Soru 1 |
10 dakika | |
15 dakika | |
Kalbi daha hızlı çalışana kadar | |
Hasta kendi kendine soluyuncaya kadar |
Bu soruda, ilk yardımın en kritik uygulamalarından biri olan suni solunumun hangi duruma kadar sürdürülmesi gerektiği test edilmektedir. Sorunun kilit noktası, kazazedenin kalbinin çalıştığı ancak nefes almadığı özel durumdur. Bu senaryoda temel amaç, beyin ve diğer hayati organların oksijensiz kalarak hasar görmesini engellemektir.
Doğru cevabı ve diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu adım adım inceleyelim:
d) Hasta kendi kendine soluyuncaya kadar ✓ (DOĞRU)
Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, suni solunumun amacının tam olarak bu olmasıdır. Suni solunum, vücudun kendi solunum mekanizması devreye girene kadar akciğerlere yapay olarak oksijen sağlamak için yapılan bir yaşam desteğidir. Dolayısıyla, bu desteğe ne zaman son verileceğinin en net göstergesi, hastanın artık bu dış desteğe ihtiyaç duymaması, yani kendi başına yeterli ve düzenli bir şekilde nefes alıp vermeye başlamasıdır.
Ayrıca, ilk yardımcının görevi profesyonel tıbbi yardım gelene kadar devam eder. Eğer hasta kendi kendine solumaya başlamazsa, suni solunuma sağlık ekipleri (112) gelip durumu devralana kadar kesintisiz olarak devam edilmelidir. Bu nedenle, "hasta kendi kendine soluyuncaya kadar" ifadesi, uygulamanın birincil bitiş noktasını belirtir.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
-
a) 10 dakika ve b) 15 dakika: Bu seçenekler yanlıştır, çünkü ilk yardım uygulamaları keyfi zaman sınırlarına göre yapılmaz. Her insanın vücudu ve durumu farklıdır. Bir kazazede 2 dakika içinde solunuma dönebilirken, bir başkası daha uzun süre desteğe ihtiyaç duyabilir. Uygulamayı belirli bir süre sonunda durdurmak, solunumu henüz başlamamış bir kazazedenin hayatını riske atmak demektir. İlk yardımda belirleyici olan süre değil, hastanın durumudur.
-
c) Kalbi daha hızlı çalışana kadar: Bu seçenek de tamamen yanlıştır. Soruda kazazedenin kalbinin zaten çalıştığı belirtilmiştir. Suni solunumun hedefi akciğerlere hava göndermektir, kalbin çalışma hızını etkilemek değildir. Kalp atış hızı; stres, oksijen azlığı veya başka faktörlere bağlı olarak değişebilir ve bu durum, solunumun geri döndüğünün bir göstergesi olamaz. Bu seçeneği işaretlemek, uygulamanın amacını yanlış anladığınız anlamına gelir.
Özetle, kalbi atan ama solunumu durmuş bir kişiye yapılan suni solunum, ya kişi kendi kendine nefes almaya başlayana kadar ya da profesyonel sağlık ekibi gelene kadar sürdürülmelidir. Bu, ehliyet sınavında ve gerçek hayatta bilinmesi gereken hayati bir ilk yardım kuralıdır.
Soru 2 |
Ölmüş olan | |
Ağır kanamalı olan | |
Birinci derecede yanığı olan | |
Ayak bileğinde burkulma olan |
Doğru Cevap: b) Ağır kanamalı olan
Ağır kanama, vücudun dolaşım sistemini doğrudan etkileyen ve en acil müdahale gerektiren durumlardan biridir. Kontrol altına alınmayan şiddetli bir kanama, çok kısa bir süre içinde kan kaybına bağlı şoka ve ardından ölüme neden olabilir. İlk yardımın temel prensiplerinden biri olan hayatı tehdit eden kanamaları durdurmak, diğer tüm yaralanmalardan daha önceliklidir. Bu nedenle, ağır kanaması olan bir kazazedeye yapılacak basit ama etkili bir müdahale (baskı uygulama, turnike vb.) hayat kurtarıcı olacaktır.
Diğer Seçeneklerin Açıklaması:
- a) Ölmüş olan: İlk yardımın amacı yaşayan insanları hayatta tutmaktır. Kaza yerinde kesin olarak yaşam belirtileri (solunum, nabız) olmayan kişilere müdahale etmek, kurtarılabilecek durumda olan diğer yaralılar için değerli zamanın kaybedilmesine neden olur. Bu sebeple ölmüş kişilere müdahale edilmez ve en son öncelik olarak değerlendirilirler.
- c) Birinci derecede yanığı olan: Birinci derecede yanıklar, derinin en üst tabakasını etkileyen hafif yanıklardır. Genellikle ağrı ve kızarıklık şeklinde görülürler ancak hayati bir tehlike oluşturmazlar. Bu durumdaki bir kazazedenin durumu stabildir ve tedavisi aciliyet gerektirmez, bu nedenle bekleyebilir.
- d) Ayak bileğinde burkulma olan: Ayak bileği burkulması gibi kırık, çıkık ve burkulmalar ağrılı durumlardır ve hareket kabiliyetini kısıtlarlar. Ancak bu tür yaralanmalar, kişinin hayatını doğrudan tehdit etmez. Bilinci açık ve solunumu normal olan bu kazazedenin tedavisi, ağır kanaması olan bir yaralıya göre çok daha sonraya bırakılabilir.
Özetle, bir kaza yerinde öncelik sıralaması yapılırken; solunumu durmuş, kalbi durmuş veya ağır kanaması olanlar gibi acil müdahale ile hayata döndürülebilecek olanlar her zaman ilk sıradadır. Diğer yaralanmalar, ne kadar ciddi görünürse görünsün, eğer anlık bir ölüm riski taşımıyorsa ikinci plana atılır.
Soru 3 |
Serin bir yere alınarak vücut ısısı düşürülmeli | |
Üstü örtülerek terlemesi sağlanmalı | |
Sıcak içecekler verilmeli | |
Sıcak duş yaptırılmalı |
Bu soruda, yüksek sıcaklığa maruz kalma sonucu vücut ısısının tehlikeli seviyelere yükselmesi durumu olan güneş çarpmasında yapılması gereken doğru ilk yardım uygulaması sorulmaktadır. Güneş çarpması, vücudun soğutma mekanizmalarının iflas ettiği ciddi bir tıbbi acil durumdur. Bu nedenle, temel amaç vücut ısısını en hızlı ve güvenli şekilde düşürmektir.
Doğru Cevap: a) Serin bir yere alınarak vücut ısısı düşürülmeli
Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, güneş çarpmasının temel problemini doğrudan hedef almasıdır. Vücut, aşırı ısınmıştır ve kendi kendini soğutamamaktadır. Bu yüzden yapılacak ilk ve en önemli müdahale, kişiyi daha fazla ısıya maruz kalmaktan korumak ve vücudun soğumasına yardımcı olmaktır. Kişiyi hemen gölge, klimalı veya serin bir ortama almak, üzerindeki sıkı ve fazla giysileri çıkarmak ve vücudunu ıslak bezlerle serinletmek hayat kurtarıcıdır.
- Neden Doğru: Güneş çarpmasının tek çözümü vücut sıcaklığını normal seviyelere indirmektir. Serin bir ortam ve soğuk uygulamalar (ıslak bez, vantilatör vb.) bu amaca hizmet eder. Bu müdahale, beyin ve diğer hayati organların yüksek ısıdan zarar görmesini engeller.
Yanlış Cevapların Açıklamaları
Diğer seçenekler, durumu daha da kötüleştirecek tehlikeli uygulamalardır. Bu seçeneklerin neden yanlış olduğunu anlamak, doğru müdahaleyi pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
- b) Üstü örtülerek terlemesi sağlanmalı: Bu seçenek tamamen yanlıştır. Güneş çarpmasında vücudun soğutma sistemi zaten bozulmuştur ve kişi yeterince terleyemiyor olabilir. Üstünü örtmek, bir battaniye gibi etki ederek vücut ısısının daha da artmasına neden olur. Bu, ateşi olan birini kaloriferin yanına koymak gibi bir hatadır.
- c) Sıcak içecekler verilmeli: Bu uygulama da son derece tehlikelidir. Vücut zaten aşırı ısınmışken, ona dışarıdan sıcak bir sıvı vermek, iç sıcaklığın daha da yükselmesine yol açar. Eğer hasta bilinçliyse ve yutabiliyorsa, sıcak yerine ılık veya serin su verilmelidir.
- d) Sıcak duş yaptırılmalı: Sıcak duş, vücudu serinletmek yerine daha da ısıtacaktır. Vücut ısısını düşürmek için cilde sıcak su temas ettirmek, kan damarlarının genişlemesine ve ısının vücutta hapsolmasına neden olabilir. Doğru uygulama, ılık veya serin bir duş ya da ıslak bezlerle vücudu silmektir.
Özetle, ehliyet sınavında bu tür bir soruyla karşılaştığınızda aklınızda tutmanız gereken temel kural şudur: Güneş çarpmasının problemi aşırı ısıdır ve çözümü de serinletmektir. Vücut ısısını artıracak her türlü uygulamadan kesinlikle kaçınılmalıdır.
Soru 4 |
Yalnız I. | |
I ve II. | |
II ve III. | |
I, II ve III. |
Bu soruda, bir trafik kazası sonrasında, araçta bulunanların ve çevredeki diğer kişilerin güvenliğini sağlamak için atılması gereken adımların hangileri olduğu sorgulanmaktadır. Amaç, kazanın ardından oluşabilecek ikincil tehlikeleri (yangın, aracın kayması, gaz sızıntısı vb.) en aza indirmektir. Şimdi bu önlemleri ve doğru cevabı adım adım inceleyelim.
Doğru cevap d) I, II ve III seçeneğidir. Çünkü listelenen üç önlem de kaza sonrası güvenliği sağlamak için kritik ve birbirini tamamlayan adımlardır. Bir kaza anında bu adımların hepsi, durumu kontrol altına almak ve daha büyük felaketleri önlemek için gereklidir. Şimdi her bir önlemin neden önemli olduğunu ayrı ayrı ele alalım.
- I. El freninin çekilmesi: Bu, alınması gereken ilk ve en temel önlemlerden biridir. Kaza sonrası aracın, özellikle eğimli bir yolda ise, kendiliğinden hareket etmesini veya kaymasını engeller. Aracın sabitlenmesi, hem araç içindekilerin güvenli bir şekilde dışarı çıkmasına olanak tanır hem de başka araçlara veya yayalara çarparak yeni kazalara yol açmasını önler.
- II. Kontağın kapatılması: Bu adım, yangın ve patlama riskini azaltmak için hayati önem taşır. Kaza sırasında aracın yakıt sistemi veya elektrik tesisatı hasar görebilir. Kontağın açık kalması, elektrik akımının devam etmesine ve herhangi bir yakıt sızıntısıyla birleştiğinde kıvılcım çıkararak yangına sebep olmasına yol açabilir. Kontağı kapatmak, bu riski ortadan kaldırır.
- III. LPG’li ise aracın bagajında bulunan tüpün vanasının kapatılması: Bu önlem, sadece LPG'li araçlar için geçerli olsa da o araçlar için son derece kritiktir. Kaza anında LPG tankına veya borularına gelen bir darbe, gaz sızıntısına neden olabilir. Sızan gaz, en ufak bir kıvılcımla patlayabilir veya yangın çıkarabilir. Bu nedenle, LPG'li bir araç kazaya karıştıysa, güvenlik için tüpün ana vanasının derhal kapatılması gerekir.
Diğer seçenekler eksik bilgi içerdiği için yanlıştır. Güvenlik bir bütündür ve bu adımlardan herhangi birini atlamak, ciddi riskler doğurabilir.
- a) Yalnız I: Sadece el frenini çekmek, aracı sabitlemek için yeterlidir ancak yangın, patlama veya gaz sızıntısı riskini ortadan kaldırmaz. Bu yüzden eksik bir önlemdir.
- b) I ve II: El frenini çekmek ve kontağı kapatmak çok önemli iki adımdır. Ancak eğer araç LPG'li ise en büyük tehlikelerden biri olan gaz sızıntısı riskini göz ardı etmiş olursunuz. Soru, tüm durumları kapsayan en doğru cevabı istemektedir.
- c) II ve III: Kontağı ve LPG vanasını kapatmak yangın riskini azaltır. Fakat el frenini çekmeyi unutursanız, araç hareket ederek yeni bir kazaya veya tehlikeye neden olabilir. Bu da eksik bir güvenlik önlemidir.
Sonuç olarak, bir kaza durumunda aracın önce sabitlenmesi (I), sonra yangın riskinin ortadan kaldırılması (II) ve eğer varsa gaz sızıntısı tehlikesinin engellenmesi (III) gerekir. Bu nedenle üç önlemi de içeren d seçeneği en doğru ve en kapsamlı cevaptır.
Soru 5 |
Pıhtılaşmanın sağlanmasında rol oynar. | |
Vücut sıcaklığını ve vücudun sıvı dengesini ayarlar. | |
Oksijen, besin maddesi ve hormonları hücrelere, atık maddeleri ve karbondioksiti ilgili organlara taşır. | |
Vücudun hastalık etkeni olan mikroorganizmalara karşı savunmasını zayıflatır. |
Bu soruda, kanın vücudumuzdaki temel görevleri hakkında verilen dört seçenekten hangisinin yanlış olduğunu bulmamız istenmektedir. Ehliyet sınavının ilk yardım bölümünde bu tür temel biyoloji bilgileri, bir kaza anında yaralının durumu hakkında fikir sahibi olabilmek için önemlidir. Soruyu doğru cevaplamak için kanın ana fonksiyonlarını bilmemiz gerekir.
Doğru Cevap: d) Vücudun hastalık etkeni olan mikroorganizmalara karşı savunmasını zayıflatır.
Bu ifadenin yanlış olmasının sebebi, kanın görevinin tam tersini belirtmesidir. Kanın içerisinde bulunan akyuvarlar (lökositler), vücudun bağışıklık sisteminin temel askerleridir. Vücuda giren bakteri, virüs gibi hastalık yapıcı mikroorganizmalarla savaşarak enfeksiyonları önlerler. Dolayısıyla kan, vücut savunmasını zayıflatmak yerine, tam aksine güçlendirir ve korur. Bu nedenle bu seçenek, kanın görevleriyle ilgili yanlış bir bilgidir.
Diğer Seçeneklerin Açıklaması:
- a) Pıhtılaşmanın sağlanmasında rol oynar.
Bu ifade doğrudur. Herhangi bir yaralanma durumunda kanamanın durması için kanın pıhtılaşması gerekir. Kanın içerisinde bulunan trombositler (kan pulcukları) ve pıhtılaşma faktörleri, yara bölgesinde bir tıkaç oluşturarak kanamayı durdurur. Bu, kanın hayati görevlerinden biridir.
- b) Vücut sıcaklığını ve vücudun sıvı dengesini ayarlar.
Bu ifade de doğrudur. Kan, damarlar aracılığıyla sürekli vücutta dolaşarak ısının eşit şekilde dağılmasını sağlar ve böylece vücut sıcaklığını sabit tutar. Aynı zamanda, içerdiği su sayesinde dokular arasındaki sıvı (elektrolit) dengesinin korunmasına yardımcı olur. Bu nedenle kan, vücudun termostatı ve dengeleyicisi gibi çalışır.
- c) Oksijen, besin maddesi ve hormonları hücrelere, atık maddeleri ve karbondioksiti ilgili organlara taşır.
Bu ifade doğrudur ve kanın en temel görevini özetler. Kan, akciğerlerden aldığı oksijeni ve sindirim sisteminden aldığı besinleri hücrelere taşır. Aynı zamanda, hücrelerde oluşan karbondioksit gibi atık maddeleri akciğerlere ve böbreklere götürerek vücuttan atılmasını sağlar. Bu taşıma işlevi, yaşamın devamı için kritik öneme sahiptir.
Özet olarak, a, b ve c seçenekleri kanın doğru ve hayati görevlerini açıklarken, d seçeneği kanın savunma görevinin tam tersini iddia ettiği için yanlış bilgidir. Soruda bizden yanlış olanı bulmamız istendiği için doğru cevap d şıkkıdır.
Soru 6 |
Oturuş pozisyonu | |
Baş-çene pozisyonu | |
Sırtüstü yatış pozisyonu | |
Yüzüstü yatış pozisyonu |
Bu soruda, aniden ve kendiliğinden başlayan bir burun kanaması durumunda, kanamanın durdurulmasına yardımcı olmak ve kazazedenin güvenliğini sağlamak için ona verilmesi gereken doğru vücut pozisyonunun ne olduğu sorgulanmaktadır. İlk yardım bilgisi açısından temel ve hayati bir konudur.
Doğru cevap a) Oturuş pozisyonu'dur. Burun kanaması geçiren bir kişiye yapılması gereken ilk ve en önemli müdahale, onu sakinleştirip oturtmaktır. Kişinin başı, kalbinden daha yukarıda olacağı için burundaki kan damarlarına olan basınç azalır ve bu da kanamanın yavaşlamasına yardımcı olur. Ayrıca, kişinin başı hafifçe öne eğilmelidir ki kan yutularak mideye gitmesin veya soluk borusuna kaçmasın.
Doğru müdahalenin adımları şunlardır:
- Kazazede sakinleştirilir ve oturtulur.
- Başı hafifçe öne doğru eğilir.
- Burun kanatlarına (burnun yumuşak kısmına) yaklaşık 5 dakika boyunca baş ve işaret parmakları ile baskı uygulanır.
- Bu esnada ağızdan nefes alıp vermesi söylenir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- b) Baş-çene pozisyonu: Bu pozisyon, bilinci kapalı olan kazazedelerde solunum yolunu açmak için kullanılır. Burun kanaması olan ve bilinci açık bir kişiye uygulanması tamamen anlamsız ve yanlıştır. Hatta başı geriye iteceği için kanın genze kaçmasına neden olarak durumu daha tehlikeli hale getirir.
