaplamak için kullanılan temel ve en kolay yöntem "hızın yarısı" kuralıdır. Bu kural, normal hava ve yol şartları altında, bir aracın takip mesafesinin, kilometre/saat (km/saat) cinsinden hızının metre cinsinden en az yarısı kadar olması gerektiğini belirtir. Bu mesafe, sürücüye tehlikeyi fark etme, tepki verme ve fren yaparak güvenli bir şekilde durabilme imkânı tanır.

Soruda verilen bilgiye göre 1 numaralı araç 80 km/saat hızla seyretmektedir. "Hızın yarısı" kuralını bu duruma uygulayalım:

  • Aracın Hızı: 80 km/saat
  • Güvenli Takip Mesafesi (Metre) = Hız / 2
  • Hesaplama: 80 / 2 = 40 metre

Bu hesaplamaya göre, 80 km/saat hızla giden bir aracın önündeki araçla arasında en az 40 metrelik bir boşluk bırakması gerekmektedir. Araç, önündeki araca 40 metreden daha fazla yaklaşmamalıdır. Bu nedenle doğru cevap "40" olmalıdır.

Seçeneklerin Değerlendirilmesi:

  1. d) 40: Bu seçenek, "hızın yarısı" kuralına göre yapılan doğru hesaplamanın sonucudur. 80 km/saat hızda minimum güvenli mesafe 40 metredir. Bu yüzden doğru cevap budur.
  2. a) 10, b) 20, c) 30: Bu mesafeler, 80 km/saat gibi yüksek bir sürat için son derece tehlikelidir. Öndeki aracın ani bir fren yapması durumunda, bu kadar kısa mesafelerden takip eden bir sürücünün kazayı önlemesi neredeyse imkânsızdır. Bu seçenekler, güvenli takip mesafesi kuralını açıkça ihlal etmektedir ve yanlıştır.

Ayrıca, bu kuralın pratik bir uygulaması da "2 saniye kuralı" veya "88-89 sayma" yöntemidir. Bu yöntemde, öndeki aracın geçtiği sabit bir nesne (ağaç, levha vb.) belirlenir ve o araç nesneyi geçer geçmez "seksen sekiz, seksen dokuz" diye saymaya başlanır. Sayma bittiğinde siz de aynı nesnenin hizasına yeni geliyorsanız, aranızdaki mesafe yaklaşık 2 saniyedir ve bu güvenli bir mesafedir. 80 km/saat hızla 2 saniyede kat edilen mesafe de yaklaşık 44 metreye denk gelir, bu da 40 metre cevabını destekler.

Soru 33
Aksine bir durum yoksa yerleşim yeri dışındaki kara yollarında, geceleri hangi ışıkların yakılması zorunludur?
A
Sis ışıklarının
B
Park ışıklarının
C
Acil uyarı ışıklarının
D
Uzağı gösteren ışıkların
33 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, sürücülerin gece vakti ve aydınlatmanın yetersiz olduğu yerleşim yeri dışındaki kara yollarında hangi ışıkları kullanmalarının zorunlu olduğu test edilmektedir. Sorunun kilit noktaları "yerleşim yeri dışı", "geceleri" ve "aksine bir durum yoksa" ifadeleridir. Bu koşullar, sürücünün hem kendi güvenliği hem de diğer yol kullanıcılarının güvenliği için maksimum görüş mesafesine sahip olması gerektiğini vurgular.

d) Uzağı gösteren ışıkların

Doğru cevap budur. Çünkü yerleşim yeri dışındaki kara yolları genellikle ışıksız veya çok az aydınlatılmıştır. Uzağı gösteren ışıklar, yani uzun farlar, yolu yaklaşık 100 metreye kadar aydınlatarak sürücünün ilerideki virajları, trafik levhalarını, yoldaki engelleri veya hayvanları çok daha erken fark etmesini sağlar. Bu, yüksek hızlarda seyrederken güvenli bir sürüş için hayati öneme sahiptir. Sorudaki "aksine bir durum yoksa" ifadesi ise, karşı yönden bir araç gelmediği veya önünüzde seyreden bir aracı yakından takip etmediğiniz durumları kasteder; bu durumlarda diğer sürücülerin gözünü kamaştırmamak için kısa farlara geçmek zorunludur.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

  1. Sis ışıklarının: Sis ışıkları, adından da anlaşılacağı gibi, yalnızca görüş mesafesinin sis, şiddetli yağmur veya kar yağışı nedeniyle ciddi şekilde düştüğü durumlarda kullanılır. Normal ve açık hava koşullarında geceleyin sis farlarını yakmak, diğer sürücülerin gözünü alabileceği için hem tehlikeli hem de yasaktır. Bu nedenle genel bir zorunluluk değildir.
  2. Park ışıklarının: Park ışıkları, aracın park halindeyken diğer araçlar tarafından fark edilmesini sağlamak için kullanılır. Işık gücü çok düşüktür ve yolu aydınlatma amacı taşımazlar. Hareket halindeki bir aracın sadece park ışıklarıyla seyretmesi, yolu görmesini imkansız hale getireceği için son derece tehlikelidir ve kesinlikle yasaktır.
  3. Acil uyarı ışıklarının: Acil uyarı ışıkları (dörtlü ikaz lambaları), aracın arıza yapması, kaza durumu veya yol üzerinde tehlikeli bir şekilde duraklamak zorunda kalması gibi acil ve istisnai durumlarda diğer sürücüleri uyarmak için kullanılır. Normal seyir halindeyken bu ışıkların yakılması, diğer sürücülerin sizin niyetinizi (örneğin duracağınızı veya bir tehlike olduğunu) yanlış anlamasına neden olur ve trafik güvenliğini riske atar.
Soru 34
Şekildeki kara yolu bölümünde, hangi numaralı taşıt sürücülerinin yaptığı, asli kusur hâllerinden sayılır
A
Yalnız 4 
B
1 ve 7
C
1, 3 ve 6 
D
2, 6 ve 7
34 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, trafikte "asli kusur" olarak kabul edilen, yani bir kaza anında sürücünün temel olarak suçlu sayılmasına neden olan davranışı sergileyen aracı bulmamız isteniyor. Asli kusur, trafik kurallarının en temel ve en tehlikeli şekilde ihlal edilmesi durumlarında ortaya çıkar. Bu ihlaller, kazanın ana nedeni olarak kabul edilir.

Doğru Cevabın Açıklaması (a - Yalnız 4)

Şekli dikkatle incelediğimizde, 4 numaralı aracın sollama yapmak için karşı şeride geçtiğini görüyoruz. Ancak bu geçişi yaptığı yerdeki yol çizgisi düz devamlı bir çizgidir. Trafik kurallarına göre, düz devamlı yol çizgisi bir "duvar" niteliğindedir ve bu çizginin bulunduğu yerlerde şerit değiştirmek, özellikle de sollama yapmak kesinlikle yasaktır. Karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şeride veya yol bölümüne girmek, Karayolları Trafik Kanunu'nda sayılan asli kusur hâllerinden en önemlilerinden biridir. Bu nedenle 4 numaralı araç sürücüsü, asli kusurlu bir davranış sergilemektedir.

Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması

  • 1 ve 3 Numaralı Araçlar: 1 numaralı araç, sağ şeritten kurallara uygun bir şekilde sağa dönüş yapmaktadır. 3 numaralı araç ise sola dönüş yapmak için kavşak içinde, karşıdan gelen 2 numaralı araca yol vermek üzere beklemektedir. Her iki aracın da yaptığı manevralarda herhangi bir kural ihlali veya asli kusur durumu yoktur.
  • 6 ve 7 Numaralı Araçlar: Bu araçların sürücüleri birer kural ihlali yapmaktadır. 6 numaralı araç, sol şeride geçmeden sağ şeritten sola dönmeye çalışmaktadır. 7 numaralı araç ise sağ şeride geçmeden sol şeritten sağa dönmeye çalışmaktadır. Bu durum, "dönüş manevralarını yanlış yapmak" olarak adlandırılan bir kural ihlalidir ve tehlikelidir. Ancak bu ihlal, kanunda spesifik olarak "asli kusur" listesinde yer alan "karşı yöne girmek" veya "kırmızı ışıkta geçmek" gibi ağır bir kusur olarak sayılmaz. Bu sebeple 6 ve 7 numaralı araçların yaptığı hatalar asli kusur değildir.

