30 Aralık 2025 Ehliyet Sınav Soruları

Bu soruda, bir ilk yardımcının karşılaşabileceği en kritik senaryolardan biri ele alınmaktadır: hem olay yerinin güvenli olmaması hem de kazazedenin çok ciddi bir omurga yaralanması şüphesi taşıması. Kazazedenin baş, boyun ve sırt ağrısı, bacaklarını hareket ettirememesi (felç belirtisi) ve burun/kulaktan kan gelmesi (kafa travması belirtisi) gibi bulgular, omuriliğin zarar görmüş olabileceğine dair en kuvvetli işaretlerdir. Bu durumda temel amaç, kazazedeyi daha fazla yaralamadan tehlikeli ortamdan güvenli bir yere nakletmektir.

a) Baş-boyun-gövde ekseni bozulmadan düz pozisyonda sürükleyerek

Bu seçenek doğrudur. Omurga yaralanması şüphesi olan bir kazazedeyi taşırken en önemli kural, baş-boyun-gövde eksenini bir bütün olarak, sanki tek bir katı cisimmiş gibi sabit tutmaktır. Bu eksenin bozulması, hasarlı omurların omuriliği kesmesine veya daha fazla zedelemesine yol açarak durumu kötüleştirebilir ve kalıcı felce neden olabilir. Olay yeri güvenli değilse ve kazazedeyi acilen uzaklaştırmak gerekiyorsa, onu düz bir pozisyonda, bu ekseni koruyarak sürüklemek (genellikle ayak bileklerinden veya koltuk altlarından tutarak) en güvenli ve en pratik acil taşıma yöntemidir.

b) Kazazedenin gövdesini sağ omuza yerleştirip ağırlığı dizlere vererek

Bu seçenek yanlıştır. Bu tarif edilen yöntem "İtfaiyeci Yöntemi"dir. Bu yöntem, kazazedenin vücudunun bükülmesini ve ilk yardımcının omzuna alınmasını gerektirir. Omurga yaralanması olan bir kişiye bu yöntemin uygulanması, baş-boyun-gövde eksenini tamamen bozacak ve omurilikte geri döndürülemez hasarlara yol açacaktır. Bu nedenle bu senaryoda kesinlikle uygulanmamalıdır.

c) Omuzdan destek verip yürütmeye çalışarak

Bu seçenek kesinlikle yanlıştır. Soruda kazazedenin "bacaklarını hareket ettiremediği" açıkça belirtilmiştir. Bu, omurilik hasarına bağlı bir felç durumunu gösterir. Böyle bir kazazedeyi yürütmeye çalışmak hem imkansızdır hem de omurgaya dikey bir yük bindirerek mevcut hasarı çok daha tehlikeli bir boyuta taşıyacaktır. Bu yöntem sadece bilinci açık ve yürüyebilen, hafif yaralanmaları olan kişiler için kullanılabilir.

d) Kazazedeyi kucağa alıp ağırlığı yüklenerek

Bu seçenek de yanlıştır. Bir yetişkini kucağa almak, vücudunun doğal olarak "V" şeklinde bükülmesine neden olur. Bu durum, baş-boyun-gövde eksenini bozar ve omurgaya ciddi bir baskı uygular. Tıpkı diğer yanlış şıklarda olduğu gibi, bu taşıma şekli de omurilik yaralanması şüphesi olan bir kazazede için son derece tehlikelidir ve kalıcı hasar riskini artırır.

Özetle; bu sorudaki kilit nokta, omurga yaralanması belirtileri gösteren bir kazazedenin, hayati bir tehlike (güvenli olmayan olay yeri) nedeniyle mecburen taşınması gerektiğidir. Bu zorunlu durumda, öncelik her zaman omuriliği korumaktır. Bunu sağlamanın tek yolu da baş-boyun-gövde eksenini bozmadan, en az sarsıntıyla, genellikle sürükleyerek taşımaktır.

Bu soruda, alkolün merkezi sinir sistemi, yani beynimiz üzerindeki olumsuz etkilerinin pratik sonuçlarının ne olduğu sorgulanmaktadır. Soru kökünde verilen temel bilgi, alkolün beyin hücrelerine zarar verdiği ve sinir sistemini yavaşlattığıdır. Bizden istenen ise bu bilimsel gerçeğin, bir sürücünün davranışlarına nasıl yansıdığını gösteren doğru sonucu şıklarda bulmaktır.

Doğru Cevap: a) Karar verme ve kendini kontrol edebilme yeteneğinin azalması

Beynimiz, vücudumuzun kontrol merkezidir. Mantıklı düşünme, doğru kararlar alma, tehlikeleri analiz etme, riskleri hesaplama ve ani durumlara karşı tepki verme gibi tüm önemli fonksiyonları yönetir. Alkol, beyin hücreleri arasındaki iletişimi yavaşlatarak bu fonksiyonları doğrudan bozar. Bu durum, sürücünün muhakeme yeteneğini zayıflatır ve normalde yapmayacağı hataları yapmasına neden olur. Örneğin, alkollü bir sürücü hızını doğru ayarlayamaz, takip mesafesini koruyamaz veya kırmızı ışıkta geçme gibi tehlikeli bir karar alabilir. Bu nedenle, karar verme ve kendini kontrol etme yeteneğinin azalması, alkolün beyin üzerindeki olumsuz etkisinin en net ve tehlikeli sonucudur.

Yanlış Cevapların Açıklaması

Diğer seçenekler, alkolün bilinen etkilerinin tam tersini iddia ettiği için açıkça yanlıştır. Bu seçenekleri tek tek inceleyelim:

• b) Yollarda tehdit unsuru oluşumunun azalması: Bu ifade tamamen yanlıştır. Karar verme yeteneği zayıflamış, refleksleri yavaşlamış ve kontrolünü kaybetmiş bir sürücü, trafikteki diğer tüm sürücüler, yayalar ve yolcular için büyük bir tehdit oluşturur. Alkollü sürüş, yollardaki tehdit unsurunu azaltmaz, tam aksine artırır.
• c) Kaza yapma riskinin azalması: Bu seçenek de mantığa aykırıdır. Alkol, sürücünün dikkatini dağıtır, görüşünü bulandırır ve tepki süresini uzatır. Bütün bu olumsuz etkiler bir araya geldiğinde, sürücünün kaza yapma riski azalmak yerine katlanarak artar.
• d) Sürüş yeteneğinin artması: Alkol, bazı kişilerde yanıltıcı bir özgüven hissine neden olabilir, ancak bu gerçek bir yetenek artışı değildir. Aksine, alkol denge, koordinasyon ve dikkat gibi temel sürüş becerilerini ciddi şekilde köreltir. Hiçbir koşulda alkol, sürüş yeteneğini artırmaz; her zaman düşürür.

Özetle, bu soru alkolün beyin üzerindeki baskılayıcı ve yavaşlatıcı etkisini anlamanızı ölçmektedir. Bu etki, en başta sürücünün en önemli yetenekleri olan doğru karar verme ve kendini kontrol etme mekanizmalarını hedef alır. Bu yüzden doğru cevap 'a' şıkkıdır.

Bu soruda, bilincini kaybetmiş bir kazazedenin nefes almasını engelleyebilecek en temel ve yaygın tehlikenin ne olduğu sorulmaktadır. İlk yardımın en önemli adımlarından biri, kazazedenin solunum yolunun açık olmasını sağlamaktır. Bu nedenle, bilinç kaybı durumunda solunumu neyin tehdit ettiğini bilmek hayati önem taşır.

Doğru cevap c) Dilin geriye kaçması seçeneğidir. Bir insan bilincini kaybettiğinde, vücudundaki tüm kaslar gevşer. Dil de büyük ve güçlü bir kas olduğundan, bilinç kaybı durumunda gevşeyerek boğazın arka kısmına doğru düşer. Sırt üstü yatan bir kazazedede, geriye doğru düşen dil, soluk borusunun girişini bir tıpa gibi kapatarak hava geçişini tamamen engelleyebilir ve bu durum boğulmaya neden olur.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Çenenin kasılması: Çenenin kasılması genellikle havale (nöbet) gibi durumlarda görülür. Bu durum, ilk yardımcının ağız içini kontrol etmesini zorlaştırsa da, hava yolunu doğrudan tıkayan asıl sebep değildir. Asıl tehlike, nöbet sonrası kasların gevşemesiyle yine dilin geriye kaçmasıdır.
• b) Vücudun kasılması: Vücudun kasılması da yine nöbet gibi tıbbi durumlarda ortaya çıkan bir belirtidir. Solunum yolunun tıkanmasının doğrudan sebebi değildir. Vücut kasılırken solunum düzensizleşebilir, ancak boğulmaya neden olan mekanik tıkanma genellikle kasılma bittikten sonraki gevşeme ve dilin geriye düşmesiyle oluşur.
• d) Baş-çene pozisyonu verilmesi: Bu seçenek, soruda bahsedilen problemin tam tersi, yani çözümüdür. Dilin geriye kaçarak solunum yolunu tıkamasını önlemek için kazazedeye "Baş Geri-Çene Yukarı" pozisyonu verilir. Bu manevra, dili yukarı kaldırarak boğazdan uzaklaştırır ve solunum yolunu açar. Dolayısıyla bu bir sebep değil, bir ilk yardım uygulamasıdır.

Özetle, bilinç kaybı yaşayan bir kişide kas kontrolü ortadan kalktığı için dil, soluk borusunun üzerine düşerek en büyük tehlikeyi oluşturur. Bu nedenle ilk yardımda bilinç kontrolünden sonra yapılacak ilk iş, solunum yolunu açmak için Baş-Çene pozisyonu vermektir.

Bu soruda, verilen üç önemli belirtinin (geçici hafıza kaybı, burundan kan gelmesi, göz bebeklerinde büyüklük farkı) vücudun hangi bölgesindeki bir yaralanmaya işaret ettiği sorulmaktadır. Bu belirtiler, ilk yardım açısından son derece kritik bilgiler içerir ve doğru bölgeyi tespit etmek, yapılacak müdahale için hayati önem taşır. Soruyu doğru cevaplamak için her bir belirtinin ne anlama geldiğini anlamak gerekir.

Doğru Cevap: a) Baş

Doğru cevabın "Baş" olmasının sebebi, soruda verilen tüm belirtilerin doğrudan beyin ve kafa bölgesiyle ilgili olmasıdır. Bu belirtileri tek tek inceleyelim:

• Geçici hafıza kaybı: Hafıza, beynin bir fonksiyonudur. Başa alınan sert bir darbe, beynin sarsılmasına (konküzyon) ve normal işlevlerini geçici olarak yerine getirememesine neden olabilir. Bu durum, kazazedede kaza anını veya hemen öncesini hatırlayamama gibi geçici hafıza kayıplarına yol açar. Bu, net bir beyin hasarı belirtisidir.
• Burundan kan gelmesi: Trafik kazası gibi travmalar sonrası burundan kan gelmesi, basit bir burun kanamasından çok daha ciddi bir duruma işaret edebilir. Özellikle kanla birlikte şeffaf bir sıvının (beyin-omurilik sıvısı) da gelmesi, kafa tabanında bir kırık olduğunun en önemli göstergelerinden biridir. Bu durum, beyin zarlarının yırtıldığı ve çok acil müdahale gerektiren bir baş yaralanması olduğunu gösterir.
• Göz bebeklerinde büyüklük farkı: Göz bebeklerimizin (pupilla) büyüklüğü ve ışığa tepkisi, beyin tarafından kontrol edilir. Başa alınan bir darbe sonucu beyin içinde kanama veya ödem oluşursa, kafa içi basınç artar. Bu artan basınç, göz bebeklerini kontrol eden sinirlere baskı yaparak bir göz bebeğinin diğerinden daha büyük olmasına (anizokori) veya her ikisinin de anormal şekilde büyümesine/küçülmesine neden olabilir. Bu, çok ciddi bir beyin hasarı belirtisidir.

Görüldüğü gibi, verilen üç belirti de doğrudan beyin fonksiyonları ve kafa yapısıyla ilgilidir. Bu nedenle, bu belirtiler bir arada görüldüğünde akla ilk gelmesi gereken ve en çok şüphelenilmesi gereken yaralanma bölgesi baş bölgesidir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

Diğer şıkların neden yanlış olduğunu anlamak, konuyu daha iyi kavramanıza yardımcı olacaktır.

• b) Karın: Karın bölgesi yaralanmalarında genellikle karın ağrısı, karında sertlik veya şişlik, iç kanamaya bağlı şok belirtileri (soluk cilt, hızlı ve zayıf nabız, terleme) ve bulantı gibi belirtiler görülür. Hafıza kaybı veya göz bebeklerinde değişiklik gibi nörolojik belirtiler karın yaralanmalarına özgü değildir.
• c) Göğüs: Göğüs yaralanmalarında en tipik belirtiler nefes almada zorluk, göğüste şiddetli ağrı, öksürükle kan gelmesi ve göğüs duvarında gözle görülür bir şekil bozukluğudur. Bu belirtilerin soruda verilenlerle bir ilgisi yoktur.
• d) Omurga: Omurga yaralanmaları da oldukça ciddidir ve genellikle sinir sistemiyle ilgilidir. Ancak belirtileri daha çok kollarda veya bacaklarda his kaybı, uyuşma, karıncalanma, hareket edememe (felç) ve şiddetli sırt veya boyun ağrısı şeklinde ortaya çıkar. Geçici hafıza kaybı ve göz bebeği farklılığı, doğrudan omurga değil, beyin hasarını işaret eder.

Bu soruda, ilk yardımda yaralı taşıma tekniklerinden biri olan itfaiyeci yöntemi hakkındaki bilginiz ölçülmektedir. Size verilen iki öncülün (I ve II) doğruluğunu değerlendirmeniz ve buna göre doğru şıkkı bulmanız istenmektedir. Şimdi bu öncülleri ve yöntemin kendisini detaylıca inceleyelim.

I. Bir ilk yardımcı tarafından uygulanır.

Bu ifade doğrudur. İtfaiyeci yöntemi (omuzda taşıma olarak da bilinir), adından da anlaşılacağı gibi, genellikle acil durumlarda tek bir kişinin, yaralıyı güvenli bir yere hızlıca taşıması için tasarlanmış bir tekniktir. Bu yöntemde ilk yardımcı, yaralıyı omzunun üzerine alarak taşır. Bu sayede ilk yardımcının bir eli serbest kalır ve bu eliyle kapı açabilir, merdivenlerden tutunabilir veya çevresindeki engelleri kaldırabilir. Dolayısıyla, bu yöntem tek bir ilk yardımcı ile uygulanır.

II. Yürüyemeyen ya da bilinci kapalı olan kişiler için kullanılır.

Bu ifade de doğrudur. İtfaiyeci yöntemi, özellikle kendi başına hareket edemeyecek durumdaki yaralılar için ideal bir taşıma tekniğidir. Bilinci kapalı bir kişi veya bacaklarında yürüyemeyecek kadar ciddi bir yaralanması (kırık, ezilme vb.) olan bir kişi bu yöntemle taşınabilir. Eğer yaralı ayakta durabiliyor ve hafif de olsa yürüyebiliyorsa, Rentek manevrası veya destek olarak yürümesine yardımcı olmak gibi daha basit yöntemler tercih edilir.

Sonuç ve Doğru Cevabın Değerlendirilmesi

Yukarıdaki analizlerden de anlaşıldığı gibi, soruda verilen her iki bilgi de itfaiyeci yöntemi için doğrudur. Yöntem hem tek kişiyle uygulanır (I. öncül) hem de bilinci kapalı veya yürüyemeyen kişiler için kullanılır (II. öncül). Bu nedenle, her iki ifadenin de doğru olduğunu belirten seçenek doğru cevaptır.

• a) I. doğru, II. yanlış: Bu seçenek yanlıştır, çünkü II. öncül de doğrudur.
• b) I. yanlış, II. doğru: Bu seçenek yanlıştır, çünkü I. öncül de doğrudur.
• c) Her ikisi de doğru: Bu seçenek doğrudur, çünkü yaptığımız analizde her iki bilginin de itfaiyeci yöntemi için geçerli olduğunu gördük.
• d) Her ikisi de yanlış: Her iki bilgi de doğru olduğu için bu seçenek tamamen hatalıdır.

Kısacası, itfaiyeci yöntemi, tek bir ilk yardımcının, bilinci kapalı veya yürüyemeyecek durumdaki bir yaralıyı omzuna alarak taşıdığı etkili bir ilk yardım tekniğidir. Bu yüzden doğru cevap c şıkkıdır.

Bu soruda, bir ilk yardımcının sahip olması gereken en temel ve vazgeçilmez özelliğin ne olduğu sorulmaktadır. İlk yardım, profesyonel tıbbi yardım gelene kadar, kaza veya ani bir hastalık durumunda hayatı kurtarmak ya da durumun kötüleşmesini önlemek amacıyla yapılan ilaçsız uygulamalardır. Bu tanım, sorunun doğru cevabını anlamamız için kilit rol oynamaktadır.

d) Sakin ve tedbirli olmak

Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, ilk yardımın temelini oluşturan en önemli iki özelliğin bunlar olmasıdır. Olay yerinde panik yapmak, hem yaralıya hem de çevredekilere zarar verebilir ve doğru müdahale şansını ortadan kaldırır. Sakin olmak, durumu doğru bir şekilde değerlendirmeyi, ne yapılması gerektiğine mantıklı bir şekilde karar vermeyi ve yaralıyı sakinleştirmeyi sağlar. Tedbirli olmak ise, ilk yardımcının öncelikle kendi can güvenliğini ve çevre güvenliğini sağlamasını gerektirir; örneğin, akan trafikte veya yangın tehlikesi olan bir yerde önlem almadan müdahaleye başlamamak gibi. Bu iki özellik, diğer tüm ilk yardım bilgi ve becerilerinin doğru bir şekilde uygulanabilmesi için bir ön koşuldur.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) İyi bir sürücü olmak: İyi bir sürücü olmak, bir trafik kazasına ilk müdahale eden kişi olma ihtimalini artırabilir, ancak bu bir ilk yardımcı için zorunlu bir özellik değildir. Sürücülük becerisi ile ilk yardım bilgisi ve uygulama yeteneği tamamen farklı konulardır. Sürücü olmayan bir kişi de mükemmel bir ilk yardımcı olabilir.
• b) Trafik görevlisi olmak: Bu bir meslektir ve ilk yardım yapmak için bir meslek sahibi olma şartı yoktur. İlk yardım, bu konuda eğitim almış her vatandaşın yapabileceği ve yapması gereken bir insanlık görevidir. Trafik görevlisi olay yerinde trafiği düzenler ve güvenliği sağlar, ancak ilk yardım yapma zorunluluğu herkeste olduğu gibidir, bu bir ön şart değildir.
• c) Sağlık personeli olmak: Bu, en çok karıştırılan seçeneklerden biridir. Sağlık personelinin (doktor, hemşire, paramedik) yaptığı müdahaleye "acil yardım" denir. İlk yardım ise, sağlık personeli gelene kadar olay yerindeki eğitimli kişiler tarafından yapılan ilaçsız müdahalelerdir. Dolayısıyla, ilk yardımcı olmak için sağlık personeli olmak gerekmez; aksine ilk yardım kavramı tam da bu ayrım üzerine kuruludur.