- c) Sırtüstü yatış pozisyonu: Bu, halk arasında yaygın olarak yapılan en tehlikeli yanlışlardan biridir. Kişiyi sırtüstü yatırmak ve başını geriye atmak, kanın boğaza, soluk borusuna ve mideye akmasına neden olur. Mideye giden kan bulantı ve kusmaya yol açabilirken, soluk borusuna kaçan kan boğulma tehlikesi yaratır.
- d) Yüzüstü yatış pozisyonu: Bu pozisyon da doğru değildir. Kanamanın kontrol altına alınmasını zorlaştırır, kişinin rahat nefes almasını engeller ve buruna baskı uygulamak neredeyse imkansız hale gelir. Bu pozisyon, burun kanaması için etkili bir ilk yardım yöntemi değildir.
Özetle, burun kanamasında temel amaç kanın dışarı akmasını sağlamak ve yutulmasını engellemektir. Bu nedenle kazazede oturtulmalı ve başı hafifçe öne eğilmelidir. Bu pozisyon hem kanamanın kontrolünü kolaylaştırır hem de olası komplikasyonları (boğulma, kusma) önler.
Soru 7 |
Rentek manevrası | |
İtfaiyeci yöntemi ile omuzda taşıma | |
Ayak bileklerinden sürükleme yöntemi | |
Koltuk altından tutarak sürükleme yöntemi |
Doğru cevap "a) Rentek manevrası" seçeneğidir. Rentek manevrası, tam olarak bu senaryo için geliştirilmiş bir ilk yardım tekniğidir. Bu manevranın temel amacı, acil bir tehlike (yangın, patlama vb.) nedeniyle kazazedenin araçtan derhal çıkarılması gerektiğinde, baş-boyun-gövde eksenini mümkün olduğunca sabit tutarak omurilik yaralanması riskini en aza indirmektir. İlk yardımcı, kazazedenin koltuk altlarından girerek kollarını göğsünde birleştirir, başını kendi göğsüne yaslayarak sabitler ve kazazedeyi tek bir blok halinde araçtan dışarı çeker.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:
- İtfaiyeci yöntemi ile omuzda taşıma: Bu yöntem, kazazedeyi bir yerden başka bir yere taşımak için kullanılır, ancak araç içindeki birini bu pozisyona getirmek omurilik için çok risklidir. Kazazedeyi oturduğu yerden kaldırıp omuza almak, boyun ve belde tehlikeli hareketlere neden olabilir. Bu yüzden araçtan çıkarma tekniği değildir.
- Ayak bileklerinden sürükleme yöntemi: Bu, çok acil durumlarda kullanılan ve kazazedeye en çok zarar verme potansiyeli olan bir yöntemdir. Bu teknikte baş ve boyun tamamen desteksiz kalır, yerde sürüklenir ve omurilik yaralanması riski çok yüksektir. Sorunun "omuriliğe zarar vermeden" şartını kesinlikle karşılamaz.
- Koltuk altından tutarak sürükleme yöntemi: Ayak bileklerinden sürüklemeye benzer şekilde, bu da acil bir tahliye yöntemidir. Ancak bu teknikte de baş geriye düşer ve boyun desteksiz kalır. Omuriliği koruma amacı gütmediği için bu senaryoda kesinlikle yanlış bir tercihtir.
Sonuç olarak, bir araç içinde, omurilik yaralanması şüphesi olan ve aynı zamanda acil tehlike nedeniyle hemen çıkarılması gereken bir kazazede için tek doğru ve güvenli yöntem Rentek manevrasıdır. Diğer yöntemler ya farklı amaçlar içindir ya da omuriliği koruma hedefini göz ardı eder.
Soru 8 |
Kusturmak | |
Bol su içirmek | |
Açık havaya çıkarmak | |
Sarımsaklı yoğurt yedirmek |
Doğru cevap b) Bol su içirmek seçeneğidir. Çünkü yakıcı bir kimyasal madde içildiğinde ilk amaç, bu maddenin yoğunluğunu azaltarak dokulara verdiği zararı en aza indirmektir. Su, kimyasal maddeyi seyreltir, yani etkisini zayıflatır ve maddenin ağız, yutak ve yemek borusundan mideye daha hızlı bir şekilde ulaşmasını sağlayarak temas ettiği yüzeylerdeki hasar süresini kısaltır. Bu, yapılabilecek en güvenli ve etkili ilk müdahaledir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:-
a) Kusturmak: Bu seçenek kesinlikle yanlıştır ve çok tehlikelidir. Asit veya baz gibi yakıcı bir madde, yemek borusundan aşağı inerken bu dokuları bir kez yakmıştır. Kişiyi kusturmak, aynı yakıcı maddenin yemek borusundan tekrar yukarı çıkmasına neden olur ve bu da aynı dokuların ikinci kez yanmasına yol açar. Bu durum, mevcut hasarı katlayarak çok daha ciddi ve kalıcı yaralanmalara sebep olur.
-
c) Açık havaya çıkarmak: Bu uygulama, genellikle zehirli gaz veya duman solunması (inhalasyon) durumlarında tercih edilen bir ilk yardım yöntemidir. Oksijen alımını artırarak solunan zehirli gazın vücuttan atılmasına yardımcı olur. Ancak bu sorudaki olay kimyasal bir sıvının içilmesi, yani sindirim yoluyla zehirlenmedir. Açık havanın içilen kimyasalın etkisini azaltmaya yönelik doğrudan bir faydası yoktur.
-
d) Sarımsaklı yoğurt yedirmek: Bu, halk arasında yaygın olan ancak bilimsel bir temeli olmayan yanlış bir uygulamadır. İçilen kimyasalın ne olduğu bilinmediği için yoğurt gibi bir gıda vermek, kimyasalla beklenmedik bir reaksiyona girerek durumu daha da kötüleştirebilir. Ayrıca, herhangi bir şey yedirmek veya içirmek (su hariç) kişinin midesini doldurarak kusturabilir ve bu da kusturmanın tehlikelerini beraberinde getirir.
Özetle, yakıcı bir kimyasal içen ve bilinci yerinde olan bir kişiye yapılacak ilk yardım, maddeyi seyreltmek için bol su içirmek ve derhal 112 Acil Servis'i aramaktır. Asla kusturulmamalı veya su dışında herhangi bir yiyecek-içecek verilmemelidir.
Soru 9 |
Yaralının taşınmasında ilk yardımcı kendi sağlığını riske sokmamalıdır. Gereksiz zorlama ve yaralanmalara engel olmak için kurallara uygun davranmalıdır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi yaralının taşınması sırasında ilk yardımcının uyması gereken genel kurallardandır?
Yaralıya uzak mesafede çalışması | |
Daha uzun ve kuvvetli kas gruplarını kullanması | |
Ani dönme ve bükülmeler yaparak yön değiştirmesi | |
Yaralıyı mümkün olduğunca çok hareket ettirmesi |
Bu soruda, bir ilk yardımcının yaralıyı taşırken kendi sağlığını koruması ve olası yaralanmaları önlemesi için uyması gereken temel ve en önemli kuralın ne olduğu sorulmaktadır. Sorunun giriş paragrafı, ilk yardımcının kendi güvenliğinin öncelikli olduğunu ve bunu sağlamak için belirli kurallara uyması gerektiğini vurgulamaktadır.
Doğru cevap B) Daha uzun ve kuvvetli kas gruplarını kullanması seçeneğidir. Bu, insan vücudunun mekaniği (biyomekanik) ile ilgili temel bir kuraldır. Bir kişiyi veya ağır bir nesneyi kaldırırken sırt ve bel gibi daha zayıf kas grupları yerine, bacaklar (uyluk), kalça ve omuz gibi büyük, uzun ve kuvvetli kas gruplarını kullanmak, ilk yardımcının belini ve omurgasını incitme riskini en aza indirir. Bu teknik, ağırlığı vücuda eşit şekilde dağıtarak daha güvenli ve verimli bir taşıma sağlar.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- a) Yaralıya uzak mesafede çalışması: Bu seçenek yanlıştır. Ağırlık merkezine ne kadar yakın çalışırsanız, yükü kontrol etmek o kadar kolaylaşır ve kaldırmak için o kadar az güç gerekir. Yaralıya uzak durmak, kollara ve özellikle bele binen yükü artırır, bu da yaralanma riskini ciddi şekilde yükseltir. Güvenli taşıma için yaralıya mümkün olduğunca yakın olmak gerekir.
- c) Ani dönme ve bükülmeler yaparak yön değiştirmesi: Bu, bel ve omurga yaralanmalarına yol açan en tehlikeli hareketlerden biridir. Yük taşırken vücudu, özellikle beli aniden döndürmek, omurlar arasındaki disklere aşırı baskı uygular ve ciddi sakatlanmalara neden olabilir. Yön değiştirmek için ayaklarla küçük adımlar atarak bütün vücutla birlikte dönmek gerekir.
- d) Yaralıyı mümkün olduğunca çok hareket ettirmesi: Bu seçenek, ilk yardımın temel prensiplerinden birine tamamen aykırıdır. Genel kural, eğer tehlikeli bir durum yoksa (yangın, patlama riski vb.) yaralıyı kesinlikle hareket ettirmemektir. Gereksiz hareket, mevcut yaralanmaları (özellikle omurga kırıklarını) daha da kötüleştirebilir ve kalıcı hasarlara yol açabilir.
Özetle, bir yaralıyı taşırken ilk yardımcı, dizlerini büküp sırtını dik tutarak çömelmeli, yaralıyı vücuduna yakın tutmalı ve kalkarken gücü zayıf bel kaslarından değil, güçlü bacak kaslarından almalıdır. Bu, hem ilk yardımcının kendi sağlığını korumasını hem de yaralının güvenli bir şekilde taşınmasını sağlar.
Soru 10 |
Solunumun değerlendirilmesini | |
Kan dolaşımının değerlendirilmesini | |
Sindirim sisteminin değerlendirilmesini | |
Hava yolu açıklığının değerlendirilmesini |
Doğru Cevabın Açıklaması (b seçeneği)
Doğru cevap b) Kan dolaşımının değerlendirilmesidir. İlk yardımın ABC'sindeki "C" harfi, İngilizce "Circulation" (Dolaşım) kelimesinin baş harfinden gelir. Bu adım, kalbin kanı vücuda pompalamaya devam edip etmediğini, yani dolaşım sisteminin çalışıp çalışmadığını kontrol etmeyi amaçlar. Bu değerlendirme, hayat kurtarma zincirinin üçüncü ve çok önemli bir halkasıdır.
Dolaşımı değerlendirmek için ilk yardımcı, yaralının nabzını kontrol eder. Yetişkinlerde bu kontrol genellikle boyundaki şah damarından yapılır. Aynı zamanda vücutta hayatı tehdit eden ciddi bir kanama olup olmadığına bakılır. Eğer nabız yoksa, bu durum kalbin durduğu anlamına gelir ve derhal dış kalp masajına (göğüs basısı) başlanması gerekir. Bu nedenle "C", doğrudan kalp ve dolaşım sisteminin kontrolünü ifade eder.
Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması
- a) Solunumun değerlendirilmesini: Bu seçenek yanlıştır, çünkü solunumun değerlendirilmesi ilk yardım ABC'sinin "B" harfini temsil eder. "B", İngilizce "Breathing" (Solunum) kelimesinden gelir. Yaralının hava yolu açıldıktan sonra, "Bak-Dinle-Hisset" yöntemi ile nefes alıp almadığı kontrol edilir. Bu, "C" adımından önce gelen ikinci adımdır.
- c) Sindirim sisteminin değerlendirilmesini: Bu seçenek tamamen yanlıştır. İlk yardımın ABC'si gibi acil durum protokolleri, solunum ve dolaşım gibi o an için hayati olan fonksiyonlara odaklanır. Sindirim sisteminin durumu, acil müdahale öncelikleri arasında yer almaz ve bu değerlendirme ilk yardımın temel basamaklarından biri değildir.
- d) Hava yolu açıklığının değerlendirilmesini: Bu seçenek de yanlıştır. Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi ve sağlanması, ABC'nin ilk adımı olan "A" harfini ifade eder. "A", İngilizce "Airway" (Hava Yolu) kelimesinin karşılığıdır. Bir kişinin nefes alabilmesi için öncelikle hava yolunun açık olması gerekir. Bu nedenle bu adım, diğer tüm adımlardan önce gelir.
Özetle, ehliyet sınavında karşınıza çıkabilecek bu temel kuralı unutmamak çok önemlidir. İlk yardımın ABC'si, hayat kurtarmak için izlenmesi gereken hayati bir sıralamadır:
- A (Airway): Hava yolu açıklığının sağlanması.
- B (Breathing): Solunumun değerlendirilmesi.
- C (Circulation): Dolaşımın değerlendirilmesi.
Bu sıralamaya göre, soruda istenen "C" harfi daima kan dolaşımının değerlendirilmesini ifade eder.
Soru 11 |
Tam tıkanma | |
Kısmi tıkanma | |
Damar tıkanması | |
Solunum durması |
Doğru Cevap: b) Kısmi tıkanma
Doğru cevabın "Kısmi tıkanma" olmasının sebebi, soruda tarif edilen belirtilerin bu durumla birebir örtüşmesidir. Kısmi tıkanmada, soluk borusu yabancı bir cisimle tam olarak kapanmamıştır. Hava yolu daralmış olsa da, akciğerlere az da olsa hava girip çıkabilir. Bu durum, kazazedenin öksürerek cismi dışarı atmaya çalışmasına, zor da olsa nefes almasına ve ses çıkararak konuşabilmesine olanak tanır. Bu durumda yapılması gereken en doğru ilk yardım müdahalesi, kazazedeyi öksürmeye teşvik etmektir.
Diğer Şıkların İncelenmesi:
- a) Tam tıkanma: Bu seçenek yanlıştır çünkü tam tıkanmada soluk yolu tamamen kapanır. Bu durumda kazazede kesinlikle nefes alamaz, konuşamaz ve öksüremez. Genellikle panik içinde boğazını tutar (evrensel boğulma işareti) ve kısa süre içinde morarmaya başlar. Sorudaki belirtiler (nefes alma, konuşma) tam tıkanma ile çelişmektedir.
- c) Damar tıkanması: Bu seçenek konuyla tamamen ilgisizdir ve bir çeldirici olarak verilmiştir. Damar tıkanması, kan damarlarının (arter veya ven) pıhtı ya da plak gibi nedenlerle tıkanması durumudur ve kalp krizi, inme gibi durumlara yol açar. Soruda bahsedilen durum ise solunum yoluyla ilgili bir problemdir, dolaşım sistemiyle değil.
- d) Solunum durması: Bu seçenek de yanlıştır. Solunum durması, nefes alıp verme eyleminin tamamen durmasıdır. Oysa soruda kazazedenin açıkça "nefes alabiliyor" olduğu belirtilmiştir. Tam tıkanma müdahale edilmezse solunum durmasına yol açabilir, ancak sorudaki mevcut durum bu değildir.
Özetle, bir kazazedenin boğazına bir şey kaçtığında öksürebiliyor, nefes alıp verebiliyor ve yardım isteyebiliyorsa, bu durum hava yolunun tamamen kapanmadığını gösterir. Bu belirtiler "kısmi tıkanma" olarak adlandırılır ve ilk yardımda öncelik, kişinin kendi öksürük refleksini kullanarak cismi atmasına yardımcı olmaktır.
Soru 12 |
Kesik yaralar | |
Ezikli yaralar | |
Delici yaralar | |
Parçalı yaralar |
Bu soruda, künt yani keskin olmayan cisimlerin (taş, yumruk, sopa gibi) vücuda sert bir şekilde çarpması sonucu meydana gelen yaranın tıbbi adının ne olduğu sorulmaktadır. Bu tür yaralanmalar, ilk yardım ve trafik bilgisi açısından önemlidir çünkü yaranın türünü bilmek, doğru müdahalenin nasıl yapılacağını belirler. Sorunun doğru cevabı olan b) Ezikli yaralar seçeneğini ve diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu adım adım inceleyelim.
Doğru Cevap: b) Ezikli yaralar
Ezikli yaralar, adından da anlaşılacağı gibi, dokuların ezilmesiyle oluşur. Taş, sopa, yumruk veya bir trafik kazası sırasında çarpma gibi künt bir travma sonucu meydana gelir. Bu tür yaralarda yara kenarları düzgün değildir, eziktir ve genellikle çevre dokularda kanama ve morarma (çürük) görülür. Doku hasarı sadece yüzeyde kalmaz, derinin altındaki kaslar, damarlar ve sinirler de zarar görebilir. Soruda verilen etkenler tam olarak bu tanıma uyduğu için doğru cevap ezikli yaralardır.
Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğu
- a) Kesik yaralar: Bu yaralar bıçak, cam kırığı, jilet gibi keskin kenarlı cisimler tarafından oluşturulur. Yara kenarları düzgündür ve genellikle derinliğine göre fazla kanama görülür. Soruda verilen taş, yumruk gibi etkenler keskin olmadığı için bu seçenek yanlıştır.
- c) Delici yaralar: Bu yaralar çivi, iğne, şiş veya kurşun gibi sivri ve delici cisimlerin vücuda saplanmasıyla oluşur. Yaranın yüzeydeki ağzı küçük olabilir ancak derinliği fazla olabilir ve iç organlara zarar verme riski yüksektir. Sorudaki etkenler delici değil, çarpıcı ve ezici nitelikte olduğu için bu seçenek de yanlıştır.
