%%PUAN%%
%%SONUC%%
Doğru Sayısı: %%SCORE%%
Yanlış Sayısı: %%WRONG_ANSWERS%%
Soru 1
Şok pozisyonunda kazazedenin ayaklarının yukarıya kaldırılmasının amacı nedir?
A
Sindirime yardımcı olmak
B
Vücut sıcaklığını düşürmek
C
Solunumun düzenli olmasını sağlamak
D
Beyne yeterince kan gitmesini sağlamak
1 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, ilk yardımın en temel konularından biri olan şok pozisyonunun amacı sorgulanmaktadır. Özellikle, kazazedenin ayaklarının neden yaklaşık 30 cm kadar yukarıya kaldırıldığı ve bu hareketin vücuda olan etkisinin ne olduğu sorulmaktadır. Bu pozisyon, hayati tehlike yaratan durumlarda doğru uygulandığında hayat kurtarıcı bir rol oynar. Öncelikle şokun ne olduğunu anlamak önemlidir. Tıbbi anlamda şok, dolaşım sisteminin yetersiz kalması sonucu vücuttaki doku ve organlara, özellikle de beyin ve kalp gibi hayati organlara yeterli miktarda kan ve oksijen gitmemesi durumudur. Bu durum, kan basıncının tehlikeli derecede düşmesiyle kendini gösterir ve acil müdahale gerektirir.

Doğru Cevap: d) Beyne yeterince kan gitmesini sağlamak

Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi şudur: Kazazedenin ayakları yukarı kaldırıldığında, yer çekiminin etkisiyle bacaklarda bulunan kan, vücudun merkezine (göğüs ve karın boşluğuna) doğru yönlendirilir. Bu basit hareket, kalbin pompalaması için daha fazla kan hacmi sağlar ve bu kanın beyin, kalp gibi hayati organlara ulaşmasını kolaylaştırır. Şok durumunda öncelikli amaç, beyin hasarını önlemek ve yaşamsal fonksiyonları desteklemektir; bu yüzden beyne giden kan akışını artırmak kritik öneme sahiptir.

Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması:

  • a) Sindirime yardımcı olmak: Bu seçenek yanlıştır. Şok gibi acil bir durumda vücut, enerjisini ve kan akışını sindirim gibi ikincil fonksiyonlardan çekerek hayati organlara yönlendirir. Dolayısıyla, bu pozisyonun sindirimle hiçbir ilgisi yoktur; hatta vücudun önceliği kesinlikle sindirim değildir.
  • b) Vücut sıcaklığını düşürmek: Bu seçenek de yanlıştır. Aksine, şok durumundaki bir kazazedenin kan dolaşımı zayıfladığı için vücut ısısı düşme eğilimindedir. Bu nedenle ilk yardımda kazazedenin üstü, hipotermiyi (vücut ısısının tehlikeli düşüşü) önlemek amacıyla bir battaniye ile örtülür. Ayakları kaldırmak vücut sıcaklığını düşürmez, tam tersine vücut ısısını korumak hedeflenir.
  • c) Solunumun düzenli olmasını sağlamak: Bu seçenek de doğrudan bir amaç değildir. Solunumun düzenli olması elbette çok önemlidir ve ilk yardımın temelidir (Hava yolu açıklığı kontrol edilir). Ancak ayakları kaldırma eyleminin birincil amacı solunum mekaniğini düzenlemek değil, dolaşımı destekleyerek beynin solunumu kontrol etme fonksiyonunu sürdürmesine yardımcı olmaktır. Yani bu, dolaylı bir etkidir, ana amaç değildir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi kılcal damar kanamasının özelliğidir?
A
Koyu renkli ve taşma tarzında kan akması
B
Sızıntı biçiminde ve hafif bir kanama olması
C
Yüksek basınçla akması ve zor durdurulabilmesi
D
Yara ağzından kalp atımlarına uyumlu şekilde fışkırarak akması
2 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, vücuttaki kanama türlerinden biri olan **kılcal damar kanamasının** ayırt edici özelliğinin ne olduğu sorulmaktadır. İlk yardım bilgisi açısından kanama türlerini (atardamar, toplardamar ve kılcal damar) birbirinden ayırmak hayati önem taşır. Bu soru, bu temel bilgiyi ölçmeyi amaçlamaktadır.

Doğru cevap olan b) seçeneği, "Sızıntı biçiminde ve hafif bir kanama olması" ifadesini içerir. Bu tanım, kılcal damar kanamasını en doğru şekilde açıklar. Kılcal damarlar vücudumuzdaki en ince damarlardır ve genellikle cildin yüzeyine yakındırlar. Bu nedenle, bu damarlar zedelendiğinde kan, basınçlı bir şekilde fışkırmak veya akmak yerine yavaşça dışarı sızar. Günlük hayatta karşılaştığımız basit sıyrıklar veya kağıt kesikleri bu tür kanamalara en iyi örnektir ve genellikle tehlikeli değildir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

  1. a) Koyu renkli ve taşma tarzında kan akması: Bu ifade toplardamar (venöz) kanamasının özelliğidir. Toplardamarlar, vücuttan toplanan oksijeni azalmış (kirli) kanı kalbe geri taşıdığı için kanın rengi koyu kırmızıdır. Basınç atardamarlara göre daha düşük olduğu için kan fışkırmaz, yaranın ağzından yayılarak, taşar gibi sürekli bir şekilde akar.
  2. c) Yüksek basınçla akması ve zor durdurulabilmesi: Bu durum, özellikle atardamar (arteriyel) kanamaları için geçerlidir ve en tehlikeli kanama türünü tanımlar. Atardamarlardaki kan basıncı çok yüksek olduğu için kanama şiddetlidir ve durdurulması zordur. Bu, kılcal damar kanamasının tam tersi bir durumdur, çünkü kılcal damar kanamaları düşük basınçlıdır ve genellikle kolayca kontrol altına alınır.
  3. d) Yara ağzından kalp atımlarına uyumlu şekilde fışkırarak akması: Bu, atardamar (arteriyel) kanamasının en tipik belirtisidir. Atardamarlar, kanı kalpten vücuda pompaladığı için basınç yüksektir. Bu nedenle kan, kalbin her atışıyla senkronize bir şekilde kesik kesik ve fışkırarak akar. Kanın rengi de oksijen bakımından zengin olduğu için parlak ve açık kırmızıdır.

Özetle, kanama türlerini ayırt etmek için şu basit ipuçlarını aklınızda tutabilirsiniz:

  • Kılcal Damar Kanaması: Sızıntı şeklinde, küçük noktacıklar halinde ve hafiftir.
  • Toplardamar Kanaması: Koyu renkli, sürekli ve yayılarak akar.
  • Atardamar Kanaması: Açık parlak kırmızı, kalp atışıyla uyumlu ve fışkırır tarzdadır.
Soru 3
I- Yanıklar II- Kas krampları ve kırıklar III- Kalp ve solunum durması Yukarıda verilenlerden hangileri elektrikçarpması sonucu oluşabilir?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
3 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, bir kişiye elektrik çarptığında vücudunda ne gibi hasarların meydana gelebileceği sorulmaktadır. Elektrik çarpması, sadece basit bir şok değil, vücutta çok ciddi ve çeşitli etkilere yol açabilen tehlikeli bir durumdur. Soruyu doğru cevaplamak için elektriğin insan vücudu üzerindeki tüm olası etkilerini bilmek gerekir.

Şimdi soruda verilen öncülleri tek tek inceleyelim:

  • I- Yanıklar: Elektrik akımı vücuttan geçerken, vücudun direncinden dolayı büyük bir ısı enerjisi ortaya çıkarır. Bu ısı, akımın girdiği ve çıktığı noktalarda ve geçtiği dokularda ciddi yanıklara sebep olur. Bu yanıklar dışarıdan küçük görünse bile içerideki dokularda büyük hasara yol açabilir. Dolayısıyla, yanıklar elektrik çarpmasının en yaygın sonuçlarından biridir.
  • II- Kas krampları ve kırıklar: Elektrik akımı, sinir sistemi üzerinden kasların istemsiz ve çok şiddetli bir şekilde kasılmasına (tetani) neden olur. Bu kasılmalar o kadar güçlü olabilir ki, kişi kontrolünü kaybeder, fırlayabilir veya kaslar kemikleri çekiştirerek kırıklara bile yol açabilir. Bu nedenle, kas krampları ve buna bağlı kırıklar da elektrik çarpması sonucu görülebilir.
  • III- Kalp ve solunum durması: Bu, elektrik çarpmasının en tehlikeli ve ölümcül sonucudur. Vücuttan geçen, özellikle de göğüs bölgesinden geçen elektrik akımı, kalbin normal elektrik ritmini bozarak durmasına (kardiyak arrest) neden olabilir. Aynı zamanda, solunumu kontrol eden kasları felç ederek solunumun durmasına (solunum arresti) yol açabilir.

Doğru Cevap: d) I, II ve III

Yukarıda açıkladığımız gibi, elektrik çarpması hem yanıklara, hem kas sisteminde kasılmalara ve kırıklara, hem de en tehlikelisi olan kalp ve solunum durmasına neden olabilir. Bu nedenle, verilen üç öncülün tamamı elektrik çarpmasının bir sonucudur. Doğru cevap, tüm bu etkileri içeren (d) seçeneğidir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

  1. a) Yalnız I: Bu seçenek eksiktir. Elektrik çarpması sadece yanıklara neden olmaz; kaslar, kemikler ve hayati organlar üzerinde de çok ciddi etkileri vardır. Bu yüzden bu cevap yetersizdir.
  2. b) I ve II: Bu seçenek de eksiktir. Yanık ve kas/kemik hasarlarını doğru bir şekilde içerse de, elektrik çarpmasının en ölümcül sonucu olan kalp ve solunum durmasını göz ardı etmektedir. İlk yardımda en çok korkulan sonuç budur.
  3. c) II ve III: Bu seçenek de eksiktir. Elektrik akımının vücuttan geçerken ısı oluşturması nedeniyle yanıklar, en sık görülen ve belirgin sonuçlardan biridir. Bu seçenekte yanıkların atlanması onu yanlış kılar.
Soru 4
Ülkemizde ilk yardım gerektiren her durumda, 112 Acil Yardım Servisinin aranması ve gerekli bilgilerin doğru olarak verilmesi bir insanlık görevidir.

Buna göre 112 Acil Yardım Servisinin aranması sırasında dikkat edilecek hususlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A
Olayın tanımını yapmaktan kaçınmak
B
Kimin, hangi numaradan aradığını bildirmekten kaçınmak
C
Sakin olmak ya da sakin olan bir kişinin aramasını sağlamak
D
Herhangi bir ilk yardım uygulaması yapıldıysa bu durumu sağlık personelinden gizlemek
4 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, 112 Acil Yardım Servisi'ni ararken sergilenmesi gereken doğru davranışın ne olduğu sorgulanmaktadır. Acil bir durumda doğru ve etkili iletişim kurmak, hayat kurtarmak için atılacak en önemli adımlardan biridir. Sorunun amacı, sürücü adayının bu kritik andaki doğru tutumu bilip bilmediğini ölçmektir.

Doğru Cevap: c) Sakin olmak ya da sakin olan bir kişinin aramasını sağlamak

Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, acil durum yönetiminin temelinin sakin ve net bir iletişimden geçmesidir. Panik halinde yapılan bir arama sırasında kişi, adres gibi hayati bilgileri yanlış veya eksik verebilir, 112 operatörünün sorularını anlayamayabilir veya talimatlarını uygulayamayabilir. Bu nedenle, arayan kişinin mümkün olduğunca sakin kalması, eğer kendisi çok panik halindeyse telefonu daha sakin birine vermesi, yardımın hızlı ve doğru bir şekilde ulaşmasını sağlar.

Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması:

  • a) Olayın tanımını yapmaktan kaçınmak: Bu seçenek tamamen yanlıştır. 112 operatörünün olay yerine doğru ekibi (ambulans, itfaiye, polis) yönlendirebilmesi için olayın ne olduğunu bilmesi gerekir. Örneğin, "Trafik kazası oldu, yaralılar var" veya "Evde yangın çıktı" gibi net bir tanım yapmak, müdahalenin niteliğini belirler ve zaman kazandırır.
  • b) Kimin, hangi numaradan aradığını bildirmekten kaçınmak: Bu da yanlış bir davranıştır. Arayan kişinin kim olduğunu ve hangi numaradan aradığını bildirmesi, 112 görevlilerinin gerekirse geri arayarak ek bilgi alabilmesi veya hat kesildiğinde tekrar ulaşabilmesi için çok önemlidir. Zaten sistemler numarayı genellikle otomatik olarak görse de, teyit etmek ve iletişim bilgilerini vermek güvenilir bir iletişim için gereklidir.
  • d) Herhangi bir ilk yardım uygulaması yapıldıysa bu durumu sağlık personelinden gizlemek: Bu seçenek, yaralı için hayati tehlike oluşturabilecek son derece yanlış bir bilgidir. Olay yerinde yapılan ilk yardım uygulamaları (örneğin kalp masajı, suni solunum, turnike uygulaması vb.) gelen sağlık ekibine mutlaka bildirilmelidir. Çünkü sağlık ekibi, yapılacak tıbbi müdahaleyi bu bilgilere göre planlar ve yanlış bir bilgi veya bilgi saklama, hastanın durumunun kötüleşmesine neden olabilir.
Soru 5
I. Eklem yüzeylerinin anlık olarak ayrılmasıdır. II. Eklem yüzeylerinin kalıcı olarak ayrılmasıdır. III. Darbe sonucu kemiğin anatomik bütünlüğünün bozulmasıdır. Bulmaca her kutuya bir harf gelecek şekilde tamamlandığında, III numaralı alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
A
Kırık
B
Çıkık
C
Yanık
D
Donuk
5 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, ilk yardım konusunda temel kavramları içeren bir bulmaca verilmiştir. Üç farklı tanım sunulmuş ve bu tanımların karşılığı olan tıbbi terimlerin bulmacaya yerleştirilmesi istenmiştir. Bizden istenen ise III numaralı "Darbe sonucu kemiğin anatomik bütünlüğünün bozulmasıdır." tanımının karşılığını bulmaktır.

Doğru cevap a) Kırık seçeneğidir. III numaralı tanımda "kemiğin anatomik bütünlüğünün bozulması" ifadesi yer almaktadır. Bu ifade, bir kemiğin darbe, düşme veya zorlanma gibi nedenlerle bütünlüğünü kaybetmesi, yani çatlaması veya parçalara ayrılması anlamına gelir. Bu duruma tıp dilinde ve ilk yardımda "Kırık" adı verilir.

Bulmacayı daha iyi anlamak ve diğer terimleri de öğrenmek için diğer tanımlara da bakalım.

  • I. Eklem yüzeylerinin anlık olarak ayrılmasıdır: Bu tanım Burkulma'yı ifade eder. Eklemi oluşturan kemiklerin anlık olarak yerinden oynaması ama sonra tekrar yerine gelmesidir. Bu esnada eklem bağları zarar görebilir.
  • II. Eklem yüzeylerinin kalıcı olarak ayrılmasıdır: Bu tanım ise Çıkık'ı tanımlar. Çıkık durumunda, eklem yüzeyleri ayrılır ve bir uzman müdahalesi olmadan kendiliğinden yerine gelmez. Bu durum kalıcı bir ayrılmadır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince: "Çıkık" (b seçeneği), II numaralı tanımın karşılığıdır, kemiğin değil eklemin kalıcı olarak ayrılmasıdır. "Yanık" (c seçeneği) ısı, kimyasal madde veya elektrik gibi etkenlerle deri ve deri altı dokuların zarar görmesidir. "Donuk" (d seçeneği) ise aşırı soğuğa maruz kalma sonucu dokuların donmasıdır. Bu iki durumun da kemik bütünlüğünün bozulmasıyla bir ilgisi yoktur.

Soru 6
I- Çıkık eklem yerine oturtulmalı II- Çıkık eklem hareket ettirilmeden tespit edilmeli III- Çıkık bölge askıya alınarak kazazede hastaneye ulaştırılmalı Çıkık vakalarında ilk yardım olarak yukarıdakilerden hangileri yapılmalıdır?
A
Yalnız I 
B
I ve II
C
II ve III 
D
I, II ve III
6 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir eklemin yerinden çıkması (çıkık) durumunda uygulanması gereken doğru ilk yardım adımlarının neler olduğu test edilmektedir. Amaç, yaralıya daha fazla zarar vermeden, durumu kontrol altına alarak en kısa sürede profesyonel tıbbi yardım almasını sağlamaktır. Doğru cevap c) II ve III'tür. Şimdi bu cevabın neden doğru olduğunu ve diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu adım adım inceleyelim.

II. Çıkık eklem hareket ettirilmeden tespit edilmeli: Bu ifade, çıkık durumunda yapılması gereken en temel ve en önemli ilk yardım uygulamasıdır. Çıkmış olan eklemi hareket ettirmek, eklemin etrafındaki kan damarlarına, sinirlere ve bağ dokularına daha fazla zarar verebilir. Bu nedenle eklem, bulunduğu şekilde, hareket etmeyecek biçimde sabitlenmeli (tespit edilmeli) ve bu şekilde korunmalıdır. Bu işlem için atel, sert bir karton veya sargı bezleri kullanılabilir.

III. Çıkık bölge askıya alınarak kazazede hastaneye ulaştırılmalı: Bu ifade de doğru bir ilk yardım adımıdır. Özellikle omuz, dirsek veya kol gibi üst vücut bölgelerindeki çıkıklarda, yaralı bölgeyi bir askıya almak (örneğin üçgen sargı bezi ile) son derece önemlidir. Askı, hem bölgenin hareketsiz kalmasına yardımcı olur, hem de yaralının ağrısını azaltır. Tespit ve askıya alma işlemleri tamamlandıktan sonra kazazede mutlaka bir sağlık kuruluşuna ulaştırılmalıdır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

Bu sorudaki en kritik ve en tehlikeli ifade I. öncüldür. Şimdi bu ifadenin neden yanlış olduğunu ve içinde bu ifadenin geçtiği seçeneklerin neden elenmesi gerektiğini açıklayalım.

I. Çıkık eklem yerine oturtulmalı: Bu ifade KESİNLİKLE YANLIŞTIR ve son derece tehlikeli bir müdahaledir. Çıkık bir eklemi yerine oturtmaya çalışmak, sadece bu konuda eğitim almış doktorlar tarafından, genellikle röntgen çekildikten sonra yapılmalıdır. İlk yardımcının böyle bir müdahalede bulunması; kalıcı sinir hasarına, damar yırtılmalarına, eklem kapsülünün zarar görmesine ve kırık oluşumuna neden olabilir. İlk yardımcının görevi durumu düzeltmek değil, mevcut durumu korumak ve daha kötüye gitmesini engellemektir.

  • a) Yalnız I: Sadece en tehlikeli ve yanlış olan bu adımı içerdiği için kesinlikle yanlıştır.
  • b) I ve II: Doğru bir uygulama olan "tespit etme" (II) ile çok tehlikeli olan "yerine oturtma" (I) işlemini bir arada sunduğu için yanlıştır.
  • d) I, II ve III: İki doğru uygulamanın (II ve III) yanına, asla yapılmaması gereken "yerine oturtma" (I) işlemini de eklediği için bu seçenek de yanlıştır.

Özetle: Çıkık durumunda ilk yardımcının görevi, eklemi yerine koymaya çalışmak değil; eklemi olduğu gibi sabitlemek (tespit etmek), desteklemek (askıya almak) ve yaralıyı hastaneye ulaştırmaktır. Bu nedenle doğru uygulamalar sadece II ve III numaralı öncüllerde verilmiştir.

Soru 7
Yaralı taşımada sedye kullanımı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
Sedye kullanımı her zaman tercih edilmelidir.
B
Sadece bacağı kırılanları yatırarak taşımak için tercih edilir.
C
Sadece zehirlenme vakalarının taşınmasında kullanılmalıdır.
D
Köprücük kemiği kırıklarında hastanın sedye ile taşınması hayati önem taşır.
7 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, ilk yardım sırasında yaralı bir kişiyi taşırken sedye kullanımının temel ve en doğru ilkesinin ne olduğu sorgulanmaktadır. İlk yardımda amaç, yaralıya zarar vermeden, mevcut durumunu kötüleştirmeden onu güvenli bir yere veya sağlık kuruluşuna ulaştırmaktır. Bu nedenle taşıma yöntemleri büyük önem taşır.

a) Sedye kullanımı her zaman tercih edilmelidir.