Sonuç olarak, bir ilk yardımcının mesleği veya diğer yeteneklerinden bağımsız olarak, olay yerinde kontrolü ele alabilmesi, doğru kararlar verebilmesi ve hem kendine hem de yaralıya zarar vermeden müdahalede bulunabilmesi için sakin ve tedbirli olması "mutlaka" bulunması gereken en temel özelliktir.

Bu soruda, acil tıbbi bir durum olan şokun belirtileri arasından hangisinin bu duruma ait olmadığını bulmanız istenmektedir. Şok, vücudun dolaşım sisteminin hayati organlara yeterli kan ve oksijen gönderememesi durumudur ve kendine özgü belirtileri vardır. Sorunun amacı, bu belirtileri doğru bir şekilde bilip bilmediğinizi ölçmektir.

Doğru cevap olan d) Ciltte ısı artışı, kızarıklık ve kuruluk seçeneği bir şok belirtisi değildir. Şok durumunda vücut, hayatta kalmak için bir savunma mekanizması geliştirir. Kanı, cilt gibi daha az hayati bölgelerden çekerek beyin, kalp gibi yaşamsal organlara yönlendirir. Bu nedenle şoktaki bir hastanın cildi kan dolaşımı azaldığı için soğuk, soluk ve terlemeden dolayı nemli (yapışkan) olur. Isı artışı ve kızarıklık ise genellikle ateşli hastalıklar veya enfeksiyon gibi durumların belirtisidir.

Diğer seçeneklerin neden şok belirtisi olduğunu açıklayalım:

• a) Huzursuzluk: Şokun erken evrelerinde görülen önemli bir belirtidir. Beyne yeterli miktarda oksijen gitmemesi, kişide kafa karışıklığına, endişeye ve genel bir huzursuzluk haline yol açar. Bu, vücudun oksijen eksikliğine verdiği ilk tepkilerden biridir.
• b) Baş dönmesi: Tıpkı huzursuzluk gibi, beyne giden kan akışının ve oksijenin azalmasından kaynaklanır. Kan basıncının düşmesiyle birlikte kişi kendini sersemlemiş hisseder ve baş dönmesi yaşar. Bu durum ilerlerse bayılma görülebilir.
• c) Dudak çevresinde morarma: Bu belirti, kandaki oksijen seviyesinin tehlikeli derecede düştüğünü gösterir ve "siyanoz" olarak adlandırılır. Oksijeni azalmış kan daha koyu renklidir ve bu durum, dudak, dil ve tırnak yatakları gibi derinin ince olduğu bölgelerde mor bir renk olarak ortaya çıkar. Bu, şokun ileri ve ciddi bir belirtisidir.

Özet olarak, şok durumunda vücut "kapanma" moduna geçtiği için cilt soğur ve solgunlaşır. Huzursuzluk, baş dönmesi ve morarma ise oksijen yetersizliğinin doğrudan sonuçlarıdır. Ciltte ısı artışı ve kızarıklık ise bu tablonun tamamen zıttı bir durumu ifade ettiği için doğru cevaptır.

Bu soruda, kalbi durmuş yetişkin bir kazazedeye yapılan dış kalp masajı (CPR) sırasında göğüs kemiğine ne kadar baskı uygulanması gerektiği sorulmaktadır. Bu, Temel Yaşam Desteği'nin en kritik adımlarından biridir ve doğru derinlikte yapılması, kanın beyin gibi hayati organlara pompalanmasını sağlamak için zorunludur.

Doğru cevap "c) 5 cm" seçeneğidir. Yetişkin bir insanda etkili bir kalp masajı için göğüs kemiğinin (sternum) yaklaşık olarak 5 cm kadar çökmesi hedeflenir. Bu derinlik, kalbin göğüs kemiği ile omurga arasında yeterince sıkışmasını ve içindeki kanı vücuda pompalamasını sağlar. Bilimsel çalışmalar ve uluslararası ilk yardım kılavuzları, bu derinliğin kan dolaşımını sağlamak için ideal olduğunu belirtmektedir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) 1 cm ve b) 2 cm: Bu derinlikler yetişkin bir insan için kesinlikle yetersizdir. Göğüs kemiğine sadece 1 veya 2 cm baskı uygulamak, kalbi etkili bir şekilde sıkıştırmaya yetmez. Bu kadar sığ bir baskı ile kan dolaşımı sağlanamaz ve yapılan kalp masajı tamamen etkisiz olur. Bu nedenle bu seçenekler yanlıştır.
• d) 6 cm: Bu seçenek kafa karıştırıcı olabilir çünkü bazı kılavuzlar baskı derinliğini "5 cm ile 6 cm arası" olarak belirtir. Ancak 6 cm, uygulanması gereken maksimum sınırdır. 6 cm'den daha derine inmek, kaburgaların kırılmasına, akciğerlerin veya diğer iç organların zarar görmesine neden olabilir. Sınav sorularında genellikle ideal ve güvenli hedef olan 5 cm doğru cevap olarak kabul edilir. Bu nedenle 5 cm, en doğru ve standart yanıttır.

Özetle, kalp masajı yaparken amaç ne çok az baskı uygulayıp etkisiz kalmak, ne de çok fazla baskı uygulayıp kazazedeye zarar vermektir. Yetişkinler için belirlenmiş olan altın standart, göğüs kafesinin yandan bakıldığında yaklaşık üçte biri kadar veya net bir ölçüyle 5 cm çökmesini sağlamaktır. Bu bilgi, ehliyet sınavı ve gerçek hayattaki ilk yardım uygulamaları için hayati öneme sahiptir.

Bu soruda, Türkiye'de 112 acil çağrı hattının hangi temel amaçla kurulduğu ve halk arasında en çok hangi hizmetle bilindiği sorulmaktadır. Sorudaki "öncelikle" kelimesi, bu numaranın tarihsel ve en yaygın kullanım amacını bulmamız gerektiğini gösterir. Bu nedenle, günümüzdeki tek numara sisteminden ziyade, 112'nin kökenine odaklanmak gerekir.

Doğru cevap b) Ambulans seçeneğidir. Çünkü Türkiye'de 112 acil yardım hattı, uzun yıllar boyunca sadece "Sıhhi İmdat" yani acil sağlık ve ambulans hizmetleri için kullanılmıştır. Herhangi bir tıbbi acil durumda, yaralanmalarda veya ani rahatsızlıklarda insanların aklına gelen ve aradığı ilk numara 112 olmuştur. Bu sebeple 112, temel olarak ambulans ve acil tıp hizmetleri ile özdeşleşmiştir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim. Eskiden her acil durum için farklı bir numara kullanılıyordu. Bu numaralar şunlardı:

• İtfaiye: Yangın, sel gibi afet durumları ve kurtarma operasyonları için kullanılan acil durum numarası 110'du.
• Polis İmdat: Şehir merkezlerinde meydana gelen hırsızlık, kavga gibi asayiş olayları için aranan numara 155'ti.
• Jandarma İmdat: Polis sorumluluk bölgesi dışındaki kırsal alanlarda meydana gelen güvenlik sorunları için aranan numara ise 156'ydı.

Günümüzde Türkiye, Avrupa'daki gibi tüm acil durum numaralarını tek bir çatı altında birleştirmiştir. Artık 110, 155, 156 gibi numaraların hepsi 112 Acil Çağrı Merkezi'ne yönlendirilmektedir. Yani şu anda 112'yi arayarak polis, jandarma, itfaiye ve ambulans gibi tüm acil hizmetlere ulaşabilirsiniz. Ancak ehliyet sınavındaki bu soru, 112'nin bu birleşmeden önceki birincil ve asıl görevini sorduğu için doğru cevap "Ambulans" olarak kabul edilmektedir.

Bu soruda, resimde gösterilen ilk yardım pozisyonunun hangi durumda uygulanması gerektiği sorulmaktadır. Resimdeki pozisyon, yaralının bilinci açıkken sırtı desteklenerek oturtulduğu ve dizlerinin büküldüğü yarı oturur pozisyondur. Bu pozisyonun temel amacı, yaralının daha rahat nefes almasını sağlamak ve göğüs bölgesindeki baskıyı azaltmaktır.

Doğru cevap d) Delici göğüs yaralanması seçeneğidir. Çünkü delici bir cisimle göğsünden yaralanan bir kişinin akciğerleri zarar görebilir ve nefes alması ciddi şekilde zorlaşabilir. Yaralıyı bu şekilde yarı oturur pozisyona getirmek, yer çekiminin de yardımıyla karın içi organların aşağıya doğru çekilmesini sağlar. Bu durum, akciğerlere daha fazla yer açarak solunumu kolaylaştırır ve kişinin daha rahat nefes almasına yardımcı olur.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) Kalp durması: Kalp durması yaşayan bir kişiye derhal temel yaşam desteği (kalp masajı ve suni solunum) uygulanmalıdır. Bu müdahalenin etkili olabilmesi için kazazedenin sert bir zemin üzerine sırtüstü yatırılması şarttır. Resimdeki oturuş pozisyonu kalp masajı yapmayı imkânsız kılar, bu yüzden yanlıştır.
• b) Bacak kemiği kırılması: Bacak kemiği kırıklarında temel amaç, kırık bölgeyi hareketsiz hale getirerek (sabitleyerek) daha fazla zarar görmesini engellemek ve ağrıyı azaltmaktır. Genellikle yaralı sırtüstü yatırılır ve kırık bacak sabitlenir. Resimdeki oturur pozisyonun bacak kırığı için özel bir faydası yoktur ve kırığın durumuna göre zararlı bile olabilir.
• c) Solunum yolu tıkanması: Bilinci açık bir kişide tam tıkanma varsa (nefes alamıyor, konuşamıyorsa) "Heimlich Manevrası" (karına bası uygulama) yapılır. Kısmi tıkanma varsa kişi öksürmeye teşvik edilir. Resimdeki pozisyon, bu müdahalelerden herhangi biri değildir ve tıkanıklığın giderilmesine yardımcı olmaz.

Özetle, resimde görülen yarı oturur pozisyon, özellikle nefes alma güçlüğü çeken ve göğüs yaralanması olan kazazedeler için hayati önem taşıyan bir ilk yardım uygulamasıdır.

Bu soruda, bir kazazedede gözlemlenen üç önemli belirtinin (bulantı-kusma, burun-kulaktan kan gelmesi, göz bebeklerinde farklılık) hangi tür yaralanmaya işaret ettiği sorulmaktadır. Bu belirtiler, vücudun hangi bölgesinin hasar gördüğünü anlamak için kritik ipuçları verir. Özellikle bu üç belirtinin bir arada görülmesi, çok spesifik ve acil bir duruma işaret eder.

Doğru Cevap: b) Baş yaralanması

Doğru cevabın "Baş yaralanması" olmasının sebebi, soruda verilen belirtilerin tamamının doğrudan beyin ve kafa bölgesiyle ilgili olmasıdır. Bu belirtiler, genellikle ciddi bir kafa travması sonrası ortaya çıkar ve her biri, kafatasının içindeki hasarın bir göstergesidir. Bu durumu daha iyi anlamak için belirtileri tek tek inceleyelim:

• Bulantı ve kusma: Kafa travması sonucu beyin sarsılabilir ve kafatası içindeki basınç artabilir. Beyindeki kusma merkezi, bu artan basınçtan etkilenerek bulantı ve kusmayı tetikler. Bu, özellikle ani ve fışkırır tarzda bir kusma ise, kafa içi basınç artışının (KİBAS) önemli bir işaretidir.
• Burun ve kulaktan kan gelmesi: Trafik kazası gibi şiddetli bir darbe sonucu kafatası tabanında kırık oluşabilir. Bu kırık, beyin zarlarının da yırtılmasına neden olarak beyin-omurilik sıvısı ile karışık kanın kulaktan veya burundan sızmasına yol açar. Bu durum, çok ciddi bir baş yaralanmasının kesin belirtilerindendir.
• Göz bebeklerinin farklı büyüklükte olması (Anizokori): Beynin içinde oluşan bir kanama veya ödem, göz bebeklerinin boyutunu kontrol eden sinirlere baskı yapabilir. Bu baskı sonucu bir göz bebeği normal kalırken diğeri genişleyebilir veya küçülebilir. Göz bebekleri arasındaki bu eşitsizlik, beyin hasarının ilerlediğini gösteren hayati bir tehlike işaretidir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu anlamak, doğru cevabı pekiştirmenize yardımcı olacaktır. Her bir yaralanmanın kendine özgü belirtileri vardır ve bu belirtiler soruda verilenlerle uyuşmaz.

1. a) Akciğer delinmesi: Bu durumda belirtiler solunum sistemi ile ilgilidir. Kişide nefes darlığı, göğüste şiddetli ve batıcı ağrı, öksürükle kan gelmesi ve göğüsteki yaradan hava sesi duyulması gibi bulgular görülür. Sorudaki nörolojik (sinir sistemiyle ilgili) belirtilerle bir ilgisi yoktur.
2. c) Dalak yırtılması: Bu, bir karın içi organ yaralanmasıdır. Belirtileri arasında karın sol üst bölgesinde şiddetli ağrı, bu ağrının sol omuza vurması (Kehr belirtisi) ve iç kanamaya bağlı şok belirtileri (soluk cilt, hızlı ve zayıf nabız, tansiyon düşüklüğü) bulunur. Yine, baş yaralanmasına özgü belirtiler görülmez.
3. d) Kalp spazmı: Kalp spazmı veya kalp krizi, dolaşım sistemiyle ilgili bir sorundur. En tipik belirtisi göğüste sıkıştırıcı tarzda şiddetli bir ağrı, bu ağrının sol kola, çeneye veya sırta yayılması, soğuk terleme ve nefes darlığıdır. Bulantı görülebilse de, kulaktan kan gelmesi veya göz bebeklerinde farklılık gibi belirtilerle kesinlikle ilişkili değildir.

Sonuç olarak, soruda listelenen üç belirtinin birlikte görülmesi, kazazedenin beynini ve kafatasını etkileyen ciddi bir baş yaralanması geçirdiğinin güçlü bir kanıtıdır. Bu durum, acil tıbbi müdahale gerektiren hayati bir tehlikedir.

Bu soruda, bir omurga yaralanmasının olası sonuçlarından birinin ne olduğu sorulmaktadır. Omurga, vücudumuzun ana desteği olmasının yanı sıra, içerisinde beyin ile vücudun geri kalanı arasındaki iletişimi sağlayan omuriliği korur. Bu nedenle omurgada meydana gelen bir hasar, çok ciddi sonuçlar doğurabilir.

Doğru cevap olan "d) Yaralanma bölgesinin alt tarafında felç" seçeneğini inceleyelim. Omurilik, beyinden gelen hareket komutlarını kollara, bacaklara ve diğer organlara taşıyan ve bu bölgelerden gelen his (ağrı, dokunma, sıcaklık) bilgilerini beyne ileten milyonlarca sinir lifinden oluşan bir pakettir. Bir trafik kazası veya yüksekten düşme gibi bir olayda omurga zarar görürse, içindeki omurilik de ezilebilir, sıkışabilir veya kopabilir. Bu durumda, sinir iletimi yaralanma noktasında kesintiye uğrar ve yaralanan bölgenin altındaki vücut kısımları beyinle iletişimini kaybeder. Bu iletişimin kesilmesi, o bölgelerde hareket ve his kaybına yani felce yol açar.

Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) Saç dökülmesi: Saç dökülmesi, omurga yaralanması gibi ani bir travmanın doğrudan bir sonucu değildir. Genellikle genetik faktörler, hormonal değişiklikler, stres, beslenme eksiklikleri veya bazı hastalıklar gibi daha uzun süreli nedenlere bağlı olarak ortaya çıkar.
• b) Bedensel aktivitede artma: Bu seçenek, mantıksal olarak durumun tam tersidir. Omurga yaralanması, sinir sistemine verdiği hasar nedeniyle hareketi ciddi şekilde kısıtlayan veya tamamen ortadan kaldıran bir durumdur. Bu nedenle bedensel aktivitede bir artış değil, tam aksine çok ciddi bir azalma veya tamamen kaybolma durumu söz konusudur.
• c) Ağızdan köpüklü kan gelmesi: Bu belirti, omurga yaralanmasının değil, tipik olarak bir akciğer yaralanmasının işaretidir. Akciğerler hasar gördüğünde, kan hava yollarına sızar ve solunum sırasında hava ile karışarak köpüklü bir hal alır. Bir kazada hem omurga hem de akciğerler aynı anda yaralanabilir, ancak bu belirti doğrudan omurga hasarından kaynaklanmaz.

Özetle, omurga yaralanmalarının en bilinen ve en tehlikeli sonucu, omuriliğin zarar görmesiyle sinirsel iletimin kesilmesi ve buna bağlı olarak yaralanma seviyesinin altında felç gelişmesidir. Bu bilgi, özellikle bir kaza sonrası yaralılara müdahale ederken, onları bilinçsizce hareket ettirmemenin ne kadar hayati olduğunu anlamak açısından çok önemlidir.