Sonuç olarak, seçenekler arasında yer alan araçlardan sadece 4 numaralı aracın yaptığı "düz çizgiyi ihlal ederek karşı şeride geçmek" eylemi, kanunen net bir şekilde asli kusur olarak tanımlanmıştır. Diğer araçların ya bir kusuru yoktur (1, 2, 3) ya da yaptıkları hata asli kusur kategorisine girmemektedir (6, 7). Bu nedenle doğru cevap "Yalnız 4" tür.

Soru 35

Şekildeki 1 numaralı araç 80 km/saat hızla seyrederken önündeki araca en fazla kaç metre yaklaşabilir?

A
10
B
20
C
30
D
40
35 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, saatte 80 kilometre hızla ilerleyen 1 numaralı aracın, önündeki araçla arasında bırakması gereken en az güvenli mesafenin kaç metre olduğu sorulmaktadır. Bu mesafe, trafikte "takip mesafesi" olarak adlandırılır ve can güvenliği için hayati öneme sahiptir. Doğru takip mesafesini bilmek ve uygulamak, ani durumlarda kazaları önlemenin en temel yoludur.

Trafik kurallarına göre, araçlar arasındaki takip mesafesi, sürücünün hızının kilometre/saat cinsinden değerinin en az yarısı kadar metre olmalıdır. Bu kural, "hızın yarısı kuralı" olarak da bilinir ve acil bir durumda sürücüye güvenli bir şekilde tepki verme ve durma imkanı tanır. Bu mesafe, kuru ve normal hava koşulları için geçerli olan minimum mesafedir. Yağışlı, sisli veya buzlu gibi yolun kaygan olduğu durumlarda bu mesafenin artırılması gerekir.

Soruda verilen aracın hızı 80 km/saat'tir. Bu kuralı uyguladığımızda, takip mesafesini şu şekilde hesaplarız:

  • Takip Mesafesi (metre) = Hız (km/saat) / 2
  • Takip Mesafesi = 80 / 2 = 40 metre

Bu hesaplama, aracın önündeki araçla arasında en az 40 metrelik bir boşluk bırakması gerektiğini göstermektedir. Bu sayede, öndeki araç aniden yavaşladığında veya durduğunda, arkadaki sürücünün güvenli bir şekilde durabilmesi için yeterli zamanı ve mesafesi olur.

Doğru Cevap Neden d) 40?

Hesaplama sonucunda bulduğumuz 40 metre, 80 km/saat hızla giden bir aracın önündeki araçla bırakması gereken minimum yasal ve güvenli mesafedir. Bu nedenle d) 40 seçeneği doğrudur. Bu mesafe, sürücünün önündeki aracın aniden fren yapması durumunda, tehlikeyi fark etmesi (reaksiyon süresi) ve frene basarak aracı durdurması (fren mesafesi) için gereken toplam mesafeyi karşılar.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

  1. a) 10, b) 20 ve c) 30 metre: Bu mesafeler, 80 km/saat gibi bir hız için son derece tehlikelidir ve "hızın yarısı" kuralına aykırıdır. Sürücünün sadece tehlikeyi algılayıp frene basana kadar geçen ortalama 1 saniyelik reaksiyon süresinde araç zaten yaklaşık 22 metre yol alır. Buna bir de aracın fren mesafesi eklendiğinde, bu seçeneklerde belirtilen mesafelerde durmak imkansızdır ve arkadan çarpma ile sonuçlanacak bir kaza kaçınılmaz hale gelir.

Bu kurala ek olarak, takip mesafesini pratik olarak ölçmek için "88-89 Kuralı" veya "2 Saniye Kuralı" da kullanılır. Önünüzdeki araç sabit bir nesnenin (örneğin bir trafik levhası) yanından geçtiği an "seksen sekiz, seksen dokuz" diye saymaya başlarsınız. Saymayı bitirdiğinizde siz de aynı nesnenin hizasına geldiyseniz veya henüz gelmediyseniz, aranızdaki mesafe yaklaşık 2 saniye ve güvenlidir. 80 km/saat hızla giden bir araç 2 saniyede yaklaşık 44 metre yol alır, bu da 40 metre kuralını doğrular niteliktedir.

Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi motor soğutma suyunun azalmasına sebep olur?
A
Kalorifer hortumlarının su sızdırması
B
Hararet göstergesinin arızalanması
C
Vantilatör kayışının gergin olması
D
Debriyajın kaçırması
36 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, motorun soğutma sisteminde bulunan suyun (antifrizli soğutma sıvısı) miktarını neyin azaltabileceği, yani bir eksilme sebebi sorulmaktadır. Motor soğutma suyu, motorun aşırı ısınarak zarar görmesini engelleyen kapalı bir sistem içinde dolaşır. Bu sistemdeki herhangi bir sızıntı, sıvı seviyesinin düşmesine ve motorun hararet yapmasına neden olabilir.

Doğru cevap a) Kalorifer hortumlarının su sızdırması seçeneğidir. Aracın kalorifer (ısıtma) sistemi, kabini ısıtmak için motorun sıcak soğutma suyunu kullanır. Bu sıcak su, motordan kalorifer peteğine kauçuk hortumlar aracılığıyla taşınır. Zamanla bu hortumlar eskiyebilir, çatlayabilir veya bağlantı noktalarındaki kelepçeler gevşeyebilir. Bu durumda, sistemdeki soğutma suyu dışarı sızar ve motor soğutma suyu seviyesi azalır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

  • b) Hararet göstergesinin arızalanması: Hararet göstergesi, sürücüye motor soğutma suyunun sıcaklığını bildiren bir ölçüm aracıdır. Bu göstergenin bozulması, size sıcaklık hakkında yanlış bilgi vermesine (örneğin motor sıcakken soğuk göstermesine) neden olur. Ancak göstergenin kendisi, sistemdeki suyun fiziksel olarak azalmasına veya artmasına sebep olmaz; sadece durumu raporlar.
  • c) Vantilatör kayışının gergin olması: Vantilatör kayışı, su pompasını (devridaim pompası) ve alternatörü döndürerek soğutma sisteminin ve şarj sisteminin çalışmasını sağlar. Kayışın olması gerekenden daha gevşek olması, su pompasını yeterince döndüremeyeceği için hararete neden olabilir. Aşırı gergin olması ise su pompası bilyalarına zarar verebilir ama bu durumların hiçbiri doğrudan suyun azalmasına yol açmaz.
  • d) Debriyajın kaçırması: Debriyaj, motor gücünü vites kutusuna aktaran veya bu aktarımı kesen bir sistemdir. Bu sisteme aktarma organları denir. Debriyajın kaçırması, güç aktarımında bir soruna işaret eder ve aracın çekişten düşmesine neden olur. Motorun soğutma sistemi ile hiçbir ilgisi yoktur ve soğutma suyunun azalmasına sebep olmaz.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi motorla vites kutusu arasındaki irtibatı keserek, vites değiştirme imkânı sağlayan güç aktarma organıdır?
A
Amortisör
B
Helezon yay
C
Fren balatası
D
Kavrama (Debriyaj)
37 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, aracın hareketini sağlayan temel sistemlerden biri olan güç aktarma organları hakkında bir bilgi sorgulanmaktadır. Sorunun odak noktası, motorun ürettiği gücü tekerleklere ileten sistemde, vites değiştirmeyi mümkün kılan parçanın hangisi olduğudur. Bu parçanın temel görevi, motor çalışmaya devam ederken vites kutusuyla olan bağlantısını anlık olarak kesmektir.

Doğru cevap d) Kavrama (Debriyaj) sistemidir. Kavrama, motor ile vites kutusu arasında yer alır ve bir nevi kontrollü bir köprü görevi görür. Sürücü debriyaj pedalına bastığında, bu köprü ayrılarak motorun dönüş hareketinin vites kutusuna iletilmesini geçici olarak durdurur. Bu sayede vites geçişleri güvenli ve sarsıntısız bir şekilde yapılabilir.