Bu seçenek doğrudur. Çünkü sedye, yaralıyı en güvenli, en sarsıntısız ve en stabil şekilde taşıma yöntemidir. Yaralının vücudunun düz bir pozisyonda kalmasını sağlayarak, özellikle omurga yaralanması şüphesi olan durumlarda felç gibi ikincil ve daha kötü yaralanmaların önüne geçer. İmkan varsa, yaralının ne tür bir yaralanması olursa olsun, onu hareket ettirmekten kaçınmak ve sedye ile taşımak en ideal ve güvenli yaklaşımdır. Bu nedenle "her zaman tercih edilmesi gereken" yöntem olarak kabul edilir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

  1. b) Sadece bacağı kırılanları yatırarak taşımak için tercih edilir.

    Bu ifade yanlıştır çünkü "sadece" kelimesiyle kullanımı çok dar bir alana sıkıştırmaktadır. Sedye, bacak kırıklarının yanı sıra omurga yaralanmaları, kalça kırıkları, iç kanamalar, şok durumları veya bilinci kapalı olan tüm yaralılar için kullanılır. Dolayısıyla sedyenin kullanım alanı sadece bacak kırıkları ile sınırlı değildir.

  2. c) Sadece zehirlenme vakalarının taşınmasında kullanılmalıdır.

    Bu ifade de "sadece" kelimesi nedeniyle yanlıştır. Bilinci kapalı veya durumu ağır bir zehirlenme vakası sedye ile taşınabilir, ancak sedyenin asıl ve en yaygın kullanım alanı bu değildir. Sedyeler özellikle travma (kırık, ezilme, omurga hasarı vb.) geçiren hastalar için hayati öneme sahiptir. Bu seçenekte belirtilen durum, sedye kullanımının çok küçük bir kısmını oluşturur.

  3. d) Köprücük kemiği kırıklarında hastanın sedye ile taşınması hayati önem taşır.

    Bu ifade yanlıştır. Köprücük kemiği kırıklarında ilk yardım, genellikle kolun üçgen sargı bezi ile sabitlenmesi ve yaralının rahat edeceği bir pozisyonda, çoğunlukla oturur şekilde sağlık kuruluşuna götürülmesidir. Bu tür bir yaralanmada sedye kullanımı "hayati önem" taşımaz; yaralı genellikle yürüyebilir veya oturarak taşınabilir. Hayati önem taşıyan durumlar, omurga yaralanması şüphesi olan durumlardır.

Soru 8
Kalp ve solunumu durmuş bir çocuğa (1-8yaş), ilk yardım yapan kişi tek başına ise aşağıdakilerden hangisini uyguladıktan sonra tıbbi yardım istemelidir?
A
30 kalp masajı, 2 suni solunumu 5 tur uyguladıktan sonra
B
60 kalp masajı, 1 suni solunumu 5 tur uyguladıktan sonra
C
30 kalp masajı, 2 suni solunum uygulamasının hemen sonrası
D
60 kalp masajı, 2 suni solunum uygulamasının hemen sonrası
8 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, ilk yardımcının tek başınayken kalp ve solunumu durmuş bir çocuğa (1-8 yaş) temel yaşam desteği uygularken, 112'yi aramak için en doğru zamanın ne olduğu sorgulanmaktadır. Sorudaki kilit noktalar, ilk yardımcının "yalnız olması" ve kazazedenin "çocuk" olmasıdır. Bu iki durum, yardım çağırma sıralamasını doğrudan etkiler.

Doğru Cevap: a) 30 kalp masajı, 2 suni solunumu 5 tur uyguladıktan sonra

Bu seçeneğin doğru olmasının temel nedeni, çocuklarda kalp durmasının en yaygın sebebinin solunum problemleri (oksijensizlik) olmasıdır. Yetişkinlerin aksine, çocuklarda kalp genellikle aniden durmaz; önce solunum durur ve oksijen yetersizliğinden dolayı kalp de durur. Bu nedenle, tek başına olan bir ilk yardımcının önceliği, yardım çağırmadan önce çocuğun vücuduna ve özellikle beynine bir miktar oksijen göndermektir. Bu da yaklaşık 2 dakika süren 5 tur kalp masajı ve suni solunum ile sağlanır.

  • 30 Kalp Masajı / 2 Suni Solunum: Bu, hem yetişkinler hem de çocuklar için standart Temel Yaşam Desteği (TYD) oranıdır.
  • 5 Tur Uygulama: 30:2 oranındaki bu döngünün 5 kez tekrarlanması, yaklaşık 2 dakikalık bir ilk müdahaleye denk gelir. Bu süre, yardım gelene kadar beyin hasarını en aza indirmek için kritik öneme sahiptir.
  • Sonra Tıbbi Yardım İsteme: İlk yardımcının yalnız olduğu ve kazazedenin çocuk olduğu durumlarda "önce uygula, sonra ara" prensibi geçerlidir. 5 tur TYD uygulandıktan sonra çocuk hala tepkisizse, ilk yardımcı çocuğu bırakarak hemen 112'yi aramalıdır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

  1. b) 60 kalp masajı, 1 suni solunumu 5 tur uyguladıktan sonra: Bu seçenek yanlıştır çünkü 60:1 oranı standart bir kalp masajı ve suni solunum oranı değildir. Doğru oran her zaman 30 kalp masajına 2 suni solunumdur (30:2).
  2. c) 30 kalp masajı, 2 suni solunum uygulamasının hemen sonrası: Kalp masajı ve solunum oranı (30:2) doğru olsa da, zamanlama yanlıştır. Sadece bir tur (yaklaşık 24 saniye) müdahaleden sonra yardım çağırmak için ara vermek, oksijene acil ihtiyacı olan çocuğa yeterli müdahalenin yapılmasını engeller. Öncelik, 5 tur boyunca kesintisiz müdahaledir.
  3. d) 60 kalp masajı, 2 suni solunum uygulamasının hemen sonrası: Bu seçenek hem oran (60:2 standart değildir) hem de zamanlama ("hemen sonrası") açısından hatalıdır. Bu nedenle en yanlış şıklardan biridir.

Özetle, ehliyet sınavında bu tür bir soruyla karşılaştığınızda hatırlamanız gereken en önemli kural şudur: Eğer tek başınızaysanız ve yardıma ihtiyacı olan bir çocuk veya bebekse, önce 5 tur (yaklaşık 2 dakika) 30:2 oranında kalp masajı ve suni solunum uygulayın, ardından 112'yi arayın. Eğer yardıma ihtiyacı olan bir yetişkin ise, genellikle önce 112'yi aramanız, sonra müdahaleye başlamanız istenir.

Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi, kaza sonrası güvenli bir ortamın oluşturulması için yapılması gereken uygulamalardandır?
A
Yardımı güçleştirecek meraklı kişilerin olay yerinden uzaklaştırılması
B
Olay yerinin diğer araç sürücüleri tarafından görünmesinin engellenmesi
C
Araç LPG´li ise bagajında bulunan tüpün vanasının kapatılmaması
D
Kazaya uğrayan aracın kontağının açık bırakılması
9 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, bir trafik kazası meydana geldikten sonra, hem kazazedelerin hem de yardıma gelecek olanların güvenliğini sağlamak ve ikincil kazaları önlemek amacıyla atılması gereken adımlardan hangisinin doğru olduğu sorulmaktadır. Kaza sonrası panik anında doğru adımları bilmek, hayat kurtarıcı olabilir ve durumu daha kötüye gitmekten alıkoyar. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı ve diğerlerinin neden yanlış olduğunu anlayalım.

Doğru Cevap: a) Yardımı güçleştirecek meraklı kişilerin olay yerinden uzaklaştırılması

Bir kaza meydana geldiğinde, etrafta hızla bir kalabalık toplanabilir. Bu meraklı kişiler, iyi niyetli olsalar bile genellikle profesyonel yardım ekiplerinin (ambulans, polis, itfaiye) olay yerine ulaşmasını ve çalışmasını engellerler. Ayrıca, yaralılara yapılacak ilk yardım müdahalesini zorlaştırır, kanıtların kaybolmasına neden olabilir ve en önemlisi, kendilerini ve başkalarını olası bir patlama veya ikinci bir kaza riskine atarlar. Bu nedenle, güvenli bir çalışma alanı yaratmak ve yardımı kolaylaştırmak için bu kişilerin olay yerinden nazikçe uzaklaştırılması, atılması gereken en doğru adımlardan biridir.

Yanlış Cevapların Açıklamaları

  • b) Olay yerinin diğer araç sürücüleri tarafından görünmesinin engellenmesi: Bu ifade tamamen yanlıştır ve çok tehlikeli bir duruma yol açar. Aksine, kaza yerinin diğer sürücüler tarafından mümkün olduğunca erken ve net bir şekilde görülmesi gerekir. Bu sayede sürücüler yavaşlayabilir ve güvenli bir şekilde kaza yerinden geçebilirler. Kaza yerini görünür kılmak için aracın dörtlü ikaz lambaları yakılır ve aracın önüne ve arkasına, yolun durumuna göre uygun mesafelere reflektörlü üçgen uyarı levhaları konulur.
  • c) Araç LPG´li ise bagajında bulunan tüpün vanasının kapatılmaması: Bu seçenek de kesinlikle yanlıştır ve büyük bir risk oluşturur. Kaza sırasında aracın yakıt sistemi veya LPG tankı hasar görebilir ve gaz sızıntısı başlayabilir. Sızan gaz, en ufak bir kıvılcımla (örneğin aracın elektrik aksamından kaynaklanacak) büyük bir yangına veya patlamaya neden olabilir. Bu nedenle, eğer güvenli bir şekilde ulaşılabiliyorsa, LPG'li bir aracın tank vanası derhal kapatılmalıdır.
  • d) Kazaya uğrayan aracın kontağının açık bırakılması: Bu da hatalı bir uygulamadır. Kaza sonrası yapılacak ilk işlerden biri, aracın motorunu durdurmak ve kontağı kapatmaktır. Kontak açık bırakıldığında aracın elektrik sistemi çalışmaya devam eder. Kaza nedeniyle hasar görmüş kablolar kısa devre yapabilir ve bu da yakıt sızıntısıyla birleşerek yangın çıkma riskini ciddi oranda artırır. Kontağı kapatmak, bu riski ortadan kaldırmak için alınan temel bir önlemdir.

Özetle, kaza sonrası güvenliği sağlamak için olay yerini görünür kılmak, potansiyel tehlikeleri (LPG sızıntısı, elektrik kaçağı) ortadan kaldırmak ve yardım ekiplerinin rahat çalışabileceği bir ortam oluşturmak gerekir. Meraklı kalabalığı uzaklaştırmak, bu güvenli ortamı oluşturmanın en önemli parçalarından biridir.

Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi kanamayı azaltmak için uygulanan bir yöntemdir?
A
Kanayan yerin oksijenli su ile yıkanması
B
Kanayan yere sıcak uygulama yapılması
C
Kanayan yerin kalp seviyesinden yukarıda tutulması
D
Kanama bölgesinde bulunan pıhtıların yıkanarak temizlenmesi
10 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir dış kanama durumunda kanamayı yavaşlatmak ve kontrol altına almak için yapılması gereken doğru ilk yardım uygulamasının ne olduğu sorulmaktadır. Amaç, yaralanan bölgeye kan akışını azaltarak kan kaybını en aza indirmektir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı ve diğerlerinin neden yanlış olduğunu anlayalım.

Doğru cevap c) Kanayan yerin kalp seviyesinden yukarıda tutulması seçeneğidir. Kanayan bölgeyi, örneğin bir kolu veya bacağı, kalbinizin hizasından daha yükseğe kaldırdığınızda, yer çekimi kanın o bölgeye daha az basınçla gitmesine yardımcı olur. Bu durum, kan damarlarındaki basıncı düşürerek kanamanın yavaşlamasını ve durmasını kolaylaştırır. Bu yöntem, genellikle kanayan yere temiz bir bezle doğrudan baskı uygulamakla birlikte kullanılır ve kan kontrolünde çok etkilidir.

Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
  • a) Kanayan yerin oksijenli su ile yıkanması: Bu seçenek yanlıştır. Oksijenli su, yarayı temizlemek için kullanılsa da, kanamayı durdurmak için uygun değildir. Hatta kanamayı durdurmaya çalışan pıhtılaşma sürecini bozabilir ve sağlıklı dokulara zarar verebilir. Bu yüzden aktif bir kanamayı kontrol altına almak için tercih edilen bir yöntem değildir.
  • b) Kanayan yere sıcak uygulama yapılması: Bu da hatalı bir uygulamadır. Sıcak, kan damarlarının genişlemesine neden olur. Damarlar genişlediğinde ise bölgeye daha fazla kan akışı olur, bu da kanamanın azalması yerine şiddetlenmesine yol açar. Kanamayı yavaşlatmak için tam tersi, soğuk uygulama damarları büzerek kan akışını yavaşlatır.
  • d) Kanama bölgesinde bulunan pıhtıların yıkanarak temizlenmesi: Bu seçenek kesinlikle yapılmaması gereken tehlikeli bir davranıştır. Pıhtı, vücudun kanamayı durdurmak için oluşturduğu doğal bir tıkaçtır. Bu pıhtıyı temizlemek, yaranın tekrar açılmasına ve kanamanın yeniden başlamasına neden olur. İlk yardımda amaç, bu pıhtının oluşumuna yardımcı olmak ve yerinde kalmasını sağlamaktır, onu yok etmek değil.

Özetle, bir kanamayı azaltmak için en temel ve etkili yöntemlerden biri, kanayan uzvu kalp seviyesinin üzerine kaldırmaktır. Bu basit fizik kuralı, kan basıncını düşürerek kan kaybını önemli ölçüde azaltır ve hayat kurtarıcı olabilir.

Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi, yaralı taşımalarında ilk yardımcının uyması gereken kurallardan biri değildir?
A
Kendi sağlığını riske atması
B
Kalkarken ağırlığı kalça kaslarına vermesi
C
Sırtın gerginliğini korumak için dizlerini bükmesi
D
Yön değiştirirken ani dönme ve bükülmelerden kaçınması
11 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, yaralı bir kişiyi taşırken bir ilk yardımcının uyması gereken genel kurallar sorgulanmakta ve bu kurallara aykırı olan seçenek istenmektedir. Sorunun kökünde bulunan "değildir" ifadesi, bizden yanlış olan davranışı bulmamızı istemektedir. Yani, şıklardan üç tanesi doğru birer kural iken, bir tanesi kesinlikle yapılmaması gereken bir davranıştır.

Doğru Cevap: a) Kendi sağlığını riske atması

Bu seçeneğin doğru cevap olmasının sebebi, ilk yardımın en temel ve değiştirilemez kuralının "Önce kendi can güvenliğini sağlamak" olmasıdır. Bir ilk yardımcı, olay yerinin güvenliğinden emin olmadan ve kendi sağlığını tehlikeye atacak bir duruma girmeden müdahalede bulunmamalıdır. Eğer ilk yardımcı kendini yaralarsa, hem yaralıya yardım edemez hale gelir hem de kendisi yardıma muhtaç ikinci bir vaka oluşturur. Bu nedenle kendi sağlığını riske atmak, bir kural olmak yerine, kuralların en başında gelen yasağıdır.

  • b) Kalkarken ağırlığı kalça kaslarına vermesi: Bu seçenek yanlıştır, çünkü bu uyulması gereken doğru bir kuraldır. Yaralıyı kaldırırken bel ve sırt kasları yerine, vücudun en güçlü kas gruplarından olan bacak ve kalça kaslarını kullanmak, ilk yardımcının belini ve omurgasını sakatlanmalardan korur. Bu, doğru kaldırma tekniğinin temel bir parçasıdır.

  • c) Sırtın gerginliğini korumak için dizlerini bükmesi: Bu seçenek de yanlıştır, çünkü bu da uyulması gereken önemli bir kuraldır. Yaralıyı kaldırmak için eğilirken sırtı dik ve gergin tutmak, omurgaya binen yükü azaltır. Bunu sağlamanın yolu ise çömelirken dizleri bükmektir. Bu hareket, ağırlığın doğru kas gruplarına (bacak ve kalça) yönlendirilmesine yardımcı olur.

  • d) Yön değiştirirken ani dönme ve bükülmelerden kaçınması: Bu seçenek de yanlıştır, zira bu da hayati bir taşıma kuralıdır. Yaralıyı taşırken belden veya sırttan ani bir şekilde dönmek, omurga disklerine ciddi zararlar verebilir. Bunun yerine, yön değiştirmek için ayak adımlarıyla bütün vücudu bir bütün olarak döndürmek gerekir. Bu, hem ilk yardımcının sağlığını korur hem de taşınan yaralının sarsılmasını önler.

Özetle, B, C ve D şıklarında belirtilen davranışlar, ilk yardımcının hem kendi sağlığını koruması hem de yaralıyı güvenli bir şekilde taşıması için uygulaması gereken ergonomik ve doğru tekniklerdir. A şıkkı ise ilk yardımın temel prensibine tamamen aykırı olduğu için yapılması gereken bir kural değil, kesinlikle kaçınılması gereken bir hatadır.

Soru 12
Aşağıdaki durumların hangisinde kazazedeye Heimlich Manevrası uygulanır?
A
Kan şekeri düştüğünde
B
Tam tıkanma yaşadığında
C
Kanaması olduğunda
D
Kalbi durduğunda
12 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, ilk yardımın en önemli manevralarından biri olan Heimlich Manevrası'nın hangi acil durumda ve neden uygulanması gerektiği sorulmaktadır. Doğru ilk yardım müdahalesi, doğru zamanda doğru tekniği uygulamakla mümkündür. Bu nedenle her acil durumun kendine özgü bir müdahale yöntemi olduğunu bilmek, ehliyet sınavı ve gerçek hayat için kritik öneme sahiptir.

Doğru cevap b) Tam tıkanma yaşadığında seçeneğidir. Heimlich Manevrası, soluk borusuna kaçan bir cisim (yiyecek, oyuncak vb.) nedeniyle kişinin nefes almasının tamamen engellendiği durumlarda uygulanır. Bu duruma "tam tıkanma" denir ve hayatı tehdit eden bir acil durumdur. Tam tıkanma yaşayan bir kişi öksüremez, konuşamaz, ses çıkaramaz ve bir süre sonra yüzünde ve dudaklarında morarma başlar; genellikle panik içinde elleriyle boğazını işaret eder. Manevra, diyaframın hemen üzerine yapılan baskı ile akciğerlerde kalan havayı dışarı iterek adeta yapay bir öksürük oluşturur ve yabancı cismin dışarı fırlatılmasını sağlar.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

  • a) Kan şekeri düştüğünde: Bu seçenek yanlıştır. Kan şekerinin düşmesi (hipoglisemi), solunum yolu tıkanıklığı ile ilgili bir durum değildir. Belirtileri arasında baş dönmesi, soğuk terleme, titreme ve bilinç bulanıklığı bulunur. Bu durumda yapılması gereken ilk yardım, eğer kişinin bilinci açıksa, ona şekerli su, meyve suyu veya birkaç kesme şeker vermektir. Heimlich Manevrası'nın bu durumla hiçbir ilgisi yoktur ve uygulanması faydasızdır.
  • c) Kanaması olduğunda: Bu seçenek de yanlıştır. Vücutta ciddi bir kanama olduğunda öncelikli amaç kan kaybını durdurmaktır. Bunun için kanayan bölgenin üzerine temiz bir bezle doğrudan ve sıkıca baskı uygulanır, kanayan bölge kalp seviyesinden yukarıda tutulur ve gerekirse baskılı sargı yapılır. Heimlich Manevrası bir kanama durdurma yöntemi değildir.
  • d) Kalbi durduğunda: Bu seçenek de hatalıdır. Bir kişinin kalbi durduğunda ve nefes almıyorsa, yapılması gereken acil müdahale Temel Yaşam Desteği (TYD) uygulamasıdır. Bu uygulama, dolaşımı ve solunumu yapay olarak sürdürmek için yapılan kalp masajı ve suni solunumdan oluşur. Heimlich Manevrası kalbi çalıştırmaz, sadece tıkalı olan solunum yolunu açmayı hedefler. Ancak unutulmamalıdır ki, tam tıkanmaya müdahale edilmezse bir süre sonra kalp durabilir. Bu durumda bile öncelik solunum yolunu açmaktır.