Bu soruda, trafikteki genel takip mesafesi kuralının dışında, özel bir durumu olan ve hızı ne olursa olsun en az 50 metrelik bir mesafeyi korumak zorunda olan araç türü sorulmaktadır. Trafik kuralları, bazı araçların taşıdığı riskler nedeniyle onlara daha katı ve özel kurallar getirmiştir. Bu soru, bu özel kurallardan birini bilip bilmediğinizi ölçmeyi amaçlamaktadır.

Öncelikle trafikteki genel takip mesafesi kuralını hatırlayalım. Bu kural "2 saniye kuralı" olarak bilinir ve aynı zamanda pratikte "hızın yarısı kadar metre" olarak da uygulanır. Örneğin 90 km/s hızla giden bir otomobilin, önündeki araçla arasında en az 45 metre mesafe bırakması gerekir. Bu kural, normal hava ve yol şartlarında geçerlidir ve sürücünün önündeki araca güvenli bir şekilde durabilmesi için yeterli zaman ve mesafeyi sağlar.

Doğru Cevabın Açıklaması (d)

d) Tehlikeli madde taşıyan taşıt: Bu seçenek doğrudur. Çünkü tehlikeli madde (yanıcı, patlayıcı, zehirli vb.) taşıyan araçlar, potansiyel olarak çok büyük bir risk taşırlar. Bu araçların karıştığı bir kaza, sadece o araç için değil, çevredeki tüm insanlar ve araçlar için felaketle sonuçlanabilir. Bu nedenle, Karayolları Trafik Yönetmeliği bu araçlara özel bir zorunluluk getirmiştir.

Yönetmeliğe göre, yerleşim yerleri dışında tehlikeli madde taşıyan araç sürücüleri, önlerindeki araç ile aralarında hızları ne olursa olsun en az 50 metre takip mesafesi bırakmak zorundadır. Bu sabit mesafe, olası bir ani fren durumunda çarpışmayı önlemek ve bir kaza anında ortaya çıkabilecek yangın veya sızıntı gibi tehlikelerin etki alanını sınırlamak için hayati bir öneme sahiptir.

Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması

• a) Otomobil ve b) Motosiklet: Bu iki araç türü için özel ve sabit bir takip mesafesi kuralı yoktur. Otomobil ve motosiklet sürücüleri, yukarıda bahsedilen genel kural olan "2 saniye" veya "hızın yarısı kadar metre" kuralına uymak zorundadırlar. Yani takip mesafeleri hızlarına göre değişkenlik gösterir; sabit olarak 50 metre değildir.
• c) Lastik tekerlekli traktör: Traktörler, yapıları gereği yavaş giden araçlardır ve genellikle belirli yolları kullanmaları kısıtlanmıştır. Onlar için de geçerli olan kural, hızlarına uygun güvenli bir takip mesafesi bırakmalarıdır. Tehlikeli madde taşıyan araçlar gibi, hızdan bağımsız olarak 50 metre gibi sabit bir mesafe zorunlulukları bulunmamaktadır.

Özetle: Soru, genel kuralın istisnasını sormaktadır. Otomobil, motosiklet gibi standart araçlar hızlarına bağlı değişken bir takip mesafesi bırakırken; taşıdıkları yükün yarattığı büyük risk nedeniyle tehlikeli madde taşıyan taşıtlar, hızları ne olursa olsun en az 50 metrelik sabit bir mesafeyi korumak zorundadır. Bu kural, trafikteki herkesin güvenliği için alınmış özel bir tedbirdir.

Bu soruda, bir araç sahibinin, ehliyeti (sürücü belgesi) olmayan bir kişiye kendi aracını kullanması için bilerek izin vermesi durumunda, araç sahibine uygulanacak olan yasal yaptırımın ne olduğu sorulmaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, cezanın aracı süren ehliyetsiz kişiye değil, aracın sahibine verilecek olmasıdır.

Doğru cevap c) Tescil plakası üzerinden idari para cezası seçeneğidir. Karayolları Trafik Kanunu'na göre, bir motorlu aracın sürücü belgesi olmayan bir kişi tarafından sürülmesine izin veren araç sahibine, aracın tescil plakasına yönelik bir idari para cezası kesilir. Bu ceza, ehliyetsiz araç kullanan kişiye verilen cezadan tamamen ayrı ve ek bir cezadır. Kanun, araç sahibini de bu durumdan sorumlu tutarak caydırıcılığı artırmayı hedefler.

Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Trafikten süresiz men: Aracın trafikten men edilmesi, genellikle muayenesinin olmaması, zorunlu trafik sigortasının yapılmaması veya araçta yapılan ciddi teknik değişiklikler gibi durumlarda uygulanır. Ehliyetsiz birine araç kullandırmak ciddi bir ihlal olsa da, tek başına bu durum aracın trafikten süresiz olarak men edilmesi için bir sebep değildir. Genellikle araç trafikten geçici olarak alıkonulabilir ama süresiz men cezası bu suça verilmez.
• b) Yeniden sürücü eğitimine tabi tutma: Bu ceza, genellikle belirli bir ceza puanını (örneğin 100 ceza puanı) dolduran sürücülere veya alkollü araç kullanma gibi ciddi ihlallerde bulunan sürücülere uygulanır. Araç sahibi aracı kendisi kullanmadığı için, onun sürüş becerilerini veya bilgilerini tazelemeye yönelik bir eğitimin verilmesi mantıklı ve yasal bir uygulama değildir. Bu ceza, fiili olarak araç kullanan sürücüyü hedefler.
• d) Sürücü belgesinin 2 ay süreyle geri alınması: Sürücü belgesinin geri alınması, yine aracı aktif olarak kullanan sürücünün işlediği suçlar (alkollü araç kullanmak, ceza puanını doldurmak, kırmızı ışık ihlallerini tekrarlamak vb.) için geçerlidir. Araç sahibi, bu olayda sürücü konumunda değildir. Onun suçu, aracının ehliyetsiz biri tarafından kullanılmasına izin vermektir. Bu nedenle, kendi sürücü belgesine el konulması gibi bir ceza uygulanmaz.

Özetle, ehliyetsiz birine aracınızı verdiğinizde iki farklı ceza ortaya çıkar: Birincisi, aracı süren ehliyetsiz kişiye verilen idari para cezasıdır. İkincisi ise, bu duruma izin veren araç sahibine, aracın plakası üzerinden kesilen idari para cezasıdır. Bu nedenle doğru cevap 'c' seçeneğidir.

Bu soruda, sürücülerin bir yolda yasal olarak ulaşabilecekleri en yüksek hızı, yani **'azami hız sınırlaması'nı** gösteren trafik levhasının hangisi olduğu sorulmaktadır. Azami kelimesi "en çok" veya "maksimum" anlamına gelir ve bu levha, belirtilen hızın üzerine çıkmanın yasak olduğunu bildirir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim.

Doğru Cevap: A seçeneği

A seçeneğindeki levha, kırmızı bir daire içerisinde "50" rakamını göstermektedir. Trafik işaret dilinde kırmızı çerçeveli dairesel levhalar genellikle bir yasaklama veya sınırlama bildirir. Bu levha, "Azami Hız Sınırlaması" levhasıdır ve bu yolda hızınızın saatte 50 kilometreyi geçemeyeceği anlamına gelir. Bu nedenle sorunun doğru cevabı bu seçenektir.

Neden B seçeneği yanlış?

B seçeneğindeki mavi zeminli dairesel levha, bir zorunluluk bildirir. Bu levha, "Asgari Hız" yani mecburi en düşük hız levhasıdır. Sürücülerin bu yolda, trafik koşulları elverdiği sürece, saatte en az 50 kilometre hızla gitmeleri gerektiğini belirtir. Bu, soruda istenen "azami" (en yüksek) hızın tam tersi olan "asgari" (en düşük) hızı ifade eder.

Neden C seçeneği yanlış?

C seçeneğindeki levhada, "50" rakamının üzerinde çapraz bir çizgi bulunmaktadır. Trafik levhalarında bu çapraz çizgi, daha önce konulmuş bir yasağın veya sınırlamanın sona erdiğini gösterir. Bu levha "Hız Sınırlaması Sonu" anlamına gelir ve sürücülere artık 50 km/s hız sınırının geçerli olmadığını, yolun genel hız limitlerine geri dönüldüğünü bildirir. Dolayısıyla bir sınırlama getirmez, mevcut olanı kaldırır.

Neden D seçeneği yanlış?

D seçeneğindeki levha da bir azami hız sınırlamasıdır, ancak üzerinde kamyon figürü bulunmaktadır. Bu, levhanın belirttiği 70 km/s hız sınırının sadece kamyon ve benzeri ağır yük taşıtları için geçerli olduğunu gösterir. Soru, genel bir "azami hız sınırlaması" levhasını sorduğu için, tüm araçları kapsayan A seçeneği doğru cevaptır. Bu levha ise sadece belirli bir araç türünü kısıtlar.

Bu soruda, bir T kavşağında bulunan üç aracın trafik kurallarına göre geçiş hakkı sıralamasının nasıl olması gerektiği ve buna bağlı olarak hangi ifadenin doğru olduğu sorulmaktadır. Doğru cevabı bulmak için kavşaktaki trafik işaretlerini ve genel geçiş önceliği kurallarını adım adım incelememiz gerekir.

Öncelikle kavşağı ve araçların konumlarını analiz edelim. Görselde 1 numaralı aracın bulunduğu yolda "Yol Ver" (▲) levhası bulunmaktadır. Bu levha, 1 numaralı aracın bir tali yoldan (ikinci dereceden öncelikli yol) ana yola bağlandığını gösterir. Trafik kurallarına göre, tali yoldan gelen sürücüler, ana yoldaki tüm araçlara yol vermek zorundadır. Bu nedenle, 1 numaralı araç en son geçecektir.

Şimdi ana yol üzerinde bulunan 2 ve 3 numaralı araçlar arasındaki geçiş hakkını belirlemeliyiz. Her ikisi de ana yolda olduğu için birbirlerine karşı üstünlükleri yolun önceliğine göre değil, hareketlerine göre belirlenir. Trafikte çok önemli bir kural vardır: Dönüş yapan araçlar, düz gitmekte olan araçlara yol vermek zorundadır. Bu durumda, 3 numaralı araç düz ilerlerken, 2 numaralı araç sola dönüş yapmaktadır. Bu kurala göre geçiş önceliği düz giden 3 numaralı araca aittir.

Bu analiz sonucunda, kavşaktaki doğru geçiş sıralaması şu şekilde olmalıdır:

1. Önce düz gittiği için 3 numaralı araç geçmelidir.
2. Daha sonra ana yolda olduğu için 2 numaralı araç geçmelidir.
3. En son ise tali yolda olduğu için 1 numaralı araç geçmelidir.

Sıralama: 3 → 2 → 1

Şimdi bu sıralamaya göre seçenekleri değerlendirelim:

• a) 2 numaralı aracın öncelikle geçmesi: Bu ifade yanlıştır. Yukarıda açıkladığımız gibi, 2 numaralı araç dönüş yaptığı için düz giden 3 numaralı araca yol vermek zorundadır. İlk geçiş hakkı 3 numaralı araca aittir. (Not: Ehliyet sınavlarında bazen hatalı sorular veya cevap anahtarları olabilmektedir. Trafik kurallarına göre bu şık kesinlikle yanlıştır.)
• b) 1 numaralı aracın hızını artırarak kavşağa girmesi: Bu ifade yanlıştır. 1 numaralı araç, "Yol Ver" levhası olan tali yoldadır. Hızını artırmak yerine yavaşlamalı, ana yoldaki 2 ve 3 numaralı araçların geçmesini beklemelidir.
• c) 2 numaralı aracın 3 numaralı aracın geçmesini beklemesi: Bu ifade doğrudur. Trafik kurallarına göre, sola dönüş yapan 2 numaralı araç, karşıdan gelen ve düz gitmekte olan 3 numaralı araca yol vermelidir. Bu, en güvenli ve doğru davranıştır.
• d) 3 numaralı aracın 2 numaralı aracı ikaz ederek durdurması: Bu ifade yanlıştır. 3 numaralı aracın geçiş hakkı vardır ve yoluna devam etmelidir. Diğer sürücüleri ikaz ederek durdurmak gibi bir görevi veya hakkı yoktur; bu, trafik akışını tehlikeye atabilir.

Sonuç olarak: Sorunun şıkları incelendiğinde, trafik kurallarına göre doğru olan davranış "c" seçeneğinde belirtilmiştir. Ancak, soruda doğru cevap olarak "a" şıkkı işaretlenmiş. Bu durum, sorunun veya cevap anahtarının hatalı olduğunu göstermektedir. Sınavda bu tür bir durumla karşılaşırsanız, kuralı bilmeniz en doğrusudur. Unutmayın: Ana yolda düz giden, dönene göre; tali yoldaki ise ana yoldakilere göre daima bekler.

Bu soruda, Türkiye'de hususi (şahsi) otomobil kullanan sürücüler için yasal alkol sınırının ne olduğu sorulmaktadır. Karayolları Trafik Kanunu'na göre, sürücülerin güvenli bir şekilde araç kullanabilmesi için kanlarındaki alkol miktarının belirli bir seviyeyi geçmemesi gerekir. Bu yasal sınır, sürücünün kullandığı aracın türüne göre farklılık göstermektedir.

Doğru Cevap: d) 0,50

Doğru cevap D seçeneğidir (0,50). Türkiye'deki yasal düzenlemelere göre, hususi yani kişisel otomobil sürücülerinin kanlarındaki alkol miktarının yasal sınırı 0,50 promildir. Bu değer, 100 mililitre kanda 50 miligram alkol bulunması anlamına gelir. Bu sınırın üzerindeki bir alkol seviyesiyle hususi otomobil kullanmak yasaktır ve ciddi cezai yaptırımları (para cezası, ehliyete el konulması vb.) bulunmaktadır.

Diğer Seçeneklerin Açıklaması

• a) 0,20: Bu seçenek, sorunun en önemli çeldiricisidir. 0,20 promil sınırı, hususi otomobil sürücüleri için değil, ticari araç sürücüleri için geçerli olan yasal sınırdır. Taksi, dolmuş, otobüs, kamyon, çekici gibi ticari amaçla yolcu veya yük taşıyan araçların sürücülerinin 0,20 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullanmaları kesinlikle yasaktır. Soruda "hususi otomobil" belirtildiği için bu seçenek yanlıştır.


• b) 0,30 ve c) 0,40: Bu seçenekler ise Türkiye'deki trafik mevzuatında herhangi bir sürücü kategorisi için belirlenmiş yasal alkol sınırları değildir. Bu değerler, sadece doğru cevabı bulmayı zorlaştırmak ve kafa karıştırmak amacıyla şıklara eklenmiştir. Yasal olarak geçerli olan sınırlar 0,50 (hususi araçlar için) ve 0,20'dir (ticari araçlar için).

Özet ve Akılda Kalması Gerekenler

Ehliyet sınavı için bu konuyu özetlemek gerekirse, aklınızda tutmanız gereken iki temel alkol sınırı vardır:

1. Hususi Otomobil Sürücüleri: Yasal sınır 0,50 promil'dir.
2. Ticari Araç Sürücüleri: Yasal sınır 0,20 promil'dir.

Bu soruda özellikle "hususi otomobil" vurgusu yapıldığı için doğru cevabın 0,50 promil olması gerekmektedir. Unutulmamalıdır ki alkolün en küçük miktarı bile sürüş becerilerini olumsuz etkileyebilir, bu nedenle en güvenli davranış hiç alkol almadan araç kullanmaktır.

Bu soruda, sürücülere ilerideki yol durumunun tek yönlüden iki yönlü trafiğe dönüştüğünü bildiren tehlike uyarı işaretinin hangisi olduğu sorulmaktadır. Bu işaretler, sürücülerin trafik düzenindeki önemli bir değişikliğe hazırlıklı olmalarını sağlar. Doğru levhayı tanımak, hem kendi güvenliğiniz hem de karşıdan gelen sürücülerin güvenliği için hayati önem taşır.

Doğru cevap "a" seçeneğidir. Bu levha, İki Yönlü Trafik işaretidir. Genellikle tek yönlü bir yoldan veya bölünmüş yolun tek yönlü bir bölümünden çıkıp, karşıdan da araçların geldiği iki yönlü bir yola girileceğini bildirir. Üçgen şekli ve kırmızı çerçevesi, bunun bir "Tehlike Uyarı İşareti" olduğunu gösterir. Sürücü bu levhayı gördüğünde, artık karşı yönden de trafik geleceğini bilmeli, hızını düşürmeli ve daha dikkatli olmalıdır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• b) seçeneği: Bu levha, "Sağdan Daralan Kaplama" işaretidir. Yolun ileride sağ taraftan daralacağını, şerit sayısının azalabileceğini bildirir. Bu işaret, trafik yönüyle değil, yolun fiziki yapısıyla ilgilidir. Dolayısıyla iki yönlü trafikle bir ilgisi yoktur.
• c) seçeneği: Bu levha, "Karşıdan Gelene Yol Ver" işaretidir. Yuvarlak şekliyle bir "Trafik Tanzim İşareti" yani bir yasaklama veya kısıtlama bildirir. Genellikle köprü, tünel gibi iki aracın yan yana geçemeyeceği kadar dar yerlerde bulunur ve bu levhayı gören sürücünün, karşıdan gelen araca geçiş önceliği vermesi gerektiğini belirtir. Bu işaret, mevcut iki yönlü bir yoldaki geçiş önceliğini düzenler, yolun iki yönlü hale geldiğini bildirmez.
• d) seçeneği: Bu levha ise "c" seçeneğindeki levhanın tam tersi anlamını taşır ve "Önceliği Olan Yön" veya "Karşıdan Gelene Göre Öncelikli Geçiş Hakkı" işaretidir. Mavi ve kare şekliyle bir "Bilgi İşareti"dir. Dar bir yola yaklaşırken bu levhayı gören sürücü, karşıdan gelen araca göre geçiş önceliğine sahip olduğunu anlar. Bu işaret de yine geçiş üstünlüğü ile ilgilidir, yolun iki yönlü trafiğe başladığını göstermez.

Özetle, soru bizden yolun karakterinin değiştiğini, yani tek yönlüden iki yönlü trafiğe geçildiğini bildiren uyarı levhasını bulmamızı istemektedir. Bu anlamı taşıyan tek levha, zıt yönlü iki oku içinde barındıran üçgen şeklindeki "a" seçeneğindeki levhadır.