Bu kesinti sayesinde, vites kutusu içindeki dişliler üzerindeki yük kalkar ve sürücü vitesi rahatça, takılma veya "gacırtı" gibi sesler olmadan değiştirebilir. Sürücü vites değiştirme işlemini tamamlayıp ayağını debriyaj pedalından çektiğinde ise kavrama sistemi tekrar motor ile vites kutusunu birleştirir. Böylece motorun gücü, yeni seçilen vites oranında tekerleklere aktarılmaya devam eder.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

  • a) Amortisör: Bu parça, süspansiyon sisteminin bir elemanıdır. Görevi, yoldaki çukur ve tümseklerin neden olduğu sarsıntıları emerek sürüş konforunu artırmak ve aracın yol tutuşunu sağlamaktır. Güç aktarımı ile doğrudan bir ilgisi yoktur.
  • b) Helezon yay: Amortisör gibi bu da bir süspansiyon sistemi parçasıdır. Aracın ağırlığını taşır ve tekerleklerin yoldaki engebelere göre esnemesini sağlar. Motor gücünün aktarılmasıyla ilgili bir görevi bulunmaz.
  • c) Fren balatası: Bu parça, fren sisteminin en önemli elemanlarından biridir. Tekerleklerle birlikte dönen disklere veya kampanalara sürtünerek kinetik enerjiyi ısı enerjisine çevirir ve aracı yavaşlatır veya durdurur. Görevi gücü aktarmak değil, tam tersine mevcut hareketi sonlandırmaktır.

Özetle, soru motor gücünü vites değiştirmek amacıyla anlık olarak kesen parçayı sormaktadır ve bu işlevi yerine getiren sistem Kavrama (Debriyaj)'dır. Diğer seçenekler ise aracın süspansiyon (konfor ve yol tutuşu) ve fren (güvenli duruş) sistemlerine ait parçalardır.

Soru 38
Radyatördeki su miktarının azalması aşağıdakilerden hangisine neden olur?
A
Motorun hararet yapmasına
B
Motor devrinin yükselmesine
C
Klimanın düzensiz çalışmasına
D
Akünün kısa zamanda bitmesine
38 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, aracın soğutma sisteminin en önemli parçalarından biri olan radyatördeki suyun (soğutma sıvısının) azalmasının ne gibi bir sonuca yol açacağı sorulmaktadır. Motorun sağlıklı ve doğru sıcaklıkta çalışabilmesi için soğutma sisteminin kusursuz işlemesi hayati önem taşır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı ve nedenlerini anlayalım.

a) Motorun hararet yapmasına (Doğru Cevap)

Motor, çalıştığı sırada yanma işlemi nedeniyle çok yüksek sıcaklıklara ulaşır. Soğutma sisteminin görevi, motorun içinde dolaşan su (antifrizli su) sayesinde bu aşırı ısıyı emmek ve radyatör aracılığıyla havaya atarak motoru ideal çalışma sıcaklığında tutmaktır. Eğer radyatördeki su miktarı azalırsa, sistem motordaki ısıyı verimli bir şekilde alıp dışarı atamaz. Bu durumda motorda biriken ısı, sıcaklığın tehlikeli seviyelere yükselmesine, yani motorun hararet yapmasına neden olur. Bu, en doğru ve doğrudan sonuçtur.

  • Neden Diğerleri Yanlış?

b) Motor devrinin yükselmesine: Motor devri (RPM), sürücünün gaz pedalına ne kadar bastığı ve motor kontrol ünitesinin (ECU) ayarlamaları ile ilgilidir. Soğutma sıvısının seviyesi, motor devrini doğrudan etkileyen bir faktör değildir. Motor hararet yaptığında anormal çalışabilir ancak bu durumun ilk ve kesin sonucu devrin yükselmesi değildir.

c) Klimanın düzensiz çalışmasına: Klima sistemi, aracın soğutma sisteminden farklı, kendi kapalı devresi ve soğutucu gazı olan bir sistemdir. Radyatördeki suyun azalması, klimanın çalışmasını doğrudan etkilemez. Ancak, motor aşırı hararet yaparsa, motoru korumak için aracın beyni klima kompresörünü geçici olarak devre dışı bırakabilir. Yine de bu, dolaylı bir sonuçtur ve su azalmasının birincil etkisi değildir.

d) Akünün kısa zamanda bitmesine: Akü, aracın elektrik sistemini besler ve şarj dinamosu (alternatör) tarafından motor çalıştığı sürece şarj edilir. Radyatördeki su seviyesinin, akünün şarj olması veya boşalmasıyla hiçbir teknik bağlantısı yoktur. Bu iki sistem birbirinden tamamen bağımsız çalışır. Bu nedenle bu seçenek de yanlıştır.

Özetle, radyatördeki su, motorun soğutulması için kritik bir rol oynar. Bu su azaldığında, motor soğutulamaz ve sıcaklığı aşırı yükselir. Bu duruma hararet yapmak denir ve motorda conta yanması gibi çok ciddi ve masraflı hasarlara yol açabilir.

Soru 39
Seyir esnasında aracın gösterge panelinde yağlama sistemi ile ilgili şekildeki gibi bir arıza bildirimi görüldüğünde öncelikle yapılması gereken nedir?
A
Motor devri yükseltilir.
B
Motor devri düşürülür.
C
Araç sürülmeye devam edilir.
D
Araç durdurulur ve motor stop edilir.
39 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, seyir halindeyken aracın gösterge panelinde yanan yağ basıncı ikaz lambasının ne anlama geldiği ve bu durumda sürücünün ne yapması gerektiği sorgulanmaktadır. Gösterge panelindeki bu "yağdanlık" veya "Aladdin'in lambası" şeklindeki kırmızı ışık, motorun yağlama sisteminde kritik bir sorun olduğunu gösterir. Bu, ehliyet sınavlarında sıkça karşılaşılan ve hayati önem taşıyan bir konudur.

Doğru Cevap: d) Araç durdurulur ve motor stop edilir.

Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, yanan yağ lambasının motorun yeterince yağlanmadığı anlamına gelmesidir. Motor yağı, motorun içindeki hareketli metal parçaların (pistonlar, krank mili vb.) birbirine sürtünerek aşınmasını ve aşırı ısınmasını engeller. Yağ basıncı düştüğünde bu koruyucu tabaka ortadan kalkar ve metal metale sürtmeye başlar. Bu durum, çok kısa bir süre içinde motorda "yatak sarması" olarak bilinen, geri döndürülemez ve çok masraflı hasarlara yol açar. Bu nedenle, hasarı önlemek için yapılacak tek doğru ve acil eylem, aracı güvenli bir yere çekip motoru derhal durdurmaktır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

  • a) Motor devri yükseltilir: Bu, yapılabilecek en kötü şeydir. Motor devrini yükseltmek, yağsız kalan parçaların daha hızlı hareket etmesine ve birbirine daha şiddetli sürtmesine neden olur. Bu durum, motordaki hasarın çok daha hızlı ve yıkıcı bir şekilde gerçekleşmesine yol açar.
  • b) Motor devri düşürülür: Motor devrini düşürmek, devri yükseltmekten daha az zararlı olsa da sorunu çözmez. Motor çalıştığı sürece, düşük devirde bile olsa, yağsız kalan parçalar sürtünmeye ve hasar görmeye devam edecektir. Bu nedenle bu seçenek de yanlıştır, çünkü asıl yapılması gereken motoru tamamen durdurmaktır.
  • c) Araç sürülmeye devam edilir: Bu seçenek de kesinlikle yanlıştır. Kırmızı renkli ikaz lambaları, sürücüyü acil bir tehlikeye karşı uyarır ve derhal müdahale gerektirir. Sürüşe devam etmek, motorun tamamen kullanılamaz hale gelmesine ve yolda kalmanıza neden olur, bu da hem büyük bir maddi hasar hem de trafik güvenliği açısından tehlike yaratır.

