31 Ağustos 2024 Ehliyet Sınav Soruları

Bu soruda, trafik kazası gibi durumlarda boynunda kırık şüphesi olan bir yaralıya yapılacak yanlış bir müdahalenin yol açabileceği en tehlikeli sonucun ne olduğu sorgulanmaktadır. İlk yardımın temel kurallarından biri olan "önce zarar verme" ilkesi, özellikle bu tür hassas yaralanmalarda hayati önem taşır. Sorunun odak noktası, bilinçsizce yapılan hareketlerin potansiyel felaketini anlamaktır.

Doğru cevap b) Omurilik zedelenmesidir. Omurga, içerisinde beyinden gelen ve vücudun tüm hareket ve duyu fonksiyonlarını yöneten sinirlerin geçtiği omuriliği koruyan bir kemik zinciridir. Boyun kırıldığında, bu koruyucu kemik yapı bozulur ve dengesiz hale gelir. Kazazedeyi yanlış bir şekilde taşımak veya başını ve boynunu gereksiz yere hareket ettirmek, kırık kemik parçalarının omuriliğe baskı yapmasına, onu kesmesine veya kalıcı olarak zedelemesine neden olabilir. Bu durumun sonucu ise kısmi veya tam felç, hatta ölüm olabilir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) Saç dökülmesi: Saç dökülmesinin boyun kırığı veya yanlış taşıma gibi akut bir travma ile hiçbir ilgisi yoktur. Bu seçenek, konuyla tamamen alakasız olduğu için kolayca elenebilir.
• c) Bilinç seviyesinin artması: Ciddi bir travma ve yaralanma, vücutta şoka veya ağrıya neden olarak bilinç seviyesinin artmasına değil, tam tersine azalmasına (bilinç bulanıklığı, bayılma) yol açar. Bu nedenle bu seçenek mantıksal olarak yanlıştır.
• d) Temel yaşam desteğinin sağlanması: Temel yaşam desteği, yaralıya yapılan bir müdahaledir; yanlış taşımanın bir sonucu değildir. Aksine, yanlış taşıma sonucu omurilik zedelenmesi oluşursa, solunum durması gibi durumlar ortaya çıkabilir ve bu da temel yaşam desteği uygulanmasını gerektirebilir. Yani bu seçenek, bir neden değil, potansiyel bir sonuç sonrası yapılması gereken bir eylemdir.

Özetle, boyun kırığı şüphesi olan bir yaralı asla bilinçsizce hareket ettirilmemelidir. Profesyonel sağlık ekipleri gelene kadar yaralının baş, boyun ve gövde ekseni sabit tutulmalıdır. Yapılacak en küçük bir yanlış hareket, yaralının hayatını geri dönülmez bir şekilde değiştirebilecek olan omurilik zedelenmesine yol açar. Bu nedenle doğru cevap "Omurilik zedelenmesi" seçeneğidir.

Bu soruda, temel ilk yardım uygulamalarından biri olan **Baş-Çene pozisyonunun** hangi durumda tehlikeli olabileceği ve uygulanmaması gerektiği sorulmaktadır. Resimde gösterilen bu pozisyon, bilinç kaybı yaşayan kişilerde, kasların gevşemesiyle dilin geriye düşerek solunum yolunu tıkamasını önlemek ve hava yolunu açmak için kullanılır. Temel amaç, kazazedenin rahat nefes almasını sağlamaktır.

Doğru cevap B seçeneğidir. Boyun omurlarında hasar şüphesi olan bir kazazedeye Baş-Çene pozisyonu vermek son derece sakıncalıdır. Çünkü bu manevra sırasında baş geriye doğru itilir ve çene yukarı kaldırılır; bu hareket, hasar görmüş veya kırılmış boyun omurlarının yerinden oynamasına ve içinden geçen omuriliği zedelemesine neden olabilir. Omuriliğin zarar görmesi ise kazazedenin felç kalmasına hatta ölümüne yol açabilir.