Bu soruda, bir kara yolunda yan yana çizilmiş kesik (aralıklı) ve devamlı (düz) yol çizgilerinin sürücüler için ne anlama geldiği sorulmaktadır. Bu tür yol çizgileri, şerit değiştirme ve sollama kurallarını belirleyen çok önemli bir trafik işaretidir. Görseldeki durum, özellikle görüş mesafesinin kısıtlı olduğu tepe üstleri, virajlar veya kavşak yaklaşımları gibi yerlerde sıkça karşımıza çıkar.

Bu yol çizgisinin temel kuralı oldukça basittir: Her sürücü, kendi şeridine en yakın olan çizginin kuralına uymak zorundadır. Yani, eğer sizin tarafınızdaki çizgi kesik ise şerit değiştirebilir veya sollama yapabilirsiniz. Ancak, sizin tarafınızdaki çizgi devamlı (düz) ise şerit değiştirmeniz ve sollama yapmanız kesinlikle yasaktır.

Doğru Cevabın Açıklaması (d seçeneği):

Doğru cevap "d) Devamlı çizgi tarafındaki araçların şerit değiştiremeyeceğini" seçeneğidir. Görseli incelediğimizde, yolun bir tarafında devamlı çizgi, diğer tarafında ise kesik çizgi bulunmaktadır. Bu kurala göre, devamlı çizginin bulunduğu şeritteki araçlar için bu çizgi, geçilemez bir duvar gibidir. Bu nedenle bu şeritteki sürücüler önlerindeki aracı sollayamaz veya herhangi bir sebeple şerit değiştiremezler.

Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması:

• a) Çift yönlü yoldan tek yönlü yola girileceğini: Bu ifade yanlıştır. Yan yana kesik ve devamlı çizgiler, yolun yön değiştirdiğini değil, mevcut çift yönlü yoldaki şerit değiştirme kurallarını belirtir. Yön değişiklikleri genellikle trafik levhaları ile bildirilir.
• b) Her iki yönde seyreden araçların bölünmüş yola gireceğini: Bu ifade de yanlıştır. Bölünmüş yol, ortasında kaldırım, bariyer veya yeşil alan gibi fiziksel bir ayırıcı bulunan yoldur. Bu yol çizgisi ise sadece boya ile yapılmış bir işarettir ve bölünmüş yola girileceğini göstermez.
• c) Her iki yönde seyreden araçların şerit değiştiremeyeceğini: Bu ifade de yanlıştır çünkü kuralın sadece yarısını söylemektedir. Devamlı çizgi tarafındaki araçlar şerit değiştiremezken, kesik çizgi tarafındaki araçlar trafik kurallarına uymak şartıyla şerit değiştirebilir. Eğer her iki yönde de şerit değiştirmek yasak olsaydı, yan yana iki adet devamlı (düz) çizgi kullanılırdı.

Özetle, bu tür bir yol çizgisi gördüğünüzde aklınıza gelmesi gereken en önemli şey, "bana yakın olan çizgi ne diyor?" sorusudur. Sizin tarafınızdaki çizgi kesik ise geçiş serbest, devamlı ise geçiş yasaktır. Bu basit kural, sınavda ve trafikte hayat kurtarır.

Bu soruda, Karayolları Trafik Kanunu'nda tanımlanan temel bir kavram sorgulanmaktadır. Sorunun özü, trafikte herhangi bir aracı fiilen kullanan, yani direksiyonun başında olan veya bisiklet gibi motorsuz bir taşıtı süren kişiye verilen resmi ve yasal ismin ne olduğudur. Bu tanımı doğru bilmek, diğer trafik terimleriyle karıştırmamayı sağlar.

Doğru Cevap: b) Sürücü

Doğru cevabın Sürücü olmasının sebebi, bu terimin yasal olarak en kapsayıcı tanım olmasıdır. Karayolları Trafik Kanunu'na göre sürücü, kara yolunda motorlu veya motorsuz bir aracı veya taşıtı sevk ve idare eden kişidir. Bu tanım, özel otomobilini kullanan bir kişiden, bisiklet süren bir çocuğa, kamyon kullanan bir profesyonelden, at arabasını süren bir kişiye kadar herkesi kapsar. Sorudaki "motorlu veya motorsuz" ve "sevk ve idare eden" ifadeleri, doğrudan "sürücü" tanımını işaret etmektedir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Şoför: Günlük dilde "sürücü" ile "şoför" kelimeleri sıkça birbirinin yerine kullanılsa da, trafik mevzuatında aralarında önemli bir fark vardır. Şoför, bir aracı ticari amaçla kullanan, yani bu işi meslek olarak yapıp para kazanan kişidir. Örneğin, taksi, dolmuş, otobüs veya kamyon kullanarak geçimini sağlayan kişiler şofördür. Ancak kendi özel arabasını kullanan bir kişi şoför değil, sürücüdür. Bu nedenle "şoför" tanımı, sorudaki genel ifade için çok dar kalmaktadır.

• c) İşleten: İşleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Kısacası, aracın yasal ve hukuki sorumluluğunu taşıyan kişi veya kurumdur. İşleten, aracı o an kullanmak zorunda değildir; aracın sigortasından, vergisinden ve neden olduğu kazalardan sorumlu olan taraftır. Bu yüzden aracı "sevk ve idare eden" kişiyle aynı anlama gelmez.

• d) Araç sahibi: Araç sahibi, adından da anlaşılacağı gibi, aracın mülkiyetine sahip olan ve trafik tescil belgesinde (ruhsatta) adı yazan kişidir. Araç sahibi, aracını hiç kullanmıyor olabilir veya ehliyeti bile olmayabilir. Örneğin, bir baba aracın sahibi olabilir ama aracı o an oğlu kullanıyor olabilir. Bu durumda baba "araç sahibi", oğlu ise "sürücü" olur. Bu seçenek de aracı fiilen kullanma eylemini karşılamadığı için yanlıştır.

Bu soruda, bir otoyoldan çıkış yaparken kullanılan ve "ayrılma (yavaşlama) şeridi" olarak adlandırılan bölümün hangisi olduğunu belirlememiz istenmektedir. Otoyollar yüksek hızlı yollar olduğu için, bu yollardan güvenli bir şekilde ayrılmak veya bu yollara güvenli bir şekilde katılmak için özel şeritler tasarlanmıştır. Bu şeritlerin işlevlerini doğru bilmek, hem sınav başarısı hem de sürüş güvenliği için çok önemlidir.

Doğru Cevap: a) 1

1 numara ile gösterilen şerit, otoyolun sağındaki ana trafik akışından ayrılan ilk bölümdür. Bu şeridin temel amacı, otoyoldan çıkış yapacak sürücülerin, arkalarındaki hızlı trafiği engellemeden ve tehlike yaratmadan hızlarını güvenli bir seviyeye düşürmelerini sağlamaktır. Bu nedenle bu şeride ayrılma (yavaşlama) şeridi denir. Sürücü bu şeride girdikten sonra yavaşlar ve çıkış rampasına hazırlanır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• 4 Numaralı Şerit: Bu şeritler, otoyolun ana gövdesini oluşturan ve trafiğin yüksek hızda aktığı ana yol şeritleridir. Bu şeritler yola devam etmek içindir, ayrılmak için değildir. Bu şeritlerde aniden yavaşlamak, arkadan gelen araçlar için büyük bir tehlike oluşturur.
• 3 Numaralı Şerit: Bu şerit, otoyola girmek isteyen araçların kullandığı katılma (hızlanma) şerididir. Sürücüler, otoyolun hızına ulaşmak ve ana trafiğe güvenli bir şekilde karışmak için bu şeridi kullanır. Yani ayrılma şeridinin tam tersi bir işleve sahiptir.
• 2 Numaralı Şerit: Bu bölüm, 1 numaralı yavaşlama şeridinin devamı niteliğindeki çıkış rampası veya bağlantı yoludur. Sürücü, 1 numaralı şeritte hızını zaten düşürmüş olarak bu yola girer. Dolayısıyla 2 numara yavaşlama şeridinin kendisi değil, otoyoldan tamamen ayrıldıktan sonra girilen yoldur.

Özetle, otoyoldan güvenli bir çıkış yapmak için önce ana yoldan (4) ayrılarak yavaşlama şeridine (1) girilir, hız düşürüldükten sonra çıkış rampasına (2) devam edilir. Otoyola girmek için ise katılma şeridi (3) kullanılır. Bu nedenle sorunun doğru cevabı "1" numaralı şerittir.

Bu soruda, bir sürücünün kavşakta karşılaştığı özel bir trafik ışığı durumu analiz edilmektedir. Sürücünün, ana trafik ışığı kırmızı yanarken aynı anda sağ tarafı gösteren yeşil oklu ışığın da yandığı bir durumda hangi hareketi yapmasının doğru olduğu sorulmaktadır. Bu, trafikteki "şartlı geçiş" kuralının anlaşılıp anlaşılmadığını ölçen bir sorudur.

Doğru cevap b) Sağa dönebilir seçeneğidir. Trafik kurallarına göre, dairesel kırmızı ışık yandığında normal şartlarda durulması gerekir. Ancak, kırmızı ışıkla birlikte yanan yeşil oklu ışık, sürücüye sadece okun gösterdiği yöne dönüş yapma izni verir. Bu durumda yeşil ok sağı gösterdiği için, sürücü diğer yönlerdeki trafik dururken, dikkatli bir şekilde sağa dönüşünü tamamlayabilir. Bu kural, kavşaklardaki beklemeyi azaltarak trafik akışını hızlandırmak için uygulanır.

Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Sola dönebilir ve c) İleri yönde devam edebilir seçenekleri yanlıştır. Çünkü kavşaktaki ana trafik ışığı kırmızıdır ve kırmızı ışık "Dur" anlamına gelir. Yeşil oklu ışık sadece ve sadece gösterdiği yön olan sağa dönüş için bir istisna tanır. Düz gitmek veya sola dönmek isteyen sürücüler için kırmızı ışığın dur emri geçerliliğini korumaktadır. Bu yüzden bu manevraları yapmak yasaktır.

• d) Sağ şeridi kapatacak şekilde durabilir seçeneği de hatalı bir davranıştır. Yeşil oklu ışık, sağa dönecek olan araçlara geçiş hakkı tanımaktadır. Eğer bir sürücü sağa dönmeyecekse bile, sağa dönüş yapacak olan diğer araçların geçişini engelleyecek şekilde durmamalıdır. Trafiğin akışını sağlamak ve diğer sürücülerin hakkına saygı göstermek esastır. Bu nedenle sağ şeridi kapatmak, trafik kurallarının ruhuna aykırı bir eylemdir.

Özetle, kırmızı ışık ve yeşil oklu ışık kombinasyonu, sürücüye net bir mesaj verir: Ana trafik durmalı, ancak okun işaret ettiği yöne gidecek olanlar kontrollü bir şekilde ilerleyebilir. Bu sorudaki sürücü, yeşil okun gösterdiği yöne, yani sağa, güvenli bir şekilde dönebilir.

Bu soruda, trafik levhalarının bulunduğu kontrolsüz bir kavşakta araçların geçiş hakkı sıralamasının nasıl olması gerektiği sorgulanmaktadır. Doğru ve güvenli sürüş için bu kuralları bilmek hayati önem taşır. Şekli ve levhaları doğru yorumlayarak hangi aracın beklemesi, hangisinin geçmesi gerektiğini bulmamız isteniyor.

Öncelikle kavşaktaki trafik levhalarını inceleyelim. 1 numaralı aracın bulunduğu yolun girişinde ters üçgen şeklinde olan "Yol Ver" levhası bulunmaktadır. Bu levha, 1 numaralı aracın bulunduğu yolun tali yol olduğunu ve bu yoldan kavşağa giren sürücünün anayoldaki araçlara yol vermesi gerektiğini belirtir. 2 ve 3 numaralı araçların bulunduğu yolda ise baklava dilimi şeklindeki "Anayol" levhası vardır. Bu da bu araçların geçiş önceliğine sahip olduğunu gösterir.

Doğru Cevap Neden "c) 1 numaralı aracın 2 ve 3 numaralı araçların geçmesini beklemesi" seçeneğidir?

Trafik kurallarının en temel prensiplerinden biri, tali yoldan anayola çıkan araçların, anayoldaki araçlara yol vermesi zorunluluğudur. 1 numaralı araç, "Yol Ver" levhasının bulunduğu tali yolda olduğu için, anayoldan gelen 2 ve 3 numaralı araçların geçişini beklemek zorundadır. Sürücü, kavşağa yaklaşırken yavaşlamalı, anayolun müsait olup olmadığını kontrol etmeli ve ancak yol güvenli olduğunda kavşağa girmelidir. Bu nedenle, 1 numaralı aracın yapması gereken doğru hareket, 2 ve 3 numaralı araçların geçmesini beklemektir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlıştır?

• a) 1 numaralı aracın öncelikle geçmesi: Bu seçenek yanlıştır, çünkü "Yol Ver" levhası tam olarak geçiş hakkının kendisinde olmadığını belirtir. Geçiş önceliği anayoldaki araçlardadır.
• b) 1 numaralı aracın hızını artırarak kavşağa girmesi: Bu seçenek hem kurallara aykırı hem de son derece tehlikelidir. "Yol Ver" levhası olan bir kavşağa yaklaşan sürücü hızını azaltmalı, durup yolu kontrol etmeli ve güvenli ise geçmelidir. Hız artırmak, olası bir kazaya davetiye çıkarmaktır.
• d) 3 numaralı aracın 2 numaralı aracı ikaz ederek durdurması: Bu seçenek mantıksız ve konuyla alakasızdır. 2 ve 3 numaralı araçların ikisi de anayoldadır ve 1 numaralı araca göre geçiş üstünlüğüne sahiptir. Kendi aralarında bir geçiş hakkı ihlali durumu söz konusu değildir, dolayısıyla 3 numaralı aracın 2 numaralı aracı durdurması için hiçbir neden yoktur.

Bu soruda, trafik ışıklarında yeşil ışığın ardından yanan sarı ışığın sürücüler için ne anlama geldiği ve bu durumda nasıl bir davranış sergilenmesi gerektiği sorgulanmaktadır. Trafik ışıklarının sıralamasını ve her rengin anlamını bilmek, hem sınav başarısı hem de trafikteki güvenlik için çok önemlidir.

Doğru Cevap: a) Yolun trafiğe kapanmak üzere olduğunu

Yeşil ışık, sürücüye geçiş hakkının kendisinde olduğunu ve yolu kullanabileceğini bildirir. Yeşil ışıktan sonra yanan sarı ışık ise bu geçiş hakkının kısa bir süre sonra biteceğini ve kırmızı ışığın yanacağını haber veren bir uyarı işaretidir. Dolayısıyla, sarı ışık yandığında sürücü, yolun kendi seyahat yönü için trafiğe kapanmak üzere olduğunu anlamalı ve buna göre pozisyon almalıdır. Bu, güvenli bir şekilde durmak için hazırlanmanız gerektiği anlamına gelir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• b) Yolun trafiğe açılmak üzere olduğunu: Bu ifade, kırmızı ışıktan sonra yanan sarı ışığın anlamıdır. Kırmızı ışık yanarken sarı ışığın da birlikte yanması (veya kırmızıdan sonra tek başına sarı yanması), sürücüye "kalkışa hazırlan" mesajını verir. Bu durum, yolun trafiğe açılmak üzere olduğunu gösterir. Soru ise yeşilden sonraki sarıyı sorduğu için bu seçenek yanlıştır.
• c) Kavşağa yaklaşırken hızın artırılması gerektiğini: Bu, son derece tehlikeli ve yanlış bir davranıştır. Sarı ışık, "hızlan ve geç" değil, "güvenli bir şekilde yavaşla ve dur" sinyalidir. Sarı ışıkta hızlanarak kavşağı geçmeye çalışmak, kırmızı ışığa yakalanma ve diğer yönlerden gelen araçlarla çarpışma riskini ciddi şekilde artırır.
• d) Yaya geçidi işgal edilecek şekilde durulması gerektiğini: Bu seçenek de tamamen yanlıştır ve bir trafik kuralı ihlalidir. Sürücüler, durmaları gerektiğinde mutlaka yaya geçidinden önce, eğer varsa durma çizgisi üzerinde durmalıdır. Yaya geçitleri yayaların güvenli geçişi için ayrılmıştır ve araçlar tarafından kesinlikle işgal edilmemelidir.

Özetle, trafik ışıklarındaki yeşil -> sarı -> kırmızı sıralamasında sarı ışık, geçiş hakkının sona erdiğini ve yolun kapanacağını bildirir. Sürücü bu uyarıyı aldığında, kavşağa olan mesafesini kontrol etmeli ve güvenli bir şekilde duramayacak kadar yakın değilse, yavaşlayarak durma çizgisi önünde durmaya hazırlanmalıdır.

Bu soruda, bir kavşakta hem trafik polisinin hem de trafik ışıklarının aynı anda aktif olduğu bir durumda, sürücünün hangi kurala uyması gerektiği test edilmektedir. Bu durum, trafikteki yetki ve öncelik sıralaması (hiyerarşi) bilgisini ölçen temel bir sorudur. Sürücülerin bu hiyerarşiyi bilmesi, trafikte kargaşayı önlemek ve güvenliği sağlamak için zorunludur.

Doğru Cevap: a) Trafik görevlisine

Doğru cevabın 'Trafik görevlisine' olmasının sebebi, trafik yönetimindeki öncelik sıralamasıdır. Karayolları Trafik Kanunu'na göre, trafikteki işaret ve kuralların birbiri üzerinde üstünlüğü vardır. Bu sıralamanın en tepesinde her zaman trafik görevlisinin (trafik polisi veya yetkilendirilmiş diğer görevliler) işaretleri ve talimatları yer alır. Trafik görevlisinin varlığı, o an için diğer tüm statik kuralların (ışıklar, levhalar, yol çizgileri) geçersiz olduğu ve yönetimin tamamen kendisinde olduğu anlamına gelir.