Özetle, her ilk yardım tekniği belirli bir amaca hizmet eder. Heimlich Manevrası da sadece ve sadece soluk borusu tamamen tıkanmış ve nefes alamayan bir kişiye uygulanır. Diğer acil durumlar, kendilerine özgü farklı ilk yardım müdahaleleri gerektirir.

Soru 13
Aşağıdaki trafik işaretlerinden hangisi, kavşaklarda üzerinde bulunulan yolun tali yol olduğunu ve ana yoldaki araçlara yol verilmesi gerektiğini belirtir?
A
B
C
D
13 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir kavşağa yaklaşırken sürücünün bulunduğu yolun ikincil (tali) bir yol olduğunu ve kavşaktaki ana yolda seyreden araçlara geçiş hakkı vermesi gerektiğini bildiren trafik işaretinin hangisi olduğu sorulmaktadır. Bu durum, trafikte geçiş üstünlüğünün kimde olduğunu belirleyen en temel kurallardan biridir ve doğru levhayı tanımak hayati önem taşır.

Doğru Cevap: A Seçeneği

Doğru cevap A seçeneğidir. Bu işaret, "Yol Ver" anlamına gelen T-1 numaralı trafik tanzim işaretidir. Ters üçgen şeklindeki bu levha, sürücüye bir tali yoldan anayola yaklaştığını ve kavşağa girmeden önce anayoldaki araçlara yol vermesi gerektiğini bildirir. Bu levhayı gören sürücü, hızını düşürmeli, anayolu kontrol etmeli ve güvenli bir şekilde geçiş yapabilecek durumdaysa kavşağa girmelidir.

Diğer Seçeneklerin Açıklamaları:

  • B Seçeneği: Bu sekizgen şeklindeki kırmızı levha, "Dur" işaretidir. Bu işaret de tali yollarda bulunur ve anayoldaki araçlara yol verilmesi gerektiğini belirtir. Ancak "Yol Ver" işaretinden temel farkı, sürücünün kavşağa gelmeden mutlaka tam olarak durmasını zorunlu kılmasıdır. Soru, genel olarak yol verilmesi gerektiğini belirten işareti sorduğu için "Yol Ver" levhası daha temel ve doğru yanıttır.
  • C Seçeneği: Bu baklava dilimi şeklindeki sarı levha, "Anayol" işaretidir. Bu levha, soruda istenen durumun tam tersini ifade eder. Bu işareti gören sürücü, kendisinin geçiş önceliğine sahip olduğu bir anayolda seyrettiğini anlar. Kavşaklara yaklaşırken tali yollardan çıkan araçların kendisine yol vermesi gerektiğini bilir.
  • D Seçeneği: Üzerinde siyah bir çizgi bulunan bu levha ise "Anayol Sonu" işaretidir. Bu işaret, sürücünün o ana kadar seyrettiği geçiş önceliğine sahip anayolun artık bittiğini bildirir. Bu levhadan sonraki kavşaklarda sürücü, artık geçiş üstünlüğüne sahip olmayacaktır ve diğer genel trafik kuralları geçerli olacaktır.

Özetle, A seçeneğindeki "Yol Ver" levhası, sürücünün tali yolda olduğunu ve anayola yol vermesi gerektiğini doğrudan belirten temel işarettir. Bu nedenle sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Soru 14
Aşağıdaki taşıtların hangisinde yangın söndürme cihazının bulundurulması zorunludur?
A
B
C
D
14 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre hangi araç türünde yangın söndürme cihazı bulundurmanın yasal bir zorunluluk olduğu sorulmaktadır. Sorunun doğru çözümü için araçların sınıflandırılması ve bu sınıflara göre zorunlu olan teçhizatların bilinmesi gerekir. Bu bilgi, sürücülerin hem yasal sorumluluklarını yerine getirmesi hem de acil durumlara hazırlıklı olması açısından çok önemlidir.

Doğru cevap a seçeneğidir. Resimde bir otobüs görülmektedir. Türkiye'deki trafik mevzuatına göre, yolcu taşımacılığı yapan otobüs, minibüs ve sürücü dahil 9'dan fazla oturma yeri olan otomobillerde yangın söndürme cihazı bulundurulması zorunludur. Bu kuralın temel amacı, bir yangın anında araçta bulunan çok sayıda insanın can güvenliğini sağlamak ve yangına hızlıca müdahale etme imkanı tanımaktır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim. b seçeneğindeki motosiklet için yangın söndürme cihazı zorunluluğu yoktur. Motosikletlerin yapısı gereği bu cihazı taşımak için uygun bir yer bulunmamaktadır ve yönetmelik bu araçları zorunluluk kapsamı dışında tutmuştur. Benzer şekilde, d seçeneğindeki bisiklet motorsuz bir taşıt olduğu için yangın riski taşımaz ve bu nedenle herhangi bir yangın söndürme ekipmanı gerektirmez.

c seçeneğinde gösterilen traktör de genellikle bu zorunluluktan muaftır. Tarım veya iş makinesi olarak kullanılan standart traktörlerde yangın söndürme cihazı bulundurma şartı aranmaz. Ancak, tehlikeli madde taşıyan veya özel amaçlarla donatılmış bazı iş makinelerinde farklı güvenlik donanımları istenebilmektedir, fakat genel kural traktörler için bir zorunluluk olmaması yönündedir.

Özetle, yangın söndürme cihazı bulundurma zorunluluğu, taşıdığı yolcu sayısı veya yükün cinsi ve ağırlığı nedeniyle daha yüksek risk taşıyan araçlar için getirilmiştir. Bu kuralın geçerli olduğu başlıca araçlar şunlardır:

  • Otomobil, minibüs ve otobüsler
  • Kamyon, kamyonet ve çekiciler
  • Tehlikeli madde taşıyan araçlar (Bu araçlarda daha özel ve fazla sayıda cihaz gerekebilir)
Soru 15
I- Park etmek II- Geri gitmek III- Duraklamak Bağlantı yolları üzerinde yukarıda verilenlerden hangilerinin yapılması yasaktır?
A
Yalnız I 
B
I ve II
C
II ve III 
D
I, II ve III
15 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, trafiğin akışını düzenleyen önemli yollardan biri olan "bağlantı yolları" üzerindeki yasaklar sorgulanmaktadır. Bağlantı yolları, genellikle otoyol veya ekspres yol gibi yüksek hızlı yollara giriş (katılma) ve çıkış (ayrılma) için kullanılan kısa, tek yönlü yollardır. Bu yolların temel amacı, araçların güvenli bir şekilde hızlanarak veya yavaşlayarak ana yola katılmasını ya da ana yoldan ayrılmasını sağlamaktır. Şimdi, soruda verilen eylemleri ve bunların bağlantı yollarında neden yasak olduğunu tek tek inceleyelim:
  • I- Park etmek: Bağlantı yolları, kesintisiz ve genellikle yüksek hızlı trafik akışı için tasarlanmıştır. Bu yollara park edilen bir araç, hem yolu daraltarak trafiği tehlikeli bir şekilde sıkıştırır hem de hızla gelen diğer sürücüler için beklenmedik bir engel oluşturur. Bu durum, ciddi kazalara yol açabileceği için park etmek kesinlikle yasaktır.
  • II- Geri gitmek: Bağlantı yolları tek yönlüdür ve trafik belirli bir yönde akar. Geri gitmek, trafik akışının tersine hareket etmek anlamına gelir ki bu, en tehlikeli trafik ihlallerinden biridir. Yola girmek üzere hızlanan bir araç, karşısında geri gelen bir araçla karşılaşırsa feci bir kaza meydana gelebilir. Bu nedenle geri gitmek kesinlikle yasaktır.
  • III- Duraklamak: Duraklamak, park etmekten daha kısa süreli olsa da bağlantı yollarında aynı derecede tehlikelidir. Yolcu indirmek veya bindirmek gibi kısa süreli duruşlar bile, arkadan gelen ve hızını ayarlamaya çalışan sürücüler için ani bir engel teşkil eder. Bu durum, zincirleme kazalara neden olabileceğinden, duraklamak da yasaktır.

Doğru Cevabın Açıklaması (d şıkkı)

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, bağlantı yollarında hem park etmek (I), hem geri gitmek (II), hem de duraklamak (III) trafik güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye attığı için yasaklanmıştır. Bu yolların tek amacı, trafiği aksatmadan ve tehlike yaratmadan ana yollara geçişi sağlamaktır. Bu nedenle, üç eylemi de içeren d) I, II ve III seçeneği doğru cevaptır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

  1. a) Yalnız I: Bu seçenek eksiktir. Sadece park etmenin yasak olduğunu belirtir, ancak geri gitmek ve duraklamak da aynı şekilde tehlikeli ve yasaktır.
  2. b) I ve II: Bu seçenek de eksiktir. Park etmenin ve geri gitmenin yasak olduğunu doğru bir şekilde belirtse de, en az onlar kadar tehlikeli olan duraklama yasağını göz ardı eder.
  3. c) II ve III: Bu seçenek de eksiktir. Geri gitmenin ve duraklamanın yasak olduğunu belirtirken, yine çok tehlikeli bir eylem olan park etme yasağını içermez.
Soru 16
Kaza anında araç dışına fırlama riskini azaltmak için araçlarda bulunan güvenlik sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
A
ASR
B
ABS
C
Emniyet kemeri
D
Hava yastığı
16 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, bir kaza sırasında sürücü ve yolcuların araçtan dışarı savrulmasını önleyen temel güvenlik sisteminin ne olduğu sorulmaktadır. Kaza anında oluşan şiddetli sarsıntı ve darbe, içerideki kişileri yerinden oynatabilir ve hatta camdan veya kapıdan dışarı fırlatabilir. Sorunun odak noktası, bu fırlama riskini en aza indiren donanımı bulmaktır.

Doğru cevap c) Emniyet kemeri seçeneğidir. Emniyet kemeri, bir kaza anında vücudunuzun koltukla bütünleşmesini sağlayan en birincil ve en etkili pasif güvenlik sistemidir. Vücudunuzu omuzdan ve kalçadan sıkıca sararak, çarpışmanın etkisiyle ileri, yana veya yukarı doğru savrulmanızı engeller. Bu sayede hem aracın içindeki sert yüzeylere (direksiyon, ön panel, cam vb.) çarpmanızın hem de en tehlikeli senaryo olan araç dışına fırlamanızın önüne geçer.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

  • Hava yastığı: Hava yastığı, emniyet kemerini tamamlayıcı bir sistemdir. Çarpışma anında çok hızlı bir şekilde şişerek başınız ve göğsünüz için bir yastık görevi görür ve sert yüzeylere çarpmanızı engeller. Ancak sizi koltuğunuza sabitlemez. Emniyet kemeri takılı değilse, hava yastığı tek başına araç dışına fırlamanızı önleyemez, hatta yanlış pozisyonda olduğunuz için ciddi yaralanmalara bile sebep olabilir.
  • ABS (Kilitlenme Karşıtı Fren Sistemi): ABS, bir aktif güvenlik sistemidir ve amacı kazayı önlemeye yardımcı olmaktır. Ani fren yapıldığında tekerleklerin kilitlenmesini engelleyerek sürücünün direksiyon hakimiyetini korumasını sağlar. Kaza anında yolcuyu korumaya yönelik bir işlevi yoktur; kaza öncesi kontrolü artırmaya odaklıdır.
  • ASR (Anti-Patinaj Sistemi): ASR de ABS gibi bir aktif güvenlik sistemidir. Aracın kalkış sırasında veya kaygan zeminlerde hızlanırken tekerleklerinin patinaj yapmasını, yani boşa dönmesini engeller. Bu sistem de aracın yol tutuşunu ve kontrolünü artırarak kazayı önlemeye çalışır, kaza anında yolcuyu sabitleme gibi bir görevi bulunmaz.

Özetle, ABS ve ASR gibi sistemler kazayı önlemeye çalışırken, emniyet kemeri ve hava yastığı kaza anında sizi korumaya çalışır. Araç dışına fırlamayı engelleyen temel ve en önemli sistem ise sizi koltuğunuza bağlayan emniyet kemeridir.

Soru 17
I. Traktörler II. Otomobiller III. Motorlu bisiklet ve motosikletler IV. Şehirler arası yolcu taşıyan otobüsler Yukarıda verilen araçların hangilerinde, ilk yardım çantası bulundurulması zorunludur?
A
I ve II 
B
II ve III
C
II ve IV 
D
III ve IV
17 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, Türkiye'deki Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre hangi araçlarda ilk yardım çantası bulundurmanın zorunlu olduğu sorgulanmaktadır. Bu, sürücülerin trafikte karşılaşabileceği acil durumlara hazırlıklı olması amacıyla getirilmiş önemli bir kuraldır. Soruyu doğru cevaplamak için hangi araçların bu kurala tabi olduğunu, hangilerinin ise muaf tutulduğunu bilmek gerekir.

Öncelikle, zorunlu olan araçları inceleyelim. II numaralı "Otomobiller" ve IV numaralı "Şehirler arası yolcu taşıyan otobüsler" ilk yardım çantası bulundurmak zorundadır. Yönetmeliğe göre, insan taşımak için kullanılan tüm motorlu taşıtlarda (otomobil, minibüs, otobüs vb.) bu çanta bulunmalıdır. Özellikle çok sayıda yolcu taşıyan otobüsler gibi araçlarda bu kural, olası bir kazada çok sayıda kişiye ilk müdahalenin yapılabilmesi için hayati önem taşır.

Şimdi de bu zorunluluktan muaf tutulan araçlara bakalım. I numaralı "Traktörler", temel olarak tarım ve iş makinesi olarak kabul edilir ve yolcu taşıma amaçlı olmadıkları için ilk yardım çantası bulundurma zorunluluğundan muaftır. Benzer şekilde, III numaralı "Motorlu bisiklet ve motosikletler" de yapıları gereği ilk yardım çantası taşımak için uygun ve güvenli bir alana sahip olmadıklarından bu zorunluluğun dışında tutulmuşlardır.

Bu bilgilere göre seçenekleri değerlendirelim:

  • a) I ve II: Bu seçenek yanlıştır, çünkü traktörlerde (I) ilk yardım çantası zorunlu değildir.
  • b) II ve III: Bu seçenek de yanlıştır, çünkü motorlu bisiklet ve motosikletlerde (III) bu zorunluluk yoktur.
  • c) II ve IV: Bu seçenek doğrudur. Hem otomobillerde (II) hem de şehirler arası yolcu taşıyan otobüslerde (IV) ilk yardım çantası bulundurulması yasal bir zorunluluktur.
  • d) III ve IV: Bu seçenek yanlıştır, çünkü motorlu bisiklet ve motosikletler (III) bu kuraldan muaftır.

Sonuç olarak, yönetmelik yolcu taşıma amacı güden dört tekerlekli araçların büyük çoğunluğunu kapsarken, özel amaçlı (traktör gibi) veya yapısal olarak uygun olmayan (motosiklet gibi) araçları bu kuralın dışında bırakmıştır. Bu nedenle doğru cevap II ve IV'ü içeren c seçeneğidir.

Soru 18
Şekildeki kara yoluna ne ad verilir?
A
Tali yol
B
Geçiş yolu
C
Bağlantı yolu
D
Bölünmüş yol
18 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, fotoğrafta gösterilen yolun trafik kurallarına göre hangi türe ait olduğunu bulmamız isteniyor. Resme dikkatlice baktığımızda, gidiş ve geliş yönlerinin birbirinden fiziksel bir ayırıcı (orta refüj) ile ayrıldığını görüyoruz. Bu özellik, yolun türünü belirlemedeki en önemli ipucudur.

Doğru cevap d) Bölünmüş yol seçeneğidir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre bölünmüş yol, bir yöndeki trafiğe ait taşıt yolunun bir ayırıcı ile belirli bir şekilde diğer yöndeki taşıt yolundan ayrılmasıyla meydana gelen karayoludur. Fotoğraftaki yolda, iki farklı yönde ilerleyen araçların arasına çim ve bariyerlerden oluşan bir ayırıcı konulmuştur. Bu yapı, karşı yönden gelen araçlarla kafa kafaya çarpışma riskini ortadan kaldırdığı için trafik güvenliğini önemli ölçüde artırır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

  • a) Tali yol: Tali yol, trafik yoğunluğu bakımından bağlandığı yoldan daha az öneme sahip olan yoldur. Genellikle ana yola bağlanırken "Yol Ver" veya "Dur" levhaları ile belirtilir. Fotoğraftaki yolun yapısı, onun tali mi yoksa ana yol mu olduğunu değil, fiziksel özelliğini göstermektedir. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
  • b) Geçiş yolu: Geçiş yolu, araçların bir mülke (örneğin bir benzin istasyonu, bir otopark veya bir tarla) girip çıkması için yapılmış özel yollardır. Fotoğrafta görülen yol, genel trafiğin aktığı uzun ve sürekli bir yol olup, bir mülke giriş çıkışı sağlayan kısa bir yol değildir.
  • c) Bağlantı yolu: Bağlantı yolu, kavşaklarda veya farklı karayollarını birbirine bağlayan kısa, genellikle tek yönlü yollardır (örneğin otoyol katılım ve ayrılma rampaları). Resimdeki yol ise bir kavşak kolu veya rampa değil, yolun ana gövdesini oluşturmaktadır.

Sonuç olarak, resimdeki yolun en belirgin özelliği, trafik yönlerini fiziksel olarak ayıran bir orta refüje sahip olmasıdır. Bu özellik, doğrudan bölünmüş yol tanımına uymaktadır. Bu nedenle doğru cevap "d" seçeneğidir.

Soru 19
Şekildeki trafik işareti aşağıdakilerden hangisini bildirir?
A
Yolda gizli buzlanma olabileceğini
B
Kaza sebebiyle yolun trafiğe kapatıldığını
C
Düşük banketli yol kesimine yaklaşıldığını
D
Yolda yapım, bakım veya onarım çalışması olduğunu
19 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, gösterilen trafik işaretinin anlamı sorulmaktadır. Trafik işaretlerini doğru bir şekilde tanımak ve ne anlama geldiklerini bilmek, hem ehliyet sınavında başarılı olmak hem de trafikte güvenli bir sürücü olmak için çok önemlidir. Bu işaret, sürücüleri ilerideki yol durumu hakkında önceden bilgilendiren bir uyarı levhasıdır.

Şekilde gördüğünüz işaret, kırmızı çerçeveli üçgen şekliyle bir tehlike uyarı işaretidir. Bu tür işaretlerin amacı, sürücüleri ileride karşılaşabilecekleri potansiyel bir tehlikeye karşı önceden uyarmak ve gerekli önlemleri almalarını sağlamaktır. İşaretin içindeki kürekle çalışan insan figürü, yolda insan emeğiyle yapılan bir faaliyete dikkat çeker.

Doğru cevap d) Yolda yapım, bakım veya onarım çalışması olduğunu seçeneğidir. Bu levha, sürücülere ilerleyen yol kesiminde yol yapımı, asfaltlama, tamirat, temizlik veya benzeri bir çalışma yapıldığını bildirir. Bu levhayı gören bir sürücü, hızını azaltmalı, çevresine karşı daha dikkatli olmalı ve yol üzerindeki işçilere veya iş makinelerine karşı hazırlıklı olmalıdır.

Peki, diğer seçenekler neden yanlıştır? Bunları da tek tek inceleyelim:
  • a) Yolda gizli buzlanma olabileceğini: Bu durum, tamamen farklı bir tehlike uyarı levhası ile bildirilir. Gizli buzlanma levhasının içinde genellikle bir kar tanesi (snowflake) sembolü bulunur. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
  • b) Kaza sebebiyle yolun trafiğe kapatıldığını: Yolun bir kaza veya başka bir sebeple kapatılması, genellikle "Girilmez" işareti, polis barikatları veya geçici yönlendirme levhaları ile belirtilir. Bu işaret yolun kapatıldığı anlamına gelmez, sadece üzerinde çalışma olduğunu ve dikkatli geçilmesi gerektiğini uyarır.
  • c) Düşük banketli yol kesimine yaklaşıldığını: Düşük banket, yol kenarındaki toprağın veya dolgunun yol seviyesinden daha alçakta olduğunu ifade eder. Bu durum, tekerleği yol kenarından aşağıya düşmüş bir otomobil figürü içeren farklı bir uyarı levhasıyla gösterilir. Bu nedenle bu seçenek de doğru değildir.

Özetle, kürekle çalışan insan figürü bulunan bu üçgen levha, her zaman yol çalışmasını ifade eder. Bu işareti gördüğünüzde hızınızı düşürmeniz, sollama yapmaktan kaçınmanız ve yol üzerindeki işaret ve işaretçilere uymanız hayati önem taşır.