- d) Parçalı yaralar: Bu yaralar, dokuların çekilmesi, yırtılması veya bir yere takılması sonucu oluşur. Genellikle doku kaybı söz konusudur ve yara kenarları düzensizdir. Ezikli yaralara benzese de temel fark, parçalı yaralarda "yırtılma" ve "kopma" eyleminin ön planda olmasıdır. Soruda belirtilen "şiddetli çarpma" eylemi ise öncelikli olarak dokuyu ezdiği için, en doğru ve spesifik tanım ezikli yaralardır.
Özetle, yara türünü belirleyen en önemli faktör, yaralanmaya neden olan cismin özelliğidir. Künt ve küt cisimler ezikli yaralara, keskin cisimler kesik yaralara ve sivri cisimler delici yaralara neden olur. Bu nedenle, taş, yumruk veya sopa gibi etkenlerin yarattığı yaralanma için en doğru tanım ezikli yaralardır.
Soru 13 |

Yalnız I | |
I ve II | |
II ve III | |
I, II ve III |
Bu soruda, karayolları üzerine çizilen üç farklı yatay işaretlemenin anlamları sorulmakta ve hangilerinin yaya geçidini belirttiği istenmektedir. Sürücülerin bu işaretlemeleri doğru bir şekilde tanıması, hem yayaların güvenliği hem de trafik akışının düzeni için hayati önem taşır. Her bir işaretlemeyi ve anlamını inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.
Şimdi görseldeki işaretlemeleri tek tek ele alalım:
- I Numaralı İşaretleme: Bu işaretleme, kalın ve kesintisiz beyaz çizgilerden oluşur. Trafikte en sık karşılaşılan ve "zebra geçidi" olarak da bilinen standart yaya geçidi işaretidir. Bu alanı gören sürücüler, yavaşlamalı ve geçitten geçen veya geçmek üzere olan yayalara ilk geçiş hakkını vermek zorundadır.
- II Numaralı İşaretleme: Bu işaretleme, kesik ve kalın beyaz çizgilerden oluşur. Görünüşü birinciden farklı olsa da, bu da bir yaya geçidi türüdür ve yasal olarak aynı anlama gelir. Sürücüler, bu tür bir geçitte de yayaların geçiş üstünlüğüne sahip olduğunu bilmeli ve buna göre davranmalıdır.
- III Numaralı İşaretleme: Bu işaretleme, yolun enine çizilmiş tek ve kesintisiz kalın bir çizgidir. Bu çizgi bir yaya geçidi değildir; bu bir dur çizgisidir. Genellikle trafik ışıklarından, dur levhalarından veya kontrolsüz kavşaklardan önce bulunur ve sürücünün durması gereken sınırı belirtir. Sürücü, bu çizgiyi geçmeden durmalıdır.
Bu bilgilere dayanarak seçenekleri değerlendirelim:
Doğru Cevap: b) I ve II
Açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, hem I numaralı standart yaya geçidi hem de II numaralı kesik çizgili yaya geçidi, yayaların karşıdan karşıya güvenle geçmesi için ayrılmış alanları gösterir. Bu nedenle her ikisi de yaya geçididir.
Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:
- a) Yalnız I: Bu seçenek yanlıştır, çünkü II numaralı işaretleme de bir yaya geçidi türüdür ve bu seçenekte göz ardı edilmiştir.
- c) II ve III: Bu seçenek yanlıştır. II numaralı işaretleme yaya geçidi olsa da, III numaralı işaretleme bir "dur çizgisi" olduğu için bu seçenek hatalıdır.
- d) I, II ve III: Bu seçenek de yanlıştır, çünkü III numaralı işaretlemenin yaya geçidi ile bir ilgisi yoktur ve dahil edilmesi cevabı yanlış kılar.
Soru 14 |
Sis ışıklarını | |
Park ışıklarını | |
Yakını gösteren ışıkları | |
Uzağı gösteren ışıkları |
Bu soruda, gece sürüşü sırasında önümüzdeki bir aracı yakından takip ederken uymamız gereken en temel ve önemli aydınlatma kuralı sorgulanmaktadır. Trafik güvenliği açısından kritik olan bu durum, hem kendi görüş mesafemizi ayarlamak hem de diğer sürücüleri tehlikeye atmamakla ilgilidir. Doğru ışık kullanımı, kazaları önlemedeki en basit ama en etkili yöntemlerden biridir.
Doğru Cevap: c) Yakını gösteren ışıkları
Doğru cevabın "Yakını gösteren ışıklar" olmasının sebebi, trafik güvenliği ve sürücü konforu ile doğrudan ilişkilidir. Yakını gösteren ışıklar (kısa farlar), yolu yaklaşık 25 metre kadar aydınlatır ve ışık hüzmesi yere doğru eğimlidir. Bu sayede, öndeki aracın sürücüsünün dikiz aynasından veya yan aynalarından yansıyan ışık gözünü almaz, yani sürücünün körleşmesine neden olmaz. Bu durum, öndeki sürücünün dikkatini dağıtmadan ve görüşünü engellemeden güvenli bir takip mesafesi sürdürmenizi sağlar.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- d) Uzağı gösteren ışıklar: Bu seçenek, bu senaryodaki en tehlikeli ve yanlış davranıştır. Uzağı gösteren ışıklar (uzun farlar), yolu 100 metreye kadar aydınlatır ve ışık hüzmesi karşıya doğrudur. Öndeki aracı yakından takip ederken uzun farları yakmak, ışığın doğrudan öndeki aracın aynalarına yansımasına ve sürücünün gözünü kamaştırarak geçici körlük yaşamasına sebep olur. Bu durum, öndeki sürücünün yola hakimiyetini kaybetmesine ve ciddi kazalara yol açabilir. Karayolları Trafik Kanunu'na göre bu durum kesinlikle yasaktır.
- a) Sis ışıklarını: Sis ışıkları, adından da anlaşılacağı gibi, sadece yoğun sis, kar veya şiddetli yağmur gibi görüş mesafesinin çok düştüğü hava koşullarında kullanılmalıdır. Normal hava koşullarında sis farlarını yakmak, diğer sürücülerin dikkatini dağıtabilir ve gözlerini rahatsız edebilir. Bu nedenle, geceleyin normal bir havada araç takip ederken kullanılması gereken ışıklar sis ışıkları değildir.
- b) Park ışıklarını: Park ışıkları (gündüz farı olarak da bilinir), aracın boyutlarını ve konumunu belli etmek için kullanılır ve çok düşük bir aydınlatma gücüne sahiptir. Hareket halindeyken yolu aydınlatmak için kesinlikle yetersizdir. Geceleyin sadece park ışıklarıyla araç kullanmak, hem sizin yolu görememenize hem de diğer sürücülerin sizi zamanında fark edememesine neden olacağı için son derece tehlikeli ve yasaktır.
Özetle, gece sürüşünde temel kural şudur: Karşınızdan bir araç geliyorsa veya bir aracın arkasında seyrediyorsanız, diğer sürücülerin görüşüne engel olmamak için daima yakını gösteren ışıkları (kısa farları) kullanmak zorundasınız. Uzağı gösteren ışıklar (uzun farlar) ise sadece aydınlatmanın yetersiz olduğu, önünüzde veya karşı şeritte kimsenin olmadığı yollarda kullanılmalıdır.
Soru 15 |

Otobüs | |
Kamyon | |
Motosiklet | |
Otomobil |
Soruda gördüğümüz trafik işareti, kırmızı bir daire içerisinde siyah bir otomobil figüründen oluşmaktadır. Bu işaret bir Trafik Tanzim İşareti'dir ve girdiği yolun kurallarını belirler. Levhanın Karayolları Trafik Yönetmeliği'ndeki resmi adı "Motorlu Taşıt Trafiğine Kapalı Yol" şeklindedir.
Bu levhanın en önemli ve sıkça karıştırılan özelliği, üzerinde sadece otomobil resmi olmasına rağmen anlamının daha geniş olmasıdır. Bu işaret, o yola motosikletler hariç bütün motorlu taşıtların girmesinin yasak olduğunu bildirir. Yani, bu yola girmek isteyen bir sürücü, eğer bir otomobil, kamyon, otobüs veya benzeri bir motorlu araç kullanıyorsa giriş yapamaz.
Şimdi seçenekleri bu bilgi ışığında değerlendirelim:- c) Motosiklet: Bu seçenek doğrudur. Levhanın tanımında açıkça belirtildiği gibi, yasak motosikletleri kapsamamaktadır. Bu nedenle, motosiklet sürücüleri bu işaretin bulunduğu yola girebilirler.
- a) Otobüs, b) Kamyon ve d) Otomobil: Bu seçenekler yanlıştır. Otobüs, kamyon ve otomobil birer motorlu taşıttır. Levha, motosikletler dışındaki tüm motorlu taşıtların girişini yasakladığı için bu araçların hiçbiri bu yola giremez. Zaten levhanın üzerindeki otomobil figürü, bu yasağın en belirgin göstergelerinden biridir.
Özetle, bu trafik işareti "Motosiklet dışındaki motorlu araçlar giremez" anlamına geldiği için, verilen seçenekler arasında bu yola girebilecek tek taşıt türü motosiklettir. Bu nedenle doğru cevap 'c' şıkkıdır.
Soru 16 |
Aynı | |
Yarısı kadar | |
10 km/saat daha az | |
10 km/saat daha fazla |
Bu soruda, bir otomobile römork takıldığında yasal olarak uyması gereken azami hız sınırının, römorksuz durumuna kıyasla nasıl değiştiği sorgulanmaktadır. Bu, doğrudan Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen özel bir kurala dayanan bir bilgi sorusudur. Sürücü adayının, araçların cinsine ve durumuna göre değişen hız limitlerini bilip bilmediği ölçülmektedir.
Doğru cevap c) 10 km/saat daha az seçeneğidir. Türkiye'deki trafik kurallarına göre, bir araca römork veya yarı römork takıldığında, o aracın ilgili yol için belirlenmiş olan azami hız sınırından 10 km/saat daha düşük bir hızla gitmesi zorunludur. Bu kuralın temel amacı, artan ağırlık ve uzunluk nedeniyle ortaya çıkan güvenlik risklerini azaltmaktır.
Römork takılı bir aracın fren mesafesi uzar, manevra kabiliyeti zorlaşır ve özellikle yüksek hızlarda "yalpalama" veya "salınım" yapma riski artar. Bu nedenle yasa koyucu, bu tehlikeleri en aza indirmek için standart bir hız düşürme limiti belirlemiştir. Örneğin, bir otomobil için hız sınırı 90 km/saat olan bölünmüş bir yolda, aynı otomobil römork çektiğinde azami 80 km/saat hızla gidebilir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- a) Aynı: Bu seçenek yanlıştır çünkü römork, aracın sürüş dinamiklerini (frenleme, denge, ivmelenme) tamamen değiştirir. Hız limitinin aynı kalması, fren mesafesinin uzaması gibi riskleri göz ardı etmek anlamına gelir ve bu durum trafik güvenliğiyle çelişir.
- b) Yarısı kadar: Bu seçenek de yanlıştır çünkü bu kadar büyük bir hız düşüşü pratik değildir. Trafiğin akışını tehlikeli bir şekilde yavaşlatarak arkadan çarpma gibi farklı kaza riskleri yaratabilir. Kural, güvenliği sağlarken trafiğin akıcılığını da korumayı hedefler.
- d) 10 km/saat daha fazla: Bu seçenek mantık dışıdır. Araca ek bir yük ve ağırlık getiren, kontrolünü zorlaştıran bir durum varken hız limitini artırmak, kazaya davetiye çıkarmak demektir. Güvenlik önlemleri hızı azaltmayı gerektirir, artırmayı değil.
Özetle, ehliyet sınavında karşınıza çıkabilecek bu kuralı unutmamanız önemlidir. Bir otomobile römork taktığınızda, gidebileceğiniz yasal en yüksek hız, o yol için belirlenmiş olan normal hız sınırından her zaman 10 km/saat daha azdır. Bu, hem sizin hem de trafikteki diğer sürücülerin güvenliği için hayati bir kuraldır.
Soru 17 |
Geri dönmesini | |
Motoru durdurmasını | |
Harekete hazırlanmasını | |
Biraz sonra kırmızı ışığın yanacağını |
Bu soruda, bir kavşakta kırmızı ışıkta beklerken ışıkların değişim sırasındaki bir anın sürücü için ne anlama geldiği test edilmektedir. Sorunun kilit noktası, kırmızı ışık ile sarı ışığın birlikte yanması durumudur. Bu, trafik ışık döngüsündeki çok özel bir anı ifade eder ve her sürücünün bu sinyalin anlamını doğru bilmesi gerekir.
Doğru cevap c) Harekete hazırlanmasını seçeneğidir. Trafik kurallarına göre, kırmızı ışık "Dur" anlamına gelir. Kırmızı ışık sönmeden sarı ışığın da yanmaya başlaması, "Dur" emrinin sona ermek üzere olduğunu ve hemen ardından yeşil ışığın yanacağını bildirir. Bu bir ön uyarıdır ve sürücüye kalkış için hazırlık yapması gerektiğini (örneğin vitesi boştan almak, fren pedalından ayağını çekmeye hazırlanmak gibi) işaret eder.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- a) Geri dönmesini: Bu seçenek kesinlikle yanlıştır. Trafik ışıkları, ileri yöndeki trafik akışını kontrol eder. Hiçbir ışık kombinasyonu sürücüye geri dönmesi veya geri manevra yapması talimatını vermez. Kavşak gibi bir yerde geri dönmek son derece tehlikeli ve kural dışıdır.
- b) Motoru durdurmasını: Bu seçenek de yanlıştır. Kırmızı ve sarı ışığın birlikte yanması, bekleme süresinin bitmek üzere olduğunu ve hareketin çok yakında başlayacağını gösterir. Bu durumda motoru durdurmak, yeşil ışık yandığında zaman kaybına neden olur ve trafiğin akışını yavaşlatır.
- d) Biraz sonra kırmızı ışığın yanacağını: Bu seçenek, sarı ışığın diğer göreviyle karıştırılmaktadır. Yeşil ışıktan sonra tek başına yanan sarı ışık, yolun trafiğe kapanmak üzere olduğunu ve biraz sonra kırmızı ışığın yanacağını bildirir. Ancak soruda belirtilen kırmızı ile birlikte yanan sarı ışık, bunun tam tersi bir anlama gelir ve kalkışa hazırlık yapılması gerektiğini ifade eder.
Özet olarak, trafik ışıklarında kırmızı ve sarı ışığın aynı anda yandığını gördüğünüzde, bu yeşil ışığın yanmasına saniyeler kaldığı anlamına gelir. Bu durumda aracınızı hareket ettirmemeli, ancak güvenli bir kalkış için hazırlıklarınızı tamamlamalısınız. Bu kural, trafik akışının daha düzenli ve verimli olmasını sağlar.
Soru 18 |
Taşıma sınırının üstünde yolcu alınmışsa | |
Taşıma sınırının üstünde yük yüklenmişse | |
Uyuşturucu madde alarak araç kullanıyorsa | |
Araca zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırılmamışsa |
Doğru Cevap: c) Uyuşturucu madde alarak araç kullanıyorsa
Doğru cevabın 'c' şıkkı olmasının sebebi, uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisindeyken araç kullanmanın, sürücünün algı, muhakeme ve reaksiyon yeteneklerini doğrudan ve tehlikeli bir şekilde ortadan kaldırmasıdır. Bu durum, sadece bir kural ihlali değil, aynı zamanda hem sürücünün kendi canı hem de trafikteki diğer herkesin canı için doğrudan bir tehdit oluşturur. Bu nedenle, trafik güvenliğini sağlamakla görevli olan kolluk kuvvetleri, bu durumdaki bir sürücüyü derhal araç kullanmaktan men eder, yani o an itibarıyla direksiyon başından alarak aracı sürmesini engeller. Bu, kamu güvenliği için alınan en acil ve en kesin önlemdir.
Diğer Seçeneklerin İncelenmesi
- a) Taşıma sınırının üstünde yolcu alınmışsa: Bu durum bir kural ihlalidir ve para cezası uygulanır. Sürücüden, fazla yolcuları en yakın güvenli noktada indirmesi istenir. Fazla yolcular indirildikten sonra, sürücü yasal sınırlara uyduğu için aracını kullanmaya devam edebilir. Sürücünün şahsı araç kullanmaktan men edilmez, sadece aracın durumu yasaya uygun hale getirilir.
- b) Taşıma sınırının üstünde yük yüklenmişse: Tıpkı fazla yolcu durumunda olduğu gibi, bu da bir ihlaldir ve para cezası gerektirir. Sürücüden, fazla yükü boşaltarak yasal sınırlara inmesi talep edilir. Yük, yasal sınırlara çekildikten sonra sürücü yoluna devam edebilir. Burada da men edilen sürücünün kendisi değil, aracın o anki usulsüz durumudur.
- d) Araca zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırılmamışsa: Bu durum, sürücünün şahsıyla değil, aracın tescili ve yasal yükümlülükleri ile ilgilidir. Sigortası olmayan bir araç tespit edildiğinde, sürücüye para cezası yazılır ve araç trafikten men edilir. Bu çok önemli bir ayrımdır; sürücü değil, aracın kendisi trafikten çekilir ve bir otoparka götürülür. Sürücü, yasal olarak ehliyeti olduğu sürece sigortası olan başka bir aracı kullanabilir. Dolayısıyla, men edilen sürücü değil, araçtır.
Özetle, seçenekler arasında sürücünün bilincini, yeteneklerini ve araç kullanma ehliyetini doğrudan etkileyen tek durum uyuşturucu madde kullanımıdır. Diğer seçenekler aracın durumuyla (yük, yolcu, sigorta) ilgili olup, bu durumlar düzeltildiğinde veya araç trafikten çekildiğinde sürücünün sürüşüne başka bir araçla devam etmesine engel bir durum yoktur. Ancak uyuşturucu madde etkisindeki bir sürücü, hiçbir aracı kullanamaz ve bu nedenle doğrudan "araç kullanmaktan men edilir".