Yanlış Cevapların Açıklaması:

• b) Işıklı trafik işaret cihazına: Bu seçenek yanlıştır, çünkü trafik görevlisi, ışıklı işaret cihazından daha üst bir yetkiye sahiptir. Eğer bir kavşakta görevli varsa, ışıkların ne gösterdiğine bakılmaksızın görevlinin talimatlarına uyulur. Zaten görevlinin orada bulunma sebebi genellikle ışıkların yetersiz kaldığı bir durumu (yoğunluk, kaza, arıza) yönetmektir.
• c) ve d) Yeşil ışık yanıyorsa... / Kırmızı ışık yanıyorsa...: Bu iki seçenek de aynı temel mantıkla yanlıştır. Işığın rengi ne olursa olsun, trafik görevlisi kavşağı yönetirken bir anlam ifade etmez. Örneğin, size kırmızı ışık yanarken trafik polisi "Geç" işareti yapıyorsa, tereddüt etmeden geçmeniz gerekir. Tam tersi, size yeşil ışık yanarken "Dur" işareti yapıyorsa, kesinlikle durmak zorundasınız.

Özet olarak, trafikteki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir ve bu sıralamayı bilmek hayati önem taşır:

1. Trafik görevlisinin işaretleri
2. Işıklı trafik işaret cihazları (trafik lambaları)
3. Trafik işaret levhaları (Dur, Yol Ver vb.)
4. Yol çizgileri

Bu hiyerarşiye göre, listede daha üst sırada olan bir unsur, her zaman kendisinden sonra gelenlerin hükmünü ortadan kaldırır. Bu nedenle, bir kavşakta trafik görevlisi varsa, sürücüler gözlerini ışıklardan veya levhalardan ayırıp sadece trafik görevlisinin el, kol ve düdükle verdiği talimatlara odaklanmak zorundadır.

Bu soruda, trafik kurallarının çok önemli bir istisnası sorgulanmaktadır. Normal şartlarda hız sınırını aşmak her zaman bir kural ihlalidir ve cezası vardır. Ancak soru, hangi özel durumda bu kuralın esnetildiğini ve sürücüye ceza verilmediğini bulmamızı istiyor. Bu durum, trafik güvenliğini tehlikeye atmak yerine, tam tersine güvenliği artırmayı amaçlayan özel bir manevra ile ilgilidir.

Doğru Cevap: d) İki yönlü kara yolunda öndeki araç geçilirken

Doğru cevabın neden "İki yönlü kara yolunda öndeki araç geçilirken" olduğunu açıklayalım. Öndeki bir aracı sollama manevrası, doğası gereği riskli bir eylemdir çünkü karşı yönden gelen trafik şeridini kullanmanızı gerektirir. Karayolları Trafik Yönetmeliği, bu manevranın mümkün olan en kısa sürede ve en güvenli şekilde tamamlanmasını hedefler. Bu nedenle, sollama sırasında sürücünün, öndeki aracı güvenle geçip kendi şeridine dönebilmesi için hızını anlık ve makul bir ölçüde artırmasına izin verilir. Buradaki amaç, karşı şeritte geçirilen süreyi minimuma indirerek kafa kafaya çarpışma riskini azaltmaktır. Bu durum, hız sınırını aşmaya izin verilen tek istisnadır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Kavşaklara yaklaşırken: Kavşaklar, farklı yönlerden gelen araçların karşılaştığı, kaza riskinin en yüksek olduğu yerlerdir. Bu nedenle, sürücüler kavşaklara yaklaşırken hızlarını artırmak yerine, tam tersine yavaşlamak ve kontrollü bir geçiş yapmak zorundadır. Hız sınırını aşmak burada kesinlikle yasaktır ve büyük bir tehlike oluşturur.
• b) Sağa veya sola dönerken: Dönüşler, aracın yol tutuşunun ve dengesinin hassas olduğu manevralardır. Hızlı bir şekilde dönüş yapmaya çalışmak, aracın savrulmasına veya devrilmesine neden olabilir. Güvenli bir dönüş için sürücülerin hızlarını önemli ölçüde azaltmaları gerekir. Dolayısıyla bu durumda hız sınırını aşmak söz konusu bile olamaz.
• c) Bir başka araç tarafından geçilirken: Sollanan aracın sürücüsünün görevi, kendisini geçen araca yardımcı olmaktır. Bu durumda hızını artırmak, sollama mesafesini uzatır ve sollama yapan aracı karşı şeritte daha uzun süre kalarak tehlikeye atar. Kural olarak, geçilen araç sürücüsü hızını sabit tutmalı, hatta gerekirse yavaşlayarak geçişi kolaylaştırmalıdır. Hızını artırması kesinlikle yasaktır.

Özetle, hız sınırını aşmanın cezasız kaldığı tek durum, sollama manevrasını güvenli bir şekilde ve en kısa sürede tamamlamak amacıyla yapılan anlık ve geçici hızlanmadır. Diğer tüm seçenekler, sürücünün hızını azaltmasını gerektiren tehlikeli durumlardır.

Bu soruda, bir araca yükleme yapılırken Karayolları Trafik Kanunu'na göre yapılması kesinlikle yasak olan davranışın hangisi olduğu sorulmaktadır. Sorunun kökünde "yasaktır" ifadesi geçtiği için, şıklarda arayacağımız cevap olumsuz bir eylem olmalıdır. Diğer üç seçenek ise yükleme sırasında uyulması gereken zorunlu ve doğru kuralları ifade edecektir.

Doğru cevap a) Gabarinin aşılması seçeneğidir. Gabari, bir aracın yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli bir şekilde seyredebilmesi için belirlenmiş olan azami genişlik, yükseklik ve uzunluk ölçüleridir. Bu ölçülerin yükleme sırasında aşılması, aracın köprülere, tünellere, trafik levhalarına veya üst geçitlere çarpmasına neden olabilir. Ayrıca, özellikle genişliğin aşılması, yandaki şeridi işgal ederek diğer sürücüler için büyük bir tehlike oluşturur. Bu nedenlerle gabariyi aşmak kanunen kesinlikle yasaktır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• b) Araç dengesinin korunması: Bu, yasak olmak bir yana, yapılması zorunlu olan en önemli kurallardan biridir. Yükün aracın dengesini bozacak şekilde yerleştirilmesi, özellikle virajlarda veya ani manevralarda aracın devrilmesine yol açabilir. Bu yüzden bu seçenek yanlıştır, çünkü bu bir kuraldır, yasak değil.
• c) Trafik güvenliğinin dikkate alınması: Bu da tıpkı denge gibi temel bir güvenlik prensibidir. Yükleme sırasında yükün yola düşmeyecek, savrulmayacak veya diğer yol kullanıcılarını tehlikeye atmayacak şekilde sağlamlaştırılması gerekir. Bu, yapılması zorunlu bir eylemdir ve yasak olamaz.
• d) Taşıma sınırına ve dingil ağırlığına uyulması: Her aracın taşıyabileceği bir azami yük kapasitesi (istiap haddi) ve her dingile düşen bir ağırlık sınırı vardır. Bu sınırların aşılması hem aracın fren, lastik ve süspansiyon gibi aksamlarına zarar verir hem de aracın durma mesafesini uzatarak kontrolünü zorlaştırır. Bu nedenle bu sınırlara uymak yasal bir zorunluluktur, yasak değildir.

Özetle, soru bizden "yapılması yasak olanı" bulmamızı istiyor. Diğer üç seçenek (b, c, ve d) araç yüklerken uyulması gereken temel güvenlik ve yasal zorunlulukları belirtmektedir. Sadece "gabarinin aşılması" (a seçeneği), kanunen yasaklanmış ve tehlikeli bir eylemdir, bu yüzden doğru cevaptır.

Bu soruda, sürücülere gösterilen bir tehlike uyarı işaretinin anlamı ve hangi duruma yaklaşıldığını bildirdiği sorulmaktadır. Trafik işaretlerini doğru yorumlamak, güvenli sürüşün en temel kurallarından biridir. Bu işaret, sürücüyü ileride karşılaşacağı potansiyel bir tehlikeye karşı önceden uyararak gerekli tedbirleri almasını sağlar.

Doğru cevap d) Kontrolsüz demir yolu geçidine seçeneğidir. Resimde görülen üçgen şeklindeki trafik levhası, bir tehlike uyarı işaretidir. İçerisindeki buharlı lokomotif figürü, özellikle bir demir yolu geçidini belirtmek için kullanılır. Bu sembol, geçidin herhangi bir bariyer, ışıklı işaret veya sesli uyarı sistemi gibi aktif bir kontrol mekanizmasına sahip olmadığını, yani "kontrolsüz" olduğunu ifade eder. Bu nedenle sürücü, geçide yaklaşırken yavaşlamalı, durup her iki yönü de dikkatle kontrol etmeli ve tren gelmediğinden emin olduktan sonra geçiş yapmalıdır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Demir yolu alt geçidine ve b) Demir yolu üst geçidine: Alt ve üst geçitler, kara yolu ile demir yolunun farklı seviyelerde kesiştiği, birbirine karışmadığı yerlerdir. Bu durumlarda tren ile çarpışma riski bulunmaz. Dolayısıyla, bir çarpışma tehlikesini bildiren bu uyarı levhası alt veya üst geçitler için kullanılmaz. Bu seçenekler bu nedenle yanlıştır.
• c) Kontrollü demir yolu geçidine: Kontrollü demir yolu geçitleri; bariyerler (kapanan kollar), yanıp sönen kırmızı ışıklar veya sesli uyarı sistemleri (çan) ile donatılmıştır. Tren yaklaşırken bu sistemler devreye girerek araç trafiğini durdurur. Kontrollü demir yolu geçidine yaklaşıldığını bildiren levhada lokomotif figürü yerine çit (bahçe parmaklığı) sembolü bulunur. Sorudaki levhada lokomotif olduğu için bu seçenek de yanlıştır.

Özetle, lokomotif figürlü bu uyarı levhasını gördüğünüzde, ileride hiçbir otomatik güvenlik önlemi bulunmayan bir demir yolu geçidine (hemzemin geçit) yaklaştığınızı anlamalısınız. Bu durumda tüm sorumluluk sürücüye aittir ve geçiş yapmadan önce azami dikkat göstermek hayati önem taşır.

Bu soruda, trafikte en sık yapılan manevralardan biri olan şerit değiştirme işleminin en temel güvenlik kuralı sorgulanmaktadır. Soru, 1 numaralı araç sürücüsünün, sol şeride geçme niyetini sinyal ile belirtmeden *hemen önce* atması gereken zorunlu adımı sormaktadır. Bu, güvenli sürüşün temelini oluşturan bir bilgi olduğu için ehliyet sınavlarında sıkça karşınıza çıkabilir.

Doğru Cevap: c) İç ve dış aynalardan trafik durumunu kontrol etmeli

Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, güvenli bir sürüşün ilk kuralının çevrenin farkında olmak ve durumu kontrol altına almaktır. Bir sürücü, şerit değiştirmek gibi önemli bir manevra yapmaya karar verdiğinde, ilk olarak geçmek istediği şeridin güvenli olup olmadığını anlamalıdır. Bu da ancak iç dikiz aynası ve geçilecek yöndeki (bu soruda sol) dış ayna kullanılarak yapılabilir. Aynalar, arkadan gelen araçların varlığını, hızlarını ve mesafelerini anlamamızı sağlar.

Bu kontrolü yapmadan sinyal vermek veya direksiyonu kırmak, "kör nokta" olarak adlandırılan ve aynalardan görülemeyen alandaki bir araca çarpma riskini doğurur. Bu nedenle, her türlü şerit değiştirme manevrasının ilk adımı, istisnasız bir şekilde aynaların kontrol edilmesidir. Sinyal, ancak bu kontrol yapıldıktan ve geçişin güvenli olduğuna karar verildikten sonra, diğer sürücüleri niyetimizden haberdar etmek için verilir.

Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:

• a) Uzun hüzmeli farları yakarak seyretmeli: Bu seçenek kesinlikle yanlıştır. Uzun hüzmeli farlar, aydınlatmanın yetersiz olduğu yollarda ileriyi görmek amacıyla kullanılır. Diğer araçların olduğu bir ortamda uzun farları yakmak, sürücülerin gözünü kamaştırarak tehlikeli durumlara yol açar ve bir şerit değiştirme sinyali değildir.
• b) 2 numaralı taşıtın geç işaretini beklemeli: Bu seçenek de yanlıştır. Trafik kurallarına göre, şerit değiştirme sorumluluğu tamamen manevrayı yapan sürücüye aittir. Başka bir sürücünün size el, kol veya selektör ile "geç işareti" vermesini beklemek güvenilir bir yöntem değildir ve trafik akışında tehlikeli belirsizliklere yol açar.
• d) 2 numaralı taşıta takip mesafesinden daha fazla yaklaşmalı: Bu seçenek, güvenli sürüş mantığına tamamen terstir. Şerit değiştirirken, hem önümüzdeki hem de yan şeritteki araçlarla olan güvenli takip mesafesini korumak esastır. Diğer araca fazla yaklaşmak, ani bir fren durumunda kaza riskini artırır ve manevra için gerekli olan güvenli alanı ortadan kaldırır.

Bu soruda, resimde gösterilen trafik işaretini gören bir sürücünün yapmaması gereken, yani yanlış olan davranışın hangisi olduğu sorulmaktadır. Bu tür sorularda doğru cevabı bulmak için öncelikle trafik işaretinin anlamını bilmek ve bu işaretin sürücüye hangi sorumlulukları yüklediğini anlamak gerekir.

Görseldeki işaret, bir "Yaya Geçidi Yaklaşım" levhasıdır. Bu bir tehlike uyarı işaretidir ve sürücüye ileride yaya geçidi olduğunu, bu nedenle dikkatli olması ve hızını düşürmesi gerektiğini bildirir. Bu levhanın temel amacı, sürücüyü önceden uyararak hem yayaların hem de sürücülerin güvenliğini sağlamaktır. Sürücü bu işareti gördüğünde, her an bir yayanın yola çıkabileceğini düşünerek hazırlıklı olmalıdır.

Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirelim:

• a) Yolu kontrol etmesi: Bu, sürücünün yapması gereken doğru bir davranıştır. Yaya geçidine yaklaşırken, yolun sağını ve solunu kontrol ederek herhangi bir yayanın geçide yaklaşıp yaklaşmadığını gözlemlemek zorundadır.
• c) Aracının hızını azaltması: Bu da yapılması gereken en önemli davranışlardan biridir. Tehlike uyarı işaretleri, sürücülerin hızlarını azaltmaları için vardır. Hızı azaltmak, olası bir tehlike anında durmak için gerekli zamanı ve mesafeyi kazandırır.
• d) Geçiş hakkını yayalara vermesi: Trafik kurallarına göre, yaya geçitlerinde geçiş önceliği her zaman yayalarındır. Sürücü, yaya geçidinde veya geçmek üzere olan bir yaya varsa durarak ona yol vermekle yükümlüdür. Bu da doğru bir davranıştır.

b) Öndeki aracı geçmesi (Sollama yapması): Bu, sürücünün yapması kesinlikle yasak ve yanlış olan bir davranıştır. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken öndeki aracı geçmek (sollama yapmak) yasaktır. Bunun sebebi, sollama yaparken yaya geçidindeki bir yayanın görüş alanınızdan çıkması ve çok tehlikeli bir kazaya sebep olma riskidir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır, çünkü bu davranış yanlıştır.

Bu soruda, verilen trafik işaret levhasının ne anlama geldiği ve sürücüye hangi durumu bildirdiği sorulmaktadır. Trafik işaretlerini doğru bir şekilde tanımak ve anlamlarını bilmek, hem sınav başarısı hem de trafikte can güvenliği için kritik öneme sahiptir. Bu işaret, bir tehlike uyarı levhası olup, sürücüyü ilerideki yol durumu hakkında önceden bilgilendirerek tedbir almasını sağlar.

Doğru Cevap: b) Dönel kavşağa yaklaşıldığını

Şekildeki levha, Karayolları Trafik Kanunu'nda tanımlanan bir Tehlike Uyarı İşareti'dir. Bu tür işaretlerin genel özelliği, üçgen şeklinde ve kırmızı çerçeveli olmalarıdır. Levhanın içindeki sembol ise uyarının ne hakkında olduğunu anlatır. Bu levhanın içindeki üç adet dairesel ok, trafiğin bir merkez etrafında döndüğü bir kavşak tipini, yani dönel kavşağı (ada veya göbek olarak da bilinir) simgeler. Dolayısıyla bu işareti gören bir sürücü, ileride bir dönel kavşağa yaklaştığını anlamalı, hızını düşürmeli ve kavşağa girerken geçiş üstünlüğü kurallarına uymaya hazır olmalıdır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Sola tehlikeli devamlı virajı: Bu durumu bildiren levha da bir tehlike uyarı işareti olduğu için üçgen şeklindedir. Ancak içinde, sola doğru başlayan ve devam eden kıvrımlı bir yol (S şeklinde bir ok) sembolü bulunur. Sorudaki dairesel oklarla bir benzerliği yoktur.
• c) Tünele yaklaşıldığını: Tünele yaklaşıldığını bildiren levha yine üçgen şeklinde bir tehlike uyarı işaretidir. Bu levhanın içinde ise bir tünel girişini temsil eden bir piktogram yer alır. Bu sembol de sorudaki işaretten tamamen farklıdır.
• d) Sola mecburi yönü: Bu seçenek, levha türü olarak diğerlerinden ayrılır. "Mecburi yön" bildiren levhalar, tehlike uyarısı değil, bir Tanzim İşareti'dir. Bu levhalar üçgen değil, mavi zeminli ve daire şeklindedir. Sola mecburi yön levhası, mavi daire içinde sola bakan beyaz bir ok şeklinde olur ve sürücüye o yöne gitmenin zorunlu olduğunu bildirir. Yani hem şekil, hem renk, hem de anlam olarak sorudaki levha ile tamamen farklıdır.

Özetle, soruda gösterilen üçgen içindeki dairesel oklar, sürücüyü ileride bir dönel kavşağın varlığına karşı uyarır. Bu nedenle doğru cevap, dönel kavşağa yaklaşıldığını ifade eden (b) seçeneğidir. Diğer şıklar, farklı yol durumlarını belirten ve kendilerine özgü sembollere sahip olan başka trafik işaretlerini tanımlamaktadır.