Soru 20
Bir kavşakta geçiş üstünlüğüne sahip aracın sesli ve ışıklı uyarısını alan sürücü nasıl hareket etmelidir?
A
Olduğu yerde hemen durmalı
B
Derhal kavşağı boşaltarak yol vermeli
C
Işıklı trafik işaretine uymalı
D
Geriye dönerek beklemeli
20 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir sürücünün trafikteki en önemli kurallardan biri olan "geçiş üstünlüğü" durumunda nasıl davranması gerektiği test edilmektedir. Özellikle bir kavşak gibi birden fazla yolun kesiştiği ve kaza riskinin yüksek olduğu bir noktada, ambulans, itfaiye veya polis aracı gibi bir acil durum aracının sirenini ve ışıklarını fark ettiğinizde yapmanız gereken doğru hamle sorulmaktadır. Bu durum, hem sizin hem de trafikteki diğer insanların can güvenliği için hayati önem taşır.

Doğru Cevap: b) Derhal kavşağı boşaltarak yol vermeli

Bu seçeneğin doğru olmasının temel sebebi, acil durum araçlarının görevlerinin zamana karşı bir yarış olmasıdır. Bu araçların bir an önce hedeflerine ulaşması, bir hayatın kurtarılması veya bir felaketin önlenmesi anlamına gelebilir. Eğer bir kavşağın içindeyken bu uyarıyı alırsanız, yapmanız gereken en güvenli ve doğru hareket, kontrollü bir şekilde kavşağı tamamlayıp hemen yolun sağına yanaşarak acil durum aracına geçmesi için bir koridor oluşturmaktır. Bu davranış, "yaşam yolu" oluşturmanın temel prensibidir ve trafiği tıkamak yerine akışın devamını sağlayarak acil durum aracına yardımcı olur.

Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması:

  • a) Olduğu yerde hemen durmalı: Bu, yapılabilecek en tehlikeli hareketlerden biridir. Kavşağın tam ortasında aniden durmak, hem arkanızdan gelen araçların size çarpmasına neden olabilir hem de en önemlisi, geçmeye çalışan acil durum aracının yolunu tamamen tıkamış olursunuz. Amaç yolu kapatmak değil, tam tersine açmaktır.
  • c) Işıklı trafik işaretine uymalı: Normal şartlarda trafik ışıklarına uymak zorunludur. Ancak Karayolları Trafik Kanunu'na göre, geçiş üstünlüğüne sahip bir aracın sesli ve ışıklı uyarısı, trafik ışıklarından ve diğer trafik işaretlerinden daha önceliklidir. Yani, kırmızı ışık yanıyor olsa bile, eğer güvenli bir şekilde yapabiliyorsanız, kavşağı boşaltmak için kontrollü bir şekilde ilerlemeli ve acil durum aracına yol vermelisiniz.
  • d) Geriye dönerek beklemeli: Bu seçenek hem mantıksız hem de son derece tehlikelidir. Bir kavşakta geri manevra yapmak veya U dönüşü yapmaya çalışmak, trafiği kaosa sürükler ve büyük bir kaza riskine yol açar. Sürücülerden beklenen, her zaman sakin, öngörülebilir ve güvenli hareketler yapmalarıdır.

Özetle, bir kavşakta acil durum aracının sirenini duyduğunuzda panik yapmadan, güvenli bir şekilde kavşağı terk edip yolu açmanız gerekir. Bu, sadece bir sınav sorusunun doğru cevabı değil, aynı zamanda sorumlu bir sürücünün trafikteki en önemli görevlerinden biridir.

Soru 21
Sivas'tan hareket eden bir araç, haritada görüldüğü gibi önce Konya'ya oradan da Uşak'a gitmiştir. Bu durumda araç hangi yönlerde hareket etmiş olur?
A
Batı-Doğu
B
Kuzey-Güney
C
Güneybatı-Kuzeybatı
D
Kuzeybatı-Güneydoğu
21 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, bir aracın harita üzerinde yaptığı iki aşamalı bir yolculuk verilmiştir. İlk olarak Sivas'tan Konya'ya, ardından Konya'dan Uşak'a giden bu aracın hareket ettiği ana ve ara yönleri doğru bir şekilde belirlememiz istenmektedir. Bu tür soruları çözmek için her hareketin başlangıç noktasına hayali bir pusula yerleştirmek en kolay yöntemdir.

Yolculuğu iki ayrı bölümde inceleyelim:

  1. Birinci Hareket: Sivas'tan Konya'ya
    Haritaya baktığımızda, Sivas'ı merkez olarak kabul edersek Konya'nın Sivas'a göre hem aşağıda (güneyde) hem de solda (batıda) kaldığını görürüz. Bir hareket hem güneye hem de batıya doğru yapılıyorsa, bu yön Güneybatı olarak adlandırılır. Dolayısıyla, aracın ilk hareketi güneybatı yönündedir.
  2. İkinci Hareket: Konya'dan Uşak'a
    Şimdi başlangıç noktamızı Konya olarak almalıyız. Konya'yı merkez olarak kabul ettiğimizde, Uşak'ın Konya'ya göre hem yukarıda (kuzeyde) hem de solda (batıda) yer aldığını görürüz. Bir hareket hem kuzeye hem de batıya doğru yapılıyorsa, bu yön Kuzeybatı olarak adlandırılır. Bu nedenle, aracın ikinci hareketi kuzeybatı yönündedir.

Bu iki hareketi birleştirdiğimizde, aracın sırasıyla Güneybatı ve Kuzeybatı yönlerinde hareket ettiğini buluruz. Bu sonuç, "c) Güneybatı-Kuzeybatı" seçeneği ile tam olarak eşleşmektedir. Bu yüzden doğru cevap C şıkkıdır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

  • a) Batı-Doğu: Aracın hareketleri sadece yatay eksende (düz batı veya düz doğu) değildir. Hareketler hem dikey hem de yatay bileşenlere sahiptir. Ayrıca araç hiç doğuya gitmemiştir.
  • b) Kuzey-Güney: Aracın hareketleri sadece dikey eksende (düz kuzey veya düz güney) değildir. Her iki harekette de belirgin bir batı yönelimi vardır.
  • d) Kuzeybatı-Güneydoğu: Bu seçenek, yönleri tamamen yanlış vermektedir. İlk hareket güneybatı iken kuzeybatı denilmiş, ikinci hareket kuzeybatı iken güneydoğu denilmiştir. Bu şık, yönleri karıştıran adaylar için bir çeldiricidir.
Soru 22
Kavşaklarda araçların sağa ve sola dönüş kavisleri aşağıdakilerin hangisindeki gibi olmalıdır?
A
Sağa ve sola dar
B
Sağa ve sola geniş
C
Sağa dar, sola geniş
D
Sağa geniş, sola dar
22 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, bir aracın kavşaklarda dönüş yaparken izlemesi gereken yolun şekli, yani dönüş kavisinin nasıl olması gerektiği sorgulanmaktadır. Bu kural, hem sürücünün kendi güvenliği hem de trafikteki diğer araçların, yayaların ve bisikletlilerin güvenliği için hayati önem taşır. Doğru dönüş tekniği, kazaları önler ve trafik akışının düzenli olmasına yardımcı olur.

Doğru cevap olan c) Sağa dar, sola geniş seçeneğini ve diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu maddeler halinde inceleyelim.

Neden "Sağa Dar" Dönülmelidir?

  • Bir kavşakta sağa dönerken, aracınızı mümkün olduğunca yolun sağ tarafına yakın tutmalısınız. Dönüşe başlamadan önce sağ şeride geçmeli ve dönüşü tamamlarken de yine gideceğiniz yolun sağ şeridine girmelisiniz.
  • Bu "dar" veya "küçük" kavis, aracınızın gereksiz yere diğer şeritlere taşmasını engeller. Eğer sağa dönerken geniş bir kavis çizerseniz, istemeden solunuzdaki şeride girerek orada ilerleyen bir aracın yolunu kesebilir ve bir kazaya neden olabilirsiniz.
  • Ayrıca, dar bir dönüş yapmak, sağınızdan geçmeye çalışabilecek bisikletli veya motosikletliler için boşluk bırakmamanızı sağlar ve bu tür sıkışma kazalarını önler.

Neden "Sola Geniş" Dönülmelidir?

  • Sola dönüş, karşı yönden gelen trafiği kesmeyi gerektirdiği için daha dikkatli yapılması gereken bir manevradır. Sola dönerken, kavşağın ortasına doğru ilerlemeli ve karşıdan gelen şeridi geçtikten sonra dönüşünüzü yapmalısınız.
  • Bu "geniş" kavis, karşı yönden gelen ve düz giden veya sağa dönen araçların yoluna girmemenizi sağlar. Eğer sola dar bir kavisle dönerseniz, yani kavşağın ortasına gelmeden direksiyonu kırarsanız, karşı şeridi erken kesmiş olursunuz. Bu durum, "kural dışı dönüş" olarak kabul edilir ve karşıdan gelen bir araçla kafa kafaya çarpışma riskini doğurur.
  • Geniş kavisle dönerek, gireceğiniz yolun doğru şeridine (genellikle en sol şeridine) güvenli bir şekilde yerleşmiş olursunuz.

Diğer Seçenekler Neden Yanlıştır?

  1. a) Sağa ve sola dar: Sağa dar dönüş doğrudur, ancak sola dar dönüş yapmak, yukarıda açıklandığı gibi karşı yönden gelen trafiğin yolunu kesmek anlamına gelir ve çok tehlikelidir.
  2. b) Sağa ve sola geniş: Sola geniş dönüş doğrudur, fakat sağa geniş dönüş yapmak, yan şeride taşarak kazaya sebep olma riskini artırır.
  3. d) Sağa geniş, sola dar: Bu seçenek, güvenli sürüş kurallarının tam tersidir. Her iki dönüş manevrasını da tehlikeli ve hatalı bir şekilde tarif etmektedir.

Özetle, kavşaklarda güvenli bir sürüş için temel kural şudur: Sağa dönerken kendi şeridinizden ayrılmamak için dar bir kavisle, sola dönerken ise karşı trafiğin güvenliğini tehlikeye atmamak için geniş bir kavisle dönülmelidir. Bu kuralı aklınızda tutmak, ehliyet sınavında ve trafikteki sürüş hayatınızda size her zaman yardımcı olacaktır.

Soru 23
Araçların yüklenmesine ilişkin usullere göre, yolcu ve eşya taşımalarında kullanılan araçların her yılın hangi tarihleri arasında kış lastiği kullanması zorunludur?
A
1 Eylül - 1 Ocak
B
1 Ekim - 1 Şubat
C
1 Kasım - 1 Mart
D
1 Aralık - 1 Nisan
23 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, Türkiye'deki ticari araçlar için zorunlu kış lastiği uygulamasının hangi tarihler arasında geçerli olduğu sorulmaktadır. Bu kural, özellikle kış aylarında hava koşullarının ağırlaşmasıyla artan trafik kazalarını önlemek ve yol güvenliğini sağlamak amacıyla getirilmiştir. Sorunun doğru cevabı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından belirlenen resmi yönetmeliğe dayanmaktadır.

Doğru cevap d) 1 Aralık - 1 Nisan seçeneğidir. Türkiye'de şehirler arası karayollarında yolcu ve eşya taşıyan ticari araçlar için her yıl 1 Aralık ile takip eden yılın 1 Nisan tarihleri arasında kış lastiği kullanma zorunluluğu vardır. Bu tarihler, ülke genelinde kış şartlarının en yoğun yaşandığı, sıcaklıkların düştüğü, kar ve buzlanma riskinin en yüksek olduğu dönemi kapsayacak şekilde belirlenmiştir. Bu uygulama, araçların yol tutuşunu artırarak kayma ve kaza riskini önemli ölçüde azaltır.

Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta daha vardır. Belirtilen 1 Aralık - 1 Nisan tarihleri standart uygulama olmakla birlikte, illerin valilikleri, kendi bölgelerindeki hava ve iklim koşullarına göre bu süreyi değiştirme yetkisine sahiptir. Örneğin, kışın çok sert geçtiği bir ilde valilik kararıyla kış lastiği zorunluluğu daha erken bir tarihte başlatılabilir veya daha geç bir tarihte bitirilebilir. Ancak ehliyet sınavında genel ve resmi yönetmelik tarihi sorulduğu için doğru cevap her zaman 1 Aralık - 1 Nisan'dır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

  • a) 1 Eylül - 1 Ocak: Bu tarih aralığı yanlıştır, çünkü Eylül ayı Türkiye'nin büyük bir bölümünde hala sonbahar mevsimidir ve kış koşulları henüz başlamamıştır. Ayrıca bu aralık, kışın en çetin geçebileceği Şubat ve Mart aylarını kapsamamaktadır.
  • b) 1 Ekim - 1 Şubat: Ekim ayı da kış lastiği zorunluluğu için genellikle erken bir tarihtir. Bu seçenek, kış şartlarının devam edebileceği Mart ayını dışarıda bıraktığı için eksik ve yanlıştır.
  • c) 1 Kasım - 1 Mart: Bu seçenek doğru cevaba en yakın olanıdır ancak yine de yanlıştır. Yönetmelik, Mart ayının tamamında ve Nisan başında da hava koşullarının tehlikeli olabileceğini göz önünde bulundurarak zorunluluğu 1 Nisan'a kadar uzatmıştır. Bu nedenle 1 Mart'ta sona ermez.

Özetle, ehliyet sınavında bu soruyla karşılaştığınızda unutmamanız gereken resmi tarih aralığı 1 Aralık - 1 Nisan'dır. Bu bilgi, hem sınavdaki başarınız hem de ileride sorumlu bir sürücü olarak trafik güvenliğine katkıda bulunmanız açısından kritik öneme sahiptir.

Soru 24
Geçiş üstünlüğü hakkını kullanan araç sürücüsünün aşağıdakilerden hangisini yapması zorunludur?
A
Hız sınırlarına uyması
B
Trafik görevlisine bilgi vermesi
C
Işıklı trafik işaret cihazlarına uyması
D
Sesli ve ışıklı işaretleri birlikte kullanması
24 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, acil bir görev sırasında "geçiş üstünlüğü" hakkını kullanan bir ambulans, itfaiye veya polis aracı sürücüsünün, bu hakkı kullanırken uymak zorunda olduğu en temel kuralın ne olduğu sorulmaktadır. Geçiş üstünlüğü, bu araçlara trafikteki diğer araçlara göre öncelik tanır, ancak bu hak sınırsız değildir ve belirli sorumlulukları beraberinde getirir. Sorunun kilit noktası "zorunludur" kelimesidir; yani sürücünün kesinlikle yapması gereken eylemi bulmamız isteniyor.

Doğru Cevap: d) Sesli ve ışıklı işaretleri birlikte kullanması

Geçiş üstünlüğüne sahip bir aracın bu hakkı kullanabilmesi için görev halinde olduğunu diğer sürücülere ve yayalara açıkça bildirmesi gerekir. Trafikteki diğer insanların bu özel durumu fark edip yol vermelerini sağlamanın en etkili ve yasal yolu, hem gözle görülebilen (ışıklı işaretler, yani tepe lambaları/çakarlar) hem de duyulabilen (sesli işaretler, yani siren) uyarıcıları aynı anda kullanmaktır. Bu iki sistemin birlikte çalıştırılması, farklı koşullardaki (örneğin, müziği yüksek sesle dinleyen bir sürücü sireni duymayabilir ama ışığı görür) tüm yol kullanıcılarını uyarmayı hedefler ve bu nedenle yasalarla zorunlu kılınmıştır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
  • a) Hız sınırlarına uyması: Bu seçenek yanlıştır, çünkü geçiş üstünlüğünün temel amacı zaten acil bir duruma (hasta, yangın, olay yeri) mümkün olan en kısa sürede ulaşmaktır. Bu nedenle, bu araçlar görev halindeyken hız sınırlarına uymak zorunda değildir. Hız sınırlarına uysalardı, geçiş üstünlüğünün bir anlamı kalmazdı.
  • b) Trafik görevlisine bilgi vermesi: Bu seçenek de yanlıştır ve pratik değildir. Acil bir durumda olan bir ambulans şoförünün, yoldaki her trafik görevlisini durup bilgilendirmesi gibi bir zorunluluğu veya imkanı yoktur. Zaten sesli ve ışıklı işaretler, trafik görevlisi de dahil olmak üzere herkese durumun aciliyetini bildiren birer "bilgi verme" aracıdır.
  • c) Işıklı trafik işaret cihazlarına uyması: Bu seçenek yanlıştır. Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar, görev sırasında kırmızı ışıkta durmak veya trafik levhalarının getirdiği kısıtlamalara uymak zorunda değildir. Elbette kavşaktan geçerken can ve mal güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde yavaşlayıp kontrollü bir geçiş yapmaları gerekir, ancak ışıklara harfiyen uyma zorunlulukları yoktur.

Özetle, geçiş üstünlüğü hakkı, sürücüye hız limitlerini aşma ve kırmızı ışıkta geçme gibi ayrıcalıklar tanır. Ancak bu ayrıcalıkları güvenli bir şekilde kullanabilmesinin tek bir şartı vardır: Diğer tüm yol kullanıcılarını hem sesli (siren) hem de ışıklı (çakar) sistemlerle uyararak kendi varlığını ve aciliyetini belli etmek zorundadır. Bu, hem kendisinin hem de trafikteki diğer insanların güvenliği için en temel ve zorunlu kuraldır.

Soru 25
Tehlikeli eğimli yollarda karşılaşma hâlinde; çıkan aracın geçişi zorsa, inen aracın sürücüsü ne yapmalıdır?
A
Çıkan aracın geri gitmesini sağlamalı
B
Motoru durdurup, vitesi boşa alıp inmeli
C
Çıkan aracın sürücüsünü ikaz ederek yavaşlatmalı
D
Varsa sığınma cebine girmeli, yoksa sağa yanaşıp durmalı
25 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, trafiğin akıcı ve güvenli bir şekilde devam etmesi için kritik bir kural olan eğimli yollardaki geçiş üstünlüğü ilkesi sorgulanmaktadır. Dar bir yokuşta iki araç karşılaştığında, hangi sürücünün diğerine yol vermesi gerektiği ve bunu nasıl yapması gerektiği sorunun temelini oluşturur. Bu durum, sürücülerin hem kuralları bilmesini hem de tehlikeli bir durumu doğru yönetme becerisini ölçer.

Doğru cevap (d) Varsa sığınma cebine girmeli, yoksa sağa yanaşıp durmalı seçeneğidir. Bunun temel nedeni, fiziki ve trafik kurallarına dayalı mantığıdır. Yokuş yukarı çıkan bir aracın durup tekrar kalkış yapması, yokuş aşağı inen bir araca göre çok daha zordur. Çıkan araç, yer çekimine karşı mücadele ettiği için durduğunda geri kayma riski taşır ve kalkış için daha fazla motor gücüne ve sürücü becerisine ihtiyaç duyar. Bu nedenle trafik kuralları, bu zorluğu yaşayan sürücüye öncelik tanır. Yokuş aşağı inen sürücünün ise aracı durdurması ve tekrar hareket ettirmesi daha kolaydır. Bu yüzden inen sürücü, çıkan araca yol vermekle yükümlüdür ve bunu en güvenli şekilde, varsa sığınma cebine girerek veya yolun sağına yanaşıp durarak yapar.

Peki, diğer seçenekler neden yanlıştır? Onları da tek tek inceleyelim:
  • a) Çıkan aracın geri gitmesini sağlamalı: Bu seçenek, kuralın tam tersidir ve son derece tehlikelidir. Yokuş yukarı tırmanan bir aracı geri gitmeye zorlamak, sürücüyü çok zor bir duruma sokar. Araç geri kayabilir, motor stop edebilir ve sürücü aracın kontrolünü tamamen kaybedebilir. Geçiş üstünlüğü çıkan araçta olduğu için bu talepte bulunmak büyük bir kural ihlalidir.
  • b) Motoru durdurup, vitesi boşa alıp inmeli: Bu, bir sürücünün eğimli bir yolda yapabileceği en tehlikeli hareketlerden biridir. Vitesi boşa almak, aracın motor freninden faydalanmasını engeller ve tüm yükü fren sistemine bindirir. Motoru durdurmak ise hidrolik direksiyon ve fren destek sistemlerini devre dışı bırakır. Bu durumda araç hızla kontrolsüz bir şekilde yokuş aşağı kaymaya başlar ve durdurulması neredeyse imkânsız hale gelir.
  • c) Çıkan aracın sürücüsünü ikaz ederek yavaşlatmalı: Bu seçenek de mantıksızdır çünkü geçiş hakkı zaten yokuş çıkan araçtadır. Onun yavaşlamasına veya durmasına gerek yoktur; tam aksine, tırmanışı tamamlamak için belirli bir hız ve momentumu koruması gerekebilir. İnen sürücünün görevi, çıkan sürücüyü uyarmak değil, onun geçişini kolaylaştırmak için kenara çekilip yol vermektir.