Soru 19 |
![]() | |
![]() | |
![]() | |
![]() |
Doğru cevap C seçeneğidir. Bu trafik levhası, üzerinde dikey oklar ve "3,50 m" yazısı ile gösterilmiştir. Levhadaki yukarı ve aşağı yönlü oklar, doğrudan yüksekliği temsil eder. Bu işaret, sürücülere ilerideki yol kesiminde (örneğin bir köprü altı, tünel veya üst geçit) yüksekliği 3,50 metreden fazla olan araçların geçişinin yasak olduğunu bildirir.
Bu nedenle, bir sürücü bu levhayı gördüğünde, kullandığı aracın (yüküyle birlikte) yüksekliğinin belirtilen değerden az olduğundan emin olmalıdır. Aksi takdirde, aracı sıkışabilir, hasar görebilir ve trafiği tehlikeye atabilir. Soru, yükseklik anlamında gabari sınırlamasını sorduğu için bu levha tam olarak doğru cevaptır.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:- A Seçeneği: Bu levhada "7 t" yazar. Buradaki "t" harfi "ton" anlamına gelir ve bir ağırlık sınırlamasını ifade eder. Bu işaret, 'Dingil başına 7 tondan fazla yük düşen taşıt giremez' anlamındadır. Dolayısıyla yükseklikle değil, ağırlıkla ilgilidir.
- B Seçeneği: Bu levhada "10 m" yazısı ve aracın uzunluğunu gösteren yatay oklar bulunmaktadır. Bu işaret, 'Uzunluğu 10 metreden fazla olan taşıt giremez' anlamına gelir. Bu bir uzunluk gabarisi sınırlamasıdır, yükseklik değil.
- D Seçeneği: Bu levhada "2,30 m" yazısı ve aracın iki yanını gösteren yatay oklar yer alır. Bu oklar aracın genişliğini temsil eder. İşaretin anlamı, 'Genişliği 2,30 metreden fazla olan taşıt giremez' şeklindedir. Bu bir genişlik gabarisi sınırlamasıdır, yükseklik değil.
Özetle, gabari levhalarını doğru yorumlamak için üzerlerindeki oklara dikkat etmek çok önemlidir. Dikey oklar yüksekliği, yanlardaki yatay oklar genişliği ve aracın önünü ve arkasını gösteren yatay oklar ise uzunluğu ifade eder. Bu ayrımı bilmek, özellikle büyük araç sürücüleri için güvenli bir sürüşün temel kurallarından biridir.
Soru 20 |
İnmiş bariyer varsa geçide girmeli | |
Yol açıksa hızlı geçerek uzaklaşmalı | |
Bariyer inmekte ise dikkatli ve hızlı geçmeli | |
Hızını azaltıp, bariyerin izin vermesi hâlinde uygun hızla geçmeli |
Doğru Cevap: d) Hızını azaltıp, bariyerin izin vermesi hâlinde uygun hızla geçmeli
- Neden Doğru? Bu seçenek, güvenli sürüşün temel prensiplerini eksiksiz bir şekilde yansıtmaktadır. Bir demir yolu geçidine yaklaşırken ilk yapılması gereken şey, çevreyi daha iyi kontrol edebilmek, olası bir tehlikeye karşı hazırlıklı olmak ve durmak gerekirse güvenli bir şekilde durabilmek için hızı azaltmaktır. Bariyerin açık olması ve herhangi bir sesli veya ışıklı uyarının bulunmaması, geçişin güvenli olduğuna işarettir. Bu durumda sürücü, duraksama yapmadan ancak acele de etmeden, aracın kontrolünü kaybetmeyeceği uygun bir hızla geçişi tamamlamalıdır.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) İnmiş bariyer varsa geçide girmeli: Bu seçenek, yapılabilecek en tehlikeli ve en hatalı davranıştır. İnmiş bir bariyer, bir trenin yaklaştığının ve geçidin kapalı olduğunun kesin bir göstergesidir. Bu bir "DUR" emridir. İnmiş bariyer varken geçide girmeye çalışmak, ölümcül bir kazaya davetiye çıkarmak anlamına gelir ve kesinlikle yasaktır.
- b) Yol açıksa hızlı geçerek uzaklaşmalı: Buradaki "hızlı geçmek" ifadesi, seçeneği yanlış kılmaktadır. Evet, demir yolu geçidinde gereksiz yere duraklamak tehlikelidir ancak hızlanmak da bir o kadar risklidir. Hızlanmak, ani bir motor arızası veya başka bir acil durumda manevra kabiliyetini azaltır ve paniğe yol açabilir. Doğru olan, acele etmeden, kontrollü ve uygun bir hızla geçmektir.
- c) Bariyer inmekte ise dikkatli ve hızlı geçmeli: Bu da son derece tehlikeli ve yanlış bir reflekstir. Bariyerin inmeye başlaması, trenin çok yaklaştığı ve geçiş için zamanın kalmadığı anlamına gelir. "Son anda yetişirim" düşüncesiyle hızlanmak, aracın geçitte kalmasına veya trenle çarpışmasına neden olabilir. Bariyer inmeye başladığı anda yapılması gereken tek şey, geçide girmeden güvenli bir mesafede durmaktır.
Özetle; kontrollü bir demir yolu geçidine yaklaşırken kural basittir: Önce yavaşla ve durumu kontrol et. Bariyerler açıksa ve herhangi bir uyarı yoksa, güvenli ve uygun bir hızla geçişini tamamla. Herhangi bir uyarı (inmiş veya inmekte olan bariyer, yanan ışık, çalan zil) varsa, mutlaka dur ve bekle.
Soru 21 |
Geçiş yolu | |
Geçiş hakkı | |
Geçiş kolaylığı | |
Geçiş üstünlüğü |
Doğru Cevap: b) Geçiş hakkı
Doğru cevap geçiş hakkı'dır. Çünkü Karayolları Trafik Kanunu'na göre "geçiş hakkı", yayaların ve araç kullananların, diğer yaya ve araç kullananlara göre yolu kullanmadaki öncelik sırası olarak tanımlanır. Bu tanım, soruda verilen ifadeyle birebir aynıdır. Örneğin, trafik polisinin veya ışıklı trafik işaretlerinin olmadığı bir kavşakta, ana yoldaki bir aracın tali yoldan gelen araca göre önceliği olması durumu bir geçiş hakkıdır. Benzer şekilde, yaya geçidinde karşıya geçen bir yayanın, yaklaşan araca göre önceliği olması da bir geçiş hakkıdır.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) Geçiş yolu: Bu seçenek yanlıştır çünkü "geçiş yolu" bir hak değil, fiziksel bir yerdir. Bir mülke (örneğin bir benzin istasyonu, otopark veya apartman garajı) giriş ve çıkış yapmak için kullanılan karayolu üzerindeki alana geçiş yolu denir. Soru bir "hak" sorduğu için, bir "yer" ismi olan bu seçenek doğru olamaz.
- c) Geçiş kolaylığı: Bu seçenek de yanlıştır. "Geçiş kolaylığı" bir trafik kuralı veya yasal bir hak değildir; daha çok bir nezaket ve saygı ifadesidir. Örneğin, sıkışık trafikte şerit değiştirmeye çalışan bir sürücüye yol vermek veya dar bir yolda karşıdan gelen araca yol vermek için kenara çekilmek "geçiş kolaylığı" sağlamaktır. Bu bir zorunluluk değil, sürücülerin birbirine yardımcı olduğu bir davranıştır.
- d) Geçiş üstünlüğü: Bu seçenek, "geçiş hakkı" ile en çok karıştırılan kavramdır ve bu yüzden dikkatli olunmalıdır. "Geçiş üstünlüğü", sadece belirli araçlara (ambulans, itfaiye, polis aracı gibi) görev halindeyken tanınan özel bir haktır. Bu araçlar, sesli ve ışıklı uyarılarını kullandıklarında, diğer tüm sürücülerin ve yayaların onlara yol verme zorunluluğu vardır. Geçiş üstünlüğü, genel bir kural değil, acil durumlara özgü istisnai bir haktır. Soru ise tüm yaya ve sürücüler arasındaki genel öncelik hakkını sormaktadır.
Özetle, geçiş hakkı trafikteki tüm kullanıcılar için geçerli olan genel öncelik kuralıdır. Geçiş üstünlüğü ise sadece görev başındaki acil durum araçlarına aittir. Bu ayrımı bilmek, ehliyet sınavında ve trafikte doğru kararlar vermenizi sağlar.
Soru 22 |

1 | |
2 | |
3 | |
4 |
Öncelikle kavşaktaki durumu ve trafik levhalarını inceleyelim. 1 ve 2 numaralı araçların bulunduğu yolda "Ana Yol - Tali Yol Kavşağı" levhası bulunmaktadır. Bu levha, 1 ve 2 numaralı araçların ana yolda olduğunu belirtir. 4 numaralı aracın bulunduğu yolda ise "DUR" levhası vardır. Bu da 3 ve 4 numaralı araçların tali yolda olduğunu ve kavşağa girmeden önce durup ana yoldaki araçlara yol vermeleri gerektiğini gösterir. Bu nedenle, 3 ve 4 numaralı araçlar asli kusurlu olamaz çünkü kaza, ana yoldaki iki araç arasında gerçekleşmiştir.
Doğru Cevap Neden 2 Numaralı Araçtır?Kaza, ana yol üzerinde seyreden 1 ve 2 numaralı araçlar arasında meydana gelmiştir. Bu durumda, ana yol üzerindeki araçların kendi aralarındaki geçiş hakkı kurallarını değerlendirmemiz gerekir. Trafik kurallarına göre, bir kavşakta dönüş yapan araçlar, doğru gitmekte olan araçlara yol vermek zorundadır. Resimde 1 numaralı araç düz bir şekilde yoluna devam ederken, 2 numaralı araç sola dönüş yapmaktadır.
Bu kurala göre, sola dönüş yapan 2 numaralı sürücü, karşıdan düz gelen 1 numaralı aracın geçişini beklemekle yükümlüdür. Ancak 2 numaralı sürücü bu kurala uymamış, 1 numaralı aracın önüne çıkarak kazaya sebebiyet vermiştir. Bu sebeple kazadaki asli kusurlu sürücü 2 numaralı aracın sürücüsüdür.
Diğer Seçenekler Neden Yanlıştır?- a) 1: 1 numaralı araç sürücüsü ana yolda ve düz istikamette ilerlemektedir. Hem tali yoldan gelen araçlara hem de dönüş yapan 2 numaralı araca karşı geçiş üstünlüğüne sahiptir. Herhangi bir kural ihlali yapmadığı için kusurlu değildir.
- c) 3 ve d) 4: 3 ve 4 numaralı araçlar tali yoldadır. Kavşaktaki "DUR" levhası gereği, ana yoldaki tüm araçlar geçtikten sonra yola çıkmaları gerekir. Kazaya doğrudan karışmadıkları ve geçiş hakkı ihlali yapmadıkları için kusurlu sayılmazlar.
Soru 23 |
25 | |
35 | |
45 | |
55 |
Bu soru, trafikteki en temel ve hayati güvenlik kurallarından biri olan takip mesafesi kuralını ölçmektedir. Soru, 70 km/saat hızla giden bir aracın, önündeki araçla arasında bırakması gereken en az yasal mesafenin kaç metre olduğunu sormaktadır. Bu mesafeyi doğru hesaplamak, ani fren durumlarında kazaları önlemek için kritik öneme sahiptir.
Trafik kurallarına göre, normal hava ve yol koşullarında takip mesafesi, aracın kilometre/saat cinsinden hızının en az yarısı kadar metre olmalıdır. Bu kural "hızın yarısı" olarak bilinir ve ehliyet sınavlarında sıkça sorulur. Bu formülü sorudaki verilere uygulayarak doğru cevabı kolayca bulabiliriz.
- Araç Hızı: 70 km/saat
- Uygulanacak Kural: Hız / 2
- Hesaplama: 70 / 2 = 35 metre
Bu basit hesaplama sonucunda, 70 km/saat hızla giden bir aracın önündeki araçla bırakması gereken minimum takip mesafesinin 35 metre olduğunu görürüz. Bu nedenle doğru cevap 'b' seçeneğidir.
Doğru Cevabın Açıklaması:
b) 35: Bu seçenek doğrudur çünkü Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen "hızın yarısı" kuralına tam olarak uymaktadır. 70 km/saat hızın yarısı 35 metre eder. Bu mesafe, sürücünün önündeki aracın ani bir manevra yapması veya durması durumunda tepki verip güvenli bir şekilde yavaşlayabilmesi veya durabilmesi için gerekli olan asgari süreyi ve mesafeyi tanır.
Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması:
a) 25: Bu mesafe, 70 km/saat hız için yasal sınırın altındadır ve son derece tehlikelidir. 25 metrelik bir mesafe, sürücüye ani bir durumda fren yapmak için yeterli zamanı tanımaz ve arkadan çarpma riskini çok ciddi şekilde artırır. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
c) 45 ve d) 55: Bu mesafeler 35 metreden daha fazla olduğu için aslında daha güvenli takip mesafeleridir. Ancak soru, yasal olarak zorunlu olan "en az" mesafeyi sormaktadır. Kural, minimum mesafeyi 35 metre olarak belirlediği için, 45 veya 55 metre yasal olarak yanlış olmasa da sorunun doğru cevabı değildir. Sınavda sizden kuralın tam karşılığını bilmeniz beklenir.
Ek Bilgi: "88-89 Kuralı" (2 Saniye Kuralı)
Takip mesafesini sürüş esnasında pratik olarak ölçmek için "88-89 Kuralı" olarak da bilinen 2 saniye kuralı kullanılır. Öndeki aracın yol kenarındaki bir ağaç veya levha gibi sabit bir nesnenin yanından geçtiği anı belirleyin. Ardından, içinizden "Seksen sekiz, seksen dokuz" diye saymaya başlayın. Eğer saymayı bitirdiğinizde siz de aynı nesnenin yanına geldiyseniz veya geçtiyseniz, takip mesafeniz en az 2 saniye, yani güvenli demektir. Bu yöntem, hızınız ne olursa olsun size doğru takip mesafesini pratik olarak bulma imkanı tanır.
Soru 24 |
Sadece para cezası verilir. | |
Sürücü belgesi 6 ay süreyle geri alınır. | |
Sürücü belgesi 5 yıl süreyle geçici olarak geri alınır. | |
En sağ şeritten gitmek koşuluyla araç sürmesine izin verilir. |
Doğru Cevap: c) Sürücü belgesi 5 yıl süreyle geçici olarak geri alınır.
Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, Karayolları Trafik Kanunu'nun ilgili maddesidir. Kanuna göre, uyuşturucu veya uyarıcı madde alarak araç kullandığı tespit edilen sürücülerin ehliyetine, suçun ilk kez işlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, doğrudan 5 yıl süreyle el konulur. Bu, alkollü araç kullanma cezalarından çok daha ağır bir yaptırımdır ve bu maddelerin trafikteki tehlikesinin ne kadar büyük olduğunun bir göstergesidir.
Ayrıca, sürücü belgesinin geri alınmasının yanı sıra, sürücüye yüksek bir idari para cezası da uygulanır ve bu kişiler Türk Ceza Kanunu kapsamında adli işleme tabi tutulurlar. Yani ceza sadece ehliyetin alınmasıyla sınırlı kalmaz. Sürücü, aracı kullanmaktan derhal men edilir.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) Sadece para cezası verilir: Bu seçenek yanlıştır çünkü uyuşturucu madde etkisi altında araç kullanmak, sadece para cezası ile geçiştirilemeyecek kadar ciddi bir suçtur. Asıl amaç, tehlikeli sürücüyü belirli bir süre trafikten uzaklaştırmaktır. Bu nedenle, para cezasına ek olarak sürücü belgesine de el konulur.
- b) Sürücü belgesi 6 ay süreyle geri alınır: Bu seçenek de yanlıştır. Sürücü belgesinin 6 ay süreyle geri alınması, yasal sınırların üzerinde alkollü olarak ilk defa yakalanan sürücülere uygulanan bir cezadır. Uyuşturucu ve uyarıcı maddeler için uygulanan ceza çok daha ağırdır ve doğrudan 5 yıldır.
- d) En sağ şeritten gitmek koşuluyla araç sürmesine izin verilir: Bu seçenek tamamen yanlıştır ve mantığa aykırıdır. Uyuşturucu madde etkisi altındaki bir sürücünün algı, refleks ve muhakeme yeteneği son derece zayıflamıştır. Böyle bir sürücünün hangi şeritte olursa olsun trafiğe çıkması hem kendi hem de başkalarının can güvenliği için büyük bir risk oluşturur. Bu nedenle araç sürmesine kesinlikle izin verilmez.
Özetle, ehliyet sınavında bu konuyla ilgili bir soru geldiğinde unutmamanız gereken en önemli nokta şudur: Alkollü araç kullanmanın cezası kademeliyken (ilk yakalanmada 6 ay, ikincide 2 yıl, üçüncüde 5 yıl), uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımında ceza ilk seferde doğrudan 5 yıldır.
Soru 25 |
1,5 | |
2,5 | |
3,5 | |
4,5 |
Doğru cevap olan d) 4,5 seçeneğinin açıklaması:
Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, ticari amaçla yük ve yolcu taşımacılığı yapan şoförlerin sürüş ve dinlenme süreleri net bir şekilde belirlenmiştir. Bu yönetmeliğe göre, bir şoför devamlı olarak en fazla 4,5 saat araç kullanabilir. Bu sürenin sonunda, şoförün en az 45 dakika mola vermesi zorunludur. Bu kuralın amacı, şoförün yorgunluğunu gidermek, dikkatini toplamasını sağlamak ve böylece hem kendi can güvenliğini hem de trafikteki diğer sürücülerin ve yayaların güvenliğini korumaktır.