Bu nedenle, özellikle trafik kazası, yüksekten düşme, darp gibi durumlarda kazazedede boyun hasarı olabileceğinden şüphelenilmelidir. Böyle bir şüphe varsa, hava yolunu açmak için Baş-Çene pozisyonu yerine, baş ve boyun hiç oynatılmadan uygulanan "Çene İtme Pozisyonu" (Jaw-Thrust) gibi alternatif bir yöntem tercih edilmelidir. Bu yöntemde ilk yardımcı kazazedenin başucuna geçerek iki eliyle alt çeneyi öne ve yukarı doğru iter.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) Solunum güçlüğü olanlarda: Eğer solunum güçlüğü, dilin geriye kaçması gibi mekanik bir hava yolu tıkanıklığından kaynaklanıyorsa, Baş-Çene pozisyonu bu sorunu çözmek için yapılması gereken ilk müdahaledir. Dolayısıyla bu durumda sakıncalı değil, tam tersine hayat kurtarıcıdır.
• c) Dilin geriye kaçıp hava yolunu tıkadığı durumlarda: Bu durum, Baş-Çene pozisyonunun uygulanmasındaki temel sebeptir. Pozisyon, dili bağlı olduğu alt çene kemiğiyle birlikte öne ve yukarı çekerek hava yolunu açar. Bu nedenle bu seçenekte pozisyonun verilmesi sakıncalı değildir, gereklidir.
• d) Ağızdan ağıza yapılan suni solunum uygulamalarında: Suni solunuma başlamadan önce yapılması gereken ilk ve en önemli işlem, hava yolunun açık olduğundan emin olmaktır. Baş-Çene pozisyonu, hava yolunu açarak verdiğiniz nefesin mideye değil, akciğerlere ulaşmasını sağlar. Bu pozisyon verilmeden yapılan suni solunum etkisiz olur.

Özetle, Baş-Çene pozisyonu hava yolunu açmak için çok etkili ve sık kullanılan bir yöntemdir. Ancak uygulanmasındaki en büyük ve kesin kural, boyun yaralanması şüphesi olan kazazedelere asla uygulanmamasıdır. İlk yardımda her zaman "önce zarar verme" ilkesi geçerlidir ve omuriliği korumak en yüksek önceliktir.

Bu soruda, bir kişide kırık, çıkık veya burkulma şüphesi olduğunda, o bölgeyi sabitlerken (tespit ederken) yapılması gereken doğru ilk yardım uygulamasının ne olduğu sorulmaktadır. Amaç, yaralıya daha fazla zarar vermeden, mevcut durumu koruyarak ve olası ek riskleri (enfeksiyon gibi) önleyerek profesyonel yardım gelene kadar durumu kontrol altında tutmaktır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim.

Doğru Cevap: b) Yara varsa üzerinin temiz bir bezle kapatılması

Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, ilk yardımın temel önceliklerinden birini yansıtmasıdır: enfeksiyonu önlemek. Eğer kırıkla birlikte deride bir kesik veya yara oluşmuşsa (buna açık kırık denir), bu yara dış ortamdaki mikroplara karşı savunmasız kalır. Tespit işlemine geçmeden önce bu açık yaranın üzerini temiz, mümkünse steril bir bezle kapatmak, bölgeyi enfeksiyon kapma riskinden korur. Bu, kanamayı kontrol altına almakla birlikte yapılacak ilk ve en önemli adımlardan biridir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Yaralı bölgenin düzeltilmeye çalışılması: Bu, ilk yardımda yapılabilecek en tehlikeli hatalardan biridir. Kırılmış bir kemiği veya çıkmış bir eklemi yerine oturtmaya çalışmak, bölgedeki sinirlere, damarlara ve kas dokusuna çok ciddi zararlar verebilir. Bu hareket, kapalı bir kırığı açık kılığa çevirebilir veya iç kanamayı artırabilir. Yaralı bölge bulunduğu pozisyonda sabitlenmelidir.
• c) Tespit yapılırken yaralı bölgenin hareket ettirilmesi: Bu seçenek, tespit işleminin temel amacıyla çelişmektedir. Tespit (sabitleme), yaralı bölgenin hareketini tamamen engellemek için yapılır. Hareket, hem acıyı artırır hem de kırık kemik uçlarının etraftaki dokulara zarar verme riskini çoğaltır. Tespit işlemi, bölgeyi mümkün olan en az hareketle sabitlemeyi hedefler.
• d) Tespit edilecek bölgenin sadece sert malzeme ile kaplanması: Bu ifade "sadece" kelimesi yüzünden yanlıştır. Tespit için atel gibi sert malzemeler kullanılır ancak bu malzemeler asla doğrudan cilde temas ettirilmemelidir. Sert malzemenin altına, bölgenin şeklini alacak ve cildi koruyacak pamuk, bez gibi yumuşak dolgu malzemeleri konulmalıdır. Bu, hem kan dolaşımının engellenmesini önler hem de yaralının konforunu artırır.

Özetle, kırık, çıkık ve burkulmalarda ilk yardımın temel kuralı, yaralı bölgeyi bulunduğu gibi sabitlemek, hareket ettirmemek ve eğer açık bir yara varsa enfeksiyonu önlemek için üzerini temiz bir bezle kapatmaktır. Bu nedenle doğru cevap 'b' seçeneğidir.