Özetle, tehlikeli ve eğimli yollarda karşılaşıldığında öncelik her zaman yokuş yukarı çıkan araçtadır. Yokuş aşağı inen sürücünün sorumluluğu, güvenli bir şekilde kenara çekilerek (varsa sığınma cebine girerek) çıkan aracın geçişini sağlamaktır. Bu kural, hem sürüş fiziğinin getirdiği zorlukları dikkate alır hem de trafikteki güvenliği en üst seviyeye çıkarmayı hedefler.

Soru 26
Aşağıdaki trafik işaretlerinden hangisi yükseklik anlamında gabari sınırlamasının olduğunu bildirir?
A
B
C
D
26 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, sürücülere bir yolda izin verilen maksimum araç yüksekliğini bildiren trafik işaretinin hangisi olduğu sorulmaktadır. "Gabari" kelimesi, bir aracın yolda güvenli bir şekilde seyredebilmesi için izin verilen azami genişlik, yükseklik ve uzunluk ölçülerini ifade eder. Soru, bu ölçülerden özellikle yükseklik ile ilgili olanını bulmamızı istemektedir.

Doğru cevap C seçeneğidir. Bu trafik işareti, "Yüksekliği 3,50 metreden fazla olan taşıt giremez" anlamına gelir. İşaretin üzerindeki sayı, izin verilen maksimum yüksekliği metre cinsinden belirtir. Levhadaki okların dikey (yukarı ve aşağı) yönde olması, bu kısıtlamanın aracın yüksekliği ile ilgili olduğunu net bir şekilde gösterir. Bu levha genellikle alçak köprü, tünel, alt geçit veya kapalı otopark girişleri gibi yerlerde bulunur ve yüksek araçların bu yapılara çarparak hasar görmesini veya sıkışmasını engeller.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
  • A seçeneği: Bu işaret, "Yüklü ağırlığı 7 tondan fazla olan taşıt giremez" anlamına gelir. Bu bir ağırlık sınırlamasıdır ve aracın toplam kütlesiyle ilgilidir, yüksekliğiyle değil. Genellikle taşıma kapasitesi düşük olan köprü veya yollardan önce kullanılır.

  • B seçeneği: Bu işaret, "Uzunluğu 10 metreden fazla olan taşıt giremez" anlamına gelir. Bu bir uzunluk gabarisi sınırlamasıdır. Özellikle keskin virajların veya dar manevra alanlarının olduğu yollarda, uzun araçların (kamyon, otobüs, tır gibi) dönüş yapamayacağı yerlerde kullanılır. Soruda ise yükseklik sorulmaktadır.

  • D seçeneği: Bu işaret, "Genişliği 2,30 metreden fazla olan taşıt giremez" anlamına gelir. Bu bir genişlik gabarisi sınırlamasıdır. Levhadaki okların yatay (sağ ve sol) yönde olması, kısıtlamanın aracın genişliği ile ilgili olduğunu belirtir. Genellikle dar yollar, yol yapım çalışmaları veya dar köprü geçişleri gibi yerlerde bulunur.

Özetle, gabari sınırlaması levhalarını birbirinden ayırmanın en kolay yolu okların yönüne bakmaktır. Dikey oklar yüksekliği, yatay oklar genişliği, aracın bütününü gösteren levha ise uzunluğu ifade eder. Bu nedenle, yükseklik sınırlamasını bildiren işaret C seçeneğindeki işarettir.

Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi, otomobillerde bulundurulması gereken zorunlu malzeme ve gereçlerden biri değildir?
A
Üçgen reflektör
B
İlk yardım çantası
C
Yangın söndürme cihazı
D
Sarı ışıklı, dönerli uyarı lambası
27 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir otomobilde yasal olarak bulundurulması zorunlu olan ve olmayan malzemeler arasındaki farkı bilmemiz istenmektedir. Soru kökünde "zorunlu malzeme ve gereçlerden biri değildir" ifadesine dikkat etmek çok önemlidir. Bu, şıklarda yer alan dört maddeden üçünün zorunlu, birinin ise zorunlu olmadığını ve bizim o zorunlu olmayanı bulmamız gerektiğini gösterir.

Doğru Cevap: d) Sarı ışıklı, dönerli uyarı lambası

Bu seçeneğin doğru cevap olmasının sebebi, sarı ışıklı dönerli lambaların standart binek otomobiller için zorunlu bir donanım olmamasıdır. Bu tür uyarı lambaları; traktörler, yol yapım ve bakım araçları, kurtarıcı (çekici) araçlar ve tarım makineleri gibi özel amaçlı ve yavaş hareket eden taşıtlar tarafından kullanılır. Amaçları, trafikteki diğer sürücüleri kendi varlıkları, yavaş hızları veya yaptıkları özel iş konusunda uyarmaktır. Normal bir otomobil sürücüsünün bu lambayı aracında bulundurma veya kullanma zorunluluğu yoktur.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu, yani neden zorunlu donanımlar olduklarını inceleyelim:

  • a) Üçgen reflektör: Bu, bir kaza veya arıza durumunda aracın önüne ve arkasına (genellikle yerleşim yeri içinde 30 metre, dışında 150 metre mesafeye) konulması gereken çok önemli bir güvenlik malzemesidir. Diğer sürücüleri yolda duran bir araç olduğu konusunda uyararak olası yeni kazaları önler. Bu nedenle her otomobilde en az 2 adet bulundurulması yasal bir zorunluluktur.

  • b) İlk yardım çantası: Trafik kazalarında veya herhangi bir acil durumda, sağlık ekipleri gelene kadar yaralılara ilk müdahaleyi yapabilmek için gerekli malzemeleri içerir. İçerisinde sargı bezi, flaster, antiseptik solüsyon gibi temel tıbbi malzemeler bulunur. Can güvenliği açısından kritik bir öneme sahip olduğu için tüm motorlu taşıtlarda (motosiklet ve motorlu bisiklet hariç) bulundurulması zorunludur.

  • c) Yangın söndürme cihazı: Araçlarda çıkabilecek küçük çaplı yangınlara (özellikle motor veya elektrik aksamı kaynaklı) anında müdahale edebilmek için gereklidir. Otomobillerde sürücünün hemen ulaşabileceği bir yerde (genellikle sürücü koltuğunun altında) 1 adet 1 kg'lık yangın söndürme cihazının bulundurulması zorunludur. Bu cihaz, yangının büyümesini engelleyerek hem can hem de mal kaybını önleyebilir.

Özetle, üçgen reflektör, ilk yardım çantası ve yangın söndürme cihazı tüm otomobiller için hayati öneme sahip ve yasalarla zorunlu kılınmış güvenlik ekipmanlarıdır. Sarı ışıklı dönerli lamba ise sadece belirli türdeki özel amaçlı araçlar için geçerli bir donanımdır. Bu nedenle, otomobillerde bulundurulması zorunlu olmayan malzeme "Sarı ışıklı, dönerli uyarı lambası"dır.

Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi, trafik kazası sırasında sürücü ve yolcunun taşıttan dışarı fırlamasını ya da başını çarpmasını önler?
A
Engel işareti 
B
Çekme halatı
C
Boyun korsesi 
D
Emniyet kemeri
28 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir trafik kazası esnasında araç içindeki kişileri koruyan temel güvenlik donanımının ne olduğu sorulmaktadır. Sorunun odak noktası, çarpışma anında vücudun savrulmasını engelleyerek kişiyi koltuğunda sabit tutan ve böylece ciddi yaralanmaların önüne geçen sistemdir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.

d) Emniyet kemeri: Bu seçenek doğru cevaptır. Emniyet kemeri, bir kaza anında sürücü ve yolcuları koltuklarına sabitleyen en temel pasif güvenlik sistemidir. Çarpışmanın şiddetiyle vücudun kontrolsüz bir şekilde ileri, yana veya yukarı doğru fırlamasını engeller. Bu sayede kişinin başını direksiyona, ön panele veya cama çarpmasının ve en önemlisi araçtan dışarı fırlamasının önüne geçer. Emniyet kemeri, hayat kurtaran en önemli icatlardan biridir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

  • a) Engel işareti: Engel işareti, yolda kalan arızalı veya kaza yapmış bir aracın arkasına, diğer sürücüleri uyarmak amacıyla konulan üçgen reflektördür. Amacı, kaza sonrasında başka kazaların olmasını önlemektir. Araç içindeki kişileri kaza sırasında koruyucu bir işlevi yoktur.
  • b) Çekme halatı: Çekme halatı, arızalanan veya kaza yapan bir aracı başka bir araçla çekmek için kullanılan bir malzemedir. Bir güvenlik donanımı değil, bir yardım ve kurtarma aracıdır. Kaza anında yolcuları korumakla hiçbir ilgisi bulunmamaktadır.
  • c) Boyun korsesi: Boyun korsesi, bir kaza sonrasında, boyun ve omurga yaralanması şüphesi olan kazazedeye, ilk yardım ekipleri tarafından takılan tıbbi bir malzemedir. Amacı, mevcut yaralanmanın daha da kötüleşmesini engellemektir. Kaza anında yaralanmayı önleyici bir donanım değildir, kaza sonrası müdahale için kullanılır.

Özetle, soru bir kaza anında koruma sağlayan donanımı sormaktadır. Emniyet kemeri bu işlevi yerine getiren tek seçenektir. Diğer şıklar ise ya kaza sonrasında kullanılan (engel işareti, çekme halatı, boyun korsesi) ya da tamamen farklı amaçlara hizmet eden araçlardır.

Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi iki yönlü trafik işaret levhasıdır?
A
B
C
D
29 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, sürücülere ilerideki yolun tek yönlü bir yoldan çıkıp hem gidiş hem de gelişin olduğu bir yola dönüştüğünü bildiren tehlike uyarı işaretinin hangisi olduğu sorulmaktadır. Bu işaret, özellikle tek yönlü yollardan veya bölünmüş yolların sonundan iki yönlü trafiğin başladığı kesimlere girerken sürücüleri uyarmak için kullanılır. Sürücünün bu levhayı gördüğünde, karşıdan araç gelebileceğini bilerek daha dikkatli olması ve yolun sağından gitmeye özen göstermesi gerekir.

Doğru Cevap: a) seçeneğidir. Bu levha, "İki Yönlü Trafik" tehlike uyarı işaretidir. Üçgen şekli, ileride bir tehlike olduğunu bildirir. İçindeki zıt yönlü iki ok ise, girilmekte olan yol kesiminde trafiğin her iki yönde de aktığını, yani karşıdan araç gelebileceğini ifade eder. Bu nedenle sürücüler, bu levhayı gördüklerinde şeritlerini terk etmemeli ve karşı yönden gelen trafiğe karşı hazırlıklı olmalıdırlar.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

  • b) seçeneği: Bu levha, "Karşıdan Gelene Yol Ver" anlamında bir trafik tanzim işaretidir. Yuvarlak şekli, bir yasaklama veya kısıtlama bildirdiğini gösterir. Genellikle trafiğin daraldığı (köprü, menfez, yol çalışması gibi) ve iki aracın aynı anda geçemeyeceği yerlerde bulunur. Bu işareti gören sürücü, karşıdan gelen araca geçiş önceliği vermek zorundadır.
  • c) seçeneği: Bu levha, "İki Yönlü Yolda Karşıdan Gelene Göre Öncelik" anlamında bir bilgi işaretidir. Kare veya dikdörtgen şeklindeki levhalar genellikle bilgi verir. Bu işaret, 'b' seçeneğindeki levhanın tam tersi anlama gelir ve daralan yolun diğer ucunda bulunur. Bu işareti gören sürücünün karşıdan gelen araca göre geçiş önceliği vardır.
  • d) seçeneği: Bu levha, "Sağdan Ana Yola Giriş" (veya Sağdan Tali Yol Kavşağı) tehlike uyarı işaretidir. İleride sağ taraftan tali bir yoldan ana yola katılım olacağını ve bu nedenle dikkatli olunması gerektiğini bildirir. Bu levhanın, yolun tek yönlü veya çift yönlü olmasıyla doğrudan bir ilgisi yoktur; sadece bir kavşak veya birleşme noktası hakkında uyarır.
Soru 30
Aşağıdaki trafik tanzim işaretlerinden hangisi “taşıt trafiğine kapalı yol” anlamındadır?
A
B
C
D
30 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, sürücülerden verilen trafik tanzim işaretleri arasından "taşıt trafiğine kapalı yol" anlamını taşıyan levhayı bulmaları istenmektedir. Trafik tanzim işaretleri, trafiği düzenlemek, yasaklamalar ve kısıtlamalar getirmek amacıyla kullanılır ve sürücülerin bu işaretlerin anlamlarını bilmesi hayati önem taşır. Soruyu doğru cevaplamak için her bir seçenekteki levhanın ne anlama geldiğini inceleyelim.

Doğru cevap a) seçeneğidir. Bu levha "Girişi Olmayan Yol" işaretidir. Genellikle tek yönlü yolların ters istikametine veya araçların girmesinin yasak olduğu alanların başına konulur. Bu işareti gören bir sürücü, bulunduğu yönden bu yola hiçbir motorlu veya motorsuz taşıtla giremeyeceğini anlamalıdır. Soru kökünde istenen "taşıt trafiğine kapalı yol" ifadesini en genel ve kapsayıcı şekilde karşılayan işaret budur, çünkü herhangi bir araç türü ayrımı yapmaksızın tüm taşıtların girişini yasaklar.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
  • b) seçeneği: Bu levha, üzerinde otomobil figürü bulunan bir yasaklama işaretidir. Anlamı "Otomobil Girişi Yasak" demektir. Bu işaret, ilgili yola sadece otomobillerin giremeyeceğini belirtir. Ancak motosikletler, kamyonlar veya otobüsler gibi diğer motorlu taşıtlar bu yola girebilir. Dolayısıyla bu işaret, yolu tüm taşıt trafiğine kapatmaz.
  • c) seçeneği: Bu levhada motosiklet figürü yer almaktadır. Anlamı "Motosiklet Girişi Yasak" demektir. Bu yasaklama sadece motosikletler için geçerlidir; otomobiller, kamyonetler ve diğer araçlar bu yola girebilir. Bu nedenle, yolu bütün taşıt trafiğine kapatan bir işaret değildir.
  • d) seçeneği: Üzerinde kamyon figürü bulunan bu levha ise "Kamyon Girişi Yasak" anlamına gelir. Bu işaret, genellikle belirli bir ağırlığın üzerindeki veya boyutları nedeniyle girmesi sakıncalı olan kamyonların bir yola veya bölgeye girişini engellemek için kullanılır. Otomobil, motosiklet gibi diğer taşıtlar için bir kısıtlama getirmez. Bu sebeple bu seçenek de yanlıştır.

Özetle, soruda istenen "taşıt trafiğine kapalı yol" anlamı, herhangi bir araç ayrımı yapmadan tüm taşıtların girişini yasaklayan genel bir ifadedir. Seçenekler arasında bu genel yasağı en iyi ifade eden işaret a) seçeneğindeki "Girişi Olmayan Yol" levhasıdır. Diğer seçenekler ise sadece belirli türdeki araçlar için bir yasaklama getirdiğinden yanlış cevaplardır.

Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi, araç geçmede uyulması gereken kurallardan biri değildir?
A
Öndeki aracın işaretini beklemek
B
Başka araç tarafından geçilmiyor olmak
C
Karşı yönden gelen trafiği kontrol etmek
D
Geçmeden önce sola dönüş ışığını yakmak
31 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, trafikte araç sollarken uyulması gereken kurallar listesinde bulunmayan, yani yapılması yanlış veya gereksiz olan davranışı bulmamız istenmektedir. Soru, "hangisi... biri değildir?" şeklinde sorulduğu için, şıklarda yer alan üç doğru kuralı eleyip, kural olmayan seçeneği işaretlemeliyiz.

Doğru Cevap: a) Öndeki aracın işaretini beklemek

Doğru cevabın 'a' şıkkı olmasının sebebi, sollama yaparken sorumluluğun tamamen sollamayı yapan sürücüye ait olmasıdır. Karayolları Trafik Kanunu'na göre, öndeki aracın sürücüsünün sollamaya izin vermek gibi bir zorunluluğu veya size yol göstermek için işaret verme gibi bir görevi yoktur. Aksine, öndeki sürücünün vereceği bir işarete güvenerek sollama yapmak, sürücünün kendi dönüşü için sinyal veriyor olabileceği veya durumu yanlış değerlendirmiş olabileceği için çok tehlikelidir. Güvenli bir sollama için tüm kontrolleri kendiniz yapmalısınız.

Diğer seçeneklerin neden yanlış (yani neden uyulması gereken kurallar) olduğuna bakalım:

  • b) Başka araç tarafından geçilmiyor olmak: Bu, sollama yapmadan önce uyulması gereken temel güvenlik kurallarından biridir. Sollamaya başlamadan önce aynalarınızı kontrol ederek arkanızdan gelen bir başka aracın sizi sollamaya başlamadığından kesinlikle emin olmalısınız. Eğer arkanızdaki araç sollamaya başlamışsa, onun manevrasını tamamlamasını beklemek zorundasınız. Aksi takdirde zincirleme kazalara yol açabilirsiniz.
  • c) Karşı yönden gelen trafiği kontrol etmek: Bu, sollama manevrasının en kritik adımıdır. Sola geçmeden önce, karşı şeridin sollamayı güvenli bir şekilde tamamlayacak kadar boş olduğundan emin olmalısınız. Karşıdan gelen aracın hızı ve mesafesi doğru hesaplanmalıdır, çünkü yanlış bir zamanlama, kafa kafaya çarpışma gibi en tehlikeli kaza türlerinden birine sebep olabilir.
  • d) Geçmeden önce sola dönüş ışığını yakmak: Sinyal vermek, trafikteki diğer sürücülerle iletişim kurmanın en temel yoludur. Sollama yapma niyetinizi, şerit değiştirmeden yeterli bir süre önce sol sinyalinizi yakarak hem arkanızdaki hem de önünüzdeki sürücülere bildirmek zorundasınız. Bu, onların da sizin yapacağınız hamleye göre pozisyon almalarını sağlar ve olası bir karmaşayı önler.

Özetle, güvenli bir sollama için arkanızı, karşı şeridi ve önünüzü kontrol etmeli, niyetinizi sinyal vererek belli etmelisiniz. Ancak öndeki aracın size yol vermesini veya işaretini beklemek, trafik kuralları arasında yer alan bir davranış değildir ve oldukça tehlikelidir.

Soru 32
Şekildeki kara yolu bölümünde sürücülerin aşağıdakilerden hangisini yapması doğrudur?
A
Hızını azaltması
B
Hız sınırını aşması
C
Önündeki aracı geçmesi
D
Takip mesafesini azaltması
32 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, sürücünün resimde gördüğü trafik levhası ve yol durumuna göre nasıl bir davranış sergilemesi gerektiği sorgulanmaktadır. Doğru ve güvenli sürüş tekniğini belirlemek için öncelikle resimdeki uyarı levhasını ve yolun durumunu doğru analiz etmemiz gerekir.

Resimde gördüğümüz sarı zeminli, eşkenar dörtgen şeklindeki levha bir tehlike uyarı işaretidir. İçindeki piktogram, tekerleklerinden iz bırakan kayan bir aracı göstermektedir. Bu levhanın anlamı "Kaygan Yol"dur. Sürücüye, ilerideki yol kesiminin yağmur, kar, buz, dökülmüş yağ veya benzeri nedenlerle kaygan olabileceği ve dikkatli olması gerektiği konusunda önceden uyarıda bulunur.

Kaygan bir yol yüzeyi, lastiklerin yola tutunma kabiliyetini (aderans) ciddi şekilde azaltır. Bu durum, aracın kontrolünü zorlaştırır, fren mesafesini uzatır ve ani manevralarda savrulma riskini artırır. Bu nedenle, sürücünün bu tür bir yola yaklaşırken alması gereken en temel ve en önemli önlem, aracın kontrolünü kaybetmemek için hızını düşürmektir.