Bu 45 dakikalık mola, istenirse 4,5 saatlik sürüş süresi içinde en az 15'er dakikalık parçalar halinde de kullanılabilir. Ancak önemli olan, 4,5 saatlik sürüş periyodu tamamlandığında toplamda en az 45 dakikalık bir dinlenmenin yapılmış olmasıdır. Soru, "devamlı olarak kaç saatten fazla araç sürmesi yasaktır?" dediği için, bu sürenin aşılamayacak üst sınırı olan 4,5 saat doğru cevaptır.
Diğer seçeneklerin yanlış olma nedenleri:
- a) 1,5 saat, b) 2,5 saat, c) 3,5 saat: Bu süreler, yasal olarak izin verilen maksimum süreden daha kısadır. Bir şoför 1,5 saat, 2,5 saat veya 3,5 saat araç sürdükten sonra mola verebilir, bu bir yasak değildir ve hatta tavsiye edilebilir. Ancak soru, hangi süreden fazlasının yasak olduğunu sormaktadır. Dolayısıyla bu seçenekler, yasal üst limiti ifade etmediği için yanlıştır.
Ek Bilgi: Toplam Sürüş Süreleri
Bu konuyla ilgili ehliyet sınavında karşınıza çıkabilecek diğer önemli kurallar şunlardır:
- Bir şoför, 24 saatlik bir gün içinde toplamda en fazla 9 saat araç kullanabilir.
- Bu 9 saatlik toplam sürüş süresi, haftada en fazla iki kez olmak üzere 10 saate çıkarılabilir.
- Bir şoförün haftalık toplam sürüş süresi 56 saati geçemez.
- İki haftalık ardışık sürüş süresi ise toplamda 90 saati aşamaz.
Özetle, sorunun kökünde yatan "devamlı" ve "yasaktır" kelimeleri kilit öneme sahiptir. Bir şoförün mola vermeden direksiyon başında kalabileceği azami süre 4,5 saattir ve bu süreyi aşmak kesinlikle yasaktır.
Soru 26 |
Şekildeki taşıt yolu üzerinde bulunan yazı neyi bildirmektedir? Işıklara 50 m kaldığını | |
Asgari (en az) hız sınırını | |
Azami (en yüksek) hız sınırını | |
Öndeki araca 50 m´den fazla yaklaşılmamasını |
Bu soruda, bir taşıt yolunun üzerine beyaz renkle yazılmış olan "50" rakamının trafik kuralları açısından ne anlama geldiği sorulmaktadır. Bu tür yol üzeri işaretlemeler, sürücüleri önemli kurallar hakkında bilgilendirmek ve uyarmak için kullanılır. Sürücülerin bu işaretlerin anlamını doğru bilmesi, trafik güvenliği için kritik öneme sahiptir.
Doğru Cevap: c) Azami (en yüksek) hız sınırını
Yol kaplaması üzerine yazılan bu tür sayılar, o yolda izin verilen azami (en yüksek) hızı belirtir. Bu işaretleme, genellikle dikey olarak yerleştirilmiş olan hız sınırı levhalarını pekiştirmek veya sürücünün dikkatini hıza çekmek amacıyla kullanılır. Yani bu yolda aracınızla en fazla saatte 50 kilometre (km/s) hızla gidebilirsiniz. Bu hızın üzerine çıkmak trafik kuralı ihlalidir ve cezai işlem gerektirir.
Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:
- a) Işıklara 50 m kaldığını: Bu seçenek yanlıştır. Trafik ışıklarına yaklaşıldığını bildiren levhalar genellikle dikey trafik işaret levhalarıdır ve üzerinde trafik lambası sembolü bulunur. Yol üzerine yazılan bir sayı, ışıklara olan mesafeyi belirtmek için standart bir kullanım değildir.
- b) Asgari (en az) hız sınırını: Bu seçenek de yanlıştır. Gidilmesi gereken en az hızı belirten işaretler (asgari hız) genellikle mavi renkli ve yuvarlak levhalarla gösterilir. Yol üzerine yazılan bu rakam, bir istisna belirtilmediği sürece her zaman izin verilen en yüksek hızı ifade eder, en düşük hızı değil.
- d) Öndeki araca 50 m´den fazla yaklaşılmamasını: Bu seçenek, takip mesafesi ile ilgilidir ve yanlıştır. Takip mesafesi kuralı genellikle hızın yarısı (metre cinsinden) olarak veya "iki saniye kuralı" ile belirlenir. Takip mesafesini belirten özel yol üzeri işaretlemeleri ise genellikle art arda çizilen "V" harfi (şevron) şeklinde olur. Yola yazılan "50" rakamının takip mesafesiyle bir ilgisi yoktur.
Özetle, yola çizilmiş olan "50" yazısı, o yoldaki hız limitinin 50 km/s olduğunu ve bu hızın aşılmaması gerektiğini bildiren bir azami hız sınırı işaretlemesidir.
Soru 27 |
![]() | |
![]() | |
![]() | |
![]() |
Doğru Cevap: A Seçeneği
A seçeneğinde gösterilen levha, "Bütün Yasaklama ve Kısıtlamaların Sonu" anlamına gelir. Bu levha, üzerinde herhangi bir sembol olmayan, beyaz zemin üzerine siyah çapraz bir çizgiden oluşur. Yolda bu levhayı gördüğünüzde, daha önce geçerli olan azami hız sınırı, öndeki taşıtı geçme yasağı veya sesli ikaz cihazlarının kullanım yasağı gibi o yol bölümü için konulmuş tüm kısıtlamalar kaldırılmış olur. Sürücü, artık o yol için belirlenmiş genel trafik kurallarına uymaya devam etmelidir.
Diğer Seçeneklerin Açıklaması
- b) seçeneği: Bu levha, "Kamyonlar İçin Öndeki Taşıtı Geçme Yasağı Sonu" işaretidir. Sadece kamyonlar için geçerli olan sollama yasağının bittiğini belirtir. Eğer yolda aynı zamanda bir hız limiti de varsa, bu levha o hız limitini kaldırmaz; sadece kamyonların sollama yasağını sona erdirir. Bu nedenle "bütün" yasakları bitirmediği için yanlış cevaptır.
- c) seçeneği: Bu levha, "Azami Hız Sınırlaması Sonu" işaretidir. Genellikle içinde 50, 70 gibi bir sayı yazar ve o sayı ile belirtilen hız limitinin artık geçerli olmadığını bildirir. Ancak bu levha, yolda mevcut olabilecek diğer yasakları (örneğin sollama yasağı) sona erdirmez, sadece hız kısıtlamasını kaldırır. Bu yüzden bu da yanlış bir seçenektir.
- d) seçeneği: Bu levha ise "Öndeki Taşıtı Geçme Yasağı Sonu" anlamına gelir. Bu işaret, otomobiller dahil tüm motorlu taşıtlar için geçerli olan sollama yasağının sona erdiğini ifade eder. Tıpkı diğer yanlış seçenekler gibi, bu levha da yalnızca tek bir yasağı kaldırır ve hız limiti gibi diğer kısıtlamaları etkilemez.
Özetle, A seçeneğindeki içi boş ve üzeri çapraz çizgili levha evrensel bir "son" işaretidir ve tüm yasakları kaldırır. Diğer seçeneklerdeki levhalar ise içlerindeki sembollerle ilgili olan sadece belirli bir yasağın sona erdiğini bildirirler. Bu nedenle, bütün yasaklama ve kısıtlamaların sona erdiğini bildiren işaret A seçeneğindeki levhadır.
Soru 28 |

Hafif hapis cezası | |
Sadece ceza puanı | |
Trafikten men cezası | |
Para cezası ve ceza puanı |
Doğru cevap d) Para cezası ve ceza puanı seçeneğidir. Çünkü en sol şeridi sürekli işgal etmek, Karayolları Trafik Kanunu'nda tanımlanmış bir kural ihlalidir. Bu tür ihlaller için kanunda hem idari para cezası hem de sürücünün ehliyetine işlenen ceza puanı yaptırımı öngörülmüştür. Bu çifte yaptırım, sürücüleri kurallara uymaya teşvik etmeyi ve kural ihlallerinin tekrarını önlemeyi amaçlar.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:- a) Hafif hapis cezası: Bu ceza, trafik suçları arasında çok daha ciddi durumlar için uygulanır. Örneğin, ölümlü veya yaralanmalı kazalara neden olmak, belirli bir promil seviyesinin üzerinde alkollü araç kullanmak gibi ağır ihlaller hapis cezasını gerektirebilir. Şerit ihlali bu kategoriye giren bir suç değildir.
- b) Sadece ceza puanı: Trafik kuralı ihlallerinde genellikle para cezası ve ceza puanı birlikte uygulanır. Sadece ceza puanı verilmesi çok istisnai bir durumdur ve sol şeridi sürekli işgal etmek gibi yaygın bir ihlal için geçerli değildir. Bu ihlalin mutlaka bir maddi karşılığı da bulunur.
- c) Trafikten men cezası: Bu ceza, sürücüye değil, araca yönelik bir yaptırımdır. Aracın tescil belgesinin olmaması, zorunlu trafik sigortasının yapılmaması veya araçta yapılan teknik değişikliklerin yönetmeliğe aykırı olması gibi durumlarda araç trafikten men edilir. Sürücünün yaptığı bir sürüş hatası için doğrudan araca bu ceza uygulanmaz.
Özetle, en soldaki şeridin sollama dışında sürekli olarak kullanılması yasaktır ve bu kurala uymayan sürücüler, hem para cezası ödemek zorunda kalır hem de ehliyetlerine ceza puanı işlenir. Bu nedenle doğru seçenek 'd' şıkkıdır.
Soru 29 |

İstediği şeridi | |
1 numaralı şeridi | |
2 numaralı şeridi | |
3 numaralı şeridi |
Doğru cevap d) 3 numaralı şeridi seçeneğidir. Çünkü yol üzerindeki zemin işaretlemelerine (kaplama üstü yazıları ve şekilleri) dikkatle bakıldığında, 3 numaralı şeridin üzerinde sağa dönüşü gösteren bir ok işareti bulunmaktadır. Bu işaret, en sağdaki bu şeridin sadece sağa dönecek araçlar tarafından kullanılması gerektiğini belirtir. Trafik kurallarına göre, sürücüler kavşağa yaklaşırken gidecekleri yöne uygun olan şeride önceden girmek ve dönüşlerini o şeritten tamamlamak zorundadır.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- a) İstediği şeridi: Bu seçenek tamamen yanlıştır. Trafikte düzen ve güvenliğin sağlanması için sürücüler keyfi olarak şerit seçemezler. Yol çizgileri ve işaretleri, hangi şeritten hangi yöne gidileceğini net bir şekilde belirler ve bu kurallara uymak mecburidir.
- b) 1 numaralı şeridi: Görselde en soldaki 1 numaralı şeridin üzerinde "düz gidiş" oku bulunmaktadır. Bu şeritteki bir aracın sağa dönmeye çalışması, hem kurallara aykırıdır hem de 2 ve 3 numaralı şeritlerdeki araçlar için büyük bir tehlike oluşturur. Bu manevra, diğer araçların yolunu keserek ciddi kazalara neden olabilir.
- c) 2 numaralı şeridi: Tıpkı 1 numaralı şerit gibi, ortadaki 2 numaralı şeridin üzerinde de "düz gidiş" oku yer almaktadır. Bu şerit de sadece kavşaktan düz geçecek araçlar içindir. Sağa dönüş yapmak için bu şeridi kullanmak yasaktır ve kazalara davetiye çıkarır.
Özetle, kavşaklara yaklaşırken uyulması gereken en temel kural, yol üzerindeki yön oklarına dikkat etmektir. Sürücü, seyahat edeceği yöne (düz, sağa veya sola) uygun olan şeride kavşağa yeterli mesafe kala geçiş yapmalı ve dönüşünü bu şeritten tamamlamalıdır. Bu soru, şerit disiplininin ve yol işaretlerine uymanın trafikteki hayati önemini vurgulamaktadır.
Soru 30 |

Bisiklet girişinin yasak olduğunu | |
Motosiklet girişinin yasak olduğunu | |
Sadece motosikletlilerin girebileceğini | |
Motosikletler için hız sınırlamasının olduğunu |
Bu soruda, size bir trafik tanzim işareti verilmiş ve bu işaretin ne anlama geldiğini bulmanız istenmiştir. Trafik tanzim işaretleri, trafiği düzenlemek, belirli yasaklama ve kısıtlamaları bildirmek amacıyla kullanılır. Bu işaretleri doğru yorumlamak, hem sınavda başarılı olmanız hem de trafikte güvenli bir sürücü olmanız için kritik öneme sahiptir.
Şekildeki levhayı incelediğimizde, kırmızı bir çember içinde siyah bir motosiklet figürü görüyoruz. Trafik işaret dilinde, kırmızı çember genellikle bir "yasaklama" veya "kısıtlama" anlamına gelir. Çemberin içindeki sembol ise bu yasağın neye veya kime yönelik olduğunu belirtir. Bu işaret özelinde, yasaklanan araç türü bir motosiklettir. Dolayısıyla, bu levha "Motosiklet Giremez" anlamını taşır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- b) Motosiklet girişinin yasak olduğunu: Bu seçenek, levhanın anlamıyla birebir örtüşmektedir. Kırmızı yasaklama çemberi ve içindeki motosiklet figürü, bu yola motosikletlerin girmesinin yasak olduğunu açıkça bildirir. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
- a) Bisiklet girişinin yasak olduğunu: Bu seçenek yanlıştır. Eğer bisiklet girişi yasak olsaydı, levhanın içinde motosiklet yerine bir bisiklet figürü bulunurdu. Her taşıt türü için genellikle ayrı bir sembol kullanılır.
- c) Sadece motosikletlilerin girebileceğini: Bu seçenek de yanlıştır. Bu anlam, levhanın ifade ettiğinin tam tersidir. Bir yolun sadece belirli bir taşıt türüne ait olduğunu bildiren levhalar genellikle yasaklama bildiren kırmızı çemberli değil, zorunluluk bildiren mavi zeminli ve dairesel olur ("Mecburi Motosiklet Yolu" gibi).
- d) Motosikletler için hız sınırlamasının olduğunu: Bu seçenek de yanlıştır. Hız sınırlaması levhaları da kırmızı çemberli olmasına rağmen, içinde bir taşıt figürü yerine izin verilen maksimum hızı gösteren bir sayı (örneğin 50, 70, 90) bulunur.
Özetle, kırmızı çemberli trafik tanzim işaretleri bir yasağı ifade eder ve içindeki sembol, yasağın konusunu belirtir. Bu sorudaki işaret, motosikletlerin ilgili yola girişinin yasak olduğunu bildirmektedir. Bu temel kuralı hatırlamak, benzer sorularda doğru cevabı kolayca bulmanıza yardımcı olacaktır.
Soru 31 |
Kasko sigortası yoksa | |
Araç sahibi tarafından kullanılmıyorsa | |
Zorunlu mali sorumluluk sigortası yoksa | |
Sürücünün, sürücü belgesi yanında yoksa |
Bu soruda, hangi yasal eksiklik durumunda bir aracın polis veya jandarma tarafından trafikten alıkonularak bir otoparka çekileceği, yani "trafikten men edileceği" sorulmaktadır. Trafikten men, aracın yola devam etmesine izin verilmemesi ve yasal eksiklik giderilene kadar güvence altına alınması anlamına gelir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim.
c) Zorunlu mali sorumluluk sigortası yoksa (Doğru Cevap)
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, halk arasında bilinen adıyla Trafik Sigortası, her motorlu araç sahibi tarafından yaptırılması kanunen zorunlu olan bir sigortadır. Bu sigortanın temel amacı, bir kaza durumunda sizin kusurunuzla başka bir araca, kişiye veya mala verdiğiniz zararları karşılamaktır. Devlet, trafikteki diğer insanların can ve mal güvenliğini korumak için bu sigortayı mecbur kılmıştır. Bu sebeple, trafik sigortası olmayan veya süresi geçmiş bir araç, trafikteki diğer kişiler için büyük bir risk oluşturduğundan, tespit edildiği an derhal trafikten men edilir ve sigortası yapılana kadar otoparka çekilir.
a) Kasko sigortası yoksa (Yanlış Cevap)
Kasko sigortası, trafik sigortasının aksine isteğe bağlı bir sigorta türüdür. Kasko, bir kaza durumunda karşı tarafın değil, doğrudan sizin kendi aracınızın hasarını karşılamayı amaçlar. Yanma, çalınma gibi durumları da kapsayabilir. Tamamen kişisel bir tercih olduğu ve yasal bir zorunluluğu bulunmadığı için kasko sigortasının olmaması durumunda araca herhangi bir cezai işlem uygulanmaz ve araç trafikten men edilmez.
b) Araç sahibi tarafından kullanılmıyorsa (Yanlış Cevap)
Bir aracın, sahibi dışında geçerli bir sürücü belgesine sahip başka biri tarafından kullanılması tamamen yasaldır. Aile bireyleriniz, arkadaşlarınız veya vekalet verdiğiniz bir kişi aracınızı kullanabilir. Önemli olan, aracı kullanan kişinin geçerli bir ehliyete sahip olmasıdır. Bu durum bir kural ihlali olmadığından, trafikten men için bir sebep değildir.
d) Sürücünün, sürücü belgesi yanında yoksa (Yanlış Cevap)
Bu seçenek, ehliyet sınavlarında sıkça karıştırılan bir noktadır. Sürücünün ehliyetinin olması ancak kontrol sırasında yanında bulundurmaması ile hiç ehliyetinin olmaması farklı durumlardır. Eğer sürücünün geçerli bir ehliyeti var ama o an yanında değilse, bu durum için sadece idari para cezası uygulanır. Araç trafikten men edilmez; sürücü, ehliyetli başka birini çağırarak aracın yola devam etmesini sağlayabilir. Ancak sürücünün hiç ehliyeti yoksa, o zaman durum farklıdır ve araç trafikten men edilebilir.