Özetle, motor yağı motorun kanı gibidir ve yağ basıncı ikaz lambası yandığında, motorun "kanamasının" durdurulması gerekir. Bu da ancak motoru stop ederek mümkündür. Unutmayın, gösterge panelindeki kırmızı ikaz ışıkları her zaman "DUR VE KONTROL ET" anlamına gelir.

Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi dört zamanlı bir motorun çalışma zamanlarından biri değildir?
A
İş zamanı 
B
Marş zamanı
C
Emme zamanı 
D
Sıkıştırma zaman
40 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, dört zamanlı bir motorun çalışmasını sağlayan temel ve tekrarlanan aşamaların (zamanların) neler olduğu bilgisi sorgulanmaktadır. Soru, verilen seçeneklerden hangisinin bu dört temel aşamadan biri olmadığını bulmanızı istemektedir. Motorun çalışması için sürekli tekrar eden bu döngüyü anlamak, doğru cevabı bulmak için kilit noktadır.

Öncelikle dört zamanlı bir motorun çalışma prensibini ve bu zamanların ne olduğunu hatırlayalım. Bir motorun güç üretebilmesi için pistonun silindir içinde yaptığı dört temel hareket vardır ve bu hareketlerin her birine "zaman" denir. Bu döngü sürekli olarak tekrarlanır ve motorun çalışmasını sağlar.

Dört zamanlı motorun çalışma sıralaması şöyledir:
  1. Emme Zamanı: Piston aşağı doğru hareket ederken silindirin içine yakıt-hava karışımı emilir.
  2. Sıkıştırma Zamanı: Piston yukarı doğru hareket ederek silindirdeki yakıt-hava karışımını sıkıştırır.
  3. İş (Ateşleme) Zamanı: Sıkışan karışım buji tarafından ateşlenir. Oluşan patlama pistonu büyük bir güçle aşağı iter ve bu hareket, motorun asıl gücünü ürettiği zamandır.
  4. Egzoz Zamanı: Piston tekrar yukarı çıkarak yanma sonucu oluşan atık gazları silindirden dışarı atar.

Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirelim:

  • a) İş zamanı: Yukarıda açıkladığımız gibi bu, motorun güç ürettiği üçüncü ve en önemli zamandır. Dolayısıyla bu, motorun çalışma zamanlarından biridir.
  • c) Emme zamanı: Bu, motorun çalışabilmesi için gerekli olan yakıt-hava karışımının silindire alındığı ilk zamandır. Dolayısıyla bu da motorun çalışma zamanlarından biridir.
  • d) Sıkıştırma zamanı: Bu, yakıt-hava karışımının ateşlemeye hazır hale getirilmesi için sıkıştırıldığı ikinci zamandır. Bu da motorun temel çalışma zamanlarından biridir.

b) Marş zamanı: Bu seçenek ise doğru cevaptır. Çünkü "marş", motorun kendiliğinden çalışmaya başlaması için dışarıdan verilen ilk harekettir. Kontak anahtarını çevirdiğinizde marş motoru, motora ilk dönüş hareketini verir ve bu sayede Emme, Sıkıştırma, İş ve Egzoz zamanlarından oluşan döngü başlar. Motor çalışmaya başladıktan sonra marş motorunun görevi biter. Kısacası, marş bir "çalıştırma eylemidir", motorun kendi kendine devam ettirdiği bir "çalışma zamanı" değildir.

Soru 41
I- Basıncı II- Diş derinliği III- Hasarlı olup olmadığı Aracın lastiği kontrol edilirken yukarıdakilerden hangileri dikkate alınmalıdır?
A
Yalnız I 
B
I ve II
C
II ve III 
D
I, II ve III
41 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir aracın lastiklerini güvenli bir sürüş için kontrol ederken hangi unsurların göz önünde bulundurulması gerektiği sorgulanmaktadır. Güvenli sürüşün temel unsurlarından biri olan lastik kontrolü, birden fazla kritik noktayı içerir. Bu nedenle soruyu yanıtlarken her bir öncülün önemini ayrı ayrı değerlendirmeli ve neden hepsinin gerekli olduğunu anlamalıyız.

Doğru cevap d) I, II ve III seçeneğidir. Çünkü bir lastiğin güvenli kabul edilebilmesi için bu üç temel özelliğin de standartlara uygun olması gerekir. Bu unsurlardan herhangi birinin eksik veya hatalı olması, sürüş güvenliğini doğrudan ve ciddi bir şekilde tehlikeye atar. Şimdi bu üç unsurun neden birlikte kontrol edilmesi gerektiğini detaylıca inceleyelim.

  1. Basınç (I): Lastik basıncı, aracın yol tutuşunu, fren mesafesini ve yakıt tüketimini doğrudan etkileyen en önemli faktörlerden biridir. Üreticinin belirlediği değerden daha düşük basınçlı bir lastik, yola daha fazla yayılır, aşırı ısınır ve patlama riski artar. Aynı zamanda direksiyon hakimiyeti zorlaşır ve yakıt tüketimi artar. Çok yüksek basınç ise lastiğin yola temas eden yüzeyini azaltır, bu da özellikle ıslak zeminlerde yol tutuşunu zayıflatır ve fren mesafesini uzatır.

  2. Diş Derinliği (II): Lastik dişleri, lastiğin yola tutunmasını ve özellikle yağışlı havalarda suyun lastik ile yol arasından tahliye edilmesini sağlar. Yasal olarak binek araçlarda lastik diş derinliğinin en az 1.6 mm olması zorunludur. Diş derinliği azaldığında, lastiğin suyu tahliye etme kapasitesi düşer ve "suda kızaklama" (aquaplaning) riski ortaya çıkar. Bu durum, aracın kontrolünü tamamen kaybetmenize neden olabilir. Bu yüzden diş derinliği kontrolü hayati önem taşır.

  3. Hasarlı Olup Olmadığı (III): Lastiğin yüzeyinde ve yanaklarında oluşabilecek her türlü hasar, ciddi bir güvenlik riskidir. Lastikteki bir kesik, yarık, çatlak veya "balon" olarak tabir edilen şişkinlikler, lastiğin yapısal bütünlüğünün bozulduğu anlamına gelir. Bu tür bir hasar, özellikle yüksek hızda veya araç yüklüyken lastiğin aniden patlamasına yol açabilir. Bu nedenle lastikler düzenli olarak gözle kontrol edilmeli ve herhangi bir hasar olup olmadığına bakılmalıdır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

Bu soruda diğer seçeneklerin neden yetersiz kaldığını anlamak da önemlidir. Bir lastik kontrolü, bu üç unsurun bir bütün olarak değerlendirilmesiyle tamamlanır. Tek birini veya ikisini kontrol edip diğerini atlamak, eksik bir güvenlik kontrolü yapmak demektir.

  • a) Yalnız I: Sadece lastik basıncını kontrol etmek yeterli değildir. Basıncı doğru olan bir lastiğin dişleri aşınmış (kabak) veya yanağında bir balon olabilir. Bu durum da en az düşük basınç kadar tehlikelidir.
  • b) I ve II: Basınç ve diş derinliği uygun olsa bile, lastiğin yanağında fark edilmeyen bir kesik veya çatlak, ani bir lastik patlamasına neden olabilir. Bu nedenle hasar kontrolü de yapılmalıdır.
  • c) II ve III: Diş derinliği ve hasar durumu iyi olan bir lastiğin basıncı çok düşük veya çok yüksek olabilir. Bu durum da yukarıda belirttiğimiz gibi yol tutuşunu, frenlemeyi ve genel sürüş güvenliğini olumsuz etkiler.

Sonuç olarak, aracın lastik kontrolü bir bütündür ve bu üç unsurdan herhangi birinin ihmal edilmesi, hem sürücünün hem de trafikteki diğer kişilerin güvenliğini tehlikeye atabilir. Bu nedenle doğru cevap, tüm bu kontrolleri içeren d) I, II ve III seçeneğidir.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi motorda yapılan ve yakıt tasarrufuna etki eden ayarlardan biri değildir?