Bu soruda, geceleyin araç kullanırken görüş mesafesinin azaldığı ve tehlike potansiyeli taşıyan noktalara yaklaşırken, diğer sürücüleri kendi varlığınızdan nasıl haberdar etmeniz gerektiği sorgulanmaktadır. Buradaki temel amaç, görünürlüğün düşük olduğu bir alana girmeden önce "ben geliyorum" mesajını diğer yol kullanıcılarına en doğru ve etkili şekilde iletmektir. Bu, proaktif bir güvenlik önlemidir ve olası çarpışmaları engellemeyi hedefler.

Doğru Cevap (d): Yakın ve uzağı gösteren ışıkları art arda ve sıra ile yakmak. Bu hareket, sürücüler arasında "selektör yapmak" olarak da bilinir ve bu durum için en doğru davranıştır. Geceleyin, ilerisi görülmeyen bir virajın veya tepenin arkasından gelebilecek bir başka aracı sesle uyarmanız zordur ve çoğu zaman yasaktır. Ancak ışık, çok daha uzak mesafelerden fark edilebilir. Kısa ve uzun farları art arda yakıp söndürdüğünüzde, ışığınızın parlaması karşı yönden gelen sürücünün dikkatini çeker ve bir aracın yaklaştığını anlamasını sağlar.

Bu görsel uyarı, özellikle dağlık ve virajlı yollarda hayati önem taşır. Karşıdaki sürücü sizin ışık uyarınızı gördüğünde, hızını düşürür, şeridine daha fazla yaklaşır ve olası bir kafa kafaya çarpışma riskini en aza indirmek için gerekli tedbirleri alır. Bu nedenle, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen doğru ve güvenli yöntem budur.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Dönüş ışıklarını yakarak: Bu seçenek yanlıştır. Dönüş ışıkları (sinyaller), yalnızca şerit değiştirme veya bir yöne dönme niyetinizi belirtmek için kullanılır. İlerisi görünmeyen bir viraja yaklaşırken sinyal vermeniz, diğer sürücülere o noktada bir yere sapacağınız yönünde yanlış bir mesaj verir. Bu durum kafa karışıklığına ve kazaya neden olabilir.
• b) Birkaç defa korna çalarak: Korna, gündüzleri benzer durumlarda kullanılabilse de, soru özellikle "geceleri" ifadesini içermektedir. Trafik kurallarına göre, yerleşim yerleri içinde ve dışında, geceleri korna gibi sesli ikaz cihazlarının gereksiz yere kullanılması yasaktır. Sadece ani ve kaçınılmaz bir tehlike anında çalınabilir. Bu nedenle geceleyin bir viraja yaklaşırken korna çalmak doğru bir davranış değildir.
• c) Acil uyarı ışıklarını yakarak: Dörtlü flaşörler olarak da bilinen bu ışıklar, adından da anlaşılacağı gibi acil durumlar için kullanılır. Aracınız arızalandığında, tehlikeli bir şekilde yavaşladığınızda veya yol kenarında durmak zorunda kaldığınızda diğer sürücüleri uyarmak içindir. Normal seyrinizde bir viraja yaklaşırken bu ışıkları yakmak, aracınızda bir sorun olduğu şeklinde yanlış anlaşılmalara yol açar ve amacına uygun bir kullanım değildir.

Bu soruda, resimde görülen tehlike uyarı işaretini fark eden bir sürücünün yapmaması gereken, yani **yanlış** olan davranış sorulmaktadır. Şekildeki trafik levhası, "Kaygan Yol" işaretidir. Bu işaret, ilerideki yol yüzeyinin yağmur, kar, buz veya başka bir nedenle kaygan olabileceği ve aracın yol tutuşunun azalabileceği konusunda sürücüyü önceden uyarır. Bu uyarıyı alan bir sürücünün temel amacı, güvenliği en üst düzeye çıkarmak için gerekli önlemleri almaktır.

Doğru cevap a) Hızını artırması seçeneğidir. Çünkü kaygan bir yolda hız artırmak, sürücünün araç üzerindeki kontrolünü kaybetme riskini ciddi şekilde yükseltir. Tekerleklerin yol ile olan teması (çekiş gücü) zaten zayıflamışken hızı artırmak, savrulma, patinaj yapma veya fren mesafesinin tehlikeli biçimde uzaması gibi sonuçlara yol açar. Bu nedenle, bu levhayı gören bir sürücünün yapacağı en tehlikeli ve yanlış hareket hızını artırmaktır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna, yani sürücünün neden bu davranışları yapması gerektiğine bakalım:

• b) Hızını azaltması: Bu, yapılması gereken en temel ve doğru davranıştır. Hızı düşürmek, aracın kontrolünü kolaylaştırır, direksiyon hakimiyetini artırır ve olası bir tehlike anında güvenli bir şekilde durabilmek için sürücüye gerekli zamanı tanır. Kaygan yol levhası görüldüğünde ilk yapılması gereken hız azaltmaktır.
• c) Duraklama yapmaması: Tehlikeli ve kaygan olduğu belirtilen bir yol kesiminde, özellikle viraj veya tepe üstü gibi görüşün kısıtlı olduğu yerlerde, zorunlu bir durum olmadıkça duraklama yapmak diğer sürücüler için risk oluşturabilir. Arkadan gelen bir aracın da kayarak duramayabileceği düşünülmelidir. Bu nedenle akıcı bir şekilde, yavaşlayarak bölgeyi geçmek en doğrusudur.
• d) Takip mesafesini artırması: Kaygan zeminde fren mesafesi kuru zemine göre çok daha fazla uzar. Öndeki aracın ani bir fren yapması durumunda ona çarpmamak için aradaki takip mesafesini normalden daha fazla olacak şekilde artırmak, hayati öneme sahip bir güvenlik tedbiridir.

Özetle, "Kaygan Yol" işareti görüldüğünde hız azaltılmalı, takip mesafesi artırılmalı ve gereksiz yere duraklama yapılmamalıdır. Hızı artırmak ise bu durumda yapılacak en büyük hatadır ve kazaya davetiye çıkarır. Bu yüzden sorunun cevabı "Hızını artırması" seçeneğidir.

Bu soruda, sürücüleri yolda oluşabilecek gizli buzlanma tehlikesine karşı uyaran trafik işaretinin hangisi olduğu sorulmaktadır. Trafik işaretlerini doğru tanımak, sürüş güvenliği için hayati önem taşır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı ve diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu açıklayalım.

Doğru cevap a seçeneğidir. Bu trafik işareti, bir tehlike uyarı levhasıdır ve içerisinde bir kar tanesi sembolü bulunur. Bu sembol, sürücülere ilerideki yol kesiminde hava koşullarına bağlı olarak gizli buzlanma olabileceği konusunda uyarıda bulunur. Özellikle köprüler, viyadükler, tünel çıkışları ve gölgelik alanlar gibi sıcaklığın ani düştüğü yerlerde bu levhaya sıkça rastlanır. Bu işareti gören sürücü, hızını düşürmeli, ani fren ve direksiyon hareketlerinden kaçınmalı ve takip mesafesini artırmalıdır.

b seçeneğindeki işaret ise "Kaygan Yol" levhasıdır. Bu işaret, yol yüzeyinin yağmur, çamur, mıcır veya başka bir sebeple kaygan hale geldiğini bildirir. Buzlanma da yolu kayganlaştırır ancak bu işaret daha genel bir uyarıdır. Soruda özellikle "gizli buzlanma" belirtildiği için, bu duruma özel olarak dikkat çeken kar tanesi sembollü levha (a seçeneği) daha doğru bir cevaptır. Kaygan yol levhası her türlü kayganlık riski için kullanılabilirken, gizli buzlanma levhası sadece donma tehlikesine işaret eder.

c seçeneğinde gösterilen işaret "Gevşek Şev" veya "Taş Düşebilir" anlamlarına gelir. Bu levha, genellikle dağlık ve yamaçlı bölgelerde kullanılır ve yola yamaçtan taş, kaya veya toprak parçalarının düşebileceği konusunda sürücüleri uyarır. Bu işaretin yolun yüzeyindeki buzlanma ile bir ilgisi yoktur, tamamen çevresel bir tehlikeyi belirtir. Bu işareti gören sürücü, dikkatli olmalı ve yol kenarında duraklama yapmamalıdır.

d seçeneğindeki işaret ise "İki Yönlü Trafik" levhasıdır. Bu işaret, tek yönlü bir yoldan çıkıp karşıdan da trafiğin geldiği iki yönlü bir yola girileceğini bildirir. Amacı, sürücüyü trafik düzenindeki değişikliğe karşı uyarmaktır. Dolayısıyla bu işaretin yol yüzeyinin durumu veya hava koşullarıyla herhangi bir bağlantısı bulunmamaktadır.

Bu soruda, kırmızı üçgen çerçeveli bir tehlike uyarı levhasının ne anlama geldiği sorulmaktadır. Bu tür levhalar, sürücüleri ileride karşılaşabilecekleri bir tehlikeye karşı önceden uyarmak ve hızlarını düşürüp daha dikkatli olmalarını sağlamak amacıyla kullanılır. Levhanın içindeki sembol ise tehlikenin türünü belirtir.

Doğru Cevap: b) Kontrolsüz kavşağa yaklaşıldığını

Doğru cevabın "Kontrolsüz kavşağa yaklaşıldığını" olmasının sebebi, trafik işaretinin anlamıdır. Resimde görülen ve içinde çarpı (X) işareti bulunan bu üçgen levha, Karayolları Trafik Kanunu'nda "Kontrolsüz Kavşak" işareti olarak tanımlanmıştır. Bu işaret, sürücüye yaklaştığı kavşakta trafik ışığı, trafik polisi veya başka bir işaret levhası (Dur, Yol Ver vb.) ile geçiş üstünlüğünün belirlenmediğini bildirir. Bu nedenle sürücü, kavşağa yaklaşırken yavaşlamalı ve geçiş hakkı kurallarına uymaya hazır olmalıdır.

Kontrolsüz bir kavşakta, genel kural olarak, bütün sürücüler geçiş üstünlüğüne sahip olan araçlara yol vermek zorundadır. Eğer bir geçiş üstünlüğü durumu yoksa, sağdan gelen araca yol verme kuralı (sağdaki aracın geçiş önceliği vardır) uygulanır. Bu işaret, sürücüyü işte bu kuralları uygulaması gereken bir noktaya geldiği konusunda uyarır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Dönel kavşağa yaklaşıldığını: Bu seçenek yanlıştır çünkü dönel kavşağa yaklaşıldığını bildiren tehlike uyarı levhasının içinde çarpı işareti yerine, bir daire etrafında dönen üç adet ok sembolü bulunur. Bu sembol, ilerideki kavşak tipinin ada etrafında dönülerek geçilen bir kavşak olduğunu açıkça gösterir.
• c) Demir yolu geçidine yaklaşıldığını: Bu seçenek de yanlıştır. Kontrolsüz (bariyersiz) demir yolu geçidini belirten levhada bir lokomotif figürü, kontrollü (bariyerli) demir yolu geçidini belirten levhada ise bir çit figürü yer alır. Demir yolu geçitleri için kullanılan işaretler tamamen farklıdır.
• d) Ana yol - tali yol kavşağına yaklaşıldığını: Bu seçenek en çok karıştırılan seçenektir fakat yanlıştır. Ana yol - tali yol kavşağını bildiren levhalarda, kalın bir çizgi ile ana yol, ince bir çizgi ile de ona bağlanan tali yol gösterilir. Bu işaretler, kimin geçiş önceliğine sahip olduğunu (ana yoldakinin) net bir şekilde belirtir. Oysa sorudaki "X" işareti, yolların eşit öneme sahip olduğunu ve özel bir geçiş üstünlüğü olmadığını ifade eder.

Bu soruda, soğuk kış aylarında aracımızın cam silecek suyunun donmasını engellemek ve sistemi korumak için cam suyu haznesine ne eklememiz gerektiği sorulmaktadır. Kış koşullarında güvenli bir sürüş için camların temizliği hayati önem taşır ve silecek sisteminin sorunsuz çalışması gerekir. Bu nedenle, suyun donmasını önleyecek doğru sıvıyı kullanmak zorunludur.

Doğru Cevabın Açıklaması

d) Cam suyu antifrizi

Doğru cevap d) Cam suyu antifrizi'dir. Çünkü cam suyu antifrizleri, özel olarak suyun donma noktasını düşürmek için formüle edilmiş kimyasallar (genellikle metanol veya etanol gibi alkoller) içerir. Bu sayede, sıfırın altındaki sıcaklıklarda bile cam suyu sisteminiz (hazne, hortumlar, fıskiyeler) donmaz ve çalışmaya devam eder. Ayrıca bu sıvılar, genellikle camı daha iyi temizleyen deterjanlar da içerir, bu da kışın çamurlu yollarda görüşünüzü net tutmanıza yardımcı olur.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

Diğer seçeneklerin neden kesinlikle kullanılmaması gerektiğini anlamak, araç mekaniği ve güvenliği açısından çok önemlidir. Her sıvının araçta belirli bir görevi vardır ve yanlış yerde kullanılması ciddi sorunlara yol açar.

• a) Motor yağı: Motor yağı, motorun hareketli parçalarını yağlamak ve aşınmayı önlemek için tasarlanmıştır ve oldukça yoğundur. Cam suyu sistemine konulursa, ince hortumları ve fıskiyeleri tıkayarak sistemi tamamen bozar. Ayrıca cama sıkıldığında yağlı bir tabaka oluşturur, görüşü daha da kötüleştirir ve tehlikeli durumlara yol açar.

• b) Fren hidroliği: Fren hidroliği, fren sisteminde hidrolik basınç iletmek için kullanılır ve aracın boyasına ve plastik aksamlarına zarar veren aşındırıcı bir maddedir. Cam suyu haznesine konulması, hem sisteme (plastik hazne, hortumlar) hem de aracınızın kaportasına ciddi zararlar verir. Cama püskürtüldüğünde ise görüşü bozar ve temizlenmesi çok zordur.

• c) Akü elektroliti: Akü elektroliti, sülfürik asit ve su karışımı olan çok tehlikeli ve güçlü bir asittir. Bu sıvının cam suyu sistemine konulması düşünülemez bile; çünkü temas ettiği her plastik ve metal aksamı eritir, aracın boyasını tamamen söker ve insan sağlığı için büyük bir tehlike oluşturur.

Özetle; her araç sıvısı, tasarlandığı sistem için özel olarak üretilmiştir. Kışın güvenli bir sürüş ve aracınızın silecek sisteminin sağlığı için cam suyu haznesine mutlaka bu iş için üretilmiş olan cam suyu antifrizi konulmalıdır.

Bu soruda, bir aracın aküsünün içindeki sıvı seviyesinin, yani elektrolitin, hangi düzeyde olması gerektiği sorgulanmaktadır. Akünün verimli çalışması, elektrik üretebilmesi ve ömrünün uzun olması için bu seviyenin doğru ayarlanması çok önemlidir. Bu nedenle, ehliyet sınavlarında motor bilgisi bölümünde sıkça karşılaşılan bir konudur.

Doğru cevap d) Plakaların 1 cm üzerinde seçeneğidir. Akünün içinde elektrik üretimini sağlayan pozitif ve negatif kurşun plakalar bulunur. Bu plakaların kimyasal reaksiyona girerek elektrik üretebilmesi için tamamının elektrolit adı verilen asitli su karışımının içinde olması gerekir. Plakaların yaklaşık 1 cm üzerine kadar doldurulması, akü çalışırken veya şarj olurken meydana gelebilecek ısınma ve buharlaşma nedeniyle oluşacak sıvı kaybını telafi etmek içindir. Bu pay, plakaların hiçbir zaman havayla temas etmemesini garanti altına alır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) Plakaların ortasında: Eğer elektrolit seviyesi plakaların ortasında olursa, plakaların üst yarısı sıvının dışında, yani havayla temas halinde kalır. Havayla temas eden bu kısımlar kimyasal reaksiyona giremez, elektrik üretemez ve zamanla "sülfatlaşma" denilen bir durumla sertleşerek kalıcı olarak bozulur. Bu durum akünün kapasitesini ciddi oranda düşürür ve ömrünü kısaltır.
• b) Plakaların en altında: Bu seçenek, plakaların neredeyse tamamının kuru kalması anlamına gelir. Bu durumda akü neredeyse hiç elektrik üretemez ve çok kısa sürede tamamen kullanılamaz hale gelir. Bu, akü için en zararlı durumlardan biridir.
• c) Plakaların 1 cm altında: Bu şık da B seçeneği gibi plakaların tamamen kuru kalacağını ifade eder. Elektrolit olmadan plakalar arasında kimyasal bir reaksiyon gerçekleşemeyeceği için akünün çalışması imkansızdır.

Özetle, akü plakalarının tamamının elektrolit sıvısı içinde kalması hayati öneme sahiptir. Plakaların üzerindeki yaklaşık 1 cm'lik fazlalık ise bir güvenlik payı olarak düşünülebilir. Bu seviye sayesinde, normal kullanım sırasındaki küçük sıvı kayıplarında bile plakalar korunur ve akü maksimum verimlilikle çalışmaya devam eder. Bakım gerektiren eski tip akülerde bu seviye kontrol edilir ve eksilme varsa sadece saf su eklenerek tamamlanır.

Bu soruda, bir aracın sürücü tarafından kontrol edilerek istenen yöne gitmesini sağlayan temel mekanizmanın ne olduğu sorulmaktadır. Yani, sürücünün direksiyonu çevirdiğinde tekerleklerin dönmesini ve aracın sağa veya sola hareket etmesini sağlayan sistemin adını bulmamız isteniyor.

Doğru Cevap: d) Direksiyon sistemi

Direksiyon sistemi, sürücünün direksiyon simidi aracılığıyla verdiği komutları tekerleklere ileten mekanizmadır. Sürücü direksiyonu çevirdiğinde, bu hareket bir dizi parça (direksiyon mili, direksiyon kutusu, rotlar) aracılığıyla tekerleklere aktarılır ve tekerleklerin açısı değişir. Bu sayede araç, sürücünün istediği yöne "kolay ve zahmetsiz" bir şekilde yönlendirilir.