Soru 32 |
1 - 2 - 3 | |
2 - 3 - 1 | |
3 - 1 - 2 | |
3 - 2 - 1 |
Doğru Cevap: c) 3 - 1 - 2
Doğru sıralamanın 3 - 1 - 2 olmasının sebebi, trafikteki yetki ve öncelik hiyerarşisidir. Bu hiyerarşi, en dinamik ve anlık durum değerlendirmesi yapabilen unsurdan en statik ve genel kural belirten unsura doğru ilerler. Bu mantığı anladığınızda, sıralamayı asla unutmazsınız.
- 1. Öncelik: Trafik Görevlisi (3)
Trafik görevlisi (trafik polisi), kavşaktaki en yetkili kişidir. Onun varlığı, genellikle normal trafik akışının dışında bir durum olduğunu gösterir; örneğin bir kaza, yoğun trafik, bir arıza veya bir protokol geçişi olabilir. Trafik görevlisinin el, kol ve düdük ile yaptığı işaretler, o anki duruma özel ve anlık talimatlardır. Bu nedenle, trafik ışığı kırmızı yansa bile polis size "geç" diyorsa geçmek zorundasınız. Aynı şekilde, ışık yeşilken polis "dur" diyorsa durmalısınız. Kısacası, trafik polisinin talimatları, diğer tüm işaret ve levhaları geçersiz kılar.
- 2. Öncelik: Işıklı Trafik İşaret Cihazı (1)
Eğer kavşakta bir trafik görevlisi yoksa, uymanız gereken ikinci en önemli unsur trafik lambalarıdır. Trafik lambaları, trafiği dinamik olarak düzenler ve geçiş hakkını belirli sürelerle araçlara verir. Eğer bir kavşakta hem trafik lambası hem de "DUR" levhası varsa ve trafik lambası yeşil yanıyorsa, durmanıza gerek yoktur, geçiş yaparsınız. Çünkü ışıklı cihaz, statik olan levhadan daha üstündür. Işıklar sadece arızalıysa (örneğin sarı ışık fasılalı yanıp sönüyorsa) veya kapalıysa, o zaman bir sonraki önceliğe geçilir.
- 3. Öncelik: Trafik Levhası ve Yer İşaretlemeleri (2)
Kavşakta ne bir trafik görevlisi ne de çalışan bir ışıklı trafik işaret cihazı varsa, sürücüler trafik levhalarına ve yol çizgileri gibi yer işaretlemelerine uymak zorundadır. "DUR" levhası, "Yol Ver" levhası veya anayol-tali yol levhaları bu durumlarda devreye girer. Bu işaretler, kavşaktaki temel geçiş kurallarını belirler ve diğer unsurlar olmadığında başvurulacak son ve sabit kurallardır.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
a) 1 - 2 - 3: Bu seçenek, trafik görevlisini en sona koyar ki bu en büyük hatadır. Trafik polisinin talimatlarını yok saymak, trafikteki en tehlikeli davranışlardan biridir ve kesinlikle yanlıştır.
b) 2 - 3 - 1: Bu seçenek, en statik kural olan levhaları en başa koyar. Bu da kaosa neden olurdu. Örneğin, polis trafiği yönetirken veya ışıklar çalışırken herkesin "DUR" levhasına göre hareket ettiğini düşünün; trafik tamamen kilitlenirdi.
d) 3 - 2 - 1: Bu seçenek, trafik görevlisini doğru bir şekilde ilk sıraya koyar ancak sonrasında levhaları ışıklardan daha öncelikli kabul eder. Yukarıda açıkladığımız gibi, çalışan bir trafik ışığı (örneğin yeşil ışık), bir "DUR" levhasından her zaman daha üstündür. Bu nedenle bu sıralama da hatalıdır.
Soru 33 |

1 | |
2 | |
3 | |
4 |
Trafik kurallarına göre, yolların ortasında bulunan çizgilerin farklı anlamları vardır. Eğer yolun ortasında kesikli (aralıklı) çizgi varsa, bu durum görüş mesafesinin açık ve sollama yapmanın güvenli olduğu anlamına gelir; sürücüler kurallara uyarak sollama yapabilir. Ancak, resimde görüldüğü gibi yolun ortasında devamlı (düz) çizgi varsa, bu çizgi bir "duvar" niteliğindedir ve şerit değiştirmenin, dolayısıyla öndeki aracı sollamanın kesinlikle yasak olduğunu belirtir.
Şekli incelediğimizde, 2 numaralı araç sürücüsünün, önündeki 1 numaralı aracı geçmek için sol şeride, yani karşı yönden gelen araçların kullandığı şeride geçtiğini görüyoruz. Bunu yaparken de yolun ortasındaki devamlı çizgiyi çiğnemiştir. Devamlı çizginin bulunduğu yerlerde sollama yapmak yasak olduğu için, 2 numaralı araç sürücüsü açıkça bir kural ihlali yapmaktadır. Bu hareket, hem kendisi hem de karşı yönden gelebilecek araçlar için büyük bir tehlike oluşturur.
Diğer seçeneklere baktığımızda ise; 1, 3 ve 4 numaralı araçların hepsi kurallara uygun bir şekilde kendi şeritlerinde seyretmektedir. Bu araçlardan hiçbiri sollama yapmaya çalışmamakta veya şerit çizgilerini ihlal etmemektedir. Bu nedenle bu araçların sürücüleri herhangi bir kurala aykırı davranışta bulunmamaktadır. Dolayısıyla, sorunun doğru cevabı kural ihlali yapan 2 numaralı araçtır.
Soru 34 |
Motorun çalışmasını durdurup, vitesi boşa alarak inmek | |
Çıkan araç için manevra imkânı bulunmadığının açıkça anlaşılması hâlinde geri gitmek | |
Çıkan aracın sürücüsünü ikaz ederek yavaşlatmak | |
Çıkan aracın geri gitmesini beklemek |
Doğru Cevap: b) Çıkan araç için manevra imkânı bulunmadığının açıkça anlaşılması hâlinde geri gitmek
Bu seçenek, yukarıda açıklanan temel kuralın doğrudan bir uygulamasıdır. İnen araç sürücüsü, çıkan aracın geçiş yapamayacağını veya manevra alanının kalmadığını fark ettiğinde, sorumluluk almalıdır. Güvenli geçişi sağlamanın tek yolu, inen aracın daha kolay kontrol edilebildiği için geri giderek veya uygun bir yere yanaşarak çıkan araca yol açmasıdır. Bu, hem kurala uygun hem de en güvenli ve mantıklı davranıştır.Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:
- a) Motorun çalışmasını durdurup, vitesi boşa alarak inmek: Bu seçenek son derece tehlikeli ve kesinlikle yanlıştır. Vitesi boşa almak, aracın "motor freni" özelliğini kaybetmesine neden olur ve tüm yük fren sistemine biner. Eğimli bir yolda bu durum, frenlerin aşırı ısınıp tutmamasına (fren patlamasına) ve aracın kontrolünün tamamen kaybedilmesine yol açabilir. Eğimli yollarda her zaman uygun viteste ve motor freninden faydalanarak inilmelidir.
- c) Çıkan aracın sürücüsünü ikaz ederek yavaşlatmak: Bu davranış anlamsızdır, çünkü sorun çıkan aracın hızı değil, geçiş için yeterli alanın olmamasıdır. Zaten zor durumda olan ve geçiş üstünlüğüne sahip olan bir sürücüyü ikaz etmek, durumu daha da karıştırabilir ve herhangi bir çözüm sunmaz. Sorumluluk, yolu açması gereken inen araçtadır.
- d) Çıkan aracın geri gitmesini beklemek: Bu seçenek, trafik kuralının tam tersidir. Geçiş üstünlüğü çıkan araçta olduğu için, inen aracın ondan geri gitmesini beklemesi kural ihlalidir. Ayrıca, yokuş yukarı tırmanan bir aracı geri gitmeye zorlamak, geri kayma riskinden dolayı çok tehlikelidir ve kazaya davetiye çıkarır.
Soru 35 |
Şekildeki kontrolsüz kavşakta ilk geçiş hakkını hangi numaralı araç kullanmalıdır?

1 | |
2 | |
3 | |
4 |
Bu soruda, herhangi bir trafik ışığı, trafik levhası veya trafik görevlisinin bulunmadığı bir kontrolsüz kavşakta araçların geçiş önceliği sıralaması sorulmaktadır. Bu tür kavşaklarda sürücülerin uyması gereken belirli kurallar vardır. Doğru cevabı bulmak için bu kuralları adım adım inceleyelim.
Kontrolsüz kavşaklardaki en temel kural, bütün sürücülerin kendi sağındaki araca yol vermesi gerektiğidir. Bu kurala "sağdaki aracın geçiş hakkı" kuralı denir. Ayrıca, dönüş yapan araçlar, düz gitmekte olan araçlara yol vermek zorundadır. Şimdi bu kuralları şekildeki araçlara uygulayalım.
Doğru cevabın a) 1 olmasının nedeni şudur:
- 2 numaralı araç, 1 numaralı aracın solundadır. Bu nedenle 2 numaralı araç, sağındaki 1 numaralı araca yol vermek zorundadır.
- 3 numaralı araç, 2 numaralı aracın solundadır. Bu nedenle 3 numaralı araç, sağındaki 2 numaralı araca yol vermek zorundadır.
- 4 numaralı araç, 3 numaralı aracın solundadır. Bu nedenle 4 numaralı araç, sağındaki 3 numaralı araca yol vermek zorundadır.
- 1 numaralı aracın ise sağında herhangi bir araç yoktur. Kavşakta sağı boş olan tek araç 1 numaralı araç olduğu için ilk geçiş hakkı ona aittir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:
- b) 2: 2 numaralı araç, sağındaki 1 numaralı araca yol vermelidir. Ayrıca, 2 numaralı araç sola dönüş yaptığı için, karşıdan düz gelen 3 numaralı araca da yol vermek zorundadır. Bu iki kurala göre de ilk geçiş hakkı 2 numaralı araca ait olamaz.
- c) 3: 3 numaralı araç, sağında bulunan 2 numaralı araca yol vermek zorundadır. Bu nedenle geçiş sırası ona gelmeden önce beklemesi gerekir.
- d) 4: 4 numaralı araç, sağında bulunan 3 numaralı araca yol vermek zorundadır. Bu kavşakta en son geçmesi gereken araçlardan biridir.
Özetle, kontrolsüz kavşaklarda "sağdaki araca yol verilir" kuralı esastır. Bu kurala göre bir zincirleme bekleme durumu oluşur ve bu zinciri başlatan, yani ilk geçiş hakkına sahip olan araç, sağ tarafında başka bir araç bulunmayan araçtır. Bu soruda bu araç 1 numaralı otomobil olduğu için doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 36 |
Buji kıvılcımı ile | |
Elektrik motoru ile | |
Dışarıdan ısıtılarak | |
Sıkıştırılan havanın sıcaklığı ile |
Bu soruda, dizel motorların çalışma prensibinin en kritik adımı olan ateşleme sisteminin nasıl gerçekleştiği sorgulanmaktadır. Bu özellik, dizel motorları benzinli motorlardan ayıran en temel farklardan biridir. Soruyu doğru cevaplamak için dizel motorun dört zamanlı çevrimindeki sıkıştırma ve yanma adımlarını bilmek gerekir.
Doğru Cevap: d) Sıkıştırılan havanın sıcaklığı ile
Dizel motorlarda ateşleme süreci, benzinli motorlardan tamamen farklıdır. Motorun "emme" zamanında silindirin içine sadece hava alınır. Ardından "sıkıştırma" zamanında piston yukarı hareket ederek bu havayı çok yüksek bir oranda (yaklaşık 1:15 ile 1:22 arasında) sıkıştırır. Fizik kuralı gereği, yüksek basınç altında sıkıştırılan havanın sıcaklığı 500-600°C gibi çok yüksek derecelere ulaşır. Piston en üst noktaya ulaştığı anda, enjektörler bu kızgın havanın içine yüksek basınçla motorin (dizel yakıtı) püskürtür. Yakıt, bu yüksek sıcaklıktaki hava ile temas ettiği anda kendiliğinden tutuşur ve yanma gerçekleşir. Bu olaya "sıkıştırma ile ateşleme" denir ve dizel motorların temel çalışma prensibidir.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) Buji kıvılcımı ile: Bu yöntem benzinli motorlara aittir. Benzinli motorlarda silindire hava ve yakıt karışımı alınır, bu karışım sıkıştırılır ve ardından bir bujinin oluşturduğu elektrik kıvılcımı ile ateşlenir. Dizel motorlarda ateşleme için buji bulunmaz; ancak soğuk havalarda ilk çalışmayı kolaylaştırmak için yanma odasını önceden ısıtan "kızdırma bujileri" bulunur, fakat bu bujilerin görevi ateşleme için kıvılcım çakmak değildir.
- b) Elektrik motoru ile: Araçlardaki elektrik motoru, "marş motoru" olarak bilinir. Marş motorunun görevi, yakıtı ateşlemek değil, motorun ilk hareketini sağlamak yani pistonların hareket döngüsünü başlatmaktır. Motor çalışmaya başladıktan sonra marş motorunun görevi biter. Ateşleme ile doğrudan bir ilgisi yoktur.
- c) Dışarıdan ısıtılarak: Bu ifade genel olarak yanlıştır çünkü motor sürekli çalışırken ateşleme dışarıdan bir ısı kaynağı ile sağlanmaz. Yukarıda bahsedilen "kızdırma bujileri" sadece motor çok soğukken ilk çalıştırma anında devreye girerek yanma odasının ısınmasına yardımcı olur. Motor normal çalışma sıcaklığına ulaştıktan sonra bu bujiler devreden çıkar ve ateşleme tamamen sıkıştırılan havanın sıcaklığı ile devam eder. Bu nedenle bu seçenek, motorun genel çalışma prensibini ifade etmez.
Özetle, ehliyet sınavı için aklınızda kalması gereken en önemli bilgi şudur: Benzinli motorlar buji kıvılcımı ile çalışırken, dizel motorlar sıkıştırılmış kızgın havanın içine yakıt püskürtülmesiyle çalışır. Bu temel fark, iki motor tipi arasındaki yakıt, performans ve yapısal özellikleri de belirler.
Soru 37 |

Volan | |
Kavrama | |
Vites kutusu | |
Diferansiyel |
Doğru Cevap: d) Diferansiyel
Soru işareti ile gösterilen parça diferansiyeldir. Diferansiyel, güç aktarma sisteminin son ve en kritik parçalarından biridir. Ana görevi, şafttan (kardan mili) gelen dönme hareketini 90 derece bükerek tekerleklere bağlı olan akslara iletmektir. Ancak diferansiyelin asıl önemli fonksiyonu, araç viraj alırken ortaya çıkar; virajın iç tarafında kalan tekerlekle dış tarafında kalan tekerleğin farklı hızlarda dönmesine izin verir. Bu sayede araç savrulmadan, güvenli ve konforlu bir şekilde virajı tamamlar.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- a) Volan: Volan, motorun krank milinin arkasında, kavrama (debriyaj) sisteminden hemen önce yer alır. Motorun daha sarsıntısız çalışmasını sağlar ve motorun ürettiği gücü kavrama sistemine aktarır. Şemadaki konumu, motor ile vites kutusu arasındadır ve soru işaretinin gösterdiği yerde değildir.
- b) Kavrama (Debriyaj): Kavrama, motor ile vites kutusu arasında bulunur. Sürücünün isteğine bağlı olarak motorun gücünü vites kutusuna iletir veya bu bağlantıyı keser. Vites değiştirmemizi sağlayan bu sistem, şemanın en başlarında yer alır, dolayısıyla bu cevap yanlıştır.
- c) Vites Kutusu (Şanzıman): Vites kutusu, kavramadan sonra ve şafttan önce gelir. Aracın hızını ve çekiş gücünü (tork) ayarlamak için kullanılır. Şemadaki yeri, soru işaretinin gösterdiği yerden çok daha öndedir.
Özetle, şemada soru işareti ile gösterilen ve gücü şafttan alarak tekerleklere dağıtan parçanın adı diferansiyeldir. Bu parça, aracın özellikle virajlarda dengeli ve güvenli bir sürüş yapabilmesi için hayati öneme sahiptir.
Soru 38 |
Balataların ıslanması | |
Motor yağının kirlenmesi | |
Araç lastiklerinin yeni olması | |
Disk veya kampana yüzeylerinin bozuk olması |
d) Disk veya kampana yüzeylerinin bozuk olması (DOĞRU)
Bu seçenek doğrudur çünkü fren pedalındaki titremenin en yaygın ve doğrudan sebebi budur. Fren sistemi, fren balatalarının dönen disklere veya kampanalara sürtünmesiyle çalışır. Zamanla, özellikle aşırı ısınma ve ani soğuma (örneğin çok ısınmış frenlerle bir su birikintisinden geçmek) nedeniyle disk veya kampana yüzeylerinde eğrilmeler, dalgalanmalar veya pürüzler oluşabilir.
Frene bastığınızda, fren balataları bu bozuk ve dalgalı yüzeye temas eder. Disk dönerken, yüzeydeki eğrilikler balatayı ileri geri ittirir. Bu hareket, fren hidrolik sistemi aracılığıyla bir basınç dalgalanması yaratarak doğrudan fren pedalına iletilir ve sürücü bunu ayağının altında bir titreşim veya vuruntu olarak hisseder. Bu durum özellikle yüksek hızlarda yapılan frenlemelerde daha belirgin hale gelir.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) Balataların ıslanması: Fren balataları ıslandığında, su balata ile disk arasında kaygan bir tabaka oluşturur. Bu durum fren pedalında bir titremeye değil, fren mesafesinin uzamasına ve frenlerin tutma veriminin geçici olarak düşmesine neden olur. Frene birkaç kez basıp kuruttuktan sonra frenler normal performansına döner.