Seçeneklerin Değerlendirilmesi

  • a) Hızını azaltması: Bu seçenek doğrudur. Kaygan yol levhasını gören bir sürücünün yapması gereken ilk şey, güvenli bir seviyeye kadar yavaşlamaktır. Düşük hız, hem olası bir tehlike anında durmak için daha fazla zaman tanır hem de aracın yol tutuşunu artırarak savrulma riskini en aza indirir.
  • b) Hız sınırını aşması: Bu seçenek kesinlikle yanlıştır. Hız sınırını aşmak her koşulda yasak ve tehlikelidir. Kaygan bir yolda hız sınırını aşmak, adeta bir kazaya davetiye çıkarmaktır, çünkü araç kontrolü neredeyse imkânsız hale gelir.
  • c) Önündeki aracı geçmesi (Sollama yapması): Bu seçenek yanlıştır. Sollama, hızlanma ve şerit değiştirme gibi riskli manevralar içerir. Kaygan bir zeminde bu tür ani manevralar yapmak, aracın kaymasına ve sürücünün kontrolü kaybetmesine neden olabilir. Bu nedenle, kaygan yol kesimlerinde sollama yapmaktan kaçınılmalıdır.
  • d) Takip mesafesini azaltması: Bu seçenek de kesinlikle yanlıştır ve çok tehlikelidir. Kaygan yolda fren mesafesi normal bir yola göre çok daha fazla uzar. Bu yüzden sürücü, önündeki araçla arasındaki mesafeyi azaltmak yerine tam tersine artırmalıdır. Böylece, öndeki aracın ani bir fren yapması durumunda durmak için yeterli mesafeye sahip olur.

Özetle; "Kaygan Yol" uyarı levhası, sürücüyü potansiyel bir tehlikeye karşı uyarır. Bu durumda sürücünün alması gereken en doğru ve güvenli önlem, aracın kontrolünü sağlamak ve fren mesafesini hesaba katarak hızını azaltmaktır.

Soru 33
Şekildeki trafik işareti aşağıdakilerden hangisini bildirir?
A
Kamyon garajını
B
Kamyonun giremeyeceğini
C
Kamyon için geçme yasağının sona erdiğini
D
Tehlikeli madde taşıyan taşıtın giremeyeceğini
33 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, size sunulan trafik işaret levhasının hangi anlama geldiğini bulmanız istenmektedir. Bu tür sorular, ehliyet sınavında trafik işaretlerini ne kadar iyi tanıdığınızı ve anladığınızı ölçmek için sorulur. İşaretin şekli, rengi ve içindeki sembol, anlamını çözmek için kilit ipuçlarıdır.

Doğru cevap b) Kamyonun giremeyeceğini seçeneğidir. Şimdi bu levhayı ve neden bu anlama geldiğini detaylıca inceleyelim. Trafik tanzim işaretleri grubunda yer alan bu levha, yuvarlak şekli ve kırmızı çerçevesiyle bir yasaklama veya kısıtlama bildirir. İçerisindeki kamyon figürü ise bu yasağın hangi araç türü için geçerli olduğunu açıkça belirtir. Bu iki unsuru birleştirdiğimizde, levhanın net anlamı "Kamyon Giremez" olmaktadır ve bu yola kamyonların girişinin yasak olduğunu ifade eder.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu anlamak da konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.

  • a) Kamyon garajını: Bu seçenek yanlıştır. Kamyon garajı, park yeri gibi bilgilendirici levhalar genellikle yasaklama bildiren kırmızı çerçeveli ve yuvarlak değil, mavi zeminli ve kare veya dikdörtgen şeklinde olur. Bu tür levhalar bir yasaklama değil, bir hizmet veya imkan hakkında bilgi verir.
  • c) Kamyon için geçme yasağının sona erdiğini: Bu seçenek de yanlıştır. Bir yasağın sona erdiğini bildiren levhalar, genellikle yasaklama levhasının aynısının gri veya beyaz zeminli olup üzerinde baştan başa uzanan siyah bir çizgi bulunmasıyla belirtilir. Ayrıca, kamyonlar için sollama yasağı levhası, üzerinde kırmızı bir kamyon ve siyah bir otomobil figürü içerir; bu sorudaki levhadan farklıdır.
  • d) Tehlikeli madde taşıyan taşıtın giremeyeceğini: Bu seçenek de doğru değildir. Tehlikeli madde taşıyan araçların bir yola giremeyeceğini belirten özel bir levha vardır. Bu levhada, genellikle turuncu renkli bir kamyon kasası figürü bulunur ve bu, taşınan yükün özel bir niteliğe sahip olduğunu vurgular. Sorudaki işaret ise genel olarak tüm kamyonları kapsar.
Soru 34

• Gözlerini açık tutmakta zorlanıyorsa

• Dalıyor ya da dikkatini toplayamıyorsa

Araç kullanırken yukarıda verilen belirtilerin sürücüde sezilmesi halinde aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

A
Mola verilmeli
B
Yola devam edilmeli
C
Gözler ovuşturulmalı
D
Baş dik tutulmaya çalışılmalı
34 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, araç kullanırken yorgunluk ve uykusuzluğun en belirgin işaretleri verilmiş ve bu durumda sürücünün yapması gereken en doğru ve güvenli davranışın ne olduğu sorulmuştur. Soruda listelenen belirtiler (gözlerini açık tutmakta zorlanma, dalma, dikkatini toplayamama) sürücünün direksiyon başında uyuyakalma riskiyle karşı karşıya olduğunu gösteren çok ciddi tehlike sinyalleridir. Bu durum, hem sürücünün kendi can güvenliği hem de trafikteki diğer insanların can güvenliği için büyük bir tehdit oluşturur.

a) Mola verilmeli: Bu seçenek doğru cevaptır. Soruda belirtilen yorgunluk ve uyku hali, sürücünün tepki verme süresini yavaşlatır, karar verme yeteneğini bozar ve "mikro uyku" olarak bilinen, saniyelik uykuya dalma anlarına neden olabilir. Bu belirtiler fark edildiği anda yapılması gereken tek güvenli hareket, aracı derhal güvenli bir yere (dinlenme tesisi, park alanı vb.) çekip dinlenmek için mola vermektir. Bu mola, kısa bir uyku veya sadece dinlenerek vücudun ve zihnin kendine gelmesini sağlar ve kazaları önler.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

  • b) Yola devam edilmeli: Bu, yapılabilecek en tehlikeli ve yanlış davranıştır. Yorgunluk belirtilerini görmezden gelerek yola devam etmek, sürücünün direksiyon başında uyuyakalma ve ölümcül bir kazaya neden olma riskini en üst düzeye çıkarır. Sürücülük, tam bir dikkat ve konsantrasyon gerektirir; bu belirtilerle yola devam etmek kesinlikle kabul edilemez.
  • c) Gözler ovuşturulmalı: Gözleri ovuşturmak veya cama soğuk su çarpmak gibi eylemler, yorgunluğa karşı sadece saniyeler süren, geçici ve aldatıcı bir rahatlama sağlar. Vücudun uyku ihtiyacını ortadan kaldırmaz ve yorgunluğun asıl nedenini çözmez. Bu tür geçici çözümlere güvenerek yola devam etmek, sürücüyü sahte bir güvenlik hissine kaptırarak tehlikeyi daha da artırır.
  • d) Baş dik tutulmaya çalışılmalı: Bu davranış, sürücünün uykuya karşı fiziksel bir mücadele verdiğini gösterir ve aslında tehlikenin ne kadar büyük olduğunun bir kanıtıdır. Eğer bir sürücü başını dik tutmak için özel bir çaba sarf etmek zorunda kalıyorsa, bu durum bilincini kaybetmek üzere olduğunun açık bir işaretidir. Bu, bir çözüm değil, tehlikenin kendisidir.

Özetle, araç kullanırken yorgunluk ve uyku hali belirtileri ciddiye alınması gereken hayati uyarılardır. Bu durumda yapılması gereken tek doğru ve sorumlu davranış, güvenli bir şekilde durup mola vermektir. Unutmayın ki yorgun bir şekilde araç kullanmak, en az alkollü araç kullanmak kadar tehlikelidir.

Soru 35
Şekildeki gibi kontrolsüz kavşakta karşılaşan araçların geçiş hakkı sıralaması nasıl olmalıdır?
A
1 - 2 - 3
B
2 - 1 - 3
C
3 - 1 - 2
D
3 - 2 - 1
35 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, herhangi bir trafik ışığı, trafik levhası veya trafik polisi bulunmayan, yani kontrolsüz bir kavşakta karşılaşan üç aracın geçiş önceliği sıralamasının nasıl olması gerektiği sorulmaktadır. Bu tür kavşaklarda geçiş hakkını belirleyen temel kurallar vardır ve bu kuralları doğru bir şekilde uygulayarak soruyu çözebiliriz.

Kontrolsüz kavşaklarda geçiş hakkı sıralamasını belirlerken uymamız gereken en temel ve önemli kural, "sağdaki araca yol verme" kuralıdır. Bu kurala göre, bütün sürücüler kavşağa geldiklerinde kendi sağlarında bulunan araca geçiş hakkı tanımak zorundadır. Bir diğer önemli kural ise, dönüş yapan araçların, düz gitmekte olan araçlara yol vermesi gerektiğidir. Ancak bu soruyu en net şekilde "sağdaki araca yol verme" kuralıyla çözebiliriz.

Şimdi bu kuralı şekildeki araçlara adım adım uygulayalım:
  • Öncelikle 3 numaralı kamyonete bakalım. Kamyonetin sağ tarafındaki yol boştur. Yani sağından gelen bir araç yoktur. Bu nedenle, diğer araçlara göre geçiş önceliği ondadır. İlk geçmesi gereken araç 3 numaralı kamyonettir.
  • 3 numaralı araç kavşaktan geçtikten sonra geriye 1 ve 2 numaralı araçlar kalır. Şimdi bu iki araç için kuralı tekrar uygulayalım. 1 numaralı motosikletin sağında 2 numaralı otomobil bulunmaktadır. Bu durumda 1 numaralı motosiklet, sağındaki 2 numaralı araca yol vermelidir. Dolayısıyla, ikinci geçmesi gereken araç 2 numaralı otomobildir.
  • En sona ise, hem 3 numaralı aracı hem de sağındaki 2 numaralı aracı beklemek zorunda olan 1 numaralı motosiklet kalır. Bu yüzden motosiklet en son geçecektir.

Bu adımları birleştirdiğimizde, araçların kavşaktan geçiş hakkı sıralaması 3 - 2 - 1 şeklinde olmalıdır. Bu nedenle doğru cevap d) 3 - 2 - 1 seçeneğidir. Diğer seçenekler bu temel trafik kuralına uymadığı için yanlıştır. Örneğin, '1-2-3' seçeneği yanlıştır çünkü 1 numaralı araç, sağındaki 2 numaralı araca yol vermek zorundadır ve ilk geçemez. '2-1-3' seçeneği de yanlıştır çünkü 2 numaralı araç da sağındaki 3 numaralı araca yol vermekle yükümlüdür.

Soru 36
I- Akü kontrolü II- Lastik kontrolü III- Antifriz kontrolü Yukarıdakilerden hangileri aracın kış koşullarına hazırlanmasında alınması gereken önlemlerdendir?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
36 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, aracımızı zorlu kış şartlarına hazırlarken hangi temel kontrollerin yapılması gerektiği sorgulanmaktadır. Kış aylarında hava sıcaklıklarının düşmesi, kar ve buzlanma gibi olaylar aracın performansını ve sürüş güvenliğini doğrudan etkiler. Bu nedenle, kışa girmeden önce yapılacak bazı temel bakımlar hayati önem taşır.

Soru metninde verilen önlemleri tek tek inceleyerek neden kış hazırlığı için gerekli olduklarını anlayalım:

  1. Akü Kontrolü: Soğuk hava, akünün kimyasal reaksiyonlarını yavaşlatır ve performansını düşürür. Kışın motorun ilk çalışması daha fazla enerji gerektirir ve zayıf bir akü bu enerjiyi sağlayamayabilir. Bu durum, aracınızın soğuk bir kış sabahında çalışmamasına ve yolda kalmanıza neden olabilir. Bu yüzden kışa girmeden önce akünün şarj durumunu ve genel kondisyonunu kontrol ettirmek çok önemli bir önlemdir.

  2. Lastik Kontrolü: Kış koşullarında yol yüzeyi ıslak, karlı veya buzlu olabilir. Bu da yol tutuşunun ciddi şekilde azalması anlamına gelir. Lastiklerin diş derinliği ve hava basıncı yol tutuşunu doğrudan etkiler. Yasal sınırların altında diş derinliğine sahip veya yanlış hava basıncına sahip lastikler, kayma ve kaza riskini artırır. Ayrıca, 7 derecenin altındaki sıcaklıklarda kış lastiği kullanmak, özel hamuru sayesinde çok daha iyi yol tutuşu ve fren mesafesi sağlayarak güvenliği artırır.

  3. Antifriz Kontrolü: Antifriz, motor soğutma suyunun donma noktasını düşüren özel bir sıvıdır. Eğer soğutma sistemindeki su donarsa, genleşerek motor bloğunu, radyatörü veya hortumları çatlatabilir. Bu, çok ciddi ve masraflı bir motor arızasına yol açar. Bu nedenle, kış gelmeden önce soğutma suyundaki antifriz seviyesinin ve donma derecesinin ölçülmesi, aracın motorunu korumak için alınması gereken en kritik önlemlerden biridir.

Şimdi seçenekleri değerlendirelim:

  • a) Yalnız I: Bu seçenek yanlıştır çünkü sadece akü kontrolü yeterli değildir. Lastik ve antifriz kontrolünü ihmal etmek, sürüş güvenliğini ve motor sağlığını büyük riske atar.
  • b) I ve II: Bu seçenek de eksiktir. Akü ve lastik kontrolü önemli olsa da, antifriz kontrolü yapılmazsa motorun donarak çok büyük hasar görme riski vardır.
  • c) II ve III: Bu seçenek de eksiktir. Lastik ve antifriz kontrolleri yapılmış olsa bile, zayıf bir akü nedeniyle araç hiç çalışmayabilir ve sürücüyü yolda bırakabilir.
  • d) I, II ve III: Bu seçenek doğrudur. Güvenli ve sorunsuz bir kış geçirmek için aracın hem çalışmasını (akü), hem yolda güvenle ilerlemesini (lastik), hem de motorunun korunmasını (antifriz) sağlamak gerekir. Bu üç kontrol, birbirini tamamlayan ve kış hazırlığının temelini oluşturan en önemli adımlardır.
Soru 37
Aracın gösterge panelinde aşağıdaki ikaz ışıklarından hangisinin yanıyor olması, yağ-lama sisteminin çalışmadığını gösterir?
A
B
C
D
37 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, aracın gösterge panelinde yanan ikaz ışıklarından hangisinin motor yağlama sisteminde bir arıza olduğunu gösterdiği sorulmaktadır. Gösterge panelindeki her bir simge, aracın farklı bir sistemi hakkında sürücüye bilgi verir ve bu simgelerin anlamlarını bilmek güvenli bir sürüş için hayati önem taşır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.

Doğru Cevap: b) Yağ Basıncı İkaz Işığı

Doğru cevap b seçeneğidir. Bu simge, eski tip bir yağdanlığı andırır ve motor yağı basıncı ikaz ışığıdır. Motor çalıştığı sürece bu ışığın sönük olması gerekir. Eğer sürüş esnasında bu ışık yanarsa veya yanıp sönmeye başlarsa, bu durum motor yağ basıncının tehlikeli derecede düştüğünü, yani yağlama sisteminin düzgün çalışmadığını gösterir. Bu durumda araç derhal güvenli bir yere çekilmeli ve motor stop ettirilmelidir, aksi takdirde motorda çok ciddi ve masraflı hasarlar meydana gelebilir.

Diğer Seçeneklerin Açıklaması:

  • a) Akü / Şarj İkaz Işığı: Bu simge, bir aküyü temsil eder ve aracın şarj sisteminde bir sorun olduğunu belirtir. Genellikle akünün şarj olmadığını, alternatörün (şarj dinamosu) arızalandığını veya V kayışının koptuğunu gösterir. Bu ışık yandığında araç çalışmaya devam edebilir ancak aküdeki elektrik bittiğinde motor duracaktır. Bu simgenin yağlama sistemi ile bir ilgisi yoktur.
  • c) Fren Sistemi İkaz Işığı: Bu simge, fren sistemiyle ilgili bir uyarıdır. El freninin çekili olduğunu, fren hidrolik seviyesinin düştüğünü veya fren balatalarının aşındığını (bazı araçlarda) gösterebilir. Güvenlik açısından önemli bir ikaz ışığıdır ancak yağlama sistemiyle ilgili değildir.
  • d) Hararet / Motor Soğutma Suyu Sıcaklığı İkaz Işığı: Bu simge, bir termometreyi andırır ve motor soğutma suyunun aşırı ısındığını, yani motorun hararet yaptığını gösterir. Bu durum, soğutma sisteminde bir arıza (örneğin, su kaçağı, fan arızası) olduğunu belirtir. Bu ışık yandığında da araç durdurulmalı ve motorun soğuması beklenmelidir. Bu simge, yağlama değil, soğutma sistemi ile ilgilidir.

Özetle, soruda istenen yağlama sisteminin çalışmadığını gösteren ikaz ışığı, yağdanlık simgesi olan b seçeneğidir. Diğer seçenekler ise sırasıyla şarj sistemini, fren sistemini ve soğutma sistemini temsil etmektedir. Bu temel ikaz ışıklarının anlamlarını bilmek, hem aracınızın sağlığını korumak hem de güvenli bir sürüş deneyimi için zorunludur.

Soru 38
Egzozdan çıkan zararlı maddeleri zararsız hâle dönüştürebilmek için araçların egzoz sistemine aşağıdakilerden hangisi takılır?
A
Egzoz susturucusu
B
Katalitik konvertör
C
Egzoz manifoldu
D
Egzoz supabı
38 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir aracın motorundan çıkan ve çevreye zararlı olan gazların, nasıl daha az zararlı veya zararsız hale getirildiği sorulmaktadır. Bu işlem, egzoz sistemine eklenen özel bir parça sayesinde gerçekleştirilir. Sorunun amacı, bu önemli parçanın adını ve işlevini bilip bilmediğinizi ölçmektir.

Doğru cevap b) Katalitik konvertör'dür. Katalitik konvertör, modern araçlarda hava kirliliğini azaltmak için kullanılan hayati bir parçadır. İçerisinde petek benzeri bir yapıda platin, paladyum ve rodyum gibi değerli metaller bulunur. Egzoz gazları bu metallerin üzerinden geçerken kimyasal bir reaksiyona girer ve bu reaksiyon sonucunda son derece zararlı olan gazlar, daha az zararlı maddelere dönüşür.

Katalitik konvertörün gerçekleştirdiği dönüşüm şu şekildedir:

  • Karbon Monoksit (CO): Çok zehirli bir gazdır ve karbondioksite (CO₂) dönüştürülür.
  • Azot Oksitler (NOx): Asit yağmurlarına ve solunum yolu hastalıklarına neden olur, zararsız azot gazına (N₂) dönüştürülür.
  • Yanmamış Hidrokarbonlar (HC): Hava kirliliğine neden olan bu maddeler, su buharı (H₂O) ve karbondioksite (CO₂) dönüştürülür.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım. a) Egzoz susturucusu seçeneği yanlıştır, çünkü bu parçanın görevi gazların kimyasal yapısını değiştirmek değil, motordaki patlamalar sonucu oluşan yüksek sesi azaltmaktır. Adından da anlaşılacağı gibi, temel işlevi gürültü kirliliğini önlemektir. Gazların zararlı etkileri üzerinde herhangi bir rolü yoktur.

c) Egzoz manifoldu seçeneği de yanlıştır. Egzoz manifoldu, motordaki her bir silindirden çıkan sıcak egzoz gazlarını toplayıp tek bir boruda birleştiren parçadır. Yani görevi gazları dönüştürmek değil, onları bir araya getirerek egzoz sisteminin diğer parçalarına (katalitik konvertör ve susturucu gibi) yönlendirmektir. Sistemin başlangıç noktasıdır.