Özellikle modern araçlardaki hidrolik veya elektrik destekli direksiyon sistemleri, bu yönlendirme işlemini çok daha az bir güç gerektirerek konforlu hale getirir. Sorudaki "kolay ve zahmetsiz" ifadesi de doğrudan bu sistemin işlevine ve sağladığı konfora işaret etmektedir. Bu nedenle, aracın yönlendirilmesinden sorumlu olan tek sistem direksiyon sistemidir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Marş sistemi: Bu sistem, motoru çalıştırmak için ilk hareketi verir. Kontağı çevirdiğinizde motorun çalışmasını sağlayan parçadır. Aracın yönlendirilmesiyle hiçbir ilgisi yoktur, görevi sadece motoru başlatmaktır.
• b) Yakıt sistemi: Bu sistem, depodaki yakıtı motora taşıyarak motorun çalışması için gerekli enerjiyi sağlar. Aracın hareket etmesi için gereklidir, ancak hangi yöne gideceğini kontrol etmez. Yakıt sistemi aracın "gitmesini", direksiyon sistemi ise "nereye gideceğini" belirler.
• c) Ateşleme sistemi: Benzinli motorlarda, yakıt-hava karışımını bujilerle ateşleyerek yanmayı ve güç üretimini sağlar. Tıpkı yakıt sistemi gibi, motorun çalışması ve güç üretmesi için kritik bir sistemdir. Ancak aracın yönünü belirleme gibi bir görevi yoktur.

Bu soruda, bir aracın motoru ilk çalıştırıldığında, yani henüz soğukken, hangi davranışın motora zarar verebileceği ve bu nedenle kaçınılması gerektiği sorgulanmaktadır. Motorun "çalışma sıcaklığına ulaşması", motor yağının ideal akışkanlığa gelmesi ve metal parçaların ısı ile genleşerek en verimli çalıştıkları boyuta ulaşması anlamına gelir. Bu süreç tamamlanmadan motora sert davranmak, uzun vadede ciddi hasarlara yol açabilir.

Doğru Cevap: a) Ani olarak gaz verilmesi

Motor soğukken, motor yağı daha kalındır ve motorun tüm hareketli parçalarına ulaşması biraz zaman alır. Bu durumda aniden gaza yüklenmek, yani motor devrini hızla artırmak, henüz yeterince yağlanmamış metal parçaların (pistonlar, silindirler vb.) birbirine aşırı sürtünmesine neden olur. Bu durum, motor içinde "kuru çalışma" olarak adlandırılan ve aşınmayı büyük ölçüde artıran bir etki yaratır. Bu nedenle, motor ısınana kadar ani gaz vermekten ve yüksek devir çevirmekten kaçınmak, motorun ömrünü korumak için en önemli kuraldır.

Diğer Seçeneklerin Açıklaması:

• b) Yan aynaların kontrol edilmesi: Bu davranışın motorun mekanik durumuyla hiçbir ilgisi yoktur. Yan aynaların kontrolü, aracı hareket ettirmeden önce yapılması gereken standart bir güvenlik kontrolüdür. Motorun sıcak ya da soğuk olması bu kontrolü etkilemez.
• c) Sol sinyal lambalarının yakılması: Sinyal lambaları aracın elektrik sistemine aittir ve motorun çalışma sıcaklığından bağımsızdır. Trafiğe çıkarken veya şerit değiştirirken sinyal vermek zorunlu bir güvenlik kuralıdır ve motorun soğuk olması bu kuralı değiştirmez. Bu eylemin motora herhangi bir mekanik zararı yoktur.
• d) Vitesin yumuşak bir şekilde yükseltilmesi: Bu seçenek, aslında motor soğukken yapılması tavsiye edilen bir davranıştır. Aracı yumuşak bir şekilde kaldırmak ve vitesleri düşük devirlerde, sarsıntısız bir şekilde yükseltmek, motor ısınana kadar ona binen yükü en aza indirir. Bu, motora zarar vermek yerine onu koruyan bir sürüş tekniğidir.

Özetle, motor soğukken en büyük düşmanı, yetersiz yağlama nedeniyle oluşan aşırı sürtünmedir. Ani olarak gaz vermek motor devrini aniden yükselterek bu sürtünmeyi ve aşınmayı en üst seviyeye çıkarır. Bu yüzden motor çalışma sıcaklığına ulaşana kadar gaz pedalına nazik davranmak ve aracı sakin bir şekilde kullanmak esastır.

Bu soruda, bir aracın lastiği patladığında veya değiştirilmesi gerektiğinde uygulanması gereken doğru ve temel adımlardan hangisinin şıklarda yer aldığı sorulmaktadır. Bu, sürücülerin bilmesi gereken temel bir güvenlik ve bakım işlemidir. Şimdi cevapları ve açıklamalarını inceleyelim.

Doğru Cevap: b) Aracın kriko ile kaldırılması

Araç lastiğini değiştirebilmek için, patlak olan lastiğin yerden kesilmesi ve üzerindeki ağırlığın alınması gerekir. Lastiğin üzerindeki araç ağırlığı kaldırılmadan bijonları (tekerlek somunları) söküp lastiği yerinden çıkarmak imkansızdır. Bu işlemi güvenli bir şekilde yapmak için kullanılan aletin adı kriko'dur ve aracı kaldırmak, lastik değiştirme işleminin en temel ve zorunlu adımıdır.

Yanlış Cevap: a) Gaz pedalına basılması

Lastik değiştirme işlemi sırasında güvenlik her şeyden önemlidir. Bu nedenle, aracın motoru kesinlikle kapalı olmalıdır. Gaz pedalına basmak, çalışan bir motor gerektirir ve bu durum, işlem sırasında aracın aniden hareket etmesine neden olabilecek son derece tehlikeli bir davranıştır. Bu seçeneğin lastik değiştirme ile hiçbir ilgisi yoktur.

Yanlış Cevap: c) Debriyaj pedalına basılması

Araç kriko ile kaldırılmadan önce, el freni çekilmeli ve (manuel vitesli araçlarda) araç birinci viteste veya geri viteste bırakılmalıdır. Bu, aracın kaymasını önlemek için alınan bir güvenlik tedbiridir. Debriyaj pedalına basmak ise vites kutusunu boşa alır ve tekerleklerin serbestçe dönmesine olanak tanır. Bu, aracın krikodayken hareket etme riskini artırır ve kesinlikle yapılmaması gereken bir harekettir.

Yanlış Cevap: d) Akü kutup başının çıkartılması

Akü kutup başının sökülmesi, araçta elektriksel bir onarım veya değişiklik yapılacağı zaman başvurulan bir yöntemdir. Lastik değiştirme işlemi tamamen mekanik bir işlemdir ve aracın elektrik sistemiyle hiçbir bağlantısı yoktur. Aküyü sökmek gereksiz olduğu gibi, aracın saat, radyo ayarları gibi elektronik hafızasını da sıfırlayacaktır.

Bu soruda, motorun içinde birbiriyle sürekli temas halinde olan ve aşınabilecek parçaların temizliğini hangi sistemin yaptığı sorulmaktadır. Motorun verimli ve uzun ömürlü çalışabilmesi için bu parçaların temiz kalması kritik bir öneme sahiptir. Doğru cevap, bu görevi üstlenen sistem olan yağlama sistemidir.

a) Yağlama sistemi: Yağlama sisteminin temel görevi, hareketli motor parçaları (piston, segman, yataklar vb.) arasındaki sürtünmeyi azaltarak aşınmayı önlemektir. Ancak bunun yanı sıra çok önemli bir diğer görevi de temizlik yapmaktır. Motor yağı, motorun içinde dolaşırken, yanma sonucu oluşan kurumu, metal aşınmasından kaynaklanan küçük metal parçacıklarını ve diğer kirleri toplayarak bünyesine alır. Bu kirli yağ, yağ filtresinden geçerken süzülür ve temizlenmiş yağ tekrar dolaşıma katılır. Bu döngü sayesinde motor içi parçalar sürekli olarak temizlenmiş olur.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• b) Şarj sistemi: Bu sistemin görevi, motor çalışırken aracın elektrik ihtiyacını karşılamak ve aküyü şarj etmektir. Alternatör (şarj dinamosu) ve konjektör (regülatör) gibi parçalardan oluşur. Parçaların fiziksel temizliği ile hiçbir ilgisi yoktur; tamamen elektrik üretimiyle ilgilidir.
• c) Ateşleme sistemi: Ateşleme sisteminin görevi, benzinli motorlarda silindirlerdeki yakıt-hava karışımını bujiler aracılığıyla bir kıvılcım çıkararak ateşlemektir. Bu sistem motorun çalışmasını başlatan kritik bir adımdır, ancak motor içi temizlik fonksiyonu bulunmaz.
• d) Soğutma sistemi: Bu sistem, motorun çalışması sırasında ortaya çıkan aşırı ısıyı dağıtarak motorun ideal çalışma sıcaklığında kalmasını sağlar. Radyatör, fan, termostat ve antifrizli su gibi elemanlar kullanır. Görevi ısıyı kontrol etmektir, parçaları temizlemek değil.

Özetle, motorun içindeki hareketli parçaların üzerine yapışan kurum ve metal talaşı gibi artıkları toplayıp filtreleyen tek sistem yağlama sistemidir. Diğer sistemlerin görevleri elektrik üretmek (şarj), yanmayı başlatmak (ateşleme) ve ısıyı dengelemek (soğutma) olup, temizlik fonksiyonları yoktur. Bu nedenle doğru cevap "a" seçeneğidir.

Bu soruda, aracın gösterge panelinde yanan mavi renkli bir ikaz ışığının ne anlama geldiği sorulmaktadır. Gösterge panelindeki ışıkların renkleri ve şekilleri, sürücüye aracın durumu hakkında önemli bilgiler verir. Bu sembolleri doğru tanımak, güvenli bir sürüş için kritik öneme sahiptir.

Doğru cevap c) Uzun hüzmeli farlar seçeneğidir. Araçlarda uzun hüzmeli farlar (halk arasında "uzunlar" olarak da bilinir) devreye alındığında, gösterge panelinde evrensel olarak mavi renkli ve ileriye doğru düz ışık demetleri yayan bir far sembolü yanar. Bu mavi renk, sürücüyü uzun farların açık olduğu ve karşıdan gelen sürücülerin gözünü alabileceği konusunda uyarmak için özellikle seçilmiştir. Bu nedenle, bu mavi ışığı gördüğünüzde, uzun farlarınızın aktif olduğunu anlamalısınız.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) Arka sis lambası: Arka sis lambasının ikaz ışığı genellikle turuncu veya sarı renktedir. Sembolü, sağa dönük bir lamba ve içinden geçen dalgalı bir sis çizgisinden oluşur. Mavi renkte olmadığı için bu seçenek yanlıştır.
• b) Kısa hüzmeli farlar: Kısa hüzmeli farlar (normal sürüş farları) yandığında gösterge panelinde yanan ışık genellikle yeşil renktedir. Sembolü, ışık demetlerinin aşağıya doğru eğimli olduğunu gösteren çizgiler içerir. Renk ve sembolün yönü farklı olduğu için bu seçenek de yanlıştır.
• d) Sol sinyal lambaları: Sinyal lambalarının ikaz ışığı, yeşil renkte ve yanıp sönen bir ok şeklindedir. Sol sinyal için ok sola, sağ sinyal için ise sağa bakar. Hem rengi, hem şekli hem de yanıp sönme özelliği ile sorudaki sabit yanan mavi ışıktan tamamen farklıdır.

Özetle, araç gösterge panelindeki renkler genel bir anlam taşır. Mavi renk neredeyse her zaman uzun farları, yeşil renk farlar veya sinyaller gibi aktif ancak normal durumları, sarı/turuncu renk ise sis farı gibi dikkat edilmesi gereken bir durumu belirtir. Bu sorudaki mavi renkli, düz ışınlı far sembolü kesin olarak uzun hüzmeli farların devrede olduğunu gösterir.

Bu soruda, motorun çalışması sırasında birbiriyle sürekli temas halinde olan metal parçaların aşırı ısınıp birbirine yapışmasını (kaynamasını) önleyen sıvının hangisi olduğu sorulmaktadır. Sorunun kilit noktası "kuru sürtünme" ve bunun sonucunda oluşan "ısınma ile kaynama ve sıkışma" ifadeleridir. Bu durum, parçalar arasında kayganlığı sağlayan ve sürtünmeyi azaltan bir maddenin eksikliğinde meydana gelir.

Doğru cevap b) Motor yağı seçeneğidir. Motor yağı, motorun içinde hareket eden piston, krank mili, yataklar gibi onlarca metal parçanın arasında ince bir film tabakası oluşturur. Bu yağ filmi, metalin metale doğrudan temasını engelleyerek sürtünmeyi minimuma indirir. Eğer motor yağı eksilir veya kirlenme, aşırı ısınma gibi nedenlerle özelliğini kaybederse, bu koruyucu film tabakası ortadan kalkar ve "kuru sürtünme" başlar. Bu sürtünme o kadar yüksek bir ısı üretir ki, metal parçalar genleşir, birbirine sürtünerek aşınır ve en sonunda birbirine kaynayarak motorun tamamen kilitlenmesine, yani sıkışmasına neden olur. Bu duruma halk arasında "motorun yatak sarması" da denir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Antifriz: Antifriz, motorun soğutma sisteminde kullanılan bir sıvıdır. Görevi, soğutma suyunun kışın donmasını, yazın ise kaynamasını önlemektir. Antifriz eksikliği motorun aşırı ısınmasına (hararet yapmasına) neden olabilir ve bu da motora ciddi zararlar verebilir. Ancak antifrizin görevi parçaları yağlamak değil, motorun genel sıcaklığını dengede tutmaktır. Kuru sürtünmeyi doğrudan engellemez.
• c) Fren hidroliği: Bu sıvı, fren sisteminde kullanılır ve fren pedalına bastığınızda oluşan basıncı tekerleklerdeki fren mekanizmasına iletir. Motorun içindeki hareketli parçalarla hiçbir ilgisi yoktur. Eksikliği durumunda frenler tutmaz, bu da çok tehlikeli bir duruma yol açar, ancak motorun sıkışmasına neden olmaz.
• d) Akü elektroliti: Akü elektroliti (saf su ve asit karışımı), akünün elektrik üretmesini sağlayan kimyasal bir sıvıdır. Görevi aracın elektrik sistemine güç sağlamaktır. Motorun mekanik aksamı ve yağlama sistemi ile hiçbir bağlantısı yoktur. Eksilmesi durumunda akü şarj olmaz ve araç çalışmayabilir, fakat bu durum motor parçalarının birbirine sürtünmesine yol açmaz.

Özetle, soruda tarif edilen "kuru sürtünme sonucu parçaların birbirine kaynaması" olayı, doğrudan yağlama görevi gören motor yağının eksikliği veya işlevini yitirmesiyle meydana gelir. Bu nedenle, aracın motor sağlığını korumak için motor yağı seviyesini düzenli olarak kontrol etmek hayati önem taşır.

Bu soruda, bir motorun üzerinde soru işareti ile gösterilen parçanın adı ve görevi sorulmaktadır. Sorunun metninde bu parçanın görevinin "motorda yanma sonucu oluşan gazların dışarı atılmasını sağlamak" olduğu belirtilmiştir. Bu bilgi ve görseli birleştirerek doğru cevabı bulmamız gerekmektedir.

Doğru Cevap: c) Egzoz manifoldu

Doğru cevabın Egzoz manifoldu olmasının sebebi, bu parçanın görevinin tam olarak soruda tarif edilen iş olmasıdır. Motorun silindirleri içinde yakıt-hava karışımı yandıktan sonra ortaya atık gazlar çıkar. Egzoz manifoldu, her bir silindirden çıkan bu sıcak ve basınçlı atık gazları toplayarak tek bir boru üzerinden egzoz sisteminin geri kalanına (katalitik konvertör, susturucu ve egzoz borusu) yönlendirir. Görselde de her silindire bağlanan boruların birleştiği bir yapı görülmektedir, bu yapı egzoz manifoldunun tipik görüntüsüdür.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Karter: Karter, motorun en alt kısmında bulunan ve motor yağını depolayan bir parçadır. Görevi motorun yağlanmasını sağlamak ve yağı bir haznede tutmaktır. Yanmış gazların dışarı atılmasıyla hiçbir ilgisi yoktur.
• b) Külbütör kapağı: Bu kapak, motorun en üstünde yer alır ve supap mekanizmasını (külbütörleri) dış etkenlerden korur, aynı zamanda motor yağının dışarı sızmasını engeller. Yani görevi koruma ve sızdırmazlıktır, gazların atılımıyla bir bağlantısı bulunmaz.
• d) Emme manifoldu: Emme manifoldu, egzoz manifoldunun tam tersi bir işlev görür. Dışarıdan gelen temiz hava ve yakıt karışımını silindirlere dağıtan parçadır. Yani "emme" işlemi yaparak motorun içine bir şeyler alır. Soruda ise içeride oluşan gazların "dışarı atılması" sorulduğu için bu seçenek de yanlıştır.

Özetle, motora temiz hava-yakıt karışımını alan parça Emme Manifoldu, yanma sonucu oluşan kirli gazları motordan dışarı atan parça ise Egzoz Manifoldu'dur. Soruda gazların dışarı atılması sorulduğu için doğru cevap C seçeneğidir.

Bu soruda, trafikte olumsuz bir davranış sergileyen sürücü tipinin tam zıttı, yani olumlu bir değere sahip olan sürücünün kim olduğu sorulmaktadır. Sorunun kilit noktası, yoğun trafikte sırasını beklemeyip başkalarının önüne geçen ve trafiği daha da kötüleştiren bir davranışı "yapmayacak" olan sürücünün özelliğini bulmaktır. Bu, trafik adabı ve sürücü psikolojisi ile ilgili bir sorudur.