- b) Motor yağının kirlenmesi: Motor yağı, motorun içindeki hareketli parçaları yağlamak ve soğutmakla görevlidir. Fren sisteminin motor yağı ile hiçbir ilgisi yoktur. Motor yağının kirlenmesi, motorun performansını düşürür, aşınmasını hızlandırır ancak fren pedalında herhangi bir titremeye yol açmaz. İki sistem birbirinden tamamen bağımsızdır.
- c) Araç lastiklerinin yeni olması: Yeni lastikler, daha iyi yol tutuşu ve daha kısa fren mesafesi sağlar. Yani yeni lastikler aracın güvenliğini ve fren performansını olumlu yönde etkiler. Fren pedalında titreme gibi olumsuz bir duruma neden olmazlar. Aksine, eski ve dengesiz (balanssız) lastikler direksiyonda titremeye neden olabilir, ancak bu durum fren pedalındaki titreşimden farklıdır.
Özetle, frenleme anında pedalınızda bir titreşim hissediyorsanız, bu durum büyük olasılıkla fren disklerinizin veya kampanalarınızın yüzeyinin bozulduğunun bir işaretidir ve en kısa zamanda bir servise kontrol ettirilmesi gerekir.
Soru 39 |
Yalnız I | |
Yalnız II | |
Yalnız III | |
I, II ve III |
Şimdi maddeleri tek tek inceleyerek neden her birinin yola çıkmadan önce yapılması gerektiğini anlayalım:
I. Lastik hava basınçlarının ve yakıt seviyesinin kontrol edilmesi: Bu madde, aracın hem mekanik sağlığı hem de yolculuğun sorunsuz devamı için kritiktir. Düşük veya çok yüksek lastik basıncı, aracın yol tutuşunu olumsuz etkiler, fren mesafesini uzatır ve lastiklerin çabuk aşınmasına neden olur. Yakıt seviyesini kontrol etmek ise yolda kalma gibi tehlikeli bir durumu önlemek için yapılması gereken en temel hazırlıklardan biridir.
II. Aydınlatma ve sinyal sisteminin düzgün çalışıp çalışmadığının kontrol edilmesi: Trafikteki en önemli kurallardan biri "görülmek ve görmektir". Farlar, stop lambaları, sinyaller gibi aydınlatma sistemleri, diğer sürücülerle iletişim kurmanızı ve özellikle gece veya kötü hava koşullarında fark edilmenizi sağlar. Yola çıkmadan önce bu sistemlerin çalıştığından emin olmak, olası kazaları önlemek için hayati bir adımdır.
III. Ön koltuklar, kafalıkları ve aynanın beden ölçülerine uygun olarak ayarlanması: Bu hazırlık, sürücünün araca tam olarak hakim olmasını ve güvenliğini sağlar. Doğru koltuk ayarı, pedallara ve direksiyona rahatça ulaşmanızı sağlarken, doğru ayna ayarı kör noktaları en aza indirerek çevre kontrolünü artırır. Kafalık ayarı ise özellikle arkadan çarpma anında boyun yaralanmalarını (kamçı etkisi) önleyen pasif bir güvenlik önlemidir.
Doğru Cevap Neden D) I, II ve III'tür?
Doğru cevap D seçeneğidir çünkü listelenen üç hazırlık da güvenli bir sürüşün ayrılmaz parçalarıdır ve hepsi aracı hareket ettirmeden önce yapılmalıdır. Bu kontroller bir bütün olarak sürücünün hem kendi güvenliğini hem de trafikteki diğer insanların güvenliğini sağlamasına yardımcı olur. Birini eksik yapmak, sürüş sırasında beklenmedik risklerle karşılaşma olasılığını artırır.
Diğer Seçenekler Neden Yanlıştır?
- a) Yalnız I, b) Yalnız II ve c) Yalnız III seçenekleri: Bu seçenekler eksiktir. Güvenli bir sürüş için sadece lastik ve yakıtı, sadece aydınlatmayı veya sadece koltuk ayarını kontrol etmek yeterli değildir. Örneğin, koltuğunuzu ayarlasanız bile patlak bir lastikle yola çıkmak veya sinyalleriniz çalışmıyorken seyahat etmek son derece tehlikelidir. Bu nedenle, her üç kontrol de bir bütün olarak değerlendirilmeli ve yapılmalıdır.
Soru 40 |

Yağın azalması | |
Akünün boşalması | |
Fren hidroliğinin bitmesi | |
Marş motorunun arızalanması |
Öncelikle akü şarj ikaz ışığının ne anlama geldiğini anlamak gerekir. Bu ışık, akünün zayıf olduğu anlamına gelmez. Aksine, aracın şarj sisteminde bir arıza olduğunu ve akünün artık şarj edilmediğini belirtir. Normalde motor çalışırken, alternatör (şarj dinamosu) adı verilen bir parça hem aracın elektrik ihtiyacını karşılar hem de aküyü sürekli olarak şarj eder. Bu ışık yandığında, alternatör görevini yapmıyor demektir.
Doğru Cevap: b) Akünün boşalması
Araç çalışır durumdayken tüm elektrikli sistemler (farlar, silecekler, radyo, ateşleme sistemi vb.) alternatörden güç alır. Şarj ikaz ışığı yandığında ise alternatör devre dışı kalır ve tüm bu sistemler gücünü doğrudan aküde depolanan elektrikten çekmeye başlar. Akü, aracı çalıştırmak için anlık yüksek akım sağlamak üzere tasarlanmıştır, aracı uzun süre tek başına çalıştırmak için değil. Bu nedenle, araç sürülmeye devam edilirse, akünün içindeki sınırlı enerji hızla tükenecek ve akü tamamen boşalacaktır. Sonuç olarak, bir süre sonra ateşleme sistemi dahil tüm elektrikli aksamlar çalışmayı durdurur ve araç stop eder.
Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğu:
- a) Yağın azalması: Yağ seviyesinin azalması, motorun yağlama sistemiyle ilgili bir durumdur. Gösterge panelinde bu durum için ayrı bir "yağdanlık" sembolü bulunur. Akü şarj sisteminin arızalanması, motor yağı seviyesini doğrudan etkilemez.
- c) Fren hidroliğinin bitmesi: Fren hidroliği, fren sistemi için hayati öneme sahiptir. Seviyesi azaldığında veya bir sorun olduğunda, genellikle içinde ünlem işareti olan bir daire şeklinde farklı bir ikaz ışığı yanar. Şarj sistemindeki bir arıza, fren hidroliğinin bitmesine neden olmaz.
- d) Marş motorunun arızalanması: Marş motoru, sadece motoru ilk çalıştırma anında görev yapan bir parçadır. İkaz ışığı yandığında motor zaten çalışır durumdadır, dolayısıyla marş motoru devrede değildir. Ancak, akü tamamen boşaldıktan sonra aracı tekrar çalıştırmak istediğinizde, marş motoru çalışmayacaktır. Yani marş motorunun çalışmaması bir sonuçtur, arızanın kendisi değildir.
Özetle, akü şarj ikaz ışığı yandığında, araç şarj sistemini durdurmuş ve mevcut akü gücünü tüketmeye başlamıştır. Bu durumda yapılacak en doğru şey, aracı güvenli bir yere çekip motoru durdurmak ve bir tamirci çağırmaktır. Sürüşe devam etmek, akünün tamamen boşalmasına ve aracın beklenmedik bir anda yolda kalmasına neden olacaktır.
Soru 41 |
![]() | |
![]() | |
![]() | |
![]() |
Doğru cevap B seçeneğidir. Bu seçenekte görülen, iç içe geçmiş iki üçgen sembolü, evrensel olarak acil durum uyarı (dörtlü ikaz) flaşörlerinin simgesidir. Sürücü, genellikle aracın orta konsolunda bulunan ve üzerinde benzer bir kırmızı üçgen işareti olan düğmeye bastığında, hem aracın dışındaki dört sinyal lambası hem de gösterge panelindeki bu sembol aynı anda yanıp sönmeye başlar. Bu durum, sistemin aktif olduğunu ve aracın bir uyarı sinyali verdiğini sürücüye bildirir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:
- A Seçeneği: Bu sembol, aracın kısa farlarının açık olduğunu gösterir. Genellikle yeşil renkte yanar ve sürekli bir ışıktır, yanıp sönmez. Gece sürüşlerinde veya görüşün azaldığı durumlarda yolu aydınlatmak için kullanılır ve acil bir durumu belirtmez.
- C Seçeneği: Bu sembol, arka cam rezistansının (buğu çözücü) çalıştığını ifade eder. Arka camdaki buğuyu veya buzu çözmek için kullanılır. Aktif edildiğinde genellikle turuncu renkte ve sürekli olarak yanar, yanıp sönmez.
- D Seçeneği: Bu sembol, park lambalarının (gabarit lambaları) açık olduğunu bildirir. Araç park halindeyken veya düşük ışık koşullarında aracın görünürlüğünü artırmak için kullanılır. Genellikle yeşil renkte sürekli yanar ve acil durum uyarısı değildir.
Özetle, her sembolün araçta farklı bir işlevi vardır ve bunları doğru tanımak güvenli sürüş için kritik öneme sahiptir. Acil uyarı lambaları, bir kaza, arıza veya yolda ani duraklama gibi tehlikeli durumlarda diğer sürücüleri uyarmak için kullanılır. Gösterge panelinde yanıp sönen iç içe geçmiş iki üçgen sembolü, bu önemli güvenlik özelliğinin devrede olduğunun en net göstergesidir.
Soru 42 |
Altında | |
Üzerinde | |
Ortasında | |
Hizasında |
Doğru cevap b) Üzerinde seçeneğidir. Bunun temel sebebi, radyatörün içindeki peteklerin (ince kanalların) görevinin, içinden geçen sıcak suyu soğutmak olmasıdır. Soğutma işleminin verimli olabilmesi için, suyun tüm petekleri tamamen kaplaması, yani seviyenin peteklerin üzerinde olması gerekir. Böylece motorun ürettiği ısı, su aracılığıyla peteklerin tüm yüzeyine yayılır ve hava akımıyla etkili bir şekilde dışarı atılır.
Ayrıca, motor çalıştıkça ısınan soğutma sıvısı genleşir, yani hacmi artar. Su seviyesi peteklerin üzerinde olduğunda, bu genleşme için radyatörün en üst kısmında bir miktar hava boşluğu kalır. Bu boşluk, artan basıncın sistemi (hortumları, contaları veya radyatörün kendisini) zorlayıp hasar vermesini engeller. Yani "üzerinde" ifadesi hem peteklerin tamamen suyla kaplı olmasını hem de genleşme payı bırakılmasını sağlayan ideal seviyeyi tanımlar.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:- a) Altında: Bu, en tehlikeli ve yanlış durumdur. Eğer su seviyesi peteklerin altındaysa, peteklerin üst kısmı boş kalır ve görevini yapamaz. Sistem, motoru soğutmak için yeterli sıvıya sahip olmadığından, motor çok kısa sürede hararet yapar ve bu durum motorda ciddi ve masraflı arızalara yol açabilir.
- c) Ortasında: Bu da yetersiz bir seviyedir. Su seviyesinin peteklerin ortasında olması, radyatörün soğutma kapasitesinin yaklaşık olarak yarısını kullanabildiğiniz anlamına gelir. Bu durum, özellikle sıcak havalarda, yokuş çıkarken veya aracı zorlayan diğer koşullarda motorun hararet yapma riskini ciddi şekilde artırır.
- d) Hizasında: Bu seçenek yanıltıcıdır. Su seviyesini peteklerin tam hizasına kadar doldurmak, ısınan suyun genleşmesi için yeterli boşluk bırakmamak anlamına gelir. Genleşen sıvı, sistemde aşırı basınç oluşturur ve bu basınç en zayıf noktadan, genellikle radyatör kapağından, suyun taşmasına neden olur. Sürekli su eksilmesine ve daha ciddi durumlarda hortumların patlamasına bile yol açabilir.
Özetle, aracınızın motorunu korumak için radyatördeki su seviyesi daima peteklerin tamamını kaplayacak şekilde, yani üzerinde olmalıdır. Bu sayede hem maksimum soğutma verimi elde edilir hem de sistemin genleşme payı korunmuş olur.
Soru 43 |
Aracın hızlı kullanılması | |
Aracın yavaş kullanılması | |
Ani ve sert kalkış yapılması | |
Park hâlinde viteste bırakılması |
Doğru Cevap: c) Ani ve sert kalkış yapılması
Doğru cevabın neden "Ani ve sert kalkış yapılması" olduğunu detaylıca inceleyelim. Araçla kalkış yaparken motor yüksek devirde çalıştırılıp debriyaj pedalı aniden bırakıldığında, motorun dönüş hızı (volan aracılığıyla) ile şanzımanın duran haldeki hızı arasında çok büyük bir fark oluşur. Debriyaj balatası, bu iki farklı hızı eşitlemek için volan ile şanzıman arasında kayarak, yani "sıyrılarak" kavramaya çalışır. Bu esnada ortaya çıkan aşırı sürtünme, çok yüksek miktarda ısı üretir ve balatanın yüzeyini adeta yakarak eritir, bu da balatanın hızla aşınmasına ve ömrünün kısalmasına yol açar.Diğer Seçeneklerin Analizi:
- a) Aracın hızlı kullanılması: Bu seçenek yanlıştır. Araç seyir halindeyken (vites değiştirme anları hariç) debriyaj pedalı tamamen bırakılmış durumdadır. Bu durumda debriyaj balatası volana tam olarak kenetlenmiştir ve birlikte dönerler. Arada herhangi bir kayma veya sürtünme olmadığı için, aracın hızlı kullanılması doğrudan debriyaj balatasının aşınmasına neden olmaz.
- b) Aracın yavaş kullanılması: Bu seçenek de yanlıştır. Tıpkı hızlı kullanımda olduğu gibi, araç uygun viteste yavaş bir şekilde ilerlerken de debriyaj balatası tam kavramış durumdadır ve bir sürtünme söz konusu değildir. Ancak, sürekli olarak yarım debriyaj yaparak çok yavaş ilerlemek (örneğin sıkışık trafikte) balataya zarar verir, fakat soruda belirtilen "sıyrılarak aşınma" en şiddetli şekilde ani kalkışlarda meydana gelir.
- d) Park hâlinde viteste bırakılması: Bu seçenek tamamen yanlıştır. Araç park halindeyken motor çalışmaz ve sistemde herhangi bir dönme hareketi yoktur. Aracı viteste bırakmak, el frenine ek olarak tekerleklerin dönmesini engelleyen bir güvenlik önlemidir. Bu durumun debriyaj balatasının aşınmasıyla hiçbir ilgisi yoktur çünkü hareket ve sürtünme mevcut değildir.
Özetle, debriyaj balatasının en büyük düşmanı, motor ile şanzıman arasında yüksek devir farkı varken gerçekleşen sürtünmedir. Ani ve sert kalkışlar, bu durumu en yoğun şekilde yaratan eylem olduğu için balatanın yüzeyinin sıyrılarak aşınmasına ve kısa sürede işlevini yitirmesine sebep olur. Konforlu ve uzun ömürlü bir sürüş için kalkışların sakin ve motor devrini aşırı yükseltmeden yapılması gerekir.
Soru 44 |
ABS fren | |
Hafızalı koltuk | |
Otomatik hız kontrol | |
Hava yastığı (Airbag) |
Bu soruda, bir kaza anında kendiliğinden devreye giren, şişerek bir yastık oluşturan ve bu sayede araç içindekileri koruyan bir sistemin adı sorulmaktadır. Sorunun anahtar kelimeleri "çarpışma durumu", "otomatik olarak şişerek" ve "pasif güvenlik sistemi"dir. Bu ifadeler, kazayı önlemeye değil, kaza gerçekleştikten sonraki hasarı azaltmaya yönelik bir teknolojiyi işaret etmektedir.
Doğru Cevap: d) Hava yastığı (Airbag)
Doğru cevabın Hava yastığı (Airbag) olmasının sebebi, tanımının sorudaki açıklamayla birebir örtüşmesidir. Hava yastığı, araçtaki sensörler sayesinde şiddetli bir çarpışmayı algıladığı anda, saniyenin çok küçük bir diliminde gazla dolarak şişer. Bu şişkin yastık, sürücünün ve yolcuların baş ve göğüs gibi hassas bölgelerinin direksiyon simidi, ön konsol veya cam gibi sert yüzeylere çarpmasını engelleyerek hayat kurtarıcı bir tampon görevi görür. Kaza anında sürücünün herhangi bir müdahalesi olmadan çalıştığı için de pasif güvenlik sistemi olarak sınıflandırılır.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) ABS fren: ABS (Anti-lock Braking System), yani Kilitlenme Karşıtı Fren Sistemi, bir aktif güvenlik sistemidir. Görevi, ani ve sert fren yapıldığında tekerleklerin kilitlenmesini önleyerek aracın kontrolünü (direksiyon hakimiyetini) sürücüde tutmaktır. ABS, kazayı önlemeye yardımcı olur; ancak kaza anında şişerek yolcuyu korumaz.
- b) Hafızalı koltuk: Bu bir güvenlik sistemi değil, tamamen bir konfor özelliğidir. Farklı sürücülerin kendileri için ayarladığı koltuk, ayna ve direksiyon pozisyonlarını hafızasına alır ve tek tuşla bu ayarlara geri dönülmesini sağlar. Çarpışma anında koruma sağlamak gibi bir işlevi kesinlikle yoktur.