Son olarak, d) Egzoz supabı seçeneği de doğru değildir. Egzoz supabı, egzoz sisteminin bir parçası olmaktan çok, motorun kendi içindeki bir parçadır. Yanma işlemi tamamlandıktan sonra, silindir içindeki atık gazların dışarı, yani egzoz manifolduna atılmasını sağlayan bir kapakçık görevi görür. Gazların kimyasal yapısını değiştirmekle hiçbir ilgisi yoktur.

Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi, araç arızalandığında durma veya mecburi park etme durumunda kullanılır?
A
Sis lambaları
B
Plaka lambaları
C
İç aydınlatma lambaları
D
Acil uyarı (dörtlü ikaz) lambaları
39 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, bir aracın teknik bir sorun nedeniyle yolda kaldığı veya trafik güvenliği için zorunlu olarak duraklamak zorunda olduğu bir durumda, diğer sürücüleri uyarmak ve olası bir kazayı önlemek amacıyla hangi aydınlatma sisteminin kullanılması gerektiği sorgulanmaktadır. Bu, trafikteki en temel güvenlik kurallarından biridir ve her sürücünün bilmesi gereken hayati bir bilgidir.

Doğru Cevap: d) Acil uyarı (dörtlü ikaz) lambaları

Doğru cevabın acil uyarı (dörtlü ikaz) lambaları olmasının sebebi, bu lambaların özel olarak tehlikeli durumları bildirmek için tasarlanmış olmasıdır. Aracın sağ ve sol sinyal lambalarının hepsinin aynı anda yanıp sönmesiyle çalışan bu sistem, diğer sürücülere "Dikkat, ileride beklenmedik bir durum var" mesajını verir. Bu durum, bir arıza, kaza veya yol üzerinde ani bir duraklama olabilir. Bu ışıkları gören sürücüler yavaşlar ve tehlikeli duruma karşı hazırlıklı olur.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

  • a) Sis lambaları: Bu lambaların amacı, isimlerinden de anlaşılacağı gibi, sisli, karlı veya şiddetli yağmurlu havalarda görüş mesafesi düştüğünde yolu ve aracın görünürlüğünü artırmaktır. Bir arıza durumunu bildirmek için kullanılmazlar. Hatta, normal hava koşullarında kullanıldıklarında diğer sürücülerin gözünü alarak tehlike yaratabilirler.
  • b) Plaka lambaları: Bu lambaların tek görevi, gece veya yetersiz ışık koşullarında aracın arka plakasının okunmasını sağlamaktır. Diğer sürücülere yönelik bir uyarı veya ikaz işlevi bulunmamaktadır. Bu lambalar, aracın standart aydınlatma sisteminin bir parçası olarak otomatik çalışır.
  • c) İç aydınlatma lambaları: Bu lambalar, aracın içini aydınlatarak sürücü ve yolcuların konforu için kullanılır. Dışarıdan, özellikle de hareket halindeki diğer araçlar tarafından fark edilecek bir uyarı sinyali oluşturmazlar. Trafik güvenliği ile ilgili bir işlevleri yoktur.

Özetle, trafikte bir tehlike anında veya zorunlu duraklama durumunda, diğer sürücülerle iletişim kurmanın ve güvenliği sağlamanın evrensel yolu acil uyarı (dörtlü ikaz) lambalarını yakmaktır. Bu, hem kendi can güvenliğiniz hem de trafikteki diğer insanların güvenliği için kritik bir öneme sahiptir.

Soru 40
Akünün bakımında aşağıdakilerden hangisine dikkat edilir?
A
Yağ seviyesine
B
Antifriz seviyesine
C
Elektrolit seviyesine
D
Hidrolik yağ seviyesine
40 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir aracın en temel elektrik kaynağı olan akünün periyodik bakımında hangi sıvının seviyesinin kontrol edilmesi gerektiği sorulmaktadır. Araçlarda farklı amaçlar için kullanılan birçok sıvı bulunur ve ehliyet sınavında bu sıvıların hangi sisteme ait olduğunu bilmeniz beklenir. Soru, bu temel araç bilgisi seviyesini ölçmeyi amaçlamaktadır.

Doğru cevap c) Elektrolit seviyesine seçeneğidir. Çünkü aküler, içerisinde sülfürik asit ve saf su karışımı olan ve "elektrolit" adı verilen bir sıvı sayesinde elektrik üretir. Özellikle eski tip "sulu akülerde" zamanla buharlaşma nedeniyle bu sıvının seviyesi azalabilir. Seviyenin plakaların altına düşmesi, akünün performansını düşürür ve ömrünü kısaltır, bu yüzden periyodik olarak kontrol edilip gerekirse sadece saf su eklenmesi gerekir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

  • a) Yağ seviyesi: Bu seçenek motor yağını ifade eder. Motor yağı, motorun içindeki hareketli parçaları yağlamak, soğutmak ve temizlemek için kullanılır. Akü ile hiçbir ilgisi yoktur ve motor bloğunda bulunan yağ çubuğu ile kontrol edilir.
  • b) Antifriz seviyesi: Bu seçenek, motor soğutma sıvısını ifade eder. Antifriz, motorun kışın donmasını, yazın ise hararet yapmasını (aşırı ısınmasını) önler. Radyatör ve genleşme kabında bulunur ve aküden tamamen bağımsız bir sistemdir.
  • d) Hidrolik yağ seviyesi: Bu seçenek genellikle fren sistemi (fren hidroliği) veya hidrolik direksiyon sistemi için kullanılan özel bir yağı ifade eder. Görevi, basınç ileterek frenlerin tutmasını veya direksiyonun kolayca dönmesini sağlamaktır. Bunun da akü bakımıyla bir bağlantısı yoktur.

Özetle, ehliyet sınavı için araçtaki temel sıvıları ve görevlerini ayırt edebilmek çok önemlidir. Akü denildiğinde aklınıza her zaman elektrik ve onun çalışmasını sağlayan elektrolit sıvısı gelmelidir. Diğer sıvılar ise motor, soğutma veya fren/direksiyon gibi farklı sistemlere aittir.

Soru 41
Geri vites lambalarından biri parlak diğeri sönük yanıyorsa sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Flaşör arızalıdır.
B
Akü gerilimi düşüktür.
C
Geri vites müşiri arızalıdır.
D
Lamba bağlantısında oksitlenme vardır.
41 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir aracın geri vites lambalarından birinin normal parlaklıkta, diğerinin ise sönük yanmasının olası nedeni sorgulanmaktadır. Bu durum, elektrik sisteminde bir sorun olduğunu gösterir, ancak sorunun kaynağını doğru tespit etmek önemlidir. Sorunun kilit noktası, arızanın sadece tek bir lambada görülmesi, sistemin genelinde olmamasıdır.

Doğru Cevap: d) Lamba bağlantısında oksitlenme vardır.

Bu seçeneğin doğru olmasının temel nedeni, sorunun tek bir lamba ile sınırlı olmasıdır. Oksitlenme, metal yüzeylerin hava ve nem ile teması sonucu paslanması veya korozyona uğramasıdır. Lambanın duyu (ampulün takıldığı yer) veya bağlantı kablolarının temas noktalarında oluşan oksitlenme, elektrik akımına karşı bir direnç oluşturur. Bu direnç, elektriğin ampule tam olarak ulaşmasını engeller. Sonuç olarak, yeterli akım alamayan lamba normalden daha sönük yanar. Diğer lamba ise bağlantısı temiz olduğu için tam güçle, parlak bir şekilde yanmaya devam eder. Bu durum, belirtilen arızayı birebir açıklar.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

  • a) Flaşör arızalıdır: Flaşör, sinyal ve dörtlü ikaz lambalarının belirli bir ritimle yanıp sönmesini sağlayan parçadır. Geri vites lambaları sürekli yanar, yanıp sönmezler. Dolayısıyla, flaşörün geri vites lambalarının parlaklığı ile hiçbir teknik bağlantısı yoktur. Bu seçenek tamamen alakasızdır.

  • b) Akü gerilimi düşüktür: Akü geriliminin düşük olması, aracın tüm elektrik sistemini etkileyen genel bir sorundur. Eğer akü zayıf olsaydı, sadece bir geri vites lambası değil, her iki lamba da sönük yanardı. Hatta farlar, iç aydınlatmalar gibi diğer tüm elektrikli aksamlar da zayıf çalışırdı. Soruda bir lambanın parlak yandığı belirtildiği için bu seçenek de yanlıştır.

  • c) Geri vites müşiri arızalıdır: Geri vites müşiri (veya anahtarı), vites kolu geri vitese takıldığında devreyi tamamlayarak lambalara elektrik gönderen parçadır. Bu parça, her iki lambaya da aynı anda ve aynı kaynaktan güç iletir. Eğer müşir arızalı olsaydı, genellikle ya lambaların ikisi de hiç yanmaz ya da her ikisi de düzensiz çalışırdı. Tek bir lambaya daha az akım göndererek sönük yanmasına neden olması teknik olarak mümkün değildir.

Özetle, bir lambanın parlak, diğerinin sönük yanması, sorunun o sönük yanan lambanın kendi devresinde veya bağlantı noktasında olduğunu gösteren çok tipik bir belirtidir. Bu tür lokal arızaların en yaygın sebebi ise temas noktalarındaki oksitlenme veya gevşek bağlantılardır.

Soru 42
Egzoz susturucusu, yanmış gazların gürül­tüsünün azaltılmasında görev yapar. Buna göre araçlardaki egzoz susturucusu çıkarılırsa ne olması beklenir?
A
Gürültü kirliliğinin artması
B
Motorun ısınarak stop etmesi
C
Gürültü kirliliğinin en aza inmesi
D
Egzozdan siyah renkte duman çıkması
42 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir aracın egzoz sisteminin önemli bir parçası olan susturucunun temel görevi ve bu parçanın araçtan çıkarılması durumunda ne gibi bir sonuçla karşılaşılacağı sorgulanmaktadır. Sorunun kökünde zaten susturucunun görevi, "yanmış gazların gürültüsünün azaltılması" olarak verilmiştir. Bu bilgi, doğru cevabı bulmak için en önemli ipucudur.

a) Gürültü kirliliğinin artması (Doğru Cevap)

Motorun içinde gerçekleşen yanma işlemi, aslında binlerce küçük patlamadan oluşur. Bu patlamalar çok yüksek bir ses ortaya çıkarır. Egzoz susturucusu, bu yüksek ses dalgalarını özel olarak tasarlanmış odacıklar ve borular içinden geçirerek sönümler, yani sesi azaltır. Eğer bu parçayı, yani susturucuyu, sistemden çıkarırsanız, motorun o ham ve çok yüksek patlama sesi doğrudan dışarıya verilir. Bu durum, çevrede ciddi bir gürültü kirliliğine yol açar, bu yüzden bu seçenek doğrudur.

Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:

  • b) Motorun ısınarak stop etmesi: Bu seçenek yanlıştır. Motorun hararet yapması yani aşırı ısınması genellikle soğutma sistemi arızalarından veya egzoz sisteminin tamamen tıkanmasından kaynaklanır. Susturucunun çıkarılması, gazların daha rahat atılmasına neden olacağı için motoru rahatlatabilir bile; ancak bu durum motorun ısınarak stop etmesine sebep olmaz. Bu nedenle bu şık elenir.

  • c) Gürültü kirliliğinin en aza inmesi: Bu seçenek, doğru cevabın tam tersidir ve mantıksal olarak hatalıdır. Adı üstünde "susturucu" olan bir parçanın çıkarılması, gürültüyü azaltmaz, tam aksine maksimum seviyeye çıkarır. Soru kökünde verilen bilgiyle çeliştiği için bu seçenek de yanlıştır.

  • d) Egzozdan siyah renkte duman çıkması: Egzozdan siyah duman çıkması, genellikle motorun yakıt-hava karışımında bir sorun olduğunu gösterir. Fazla yakıt yakılması (zengin karışım) veya hava filtresinin tıkalı olması gibi durumlar siyah dumana neden olur. Susturucunun görevi ses ile ilgilidir, yanma kalitesini veya dumanın rengini doğrudan etkilemez. Bu nedenle bu seçenek de yanlıştır.

Özetle; egzoz susturucusunun tek ve en temel görevi, motordan çıkan yüksek sesi yasal ve konforlu seviyelere indirmektir. Bu parça söküldüğünde, aracın sesi katlanarak artar ve bu da bir gürültü kirliliği oluşturur. Bu nedenle ehliyet sınavında bu soruyla karşılaştığınızda, susturucunun adının işlevini anlattığını hatırlamanız yeterlidir.

Soru 43
Hareketin motordan tekerlere kadar iletil­mesini sağlayan güç aktarma organlarının çalışma sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A
Şaft-Kavrama-Vites kutusu-Diferansiyel-Aks
B
Aks-Vites kutusu-Kavrama-Diferansiyel-Şaft
C
Vites kutusu-Kavrama-Aks-Şaft-Diferansiyel
D
Kavrama-Vites kutusu-Şaft-Diferansiyel-Aks
43 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir otomobilde motor tarafından üretilen gücün tekerleklere ulaşana kadar hangi parçalardan, hangi sırayla geçtiği sorulmaktadır. Bu sisteme **güç aktarma organları** denir ve aracın hareket etmesini sağlayan temel mekanizmadır. Doğru sıralamayı anlamak, aracın nasıl çalıştığını kavramak için çok önemlidir.

Doğru cevap d) Kavrama-Vites kutusu-Şaft-Diferansiyel-Aks seçeneğidir. Gelin bu sıralamanın neden mantıklı ve doğru olduğunu her bir parçanın görevini açıklayarak inceleyelim. Bu sıralama, gücün motordan tekerleğe doğru izlediği fiziksel yolu gösterir.

  1. Kavrama (Debriyaj): Motorun ürettiği dönme hareketini alan ilk parçadır. Motor ile vites kutusu arasında yer alır ve bir nevi "bağlantı anahtarı" görevi görür. Sürücü debriyaj pedalına bastığında motorun gücünü keser, pedalı bıraktığında ise gücü vites kutusuna iletmeye başlar. Bu sayede vites geçişleri sarsıntısız bir şekilde yapılır.
  2. Vites Kutusu (Şanzıman): Kavramadan gelen gücü, aracın hızına ve yolun durumuna göre ayarlayan sistemdir. İçindeki dişliler sayesinde motorun dönüş hızını ve torkunu (döndürme kuvvetini) değiştirir. Kalkışta daha güçlü (düşük vites), yüksek hızlarda ise daha hızlı (yüksek vites) hareket etmemizi sağlar.
  3. Şaft (Kardan Mili): Vites kutusundan aldığı dönme hareketini aracın arkasında bulunan diferansiyele taşıyan uzun, metal bir mildir. Özellikle arkadan itişli veya dört çekerli araçlarda gücün önden arkaya iletilmesini sağlar.
  4. Diferansiyel: Şafttan gelen gücü 90 derece bükerek tekerleklere dağıtan akıllı bir dişli sistemidir. En önemli görevi, araç viraj alırken içteki tekerleğin daha az, dıştaki tekerleğin ise daha fazla tur atmasına izin vermektir. Bu, aracın virajları güvenli ve kolay bir şekilde almasını sağlar.
  5. Aks: Güç aktarma organlarının son halkasıdır. Diferansiyelden aldığı dönme hareketini doğrudan tekerleklere ileten millerdir. Her tekerleğe bir aks bağlıdır ve bu sayede tekerlekler dönerek aracı hareket ettirir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

  • a) Şaft-Kavrama-Vites kutusu-Diferansiyel-Aks: Bu sıralama hatalıdır çünkü şaft, vites kutusundan *sonra* gelir. Gücün önce kavramadan ve vites kutusundan geçmesi gerekir. Şaftın ilk sırada olması mekanik olarak imkansızdır.
  • b) Aks-Vites kutusu-Kavrama-Diferansiyel-Şaft: Bu seçenek tamamen terstir. Aks, gücü tekerleğe ileten *en son* parçadır. Gücün tekerlekten motora doğru geri gitmesi gibi bir durum söz konusu olamaz.
  • c) Vites kutusu-Kavrama-Aks-Şaft-Diferansiyel: Bu sıralama da yanlıştır. Vites değiştirebilmek için önce motorun gücünü kesmek gerekir ve bunu yapan parça kavramadır. Bu nedenle kavrama, her zaman vites kutusundan *önce* gelmelidir.

Özetle, motorun gücü bir zincir gibi sırasıyla bu parçalardan geçer: Önce kavrama ile kontrol edilir, sonra vites kutusunda hızı ayarlanır, şaft ile arkaya taşınır, diferansiyelde tekerleklere dağıtılır ve son olarak akslar aracılığıyla tekerlekler döndürülür. Bu sıralamayı ezberlemek yerine, her bir parçanın görevini ve bir sonrakine nasıl bağlandığını hayal etmek, soruyu kalıcı olarak öğrenmenize yardımcı olacaktır.

Soru 44
Dizel motorlarda yakıtın ateşlenmesi nasıl olur?
A
Buji kıvılcımı ile
B
Elektrik motoru ile
C
Dışarıdan ısıtılarak
D
Sıkıştırılan havanın sıcaklığı ile
44 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, dizel motorların çalışma prensibinin temel bir unsuru olan yakıtın nasıl tutuşturulduğu sorulmaktadır. Dizel motorlar ile benzinli motorlar arasındaki en temel farklardan biri ateşleme sistemidir. Bu farkı anlamak, soruyu doğru cevaplamak için anahtardır.

Doğru Cevap: d) Sıkıştırılan havanın sıcaklığı ile

Dizel motorlarda, silindirin içine önce sadece hava alınır. Piston yukarı doğru hareket ederek bu havayı çok yüksek bir oranda (örneğin 1:16 ile 1:22 arasında) sıkıştırır. Fizik kuralı gereği, sıkıştırılan gazların sıcaklığı ve basıncı artar; dizel motorlarda da hava o kadar çok sıkıştırılır ki sıcaklığı 500-700°C gibi çok yüksek derecelere ulaşır.

Bu kızgın havanın üzerine, enjektörler tarafından yüksek basınçla yakıt (motorin/mazot) püskürtülür. Aşırı sıcak hava ile temas eden yakıt, herhangi bir kıvılcıma veya dışarıdan bir ateşleyiciye ihtiyaç duymadan kendiliğinden alev alır ve yanar. Bu yanma sonucu oluşan basınç, pistonu aşağı iterek motorun güç üretmesini sağlar. Bu işleme "sıkıştırma ile ateşleme" denir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

  • a) Buji kıvılcımı ile: Bu yöntem, benzinli motorlarda kullanılır. Benzinli motorlarda silindire hava ve yakıt karışımı alınır ve bu karışım bujinin oluşturduğu elektrik kıvılcımı ile ateşlenir. Dizel motorlarda ateşleme için buji (kıvılcım çıkaran türde) bulunmaz, bu yüzden bu seçenek yanlıştır.
  • b) Elektrik motoru ile: Elektrik motoru, yani marş motoru, motoru ilk çalıştırmak için kullanılır. Marş motoru, pistonların ilk hareketini başlatarak sıkıştırma çevriminin başlamasını sağlar. Ancak yakıtı ateşleme gibi bir görevi yoktur; motor çalışmaya başladıktan sonra devreden çıkar.
  • c) Dışarıdan ısıtılarak: Bu seçenek kafa karıştırıcı olabilir çünkü dizel motorlarda "kızdırma bujileri" bulunur. Ancak kızdırma bujilerinin görevi, özellikle soğuk havalarda, ilk çalıştırma sırasında yanma odasını önceden biraz ısıtmaktır. Bu ön ısıtma, sıkıştırılan havanın kendiliğinden tutuşma için yeterli sıcaklığa daha kolay ulaşmasına yardımcı olur. Motorun sürekli çalışması sırasındaki asıl ateşleme, dışarıdan bir ısıtıcı ile değil, yine sıkıştırılan havanın kendi sıcaklığı ile gerçekleşir.
Soru 45
Sürücünün trafik ortamında yaptığı davranışlardan hangisi, diğer sürücülerin dikkatinin dağılmasına ya da paniğe kapılmalarına sebep olabilir?
A
Davranışlarının sonuçlarını düşünerek hareket etmesi
B
Sürekli şerit değiştirerek (slalom yaparak) araç kullanması
C
Aracını kullanırken trafik kurallarının bilincinde olması
D
Trafik içindeki davranışlarının sorumluluğunu üstlenerek araç kullanması
45 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, trafikte sergilenen bir davranışın diğer yol kullanıcıları üzerindeki olumsuz etkileri sorgulanmaktadır. Soru, hangi sürücü hareketinin diğer insanları tehlikeye atacak şekilde dikkatlerini dağıtacağını veya korkuya kapılmalarına neden olacağını bulmanızı istiyor. Yani, seçenekler arasında güvenli sürüş ilkelerine aykırı, tehlikeli ve bencilce bir davranışı tespit etmelisiniz.