A
Far ayarı
B
Buji ayarı
C
Avans ayarı
D
Rölanti ayarı
42 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, araç motorunda yapılan ve doğrudan yakıt tüketimini etkileyen ayarlar sorulmaktadır. Seçenekler arasında motordan bağımsız olan ve yakıt tasarrufuyla ilgisi olmayan ayarı bulmamız isteniyor. Sorunun kilit noktası, hem "motorda yapılması" hem de "yakıt tasarrufuna etki etmesi" koşullarını sağlamayan seçeneği tespit etmektir.

Doğru cevap a) Far ayarı'dır. Çünkü far ayarı, aracın aydınlatma sistemiyle ilgili bir işlemdir ve motorun çalışmasıyla veya yakıt tüketimiyle hiçbir doğrudan ilişkisi yoktur. Far ayarının amacı, gece sürüşlerinde yolu doğru bir şekilde aydınlatmak ve karşıdan gelen sürücülerin gözünü almamaktır. Bu ayar, aracın mekanik veya motor aksamını değil, elektrik ve aydınlatma sistemini ilgilendirir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna ve yakıt tüketimini nasıl etkilediklerine bakalım:

  • Buji ayarı: Bujiler, motorun yanma odasındaki hava-yakıt karışımını ateşleyen kritik parçalardır. Buji tırnak aralığının doğru ayarlanması, ateşlemenin verimli olmasını sağlar. Eğer buji ayarı bozuksa, karışım tam olarak yanamaz, bu da motorun performansını düşürür ve yakıt tüketimini artırır. Bu nedenle buji ayarı, yakıt tasarrufuna etki eden bir motor ayarıdır.
  • Avans ayarı: Avans ayarı, bujinin hava-yakıt karışımını ateşleme zamanlamasıdır. Ateşlemenin, pistonun en verimli güç üreteceği anda yapılması gerekir. Yanlış bir avans ayarı (ateşlemenin çok erken veya çok geç yapılması), yanmanın verimsiz olmasına, motorun vuruntulu çalışmasına ve gücün düşmesine neden olur. Bu durum doğrudan yakıt sarfiyatını artırır. Dolayısıyla avans ayarı da yakıt tasarrufuyla doğrudan ilişkilidir.
  • Rölanti ayarı: Rölanti, motorun araç dururken ve viteste değilken çalıştığı en düşük devir sayısıdır. Rölanti devri gereğinden yükseğe ayarlanırsa, motor durduğu yerde bile sürekli olarak fazla yakıt tüketir. İdeal rölanti devrinin ayarlanması, gereksiz yakıt harcamasını önler. Bu sebeple rölanti ayarı da yakıt tasarrufuna etki eden önemli bir ayardır.

Özetle, buji, avans ve rölanti ayarları motorun verimli çalışmasını ve dolayısıyla yakıt tüketimini doğrudan etkileyen ayarlardır. Far ayarı ise bu sistemlerden tamamen bağımsızdır ve sadece aracın aydınlatma performansı ile ilgilidir. Bu yüzden doğru cevap "Far ayarı" seçeneğidir.

Soru 43
Dizel motorlu aracın gösterge panelinde bulunan şekildeki uyarı lambasının yanıyor olması neyi bildirir?
A
Fren hidrolik seviyesinin çok düştüğünü
B
Arka sis lambasının yanmakta olduğunu
C
Ön ısıtma bujilerinin çalışmakta olduğunu
D
Egzozdan çevreyi tehdit edecek boyutta gaz yayıldığını
43 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, dizel motorlu bir aracın gösterge panelinde beliren sarmal yay şeklindeki uyarı lambasının ne anlama geldiği sorulmaktadır. Bu sembol, dizel araçlara özgü önemli bir işlevi temsil eder ve sürücünün aracı doğru şekilde çalıştırması için bir rehberdir. Ehliyet sınavında sıkça karşılaşılan bu tür gösterge paneli soruları, araç tekniği bilginizi ölçmeyi hedefler.

Doğru cevap c) Ön ısıtma bujilerinin çalışmakta olduğunu seçeneğidir. Dizel motorlar, benzinin aksine buji ateşlemesiyle değil, yüksek basınç altında sıkıştırılan havanın ısınmasıyla yakıtı tutuşturarak çalışır. Soğuk havalarda motorun ilk çalıştırılması sırasında yanma odasının yeterli sıcaklığa ulaşması için ön ısıtma bujileri (kızdırma bujileri) devreye girer. Gösterge panelindeki bu lamba, bujilerin aktif olarak çalıştığını ve motoru ısıttığını gösterir; lamba söndüğünde motorun marşa basmaya hazır olduğu anlaşılır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

  • a) Fren hidrolik seviyesinin çok düştüğünü: Fren sistemiyle ilgili bir uyarı, genellikle kırmızı renkte, içinde bir ünlem işareti (!) veya "P" harfi bulunan bir daire sembolüyle gösterilir. Bu, sorudaki sarmal yay sembolünden tamamen farklıdır ve acil müdahale gerektiren kritik bir durumu bildirir.
  • b) Arka sis lambasının yanmakta olduğunu: Arka sis lambası uyarı ışığı, genellikle turuncu renkte, sağa dönük bir lamba ve ışık hüzmesinin içinden geçen dalgalı bir çizgiden oluşan bir semboldür. Bu sembol de soruda gösterilen ön ısıtma bujisi sembolüyle hiçbir benzerlik taşımaz.
  • d) Egzozdan çevreyi tehdit edecek boyutta gaz yayıldığını: Bu tür bir arıza genellikle "motor arıza lambası" (check engine) tarafından bildirilir. Motor arıza lambasının sembolü ise sarı veya turuncu renkte bir motor bloğu şeklindedir. Egzoz emisyon sistemindeki veya motordaki bir soruna işaret eder, ancak görseli sorudakinden tamamen farklıdır.

Özetle, soruda gösterilen sarmal yay ikaz ışığı, bir arıza belirtisi değil, dizel motorun soğukken çalıştırılmasını kolaylaştıran ön ısıtma sisteminin devrede olduğunu bildiren normal bir işarettir. Bu ışık kontak açıldığında yanar ve kısa bir süre sonra söner. Sürücünün, bu ışık söndükten sonra marşa basması, motorun daha kolay çalışmasını sağlar ve motor sağlığı için önemlidir.

Soru 44

Motoru çalıştırırken uzun süreli marş yapılması aküye ve marş motoruna zarar verir.

Buna göre, marş durumunda marş motoru dönmüyorsa sorun aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmış olabilir?

A
Akünün boşalmasından
B
Akünün tam şarjlı olmasından
C
Hava filtresinin kirlenmesinden
D
Akü kutup başlarının sıkı olmasından
44 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, aracın kontağını çevirdiğinizde marş motorunun hiç çalışmamasının, yani motoru döndürme girişiminde bulunmamasının nedeni sorulmaktadır. Sorunun giriş cümlesi, marş sisteminin hassas olduğunu ve zorlanmaması gerektiğini hatırlatırken, asıl odaklanmamız gereken nokta "marş motoru dönmüyorsa" ifadesidir. Bu, aracın "tık" sesi bile çıkarmadığı veya sadece zayıf bir ses çıkarıp motoru çeviremediği bir durumu anlatır.

Doğru Cevap: a) Akünün boşalmasından

Doğru cevabın neden "Akünün boşalmasından" olduğunu açıklayalım. Marş motoru, aracın motorunu ilk hareketini vermesi için döndüren çok güçlü bir elektrik motorudur. Bu gücü doğrudan aküden alır. Eğer akü boşalmışsa veya yeterli gücü üretemiyorsa, marş motoruna gerekli olan yüksek elektrik akımını gönderemez. Sonuç olarak, marş motoru motoru döndürecek gücü bulamaz ve hiç dönmez ya da çok zayıf bir "tık" sesi duyulur.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

  • b) Akünün tam şarjlı olmasından: Bu seçenek doğru cevabın tam tersidir. Akünün tam şarjlı olması, marş motorunun en iyi şekilde çalışması için ideal durumdur. Tam şarjlı bir akü, marş motoruna güçlü bir şekilde elektrik gönderir ve motorun kolayca çalışmasını sağlar. Bu bir sorun değil, olması gereken bir durumdur.