Bu soruda, farklı kanama türleri arasında hangisinin en hızlı şekilde hayati tehlike oluşturduğu sorulmaktadır. Cevabı belirleyen temel faktör, kanamanın şiddeti ve kan kaybının hızıdır. Bu da doğrudan kanamanın olduğu damarın türü ve içindeki kan basıncı ile ilgilidir.

Doğru cevap b) Atardamar kanamaları seçeneğidir. Atardamarlar, kanı kalpten vücuda taşıyan ana damarlardır. Kalp, kanı bu damarlara çok yüksek bir basınçla pompalar. Bu nedenle bir atardamar kesildiğinde, kan kalp atışıyla uyumlu bir şekilde, kesik kesik ve fışkırarak akar. Bu yüksek basınç ve hızlı akış, çok kısa sürede aşırı miktarda kan kaybına yol açar ve bu durum hayati tehlikeyi en hızlı oluşturan kanama türüdür.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım. d) Toplardamar kanamaları, kanı vücuttan kalbe geri taşıyan damarlarda meydana gelir. Bu damarlardaki kan basıncı atardamarlara göre çok daha düşüktür. Bu yüzden kanama, fışkırmak yerine sürekli ve yavaş bir şekilde koyu kırmızı renkte akar. Ciddi olabilse de, kan kaybı hızı atardamara göre daha yavaş olduğu için hayati tehlike daha geç oluşur.

c) Kılcal damar kanamaları en hafif kanama türüdür. Kılcal damarlar vücuttaki en ince damarlardır ve kan basıncı çok düşüktür. Bu tür kanamalar genellikle küçük kesik ve sıyrıklarda görülür; kan, küçük kabarcıklar şeklinde veya sızıntı halinde yavaşça akar. Genellikle kendi kendine durur ve hayati tehlike oluşturmaz. a) Burun kanamaları ise genellikle kılcal damar kanamasıdır ve basit müdahalelerle durdurulabilir, hayati tehlike riski çok düşüktür.

Bu soruda, bir trafik kazası sonrası yaralılardan hangisinin taşınması sırasında kesinlikle sedye kullanılması gerektiği sorulmaktadır. Buradaki anahtar kelime "kesinlikle" kelimesidir. Bu, yaralının en ufak yanlış bir hareketle hayati tehlikeye girebileceği veya kalıcı bir hasar alabileceği durumu bulmamız gerektiği anlamına gelir.

Doğru Cevap: a) Omurga kırığı olan

Omurga, içerisinde beyinden gelen sinirlerin tüm vücuda dağılmasını sağlayan omuriliği barındırır. Omurga kırığı şüphesi olan bir kazazedenin bilinçsizce hareket ettirilmesi, kırık kemik parçalarının omuriliğe baskı yapmasına veya onu zedelemesine neden olabilir. Bu durum, kazazedenin felç kalmasına hatta hayatını kaybetmesine yol açabilir.

Bu nedenle, omurga yaralanması şüphesi olan bir kişi, baş-boyun-gövde ekseni bozulmadan, sert bir zemin üzerine yatırılarak (sedye gibi) taşınmalıdır. Sedye kullanımı, vücudun bir bütün olarak hareket etmesini sağlayarak omuriliğe gelebilecek ek zararı önler. Bu, ilk yardımın en temel ve en önemli kurallarından biridir.

Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:

• b) Kaburga kırığı olan: Kaburga kırığı ağrılı bir durumdur ve nefes almayı zorlaştırabilir. Ancak bu durumdaki bir kazazede, genellikle bilinci açıksa ve başka ciddi bir yaralanması yoksa, nefes almasını kolaylaştıracak şekilde oturtularak veya yarı oturur pozisyonda taşınabilir. Sedye kullanımı zorunlu değildir.
• c) Birinci derece yanığı olan: Birinci derece yanık, derinin en üst tabakasını etkileyen en hafif yanık türüdür (güneş yanığı gibi). Kazazedenin genel durumunu ve hareket kabiliyetini etkilemez. Bu durumdaki bir kişi sedye ile taşınmayı gerektirmez, rahatlıkla yürüyebilir.
• d) Kolunda yara ve kırık olan: Kol kırığı olan bir kazazedenin yaralı kolu sabitlenmeli (örneğin bir askı ile) ve kanaması durdurulmalıdır. Ancak bu yaralanma, kişinin yürümesini veya oturarak taşınmasını engellemez. Tüm vücudun sabitlenmesini gerektiren bir durum olmadığı için sedye kullanımı kesin bir zorunluluk değildir.