Doğru cevap olan b) seçeneği, trafikteki en tehlikeli ve sorumsuz davranışlardan birini ifade eder. Sürekli şerit değiştirerek, yani halk arasında bilinen adıyla "slalom yaparak" araç kullanmak, sürücünün bir sonraki hamlesini diğer sürücüler için tamamen öngörülemez kılar. Bu ani ve düzensiz hareketler, çevredeki diğer araç sürücülerinin ani fren yapmasına, direksiyon kırmasına veya ne yapacağını şaşırarak paniğe kapılmasına neden olur ve trafik akışının güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye atar.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna ve neden güvenli sürüş davranışları olduğuna bakalım:

  • a) Davranışlarının sonuçlarını düşünerek hareket etmesi: Bu, ideal bir sürücüde bulunması gereken en önemli özelliklerden biridir. Yaptığı bir manevranın veya hız seçiminin diğer sürücüleri, yayaları ve yolcuları nasıl etkileyeceğini düşünen bir kişi, tehlike yaratmak yerine tam tersine güvenli bir ortam oluşturur. Bu nedenle bu cevap yanlıştır.
  • c) Aracını kullanırken trafik kurallarının bilincinde olması: Trafik kuralları, karayolundaki düzeni ve herkesin can güvenliğini sağlamak için konulmuştur. Bu kuralları bilen ve onlara uyan bir sürücü, diğerleri için bir belirsizlik veya panik unsuru değil, aksine güvenilir ve öngörülebilir bir yol kullanıcısıdır. Bu yüzden bu seçenek de doğru cevap olamaz.
  • d) Trafik içindeki davranışlarının sorumluluğunu üstlenerek araç kullanması: Bu, olgun ve güvenilir bir sürücü profilini tanımlar. Kendi eylemlerinin sonuçlarını kabul eden, başkalarını tehlikeye atmaktan kaçınan ve bir hata yaptığında bunun farkında olan bir sürücü, trafikte panik yaratmaz, aksine güven ortamının oluşmasına katkıda bulunur. Dolayısıyla bu seçenek de yanlıştır.

Özetle, bu soru trafikteki olumlu ve olumsuz davranışları ayırt etme yeteneğinizi ölçmektedir. Sürekli şerit değiştirmek (slalom yapmak), öngörülemez, agresif ve bencil bir davranış olduğu için diğer sürücülerde paniğe yol açar. Diğer seçeneklerde belirtilen davranışlar ise sorumlu, kurallara uyan ve bilinçli hareket etmeyi ifade eder ki bunlar güvenli bir trafik ortamının temelini oluşturur.

Soru 46

Trafik ortamında bazen hak kendinizden yana iken bile bu hakkınızı diğer sürücüye vermek size bir şey kaybettirmeyeceği gibi daha huzurlu bir trafik ortamı sağlamaya katkıda bulunacaktır.

Yukarıdaki açıklama trafikteki temel değerlerden hangisine aittir?

A
Sabırsızlık
B
Saldırganlık
C
Tahammülsüzlük
D
Feragat ve fedakârlık
46 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, trafikte sergilenen olumlu bir davranış biçiminin hangi temel değere karşılık geldiği sorulmaktadır. Sorunun metninde, bir sürücünün yasal olarak geçiş hakkı kendisine ait olmasına rağmen, trafik akışını ve huzurunu korumak amacıyla bu hakkından vazgeçip başka bir sürücüye yol vermesi durumu anlatılmaktadır. Bu davranışın, hem sürücüye bir şey kaybettirmeyeceği hem de trafiği daha yaşanılır bir hale getireceği vurgulanmaktadır.

Doğru Cevap: d) Feragat ve fedakârlık

Doğru cevabın "Feragat ve fedakârlık" olmasının sebebi, sorudaki metnin bu kavramları birebir açıklamasıdır. Feragat etmek, sahip olunan bir haktan kendi isteğiyle vazgeçmek anlamına gelir. Soruda bahsedilen "hak kendinizden yana iken bile bu hakkınızı diğer sürücüye vermek" ifadesi, tam olarak feragat etme eylemidir. Fedakârlık ise, daha büyük bir iyilik veya ortak bir fayda (örneğin huzurlu bir trafik ortamı) için kendi çıkarından veya rahatlığından küçük bir ödün vermektir. Bu iki kavram birleştiğinde, metinde anlatılan ideal sürücü davranışını oluşturur.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

Diğer şıklar, metinde anlatılan olumlu davranışın tam tersi olan olumsuz tutumları ifade eder. Bu nedenle kolayca elenebilirler:

  • a) Sabırsızlık: Sabırsız bir sürücü, hakkı kendisindeyken bir an bile beklemek istemez, tam tersine hakkını hemen kullanmak için acele eder. Başkasına yol vermek yerine, korna çalarak veya aceleci manevralar yaparak kendi geçişini zorlar. Bu yüzden bu seçenek yanlıştır.
  • b) Saldırganlık: Saldırgan sürücülük, trafikte diğerlerini rakip olarak görme, onlarla yarışma ve agresif davranışlar sergileme halidir. Hakkından vazgeçmek bir yana, başkasının hakkını gasp etmeye bile çalışabilir. Bu nedenle, metindeki yapıcı ve sakin tutumla tamamen zıttır.
  • c) Tahammülsüzlük: Tahammülsüz bir sürücü, diğer sürücülerin hatalarına veya yavaşlığına katlanamaz. Başka bir sürücünün kendisinden yol istemesi veya bir hata yapması durumunda sinirlenir ve olumsuz tepki verir. Hakkını başkasına devretmek, tahammülsüz bir sürücünün yapacağı son şeydir.

Özetle, bu soru trafikte sadece kurallara uymanın değil, aynı zamanda diğer sürücülere karşı anlayışlı, özverili ve yapıcı olmanın önemini vurgulamaktadır. Kendi hakkınızdan gönüllü olarak vazgeçerek trafiğin genel akışına ve huzuruna katkıda bulunmak, feragat ve fedakârlık değerlerinin en güzel örneklerinden biridir.

Soru 47

Trafik denetim görevlileriyle iletişim kuran sürücünün, trafik adabı açısından özen göstermesi gereken davranış şekli aşağıdakilerden hangisidir?

A
Karşısındaki kişiyi suçlaması
B
Empati kurmaktan kaçınması
C
Karşısındaki kişiye saygı duyması
D
Karşısındaki kişiyi dinlemekten kaçınması
47 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, bir sürücünün trafik denetimi sırasında görevli bir memur ile iletişim kurarken "trafik adabı" açısından nasıl davranması gerektiği sorgulanmaktadır. Trafik adabı, sadece kurallara uymak değil, aynı zamanda trafikteki diğer insanlara karşı saygılı, sabırlı ve anlayışlı olmayı da içeren bir davranış bütünüdür. Bu soru, sürücünün bu tür bir durumda sergilemesi gereken olumlu tutumu ölçmeyi amaçlamaktadır.

Doğru Cevap: c) Karşısındaki kişiye saygı duyması

Bu seçeneğin doğru olmasının temel nedeni, saygının sağlıklı ve doğru bir iletişimin temelini oluşturmasıdır. Trafik denetim görevlisi, kanunların kendisine verdiği yetkiyle görevini yapmaktadır. Sürücü, bir hata yapmış olsa da olmasa da, karşısındaki görevliye saygılı bir üslupla yaklaşmalıdır. Sakin kalmak, görevlinin talimatlarını dikkatle dinlemek ve saygılı bir dil kullanmak, hem olası bir gerginliği önler hem de sürücünün olgun ve sorumlu bir birey olduğunu gösterir. Bu davranış, trafik adabının en temel gerekliliklerinden biridir.

Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması:

  • a) Karşısındaki kişiyi suçlaması: Bu davranış, tamamen yanlış ve yapıcı olmayan bir tutumdur. Bir denetim anında görevliyi suçlamak, durumu kişiselleştirmek ve gerginliği artırmaktan başka bir işe yaramaz. Sorumluluktan kaçmak ve savunmacı bir tavır sergilemek, trafik adabına tamamen aykırıdır ve iletişimi koparır.
  • b) Empati kurmaktan kaçınması: Empati, kendini karşısındaki kişinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışmaktır. Trafik görevlisinin de zorlu şartlar altında çalıştığını, işinin bir parçası olarak denetim yaptığını düşünmek empati kurmaktır. Empatiden kaçınmak, bencil ve anlayışsız bir davranış olup, trafik adabının gerektirdiği hoşgörü ve anlayış ilkesiyle çelişir.
  • d) Karşısındaki kişiyi dinlemekten kaçınması: İletişimin en önemli unsurlarından biri dinlemektir. Trafik görevlisinin ne söylediğini, hangi uyarıda veya bilgilendirmede bulunduğunu anlamak için onu dikkatle dinlemek gerekir. Dinlemekten kaçınmak, hem büyük bir saygısızlık hem de durumu anlamayı engelleyen bir davranıştır. Bu tutum, yanlış anlaşılmalara ve sorunların büyümesine neden olabilir.

Özetle, bir trafik denetimi sırasında sürücüden beklenen en temel ve doğru davranış, durumu ne olursa olsun sakinliğini koruyarak karşısındaki görevliye saygı duymasıdır. Bu tavır, hem yasalara hem de toplumsal kurallara uyum sağlayan, bilinçli bir sürücünün özelliğidir.

Soru 48

I. Trafikteki bütün kuralların nedenini öğrenir.

II. Araç kullanırken yapacağı bir kural ihlalinin sonucunda sadece maddi ceza olduğunu düşünür.

III. Trafik içinde yapacağı bir kural ihlalinde, kendisinin ya da sevdiklerinin canını tehlikeye attığının farkında olur.

Yukarıdakilerden hangileri trafik adabına sahip olan bir sürücü için söylenebilir?

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
48 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, "trafik adabına" sahip, yani trafikte sorumlu, saygılı ve bilinçli davranan bir sürücünün özelliklerinin hangileri olduğu sorulmaktadır. Trafik adabı, sadece kuralları bilmek değil, aynı zamanda bu kuralların ardındaki mantığı anlamak ve davranışlarının sonuçlarını öngörebilmektir. Şimdi öncülleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.

I. Trafikteki bütün kuralların nedenini öğrenir.

Bu ifade, trafik adabına sahip bir sürücünün en temel özelliklerinden biridir. Kuralları sadece ezberlemek yerine, onların neden konulduğunu (örneğin can ve mal güvenliğini sağlamak, trafiği akıcı hale getirmek) anlayan bir sürücü, bu kurallara çok daha bilinçli bir şekilde uyar. Bu durum, sürücünün sorumluluk sahibi olduğunun ve trafiği bir bütün olarak gördüğünün göstergesidir. Dolayısıyla, bu öncül doğrudur.

II. Araç kullanırken yapacağı bir kural ihlalinin sonucunda sadece maddi ceza olduğunu düşünür.

Bu ifade, trafik adabıyla tamamen çelişen, yanlış ve tehlikeli bir düşünce yapısıdır. Sorumlu bir sürücü, bir kural ihlalinin para cezasından çok daha ciddi sonuçları olabileceğini; yaralanmalara, ölümlere ve manevi yıkımlara yol açabileceğini bilir. Davranışlarının sonuçlarını sadece maddi bir yük olarak görmek, empati ve sorumluluk eksikliğini gösterir. Bu nedenle bu öncül, trafik adabına sahip bir sürücü için kesinlikle söylenemez.

III. Trafik içinde yapacağı bir kural ihlalinde, kendisinin ya da sevdiklerinin canını tehlikeye attığının farkında olur.

Bu ifade, trafik adabına sahip bir sürücünün sahip olduğu yüksek farkındalığı ve sorumluluk duygusunu tanımlar. Böyle bir sürücü, yaptığı her hareketin sadece kendisini değil, aracındaki sevdiklerini ve trafikteki diğer tüm insanları etkileyebileceğini bilir. Bu farkındalık, sürücüyü kurallara uymaya ve riskli davranışlardan kaçınmaya teşvik eder. Dolayısıyla, bu öncül de doğrudur.

Sonuç ve Seçeneklerin Değerlendirilmesi

Yaptığımız analiz sonucunda, trafik adabına sahip bir sürücü için I ve III numaralı ifadelerin doğru, II numaralı ifadenin ise yanlış olduğunu gördük. Bu durumda, doğru cevabı içeren seçenek B seçeneğidir.

  • a) I ve II: Bu seçenek yanlıştır çünkü II. öncül trafik adabına aykırıdır.
  • b) I ve III: Bu seçenek doğrudur çünkü her iki ifade de trafik adabına sahip, sorumlu bir sürücünün özelliklerini yansıtmaktadır.
  • c) II ve III: Bu seçenek de II. öncülün yanlış olması sebebiyle elenir.
  • d) I, II ve III: Tüm öncülleri içeren bu seçenek de hatalıdır, çünkü II. öncül, I ve III. öncüllerdeki olumlu sürücü profili ile taban tabana zıttır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi, trafik kazalarının ülke ekonomisine verdiği zararlardan biri değildir?
A
Trafik işaretlerinin hasar görmesi
B
Kara yollarının zamanından önce yıpranması
C
Trafik suçlarına uygulanan cezaların artırılması
D
Yol kenarındaki oto korkuluklarının tahrip olması
49 numaralı soru için açıklama 
Bu soruda, bir trafik kazasının ardından ülke ekonomisine doğrudan bir maliyet veya zarar getirmeyen seçeneği bulmanız istenmektedir. Soru, "hangisi... zararlardan biri değildir?" şeklinde olumsuz bir ifade içerdiği için dikkatli olmalısınız. Yani, üç seçenek kazanın ekonomik bir sonucu olacak, bir tanesi ise olmayacak.

Yanlış Cevapların Açıklaması (a, b ve d seçenekleri)

Trafik kazaları meydana geldiğinde, kamu malı olan altyapı unsurları zarar görebilir. a) Trafik işaretlerinin hasar görmesi ve d) Yol kenarındaki oto korkuluklarının tahrip olması, bir kaza sonucunda ortaya çıkan somut ve maddi hasarlardır. Kırılan bir levhanın veya parçalanan bir bariyerin devlet tarafından yenilenmesi gerekir. Bu yenileme işlemi, malzeme, işçilik ve zaman maliyeti yaratarak ülke ekonomisine doğrudan bir yük getirir.

Benzer şekilde, b) Kara yollarının zamanından önce yıpranması da kazaların bir sonucudur. Kaza anında yola dökülen yakıt ve yağlar asfaltı eritebilir, yanan bir araç yola kalıcı hasar verebilir veya sürüklenen araçlar yol yüzeyini çizebilir. Bu tür hasarların onarımı için bütçe ayrılması gerekir ve bu da ülke ekonomisi için bir zarardır. Dolayısıyla a, b ve d seçenekleri, kazaların doğrudan neden olduğu ekonomik kayıplardır.

Doğru Cevabın Açıklaması (c seçeneği)

c) Trafik suçlarına uygulanan cezaların artırılması seçeneği ise bir trafik kazasının sonucu değil, nedenidir. Daha doğrusu, kazaları ve trafik suçlarını önlemeye yönelik bir idari tedbirdir. Devlet, kazaları azaltmak ve sürücüleri daha dikkatli olmaya teşvik etmek için caydırıcı bir yöntem olarak cezaları artırma kararı alır. Bu durum, kazaların yarattığı ekonomik ve sosyal zararları engelleme amacı taşır.

Ekonomik açıdan bakıldığında ise, kesilen trafik cezaları devlet bütçesine gelir olarak kaydedilir. Bu para, bir vatandaşın cebinden çıkıp devletin kasasına giren bir para transferidir. Ülke ekonomisi içinde bir kayıp yaratmaz, aksine bu gelirler yol yapımı gibi kamu hizmetleri için kullanılabilir. Bu nedenle, cezaların artırılması bir "zarar" değil, kazaları önlemeye yönelik bir "önlem" olarak kabul edilir.

Soru 50
I. Trafikteki bütün kuralların nedenini öğrenir. II. Araç kullanırken yapacağı bir kural ihlalinin sonucunda sadece maddi ceza olduğunu düşünür. III. Trafik içinde yapacağı bir kural ihlalinde, kendisinin ya da sevdiklerinin canını tehlikeye attığının farkında değildir. Yukarıdakilerden hangileri trafik adabına sahip olan bir sürücü için söylenebilir?
A
Yalnız I.
B
I ve II.
C
II ve III.
D
I, II ve III.
50 numaralı soru için açıklama 

Bu soruda, "trafik adabına sahip" bir sürücünün özelliklerinin neler olduğunu belirlememiz isteniyor. Trafik adabı, sadece kuralları bilmek değil, aynı zamanda trafikteki diğer insanlara karşı saygılı, sorumlu, sabırlı ve empatik davranmaktır. Bu kavramı aklımızda tutarak verilen öncülleri tek tek inceleyelim.

I. Trafikteki bütün kuralların nedenini öğrenir.

Bu ifade, trafik adabına sahip bir sürücünün temel özelliklerinden birini anlatır. Kuralları ezberlemek yerine, o kuralların neden konulduğunu anlamak, sürücünün daha bilinçli ve sorumlu davranmasını sağlar. Örneğin, bir okul bölgesinde hız sınırının neden düşük olduğunu anlayan bir sürücü, bu kurala sadece ceza korkusuyla değil, çocukların güvenliğini gerçekten önemsediği için uyar. Bu nedenle, bu ifade trafik adabına sahip bir sürücü için söylenebilir.

II. Araç kullanırken yapacağı bir kural ihlalinin sonucunda sadece maddi ceza olduğunu düşünür.

Bu ifade, trafik adabına sahip olmayan, bencil ve sığ düşünen bir sürücü profilini çizer. Trafik kurallarının ihlali sadece para cezasıyla sonuçlanmaz; yaralanmalara, can kayıplarına ve manevi travmalara yol açabilir. Trafik adabına sahip bir sürücü, eylemlerinin potansiyel olarak ne kadar ciddi sonuçlar doğurabileceğinin farkındadır ve sadece cezadan kaçmak için değil, bu tehlikeleri önlemek için kurallara uyar. Dolayısıyla, bu ifade trafik adabına sahip bir sürücü için söylenemez.

III. Trafik içinde yapacağı bir kural ihlalinde, kendisinin ya da sevdiklerinin canını tehlikeye attığının farkında değildir.

Bu ifade de trafik adabından yoksun bir sürücüyü tanımlamaktadır. Trafik adabının en önemli unsurlarından biri, sorumluluk bilinci ve farkındalıktır. Adaba uygun davranan bir sürücü, yapacağı en küçük bir hatanın bile hem kendi canını hem de başkalarının canını tehlikeye atabileceğinin bilincindedir. Bu farkındalık, onu daha dikkatli ve özenli bir sürücü yapar. Bu ifadedeki "farkında değildir" sözü, tam tersi bir durumu anlattığı için trafik adabına sahip bir sürücü için söylenemez.

Sonuç ve Seçeneklerin Değerlendirilmesi

Yaptığımız incelemeler sonucunda, verilen üç ifadeden sadece birincisinin (I) trafik adabına sahip bir sürücünün özelliğini yansıttığını görüyoruz. İkinci (II) ve üçüncü (III) ifadeler ise bu adaba sahip olmayan, sorumsuz sürücülerin düşünce ve davranış biçimlerini tanımlamaktadır.

  • a) Yalnız I: Bu seçenek, analizimizle tamamen uyumludur. Sadece I. madde olumlu ve trafik adabına uygun bir davranışı belirtir. Bu nedenle doğru cevap budur.
  • b) I ve II: II. madde yanlış olduğu için bu seçenek de yanlıştır.
  • c) II ve III: Her iki madde de trafik adabına aykırı davranışları tanımladığı için bu seçenek tamamen yanlıştır.
  • d) I, II ve III: II. ve III. maddeler yanlış olduğu için bu seçenek de yanlıştır.
Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. SINAVI BİTİR
0/50
Geri dön
Tamamlananlar işaretlendi.
12345
678910
1112131415
1617181920
2122232425
2627282930
3132333435
3637383940
4142434445
4647484950
Son
Geri dön

EHLİYET SINAVLARI