  • c) Hava filtresinin kirlenmesinden: Hava filtresi, motora giren havayı temizler. Kirli bir hava filtresi, motorun yanma odasına yeterli hava girmesini engelleyerek motorun performansını düşürür, yakıt tüketimini artırır ve motorun zor çalışmasına (marş motoru döner ama motor ateşleme yapmaz) neden olabilir. Ancak hava filtresinin kirliliği, marş motorunun dönmesini engellemez. Marş motoru yine döner, fakat motor çalışmayabilir.

  • d) Akü kutup başlarının sıkı olmasından: Akü kutup başlarının sıkı olması, elektrik akımının aküden aracın elektrik sistemine sorunsuz bir şekilde iletilmesi için gereklidir. Gevşek veya oksitlenmiş (korozyona uğramış) kutup başları elektrik iletimini engelleyerek marş motorunun çalışmamasına neden olabilir. Dolayısıyla, kutup başlarının sıkı olması bir sorun değil, tam tersine doğru ve istenen bir durumdur.

Özetle: Marş motoru, çalışmak için enerjisini aküden alır. Eğer enerji kaynağı olan akü boş ise, marş motoru görevini yapamaz ve dönmez. Diğer seçenekler ise ya olması gereken durumları (tam şarjlı akü, sıkı kutup başları) ya da marş motorunun dönmesini değil, motorun ateşlemesini etkileyen bir sorunu (kirli hava filtresi) belirtmektedir.

Soru 45
Kentlerimizin en büyük sorunlarından biri olan trafik sıkışıklığında trafiği açmayacağını bile bile sürekli korna çalarak, çevrede bulunanların gürültü kirliliğine maruz bırakılması hâli, trafikte hangi temel değere sahip olunmadığını gösterir?
A
Öfke 
B
Sabır
C
İnatlaşma 
D
Aşırı tepki
45 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, trafik sıkışıklığı gibi değiştirilmesi sürücünün elinde olmayan bir durumda, sürekli korna çalarak hem kendine hem de çevresine zarar veren bir sürücünün davranışının altında yatan temel eksiklik sorulmaktadır. Sürücünün bu davranışı, trafikteki en önemli değerlerden birine sahip olmadığını göstermektedir. Şimdi doğru cevabı ve diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim.

Doğru Cevap: b) Sabır

Doğru cevabın sabır olmasının sebebi, soruda anlatılan durumun tam olarak sabırsızlık örneği olmasıdır. Sabır, zorlu veya can sıkıcı bir durum karşısında sakin kalabilme, metanetli bir şekilde bekleme ve olumsuz tepkiler vermekten kaçınma erdemidir. Trafik sıkışıklığı, sürücünün kontrolü dışındadır ve bu durumu korna çalarak değiştirmek mümkün değildir. Bunu bildiği halde korna çalan sürücü, bekleme ve durumu olduğu gibi kabul etme yeteneğinden, yani sabır değerinden yoksundur.

Trafikte sabırlı olmak, hem sürücünün kendi ruh sağlığını koruması hem de diğer yol kullanıcıları ve çevredekilerle saygılı bir iletişim kurması için temel bir gerekliliktir. Sabırsızlık ise strese, agresif davranışlara ve sorudaki gibi gürültü kirliliğine yol açar. Bu nedenle, bu davranışın temelinde yatan eksiklik sabırdır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

  • a) Öfke: Öfke, sabırsızlığın bir sonucu olarak ortaya çıkan bir duygudur. Sürücü sabırsız olduğu için öfkelenir ve korna çalar. Ancak soru, bu davranışın altında yatan temel değeri sormaktadır. Öfke bir duygu iken, sabır bir değer ve karakter özelliğidir. Sabır eksikliği, öfkeye yol açan asıl sebeptir. Bu yüzden öfke, sonuçtur, kök neden değildir.
  • c) İnatlaşma: İnatlaşma, genellikle başka bir sürücüyle veya bir kuralla karşılıklı bir direniş halini ifade eder. Örneğin, yol vermemek için inatlaşmak veya yanlış yere park etmekte ısrar etmek gibi. Sorudaki senaryoda sürücü, başka bir kişiyle değil, durumun kendisiyle mücadele etmektedir. Bu nedenle bu davranış, inatlaşmadan çok, durumun getirdiği zorluğa katlanamamayı, yani sabırsızlığı ifade eder.
  • d) Aşırı tepki: Sürekli korna çalmak, evet, duruma verilen aşırı bir tepkidir. Ancak "aşırı tepki" bir davranış biçiminin tanımıdır, eksik olan temel bir değeri ifade etmez. Soru, "Sürücü nasıl bir davranış sergiliyor?" diye sorsaydı "aşırı tepki" düşünülebilirdi. Fakat soru, "Hangi temel değere sahip olunmadığını gösterir?" diye sorduğu için, bu aşırı tepkinin kaynağı olan sabır eksikliğine odaklanmamız gerekir.
Soru 46
I. Kural ihlallerine II. Tehlikeli davranışlara III. Güvenli sürücülük yeteneklerini olumlu yönde etkilemeye  Trafikte yaşanan öfke duygusu, verilenlerden hangilerine yol açabilmektedir?
A
I ve II 
B
I ve III
C
II ve III 
D
I, II ve III
46 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, trafikte öfke duygusunun bir sürücünün davranışları ve yetenekleri üzerindeki etkileri sorgulanmaktadır. Soru, öfkenin hangi sonuçlara yol açabileceğini verilen üç öncül üzerinden değerlendirmenizi istemektedir. Bu tür sorular, trafik psikolojisinin ve güvenli sürüş için duygusal kontrolün ne kadar önemli olduğunu ölçmeyi amaçlar. Şimdi öncülleri tek tek inceleyelim:
  • I. Kural ihlallerine: Öfke, sürücünün mantıklı düşünme ve karar verme yeteneğini zayıflatan güçlü bir duygudur. Öfkeli bir sürücü, sabrını kaybederek hız sınırını aşma, kırmızı ışıkta geçme, yakın takip yapma (tampona yapışma) veya aniden şerit değiştirme gibi kural ihlallerine çok daha yatkın hale gelir. Dolayısıyla, öfke duygusu doğrudan kural ihlallerine yol açabilir. Bu ifade doğrudur.
  • II. Tehlikeli davranışlara: Kural ihlalleri, aynı zamanda tehlikeli davranışlardır. Buna ek olarak, öfkeli sürücüler diğer sürücülerle inatlaşma, ani fren yapma (brake-checking), makas atma veya direksiyonu agresif kullanma gibi doğrudan can ve mal güvenliğini riske atan davranışlar sergileyebilir. Bu nedenle öfke, genel olarak tehlikeli davranışlara sebep olur. Bu ifade de doğrudur.
  • III. Güvenli sürücülük yeteneklerini olumlu yönde etkilemeye: Bu ifade, öfkenin güvenli sürüşü iyileştireceğini iddia etmektedir ki bu tamamen yanlıştır. Öfke; dikkati dağıtır, risk algısını düşürür, tepki süresini yavaşlatır ve sürücünün muhakeme yeteneğini olumsuz etkiler. Kısacası, öfke güvenli sürüş yeteneklerini olumlu değil, tam tersine son derece olumsuz yönde etkiler. Bu ifade kesinlikle yanlıştır.

Bu analizden sonra seçenekleri değerlendirelim:

Öfke duygusunun I. Kural ihlallerine ve II. Tehlikeli davranışlara yol açtığını, ancak III. Güvenli sürücülük yeteneklerini olumlu yönde etkilemediğini gördük. Bu durumda, içinde III numaralı ifadenin geçtiği tüm seçenekler yanlış olacaktır.

  • a) I ve II: Bu seçenek, doğru olarak belirlediğimiz iki sonucu da içerir. Bu nedenle doğru cevaptır.
  • b) I ve III: Bu seçenek, yanlış olan III. ifadeyi içerdiği için hatalıdır.
  • c) II ve III: Bu seçenek de yine yanlış olan III. ifadeyi içerdiği için hatalıdır.
  • d) I, II ve III: Bu seçenek de aynı şekilde yanlış olan III. ifadeyi kapsadığı için elenir.