Doğru Cevap: d) Empati düzeyi yüksek

Doğru cevabın neden "Empati düzeyi yüksek" olduğunu açıklayalım. Empati, bir kişinin kendisini başka birinin yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini anlama yeteneğidir. Trafikte empati düzeyi yüksek bir sürücü, kendi yaptığı bir hareketin diğer sürücüleri nasıl etkileyeceğini düşünür. "Ben şimdi bu aracın önüne kırarsam, o sürücü ne hisseder? Belki de dakikalardır bekliyor, bu yaptığım haksızlık olur ve trafiği daha da karıştırır. Başkasının bana bunu yapmasını istemezdim." gibi düşünür ve bu bencil davranıştan kaçınır. Bu nedenle, empati sahibi bir sürücü, başkalarının hakkına saygı gösterir ve trafiği sıkıştıran hareketler yapmaz.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Bencil: Bencil bir sürücü, sadece kendi çıkarlarını ve hedefine bir an önce ulaşmayı düşünür. Diğer sürücülerin ne kadar beklediği, trafiğin ne kadar sıkıştığı veya yaptığının ne kadar haksız olduğu umurunda olmaz. Dolayısıyla, bencil bir sürücü tam da soruda tarif edilen olumsuz davranışı sergileme eğilimindedir.
• b) Sorumsuz: Sorumsuz bir sürücü, davranışlarının sonuçlarını düşünmez. Yaptığı kural ihlalinin veya saygısızlığın trafiğe, diğer insanlara veya güvenliğe olan etkisini önemsemez. Bu nedenle, sorumsuz bir sürücü de başkalarının önüne geçerek trafiği tehlikeye atmaktan ve sıkıştırmaktan çekinmez.
• c) Görgü seviyesi düşük: Trafik, aynı zamanda yazılı olmayan görgü ve nezaket kurallarının da geçerli olduğu bir sosyal ortamdır. Görgü seviyesi düşük bir kişi, sıraya girmek, başkasının hakkına saygı göstermek gibi temel nezaket kurallarını bilmez veya umursamaz. Bu yüzden, bu özelliğe sahip bir sürücünün de diğer araçların önüne geçmesi beklenen bir davranıştır.

Özetle, soru bizden trafikteki olumsuz bir davranışı "yapmayacak" olan sürücünün sahip olduğu pozitif özelliği bulmamızı istiyor. Bencillik, sorumsuzluk ve görgüsüzlük bu olumsuz davranışın sebepleri iken, empati bu davranışı engelleyen en temel insani değerdir.

Bu soruda, trafikte öfkelenmenin bir sürücünün davranışları ve yetenekleri üzerindeki etkileri sorgulanmaktadır. Soru, öfke duygusunun verilen üç ifadeden hangilerine yol açabileceğini bulmanızı istiyor. Bu tür sorular, trafik psikolojisi bilginizi ve trafikteki duygusal durumların ne gibi sonuçlar doğurabileceğini anlayıp anlamadığınızı ölçmeyi amaçlar.

Şimdi maddeleri tek tek inceleyerek öfkenin etkilerini değerlendirelim:

• I. Kural ihlallerine: Öfke, sürücünün mantıklı düşünme ve muhakeme yeteneğini zayıflatır. Öfkeli bir sürücü sabırsızlaşır, aceleci davranır ve "cezalandırma" veya "ders verme" gibi düşüncelerle hareket edebilir. Bu durum, kırmızı ışıkta geçme, hız limitini aşma, emniyet şeridini ihlal etme gibi birçok kural ihlaline doğrudan zemin hazırlar. Dolayısıyla, bu ifade doğrudur.
• II. Tehlikeli davranışlara: Kural ihlalleri zaten tehlikeli davranışlardır, ancak bu ifade daha geniş bir anlam taşır. Öfkeli sürücü, diğer araçlara çok yakın takip (tampona yapışma), ani ve sert fren yapma, makas atma, diğer sürücülerle sözlü veya fiziksel sataşmaya girme gibi son derece riskli ve saldırgan davranışlar sergileyebilir. Bu nedenle öfke, tehlikeli davranışlara yol açar. Bu ifade de doğrudur.
• III. Güvenli sürücülük yeteneklerini olumlu yönde etkilemeye: Bu ifade, öfkenin güvenli sürüşü daha iyi hale getireceğini iddia etmektedir. Ancak bu, gerçekle tamamen çelişir. Öfke; dikkati dağıtır, risk algısını düşürür, karar verme mekanizmasını bozar ve tepki süresini yavaşlatır. Tüm bu olumsuz etkiler, güvenli sürücülük yeteneklerini olumlu değil, tam tersine son derece olumsuz yönde etkiler. Dolayısıyla, bu ifade yanlıştır.

Bu analiz sonucunda, trafikteki öfke duygusunun I. Kural ihlallerine ve II. Tehlikeli davranışlara yol açtığını, ancak III. maddedeki gibi olumlu bir etkisinin kesinlikle olmadığını görüyoruz. Bu nedenle, doğru olan ifadeler I ve II'dir.

Şimdi seçenekleri bu bilgiyle değerlendirelim:

1. a) I ve II: Bu seçenek, analizimizle tamamen uyumludur. Öfke, hem kural ihlallerine hem de tehlikeli davranışlara neden olur. Bu nedenle doğru cevap budur.
2. b) I ve III: Bu seçenek, yanlış olan III. ifadeyi içerdiği için hatalıdır. Öfke, sürüş yeteneklerini olumlu etkilemez.
3. c) II ve III: Bu seçenek de yine yanlış olan III. ifadeyi barındırdığı için hatalıdır.
4. d) I, II ve III: Tüm maddelerin doğru olduğunu iddia eden bu seçenek, III. ifadenin yanlış olması sebebiyle hatalıdır.

Özetle: Trafikte yaşanan öfke, sürücünün kontrolünü kaybetmesine, mantıksız ve aceleci kararlar almasına neden olur. Bu durum, kaçınılmaz olarak trafik kurallarını çiğnemeye ve hem kendisi hem de diğer sürücüler için tehlike oluşturan davranışlar sergilemesine yol açar. Güvenli sürüş için en temel gerekliliklerden biri sakin kalmak ve duyguları kontrol altında tutmaktır.

Bu soruda, trafikte güvenli ve uyumlu bir sürüş için sürücülerin sahip olması gereken en temel ve olumlu insani değerin ne olduğu sorulmaktadır. Soru, kural bilgisinin ötesinde, sürücünün trafikteki tutumunu ve psikolojisini ölçmeyi amaçlar. Seçenekler arasında yer alan olumsuz davranışlar arasından, trafikteki kaosu ve tehlikeyi önleyecek pozitif değeri bulmanız beklenmektedir.

Doğru cevap b) Hoşgörü'dür. Trafik, milyonlarca farklı insanın, farklı yetenek, tecrübe ve ruh halleriyle bir arada bulunduğu karmaşık bir sosyal ortamdır. Bu ortamda, başka bir sürücünün yaptığı hatayı, acemiliğini veya dalgınlığını anlayışla karşılamak, sakin kalabilmek ve çatışmadan kaçınmak anlamına gelen hoşgörü, kazaları önleyen ve stresi azaltan en önemli anahtardır. Hoşgörülü bir sürücü, hem kendi güvenliğini hem de diğerlerinin güvenliğini düşünür ve trafiğin daha akıcı olmasına yardımcı olur.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• Öfke: Öfke, sürücünün mantıklı düşünme ve doğru karar verme yeteneğini kaybetmesine neden olan son derece tehlikeli bir duygudur. Öfkeli sürücüler, ani ve agresif manevralar yapar, hız limitlerini aşar, yakın takip eder ve diğer sürücüleri tehlikeye atarlar. Bu nedenle öfke, trafikte ihtiyaç duyulan değil, kesinlikle kontrol altında tutulması ve kaçınılması gereken bir durumdur.
• İnatlaşma: Trafikte "ben haklıyım" diyerek inatlaşmak, küçük bir yol verme meselesini bile büyük bir kaza riskine dönüştürebilir. Örneğin, daralan bir yolda başka bir sürücüye yol vermemek için hızlanmak veya birinin sinyal vererek şerit değiştirmesini engellemeye çalışmak inatlaşmadır. Unutmayın ki trafikte haklı olmaktan daha önemli olan, güvenli bir şekilde hedefinize ulaşmaktır.
• Aşırı tepki: Bir sürücünün yaptığı küçük bir hataya uzun uzun korna çalarak, selektör yaparak veya el kol hareketleriyle aşırı tepki göstermek, ortamdaki gerilimi tırmandırır. Bu durum, hem tepkiyi gösteren sürücünün hem de diğer sürücülerin dikkatini dağıtarak yeni hatalara ve kazalara zemin hazırlar. Sakin kalmak ve durumu büyütmemek, güvenli sürüşün temelidir.

Özetle, bu soru sürücü adayının trafikteki temel yaklaşımını sorgulamaktadır. Öfke, inatlaşma ve aşırı tepki gibi olumsuz ve tehlikeli davranışların aksine, hoşgörü, sürücülerin hem kendilerini hem de diğer yol kullanıcılarını korumak için en çok ihtiyaç duyacakları pozitif ve yapıcı değerdir. Güvenli bir trafik ortamı, kurallara uymanın yanı sıra, sürücülerin birbirine karşı saygılı ve hoşgörülü olmasıyla mümkündür.

Bu soruda, trafikte sergilenmesi gereken bir dizi olumlu ve ahlaki değerin (sorumluluk, yardımlaşma, tahammül, saygı, fedakârlık, sabır) tanımı verilmiştir. Bizden istenen, bu değerler bütününü ifade eden doğru kavramı şıklar arasından bulmaktır. Soru, aslında trafikte sadece kanun ve kurallara uymanın yeterli olmadığını, aynı zamanda diğer insanlara karşı gösterilen olumlu tutum ve davranışların da ne kadar önemli olduğunu vurgulamaktadır.

Doğru Cevap: c) Trafik adabı

Doğru cevabın neden "Trafik adabı" olduğunu açıklayalım. Trafik adabı, yazılı trafik kurallarının ötesinde, sürücülerin ve trafikteki diğer bireylerin birbirlerine karşı göstermesi gereken nezaket, saygı, hoşgörü ve sorumluluk gibi davranışların tümünü kapsayan bir kavramdır. Soruda sıralanan sorumluluk (davranışlarının sonucunu üstlenmek), yardımlaşma (yolda kalmış birine yardım etmek), tahammül (başkasının hatasına karşı sabırlı olmak), saygı (diğer sürücülerin haklarına öncelik tanımak), fedakârlık (kendi hakkından feragat etmek) ve sabır gibi erdemler, tam olarak trafik adabının temelini oluşturur. Bu nedenle verilen tanım, doğrudan trafik adabı kavramını açıklamaktadır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Mizaç: Mizaç, bir kişinin doğuştan gelen huyunu, karakter yapısını ifade eder. Örneğin, bir insanın genel olarak sakin, sinirli, neşeli veya içe kapanık olması onun mizacıyla ilgilidir. Mizaç kişisel bir özelliktir; oysa trafik adabı, trafikteki tüm bireylerin öğrenmesi ve uygulaması gereken ortak bir davranış kültürüdür. Dolayısıyla mizaç, sorudaki tanımı karşılamaz.
• b) Beden dili: Beden dili, söz kullanmadan jest, mimik ve duruş gibi vücut hareketleriyle iletişim kurma yöntemidir. Trafikte teşekkür etmek için el sallamak veya yol vermek için işaret yapmak bir beden dili örneğidir. Ancak beden dili, soruda belirtilen sorumluluk, fedakârlık, sabır gibi soyut ve ahlaki değerlerin tamamını kapsayan genel bir kavram değildir; sadece bu adabın gösterilme biçimlerinden biri olabilir.
• d) Konuşma üslubu: Konuşma üslubu, bir kişinin iletişim kurarken seçtiği kelimeler ve ses tonu gibi ifade tarzını belirtir. Trafikteki etkileşimlerin büyük bir kısmı sözsüz gerçekleşir. Bu seçenek, trafikteki genel davranış bütününü değil, sadece sözel iletişimi tanımladığı için sorudaki sorumluluk, sabır ve yardımlaşma gibi geniş kapsamlı değerleri ifade etmekte yetersiz kalır.

Özetle, soruda tanımı yapılan ve trafikteki tüm paydaşların birbirine karşı göstermesi gereken olumlu davranışlar ve ahlaki değerler bütünü, en doğru şekilde "trafik adabı" kavramıyla ifade edilir. Bu kavram, güvenli ve huzurlu bir trafik ortamı oluşturmanın anahtarıdır.

Bu soruda, bir sürücünün trafik denetimi sırasında görevli bir memur ile iletişim kurarken "trafik adabı" açısından nasıl davranması gerektiği sorgulanmaktadır. Trafik adabı, sadece kurallara uymak değil, aynı zamanda trafikteki diğer insanlara karşı saygılı, sabırlı ve anlayışlı olmayı da içeren bir davranış bütünüdür. Bu soru, sürücünün bu tür bir durumda sergilemesi gereken olumlu tutumu ölçmeyi amaçlamaktadır.

Doğru Cevap: c) Karşısındaki kişiye saygı duyması

Bu seçeneğin doğru olmasının temel nedeni, saygının sağlıklı ve doğru bir iletişimin temelini oluşturmasıdır. Trafik denetim görevlisi, kanunların kendisine verdiği yetkiyle görevini yapmaktadır. Sürücü, bir hata yapmış olsa da olmasa da, karşısındaki görevliye saygılı bir üslupla yaklaşmalıdır. Sakin kalmak, görevlinin talimatlarını dikkatle dinlemek ve saygılı bir dil kullanmak, hem olası bir gerginliği önler hem de sürücünün olgun ve sorumlu bir birey olduğunu gösterir. Bu davranış, trafik adabının en temel gerekliliklerinden biridir.

Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması:

• a) Karşısındaki kişiyi suçlaması: Bu davranış, tamamen yanlış ve yapıcı olmayan bir tutumdur. Bir denetim anında görevliyi suçlamak, durumu kişiselleştirmek ve gerginliği artırmaktan başka bir işe yaramaz. Sorumluluktan kaçmak ve savunmacı bir tavır sergilemek, trafik adabına tamamen aykırıdır ve iletişimi koparır.
• b) Empati kurmaktan kaçınması: Empati, kendini karşısındaki kişinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışmaktır. Trafik görevlisinin de zorlu şartlar altında çalıştığını, işinin bir parçası olarak denetim yaptığını düşünmek empati kurmaktır. Empatiden kaçınmak, bencil ve anlayışsız bir davranış olup, trafik adabının gerektirdiği hoşgörü ve anlayış ilkesiyle çelişir.
• d) Karşısındaki kişiyi dinlemekten kaçınması: İletişimin en önemli unsurlarından biri dinlemektir. Trafik görevlisinin ne söylediğini, hangi uyarıda veya bilgilendirmede bulunduğunu anlamak için onu dikkatle dinlemek gerekir. Dinlemekten kaçınmak, hem büyük bir saygısızlık hem de durumu anlamayı engelleyen bir davranıştır. Bu tutum, yanlış anlaşılmalara ve sorunların büyümesine neden olabilir.

Özetle, bir trafik denetimi sırasında sürücüden beklenen en temel ve doğru davranış, durumu ne olursa olsun sakinliğini koruyarak karşısındaki görevliye saygı duymasıdır. Bu tavır, hem yasalara hem de toplumsal kurallara uyum sağlayan, bilinçli bir sürücünün özelliğidir.

Bu soruda, yoğun bir trafikte başkalarının hakkına saygı gösteren ve trafik düzenini bozmayan bir sürücünün hangi olumlu özelliğe sahip olduğu sorulmaktadır. Sorunun kilit noktası, sürücünün "önlerine geçip, trafiği daha da sıkışık hâle getirmemesi" yani olumsuz bir davranışı sergilememesidir. Bu nedenle, bu olumlu davranışı açıklayan temel değeri bulmamız gerekiyor.

Doğru Cevap: d) Empati düzeyi yüksek

Doğru cevabın neden "Empati düzeyi yüksek" olduğunu açıklayalım. Empati, bir kişinin kendisini başka birinin yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini anlama yeteneğidir. Trafikte empati düzeyi yüksek bir sürücü, sırada bekleyen diğer sürücülerin ne hissedeceğini düşünür. "Ben başkasının önüne geçersem, o kişi sinirlenir, haksızlığa uğradığını düşünür ve trafik daha da kilitlenir. Ben de aynı durumda olsam rahatsız olurdum." diye düşünerek bu bencil davranıştan kaçınır. Bu nedenle, başkalarının hakkına saygı gösterir ve trafik akışını olumsuz etkileyecek hareketler yapmaz.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

Diğer şıkların neden yanlış olduğunu anlamak da konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır. Bu seçenekler, soruda tarif edilen olumlu davranışın tam tersini yapacak sürücü tiplerini tanımlar.

• a) Bencil: Bencil bir sürücü, sadece kendi çıkarını ve menfaatini düşünür. Başkalarının ne hissettiği veya trafiğin durumu onun için önemli değildir; tek amacı bir an önce kendi istediği yere ulaşmaktır. Dolayısıyla, bencil bir sürücü tam da soruda bahsedilen olumsuz davranışı, yani başkalarının önüne geçme eylemini yapar.
• b) Sorumsuz: Sorumsuz bir sürücü, yaptığı hareketlerin sonuçlarını düşünmez. Davranışlarının başkalarına veya trafiğin geneline nasıl bir etki yapacağını umursamaz. Kurallara uymamanın veya tehlikeli manevralar yapmanın getireceği sorumluluğu üstlenmez. Bu yüzden sorumsuz bir sürücü de kolaylıkla başkalarının önüne geçerek trafiği tehlikeye atar ve sıkıştırır; yani bu davranışı yapar.
• c) Görgü seviyesi düşük: Görgü, toplum içinde uyulması gereken nezaket ve saygı kurallarıdır. Görgü seviyesi düşük bir sürücü, trafikteki yazılı olmayan saygı ve nezaket kurallarını bilmez veya umursamaz. Başkalarının hakkına saygı göstermek gibi bir kaygısı olmadığı için, sırada beklemek yerine aralara girerek ilerlemeyi normal bir davranış olarak görür ve bu davranışı yapar.

Özetle, bu soru trafikte sadece kuralları bilmenin değil, aynı zamanda diğer insanlara karşı saygılı ve anlayışlı olmanın önemini vurgulamaktadır. Empati, güvenli ve akıcı bir trafik ortamı için sürücülerin sahip olması gereken en temel değerlerden biridir.