- c) Otomatik hız kontrol: Genellikle "Hız Sabitleyici" (Cruise Control) olarak bilinen bu sistem de bir konfor donanımıdır. Sürücünün gaz pedalına basmasına gerek kalmadan, aracın belirlenen bir hızda sabit olarak ilerlemesini sağlar. Bir kaza anında devreye girip koruma sağlayan bir güvenlik sistemi değildir.
Özetle, soru bir kaza anında "şişerek" koruma sağlayan pasif güvenlik sistemini sorduğu için, bu tanıma uyan tek teknoloji hava yastığıdır. Diğer seçenekler ya kazayı önlemeye yönelik aktif sistemler ya da sürüş konforuyla ilgili özelliklerdir.
Soru 45 |
Açılan çok sayıda dava ile yargı sisteminde iş yükünün artması | |
Orta refüjlere ve yol kenarlarına dikilen ağaçların zarar görmesi | |
Köprü, tünel gibi noktalarda yaşanan kazalarda ulaşımın aksaması | |
Trafo, elektrik direğine çarpma gibi durumlarda kesintiler yaşanması |
Doğru Cevap: a) Açılan çok sayıda dava ile yargı sisteminde iş yükünün artması
Bu seçeneğin doğru cevap olmasının sebebi, yargı sistemindeki iş yükünün artmasının toplumsal (sosyal) bir sonuç olmasıdır. Bu durum, kazanın fiziksel çevresine doğrudan bir etki yapmaz. Mahkemeler, avukatlar ve adli süreçler, kazanın hukuki ve idari sonuçlarıdır ve kazanın meydana geldiği yol, ağaç veya elektrik direği gibi çevresel unsurlarla ilgili değildir. Kısacası bu, kazanın çevreye değil, toplumun adalet sistemine olan bir etkisidir.
Diğer Seçeneklerin İncelenmesi
- b) Orta refüjlere ve yol kenarlarına dikilen ağaçların zarar görmesi: Bu seçenek yanlıştır çünkü ağaçlar, yol çevresinin bir parçası olan doğal unsurlardır. Bir kaza sonucu ağaçların devrilmesi veya hasar görmesi, doğrudan çevreye verilen bir zarardır. Bu durum, hem ekolojik dengeye hem de yol peyzajına zarar verir.
- c) Köprü, tünel gibi noktalarda yaşanan kazalarda ulaşımın aksaması: Bu seçenek de yanlıştır. Köprüler ve tüneller, yolun ve çevresinin bir parçası olan önemli altyapı unsurlarıdır. Bu noktalarda meydana gelen bir kaza, bu yapılara fiziksel zarar verebilir ve yolu kullanılamaz hale getirerek çevresel bir soruna (ulaşım ağının bozulması) yol açar. Ulaşımın aksaması, çevredeki fiziksel bir engelden kaynaklandığı için bu kategoriye girer.
- d) Trafo, elektrik direğine çarpma gibi durumlarda kesintiler yaşanması: Bu seçenek de yanlıştır çünkü trafolar ve elektrik direkleri, yol çevresindeki altyapının, yani yapay çevrenin bir parçasıdır. Bu yapılara çarpılması, onlara fiziksel zarar verir ve bu da doğrudan çevreye verilmiş bir zarardır. Sonucunda yaşanan elektrik kesintisi de bu fiziksel hasarın bir yansımasıdır.
Özetle, soruyu doğru çözmek için kazanın sonuçlarını doğru sınıflandırmak gerekir. B, C ve D seçenekleri kazanın yol açtığı fiziksel ve çevresel hasarları anlatırken, A seçeneği kazanın hukuki ve sosyal bir sonucunu anlatmaktadır. Bu nedenle, çevreye verilen zararlardan biri değildir.
Soru 46 |
Öfke | |
Sabır | |
İnatlaşma | |
Aşırı tepki |
Bu soruda, trafikte sıkça karşılaşılan bir durum üzerinden sürücülerin sahip olması gereken temel bir davranış biçimi ve insani değer sorgulanmaktadır. Sorunun özü, bir sürücünün, başka bir sürücünün manevrasını tamamlaması için ona zaman tanımasının hangi olumlu özelliği yansıttığıdır. Bu durum, trafik akışının sağlıklı ve güvenli bir şekilde devam etmesi için kritik öneme sahiptir.
Doğru cevap b) Sabır seçeneğidir. Çünkü öndeki aracın park etme manevrası biraz zaman alabilir. Arkadaki sürücünün korna çalmadan, aceleci tavırlar sergilemeden veya tehlikeli bir şekilde onu geçmeye çalışmadan beklemesi, durumu anlayışla karşıladığını ve o anın gerektirdiği sükuneti koruyabildiğini gösterir. Sabır, trafikteki stresi azaltan, olası tartışma ve kazaları önleyen en önemli erdemlerden biridir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:
- a) Öfke: Öfke, bu durumda gösterilecek olumsuz bir duygudur. Eğer arkadaki sürücü öfkeli olsaydı, beklemez, korna çalar, el kol hareketleri yapar veya söylenirdi. Soruda anlatılan "bekleme" eylemi, öfkenin tam tersi bir davranıştır.
- c) İnatlaşma: İnatlaşma, sürücülerin birbirine yol vermemek için yarıştığı veya kasıtlı olarak birbirini engellediği bir durumdur. Örneğin, park etmeye çalışan araca yer bırakmamak veya onu sıkıştırmaya çalışmak bir inatlaşma örneği olurdu. Beklemek ise bir uzlaşı ve anlayış göstergesidir, inatlaşma değil.
- d) Aşırı tepki: Aşırı tepki, yaşanan küçük bir olaya orantısız ve abartılı bir karşılık vermektir. Sürekli korna çalmak, araçtan inip bağırmak veya tehlikeli bir sollama manevrası yapmak aşırı tepkiye girer. Oysa sorudaki sürücü sakin bir şekilde bekleyerek en doğru ve ölçülü davranışı sergilemektedir.
Sonuç olarak, trafikte diğer sürücülere karşı anlayışlı olmak ve onların manevralarını tamamlamaları için sakince beklemek, sabır değerine sahip olunduğunun en net göstergesidir. Bu davranış, hem kendi güvenliğiniz hem de trafikteki diğer insanların güvenliği ve huzuru için hayati önem taşır.
Soru 47 |
Trafik işaretlerinin hasar görmesi | |
Kara yollarının zamanından önce yıpranması | |
Trafik suçlarına uygulanan cezaların artırılması | |
Yol kenarındaki oto korkuluklarının tahrip olması |
Bu soruda, trafik kazalarının ülke ekonomisine getirdiği maliyetler ve zararlar sorgulanmaktadır. Seçenekler arasında, bir kazanın doğrudan veya dolaylı bir sonucu olarak ortaya çıkan ekonomik bir kayıp olmayan maddeyi bulmamız isteniyor. Sorunun kilit noktası, "zarar" kelimesinin ekonomik anlamını doğru yorumlamaktır.
Doğru cevap c) Trafik suçlarına uygulanan cezaların artırılması seçeneğidir. Çünkü bu seçenek, bir trafik kazasının yarattığı bir ekonomik zarar veya maliyet değildir. Aksine, kazaları önlemek ve trafik düzenini sağlamak amacıyla devlet tarafından alınan idari bir tedbirdir. Bu cezalarla toplanan paralar devlet bütçesine gelir olarak kaydedilir, bir gider veya zarar kalemi oluşturmaz.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu ve neden birer ekonomik zarar olduğunu inceleyelim:
- a) Trafik işaretlerinin hasar görmesi: Bir kaza sırasında trafik levhaları, sinyalizasyon lambaları veya diğer işaretler zarar görebilir. Bu işaretlerin onarılması veya yenisiyle değiştirilmesi devlet için bir maliyettir. Bu nedenle, ülke ekonomisi için doğrudan bir zarardır.
- b) Kara yollarının zamanından önce yıpranması: Kazalar, yol yüzeyinde ciddi hasarlara yol açabilir. Örneğin, yanan bir araç asfaltı eritebilir veya devrilen ağır bir kamyon yolda çöküntü oluşturabilir. Bu tür hasarların tamiri, planlanan yol bakım bütçesinin dışında ekstra bir masraf yaratır ve bu da ekonomik bir kayıptır.
- d) Yol kenarındaki oto korkuluklarının tahrip olması: Oto korkulukları (bariyeler), araçların yoldan çıkmasını önlemek için vardır ve kazalarda sıkça hasar görürler. Bu korkulukların tamir edilmesi veya değiştirilmesi gerekir, bu da yine kamu kaynaklarından karşılanan bir maliyettir ve ekonomik bir zarar olarak kabul edilir.
Özetle, a, b ve d seçenekleri bir kaza sonucunda ortaya çıkan ve tamiri için para harcanması gereken somut ve maddi zararları ifade eder. Ancak c seçeneği, kazaları önlemeye yönelik bir yasal düzenlemedir ve ekonomik bir zarar değil, aksine devlete gelir sağlayan bir uygulamadır.
Soru 48 |
İnatlaşmaya | |
Aşırı tepki göstermeye | |
Kaba ve saldırgan davranmaya | |
Trafik kültüründe birbirini uyarmaya |
Bu soruda, trafikte yapılan bir hataya karşı gösterilen olumlu bir iletişim biçiminin, hangi temel trafik değerini yansıttığı sorulmaktadır. Sorudaki sürücünün kullandığı dil ve üslup, doğru cevabı bulmak için en önemli ipucudur. Sürücünün amacı, karşı tarafı kırmak veya cezalandırmak değil, tehlikeli bir durumu düzeltmek ve gelecekte tekrarlanmasını önlemektir.
Sürücünün ifadesini incelediğimizde, suçlayıcı bir dil yerine yapıcı ve anlayışlı bir yaklaşım sergilediğini görürüz. "Herhalde siz girişteki levhayı görmediniz" diyerek karşıdaki sürücünün hatasının kasıtlı olmadığını, bir dikkatsizlik sonucu olabileceğini varsaymıştır. Bu, empati kurduğunu ve durumu kişiselleştirmediğini gösterir. Ardından "lütfen daha dikkatli olun" diyerek nazik bir ricada bulunması, olumlu bir trafik kültürünün gereğidir.
Doğru Cevabın Açıklaması
d) Trafik kültüründe birbirini uyarmaya: Bu seçenek doğrudur. Çünkü trafikte güvenlik, sadece kurallara uymakla değil, aynı zamanda sürücülerin birbirlerine karşı sorumlu davranmasıyla da sağlanır. Sorudaki sürücü, tehlikeli bir durumu fark ettiğinde kornaya basmak, bağırmak veya el kol hareketi yapmak yerine, diğer sürücüyü sakin ve saygılı bir dille uyarmıştır. Bu davranış, hem olası bir kazayı önlemeye yönelik bir adımdır hem de trafikteki genel nezaket ve iş birliği ruhunu, yani trafik kültürünü yansıtır.
Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması
- a) İnatlaşmaya: İnatlaşma, bir konuda ısrarcı olmak, geri adım atmamak ve genellikle bir güç mücadelesine girmektir. Sorudaki sürücü inatlaşmıyor, aksine bilgilendirici ve çözüm odaklı bir iletişim kuruyor. Amacı kendi yolundan gitmek için direnmek değil, bir hatayı düzeltmektir.
- b) Aşırı tepki göstermeye: Aşırı tepki, olayın gerektirdiğinden daha büyük bir reaksiyon vermektir. Örneğin, bu durumda sürücünün sinirlenip kornaya uzun süre basması, bağırması veya aracından inip tartışması aşırı tepki olurdu. Oysa sürücünün tepkisi son derece ölçülü ve sakindir.
- c) Kaba ve saldırgan davranmaya: Sürücünün kullandığı dil, nezaket kuralları çerçevesindedir. "Lütfen" gibi bir ifade kullanması, suçlayıcı bir dil yerine anlayışlı bir varsayımda bulunması, bu davranışın kaba ve saldırgan olmadığının en net kanıtıdır. Kaba davranış, hakaret veya aşağılayıcı ifadeler içerebilirdi.
Sonuç olarak, bu soru trafikte karşılaşılan olumsuz bir duruma verilebilecek en doğru tepkinin ne olduğunu öğretmeyi amaçlamaktadır. Doğru tepki; sakin, saygılı ve yapıcı bir dille uyarıda bulunarak hem anlık tehlikeyi ortadan kaldırmak hem de genel trafik adabına katkıda bulunmaktır.
Soru 49 |
Yüzün kızarması | |
Kaşların çatılması | |
Yumrukların sıkılması | |
Kontrollü davranılması |
Doğru cevap d) Kontrollü davranılması seçeneğidir. Çünkü kontrollü davranmak, öfke anında vücudun verdiği otomatik bir tepki değil, tam tersine, kişinin iradesini ve aklını kullanarak gösterdiği bilinçli bir çabadır. Bu, düşünerek ve karar vererek yapılan bir eylemdir ve bir bilişsel (zihinsel) süreçtir, fizyolojik (bedensel) bir tepki değildir. Öfkelendiğinizde sakin kalmaya çalışmak ve mantıklı kararlar vermek, vücudun doğal akışına karşı koyan bir irade göstergesidir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna, yani neden birer fizyolojik tepki olduğuna bakalım:
- a) Yüzün kızarması: Öfke, "savaş ya da kaç" tepkisini tetikleyen hormonların (özellikle adrenalin) salgılanmasına neden olur. Bu hormonlar kan basıncını artırır ve kan damarlarını genişletir. Yüz bölgesindeki kılcal damarlara daha fazla kan gitmesi sonucu yüzde kızarma meydana gelir ve bu tamamen istemsiz bir vücut tepkisidir.
- b) Kaşların çatılması: Bu, öfke ve gerginlik anında yüz kaslarının otomatik olarak kasılmasıyla ortaya çıkan evrensel bir ifadedir. Kişi genellikle farkında bile olmadan kaşlarını çatar. Bu durum, duyguların dışa vuran fiziksel bir yansımasıdır.
- c) Yumrukların sıkılması: Öfke anında vücut, kendini potansiyel bir tehdide veya fiziksel bir mücadeleye hazırlar. Bu hazırlık sürecinde kaslar gerilir ve bu gerilimin en belirgin yansımalarından biri de ellerin yumruk şeklinde sıkılmasıdır. Bu da genellikle düşünülmeden yapılan otomatik bir harekettir.
Özetle, yüzün kızarması, kaşların çatılması ve yumrukların sıkılması vücudun öfkeye verdiği doğal, otomatik ve bedensel tepkilerdir. Ancak kontrollü davranmak, bu otomatik tepkileri bastırıp yönetmeyi ifade eden bilinçli ve zihinsel bir eylemdir. Bu nedenle öfkenin bir fizyolojik tepkisi olarak kabul edilemez.
Soru 50 |
Aşırı tepki gösterilmesi | |
Kaba ve saldırgan davranılması | |
Kızgın biçimde kornaya basılması | |
Nezaket ve saygı çerçevesinde uyarılması |
Bu soruda, trafikte hatalı bir davranış sergileyen başka bir sürücüye karşı sergilenmesi gereken en doğru tutumun ne olduğu sorulmaktadır. Sorunun kilit noktası, seçilecek davranışın hem hatayı yapan sürücünün hem de trafikteki diğer herkesin kaza yapma riskini azaltmasıdır. Amaç, durumu daha tehlikeli hale getirmek değil, tam tersine güvenli bir ortama geri döndürmektir.
Doğru Cevap: d) Nezaket ve saygı çerçevesinde uyarılması
Bu seçeneğin doğru olmasının temel sebebi, trafik ortamının gerginliği artırmaya değil, sakinliği ve güvenliği korumaya dayalı olması gerektiğidir. Hata yapan bir sürücüyü nazik bir şekilde uyarmak, örneğin kısa bir korna çalmak veya bir el işaretiyle yavaşlamasını istemek, o sürücünün hatasını panik yapmadan fark etmesini sağlar. Bu yapıcı yaklaşım, sürücünün savunmaya geçmesini veya agresifleşmesini engelleyerek olası bir tartışmanın ya da "trafik magandalığı"nın önüne geçer ve herkes için güvenliği artırır.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) Aşırı tepki gösterilmesi: Hata yapan bir sürücüye bağırmak, el kol hareketleri yapmak veya aracını tehlikeli bir şekilde sıkıştırmak gibi aşırı tepkiler, durumu anında daha tehlikeli bir hale getirir. Panikleyen veya sinirlenen sürücü, daha büyük ve ölümcül hatalar yapabilir. Bu davranış, riski azaltmak yerine katlayarak artırır.
- b) Kaba ve saldırgan davranılması: Bu seçenek, aşırı tepkinin bir adım ötesidir ve doğrudan trafik güvenliğini tehdit eder. Kaba ve saldırgan davranışlar, trafikteki diğer sürücüleri de strese sokar ve yol güvenliğini tamamen ortadan kaldırabilir. Bu tür bir davranış, bir hatayı kavgaya veya kasıtlı bir kazaya dönüştürme potansiyeli taşır.
- c) Kızgın biçimde kornaya basılması: Kornanın amacı uyarmaktır, taciz etmek veya öfke göstermek değil. Uzun ve öfkeli bir şekilde kornaya basmak, diğer sürücüyü korkutabilir, panikletebilir veya sinirlendirerek misilleme yapmasına neden olabilir. Nazik ve kısa bir "uyarı" kornası ile "öfke" kornası arasındaki fark, bir kazayı önlemek ile bir kazaya sebep olmak arasındaki fark kadar büyüktür.
Özetle; ehliyet sınavındaki bu soru, sürücü adayına sadece kuralları değil, aynı zamanda trafikteki doğru "insani tutumu" da öğretmeyi amaçlar. Unutmayın ki trafikteki en önemli öncelik, her koşulda sakin kalarak hem kendi can güvenliğinizi hem de başkalarının can güvenliğini korumaktır. Nezaket ve saygı, bir zayıflık değil, trafikteki en etkili güvenlik araçlarından biridir.
|
0/50 |