Sonuç olarak, trafikte yaşanan öfke duygusu, sürücüyü hem kuralları çiğnemeye hem de genel olarak tehlikeli davranışlar sergilemeye iter. Bu durum, sürücünün güvenli sürüş yeteneklerini kesinlikle olumlu etkilemez, aksine tehlikeli bir şekilde zayıflatır. Bu nedenle doğru cevap a) I ve II seçeneğidir.

Soru 47

Trafik psikologları, yaşam tarzı ile araç kullanmanın ilişkili olduğunu belirtmektedirler. Diğer bir deyişle, insan nasıl yaşarsa öyle araç kullanır. Trafik adabı açısından değerlendirmek gerekirse bir toplumdaki kişiler birbirlerine nasıl davranıyorlarsa birlikte yaşama, yol yordamları ne ise trafik ortamında da aynı adap içinde davranırlar.

Buna göre stresle olumlu baş etme konusunda sorun yaşayan sürücülerin, genel olarak trafikte hangi temel değere sahip olmadığı bilinir?

A
Sabır 
B
Öfke
C
Bencillik 
D
İnatlaşma
47 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, verilen metinden hareketle stresle başa çıkmakta zorlanan bir sürücünün trafikte hangi temel pozitif değerden yoksun olduğunu bulmamız isteniyor. Metin, bir kişinin günlük hayattaki davranışlarının ve karakterinin, araç kullanma tarzını da doğrudan etkilediğini vurgulamaktadır. Yani, yaşam tarzımız trafikteki "adap" kurallarını nasıl uyguladığımızı belirler.

Stres, trafikte sıkça karşılaşılan bir durumdur; trafik sıkışıklığı, diğer sürücülerin hataları veya zamanla yarışmak gibi faktörler strese neden olabilir. Stresle olumlu başa çıkabilmek, bu gibi durumlarda sakin kalmayı, aceleci ve fevri tepkiler vermemeyi gerektirir. Bu beceri, doğrudan sabır değeriyle ilişkilidir. Sabırlı bir sürücü, zorlu trafik koşullarında bile sakinliğini koruyabilir, beklemeyi bilir ve ani tepkiler vermekten kaçınır. Dolayısıyla, stresle baş etme sorunu yaşayan bir sürücü, bu temel değer olan sabırdan yoksundur.

Şimdi seçenekleri daha detaylı inceleyelim:

  • a) Sabır: Bu doğru cevaptır. Soruda aranan, sürücüde olması gereken ama olmayan temel bir değerdir. Stres anında kontrolü kaybetmek, bağırmak, korna çalmak veya tehlikeli manevralar yapmak, sabır eksikliğinin en net göstergeleridir. Metnin ana fikriyle de uyumlu olarak, sabırlı olma değeri, stresle başa çıkmanın temelini oluşturur.
  • b) Öfke: Öfke, bir temel değer değil, olumsuz bir duygudur. Stresle başa çıkamamanın ve sabırsızlığın bir sonucudur. Sürücü sabırlı olmadığı için öfkelenir. Soru, bu olumsuz duygunun temelinde yatan eksik değeri sorduğu için öfke yanlış bir cevaptır.
  • c) Bencillik: Bencillik, başkalarını düşünmeden sadece kendi çıkarına hareket etmektir ve olumsuz bir kişilik özelliğidir. Stresle başa çıkma sorunuyla ilişkili olabilse de, sorunun tam merkezinde değildir. Stres anında gösterilen ani ve kontrolsüz tepkilerin temel nedeni, beklemeye veya zorluğa tahammül edememek, yani sabırsızlıktır.
  • d) İnatlaşma: İnatlaşma da bir değer değil, olumsuz bir davranıştır. Genellikle sabırsızlık ve öfkenin bir sonucu olarak trafikte ortaya çıkar. Örneğin, yol vermemek için inatlaşan bir sürücü, bunu genellikle sabırsızlığı ve öfkesi nedeniyle yapar. Bu nedenle inatlaşma, asıl eksik olan değer değil, o eksikliğin bir yansımasıdır.

Özetle, soru bizden stresle başa çıkamamanın altında yatan eksik temel değeri bulmamızı istiyor. Öfke, bencillik ve inatlaşma bu durumun olumsuz sonuçları veya davranışlarıyken, bu olumsuzlukların temelinde yatan eksiklik sabır değeridir.

Soru 48
Denetim ve ceza korkusu olmadan yazılı kurallara uymanın yanı sıra yazılı olmayan, trafik içerisinde karşılıklı anlayış ve empati gerektiren davranışları oluşturma ve bu davranışları alışkanlık haline getirmedir. Bu cümlede tanımı yapılan kavram, aşağıdakilerden hangisidir?
A
Mizaç 
B
Beden dili
C
Trafik adabı 
D
Konuşma üslubu
48 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, trafikteki davranışları tanımlayan bir kavramın ne olduğu sorulmaktadır. Verilen tanım, sadece kanunlara uymanın ötesinde bir anlam taşır. Tanımın kilit noktalarını inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
  • Denetim ve ceza korkusu olmadan uymak: Bu, kurallara dış bir zorlama (polis, ceza) olmadığı için değil, içselleştirildiği ve doğru olduğu için uyulduğunu gösterir.
  • Yazılı olmayan kurallar: Trafik kanunlarında belirtilmeyen ancak sürücülerin birbirine gösterdiği nezaket ve saygı kurallarını ifade eder. Örneğin, sıkışık trafikte fermuar sistemiyle birleşmek yazılı bir kural olmasa da bir nezaket kuralıdır.
  • Karşılıklı anlayış ve empati: Diğer sürücülerin veya yayaların durumunu anlamaya çalışmak, onların yerine kendini koyabilmektir. Örneğin, acemi bir sürücünün panik yapabileceğini düşünerek ona korna çalmak yerine sabır göstermek empati gerektirir.
  • Alışkanlık haline getirme: Bu davranışların bir defalık değil, sürücünün karakterinin bir parçası haline gelmesidir.

Bu unsurları bir araya getirdiğimizde, tanımın doğrudan trafik adabını açıkladığını görürüz.

Doğru Cevap Neden c) Trafik adabı?

Trafik adabı, yasal zorunlulukların ve yazılı kuralların ötesine geçen bir kavramdır. Sürücülerin trafikteki diğer paydaşlara (diğer sürücüler, yayalar, yolcular) karşı sorumlu, saygılı, sabırlı ve yardımsever olmasını içeren bir davranışlar bütünüdür. Sorudaki tanım, ceza korkusu olmadan, empati kurarak ve yazılı olmayan nezaket kurallarına uyarak trafikte var olmayı anlattığı için trafik adabı kavramını eksiksiz bir şekilde karşılamaktadır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

  1. Mizaç: Mizaç, bir kişinin doğuştan gelen huy veya karakter özellikleridir. Örneğin, bir kişinin sakin veya sinirli olması onun mizacıyla ilgilidir. Trafik adabı ise sonradan öğrenilen ve geliştirilen bir davranış biçimidir. Sakin mizaçlı bir kişi trafik adabına daha kolay uyum sağlayabilir ancak mizaç, tanımın kendisi değildir.
  2. Beden dili: Beden dili, sözsüz iletişim kurma yöntemidir; el, kol hareketleri, mimikler gibi unsurları içerir. Trafikte teşekkür etmek için el kaldırmak bir beden dili örneğidir ancak bu, soruda verilen geniş ve kapsamlı tanımın (empati, içselleştirme, yazılı olmayan kurallar) sadece çok küçük bir parçasıdır.
  3. Konuşma üslubu: Bu, bir kişinin konuşurken seçtiği kelimeler ve ses tonudur. Trafikteki davranışlarla doğrudan bir ilgisi yoktur. Ancak trafik adabına sahip olmayan bir sürücü, olası bir anlaşmazlıkta kötü bir konuşma üslubu kullanabilir. Bu bir sonuçtur, tanımın kendisi değildir.

Sonuç olarak, soruda tanımı yapılan kavram, sürücülerin yasal zorunlulukların ötesinde, birbirlerine karşı saygılı, sabırlı ve anlayışlı olmalarını ifade eden trafik adabıdır.

Soru 49

Trafik kazası geçiren kişiler:

I. Canlarına bir zarar gelmese bile psikolojik olarak zarar görürler.

II. Kişilerin bu bozuk psikolojileri ailelerin eve topluma olumsuz yansır.

Verilenler için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A
I. doğru, II. yanlış
B
I. yanlış, II. doğru
C
Her ikisi de doğru
D
Her ikisi de yanlış
49 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir trafik kazasının sadece fiziksel sonuçlarını değil, aynı zamanda kazaya karışan kişiler ve çevreleri üzerindeki psikolojik ve sosyal etkilerini anlayıp anlamadığınız ölçülmektedir. Soru, size iki öncül (I ve II) sunmakta ve bu öncüllerin doğruluğunu değerlendirmenizi istemektedir. Şimdi bu öncülleri ve seçenekleri adım adım inceleyelim.

I. Öncülün Değerlendirilmesi: "Canlarına bir zarar gelmese bile psikolojik olarak zarar görürler."

Bu ifade kesinlikle doğrudur. Trafik kazası, saniyeler içinde gerçekleşen ve kişinin hayatını tehlikeye atan son derece stresli bir olaydır. Kaza anında yaşanan korku, şok ve panik, kişide derin izler bırakabilir. Fiziksel bir yara almamış olmak, bu olayın zihinsel ve duygusal etkilerinden muaf olunduğu anlamına gelmez. Kazadan sonra kişilerde travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), anksiyete, araç kullanma korkusu (vehophobia), uykusuzluk ve sinirlilik gibi psikolojik sorunlar görülebilir.

II. Öncülün Değerlendirilmesi: "Kişilerin bu bozuk psikolojileri ailelerine ve topluma olumsuz yansır."

Bu ifade de doğrudur ve birinci öncülün doğal bir sonucudur. Psikolojik olarak zor bir süreçten geçen bir bireyin davranışları ve ruh hali kaçınılmaz olarak sosyal çevresini etkiler. Örneğin, kaza sonrası sürekli gergin ve sinirli olan bir kişi, ailesiyle olan iletişiminde sorunlar yaşayabilir. İşine odaklanmakta zorlanabilir, bu da iş verimini düşürerek toplumsal hayata olumsuz yansır. Dolayısıyla, bireyin yaşadığı psikolojik travma, bir dalga gibi yayılarak önce ailesini, sonra da içinde bulunduğu toplumu etkiler.

Seçeneklerin İncelenmesi

  • a) I. doğru, II. yanlış: Bu seçenek yanlıştır. Çünkü birinci öncülde belirtilen psikolojik zararın, kişinin sosyal çevresini etkilememesi düşünülemez. İnsan sosyal bir varlıktır ve yaşadığı olumsuzluklar çevresine yansır.
  • b) I. yanlış, II. doğru: Bu seçenek de mantıksal olarak tutarsız ve yanlıştır. Eğer birinci öncülün yanlış olduğunu, yani kişilerin psikolojik olarak zarar görmediğini varsayarsak, ortada aileye ve topluma yansıyacak olumsuz bir psikoloji de olmazdı.
  • c) Her ikisi de doğru: Bu seçenek doğru cevaptır. Yukarıda açıkladığımız gibi, trafik kazaları fiziksel hasar olmasa bile ciddi psikolojik travmalara yol açar (I. öncül) ve bu travmalar kişinin ailesini ve toplumu olumsuz etkiler (II. öncül).
  • d) Her ikisi de yanlış: Bu seçenek, trafik kazalarının insani boyutunu tamamen göz ardı ettiği için yanlıştır. Kazaların sadece maddi hasar ve fiziksel yaralanmalardan ibaret olmadığını bilmek, sorumlu bir sürücü olmanın gereğidir.

Özetle, bu soru bize bir sürücü adayının sadece trafik kurallarını değil, aynı zamanda trafiğin insani ve toplumsal yönlerini de anlaması gerektiğini hatırlatır. Bir kaza, metal ve cam yığınından çok daha fazlasıdır; insanların ruhunda ve sosyal ilişkilerinde derin izler bırakabilen ciddi bir olaydır. Bu nedenle her iki ifade de doğrudur.

Soru 50
Sürücünün trafik ortamında yaptığı davranışlardan hangisi, diğer sürücülerin dikkatinin dağılmasına ya da paniğe kapılmalarına sebep olabilir?
A
Davranışlarının sonuçlarını düşünerek hareket etmesi
B
Sürekli şerit değiştirerek (slalom yaparak) araç kullanması
C
Aracını kullanırken trafik kurallarının bilincinde olması
D
Trafik içindeki davranışlarının sorumluluğunu üstlenerek araç kullanması
50 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, trafikte sergilenen bir davranışın diğer yol kullanıcıları üzerindeki olumsuz etkileri sorgulanmaktadır. Soru, hangi sürücü hareketinin diğer insanları tehlikeye atacak şekilde dikkatlerini dağıtacağını veya korkuya kapılmalarına neden olacağını bulmanızı istiyor. Yani, seçenekler arasında güvenli sürüş ilkelerine aykırı, tehlikeli ve bencilce bir davranışı tespit etmelisiniz.

Doğru cevap olan b) seçeneği, trafikteki en tehlikeli ve sorumsuz davranışlardan birini ifade eder. Sürekli şerit değiştirerek, yani halk arasında bilinen adıyla "slalom yaparak" araç kullanmak, sürücünün bir sonraki hamlesini diğer sürücüler için tamamen öngörülemez kılar. Bu ani ve düzensiz hareketler, çevredeki diğer araç sürücülerinin ani fren yapmasına, direksiyon kırmasına veya ne yapacağını şaşırarak paniğe kapılmasına neden olur ve trafik akışının güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye atar.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna ve neden güvenli sürüş davranışları olduğuna bakalım:

  • a) Davranışlarının sonuçlarını düşünerek hareket etmesi: Bu, ideal bir sürücüde bulunması gereken en önemli özelliklerden biridir. Yaptığı bir manevranın veya hız seçiminin diğer sürücüleri, yayaları ve yolcuları nasıl etkileyeceğini düşünen bir kişi, tehlike yaratmak yerine tam tersine güvenli bir ortam oluşturur. Bu nedenle bu cevap yanlıştır.
  • c) Aracını kullanırken trafik kurallarının bilincinde olması: Trafik kuralları, karayolundaki düzeni ve herkesin can güvenliğini sağlamak için konulmuştur. Bu kuralları bilen ve onlara uyan bir sürücü, diğerleri için bir belirsizlik veya panik unsuru değil, aksine güvenilir ve öngörülebilir bir yol kullanıcısıdır. Bu yüzden bu seçenek de doğru cevap olamaz.
  • d) Trafik içindeki davranışlarının sorumluluğunu üstlenerek araç kullanması: Bu, olgun ve güvenilir bir sürücü profilini tanımlar. Kendi eylemlerinin sonuçlarını kabul eden, başkalarını tehlikeye atmaktan kaçınan ve bir hata yaptığında bunun farkında olan bir sürücü, trafikte panik yaratmaz, aksine güven ortamının oluşmasına katkıda bulunur. Dolayısıyla bu seçenek de yanlıştır.

Özetle, bu soru trafikteki olumlu ve olumsuz davranışları ayırt etme yeteneğinizi ölçmektedir. Sürekli şerit değiştirmek (slalom yapmak), öngörülemez, agresif ve bencil bir davranış olduğu için diğer sürücülerde paniğe yol açar. Diğer seçeneklerde belirtilen davranışlar ise sorumlu, kurallara uyan ve bilinçli hareket etmeyi ifade eder ki bunlar güvenli bir trafik ortamının temelini oluşturur.

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. SINAVI BİTİR
0/50
Geri dön
Tamamlananlar işaretlendi.
12345
678910
1112131415
1617181920
2122232425
2627282930
3132333435
3637383940
4142434445
4647484950
Son
Geri dön

EHLİYET SINAVLARI