Özetle, seçenekler arasında hayati bir organ olan omuriliği koruma zorunluluğu nedeniyle en kritik ve hareket ettirilmesi en riskli durum omurga kırığıdır. Diğer yaralanmalar ciddi olabilse de, yanlış taşıma sonucu felç gibi geri döndürülemez bir hasar riski taşımazlar. Bu yüzden omurga kırığı şüphesi olan her kazazede kesinlikle sedye ile taşınmalıdır.

Bu soruda, bir trafik kazası meydana geldikten sonra, daha büyük tehlikelerin (yangın, patlama, aracın kayması vb.) önüne geçmek için araçta alınması gereken temel güvenlik önlemleri sorulmaktadır. Kaza sonrası panik anında bile bu adımların doğru bir sırayla ve eksiksiz olarak uygulanması, hem araç içindekilerin hem de yardım etmeye gelenlerin hayatını korumak için kritik öneme sahiptir. Şimdi bu önlemleri ve şıkları tek tek inceleyelim.

Öncelikle soruda verilen maddeleri neden yapmamız gerektiğini anlayalım:

• I. El freninin çekilmesi: Kaza sonrası araç, özellikle eğimli bir yolda durduysa, kendi kendine hareket etme riski taşır. El frenini çekmek, aracı bulunduğu yerde sabitleyerek kaymasını veya yuvarlanmasını engeller. Bu basit ama etkili hareket, aracın başka bir kazaya neden olmasını veya kurtarma çalışmalarını zorlaştırmasını önler.
• II. Kontağın kapatılması: Kazanın şiddetiyle aracın yakıt sistemi veya elektrik aksamı hasar görmüş olabilir. Kontağı kapatmak, motoru durdurur ve aracın elektrik sistemindeki akımı keser. Bu sayede, sızan yakıttan (benzin, motorin) veya kısa devreden kaynaklanabilecek bir kıvılcımın yangın ya da patlama riskini ortadan kaldırmış oluruz.
• III. LPG’li ise aracın bagajında bulunan tüpün vanasının kapatılması: LPG (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı) basınçlı ve yanıcı bir gazdır. Kaza anında LPG tankına giden borular zarar görebilir ve gaz sızıntısı başlayabilir. Bagajdaki tankın üzerinde bulunan vanayı kapatmak, gaz akışını kaynağından keserek olası bir gaz sızıntısı ve patlama tehlikesini önlemek için alınması gereken en önemli önlemlerden biridir.

Şimdi seçenekleri değerlendirelim:

Doğru Cevap: d) I, II ve III.
Yukarıda açıkladığımız gibi, bu üç önlem de kaza sonrası güvenliği sağlamak için hayati önem taşır. Her biri farklı bir riski (aracın hareket etmesi, elektrik kaynaklı yangın, gaz sızıntısı) ortadan kaldırmaya yöneliktir. Bu nedenle, tam bir güvenlik sağlamak için bu adımların hepsinin uygulanması gerekmektedir. Bu yüzden doğru şık, tüm önlemleri içeren D şıkkıdır.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?
Diğer seçenekler, alınması gereken güvenlik önlemlerinin sadece bir kısmını içerdiği için eksiktir ve bu nedenle yanlıştır.

• a) Yalnız I: Sadece el frenini çekmek, aracı sabitler ama olası bir yangın veya patlama riskini göz ardı eder.
• b) I ve II: El frenini çekip kontağı kapatmak çok önemlidir, ancak araç LPG'li ise en büyük tehlikelerden biri olan gaz sızıntısı riskini ortadan kaldırmaz.
• c) II ve III: Kontağı ve LPG vanasını kapatmak yangın/patlama riskini azaltır, ancak el freni çekilmezse araç kayarak ikincil bir kazaya neden olabilir.

Sonuç olarak, kaza sonrası güvenliği eksiksiz bir şekilde sağlamak için listedeki tüm adımların uygulanması zorunludur. Bu yüzden I, II ve III maddelerinin tamamını içeren D şıkkı doğru cevaptır.

Bu soruda, ilk yardımın temel hedefleri ile ilgili bilginiz test edilmektedir. Sorunun kökünde "hedeflerinden biri değildir" ifadesi yer aldığı için, seçenekler arasında ilk yardımın tanımı ve kapsamı dışında kalan bir durumu bulmanız gerekmektedir. İlk yardım, herhangi bir kaza veya yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar, hayatın kurtarılması ya da durumun kötüye gitmesini önleyebilmek amacıyla olay yerinde, tıbbi araç gereç aranmaksızın mevcut olanaklar ile yapılan ilaçsız uygulamalardır.

Doğru Cevap: b) Kazaların önlenmesi

Doğru cevabın "Kazaların önlenmesi" olmasının sebebi, bu eylemin ilk yardımın başlamasından önceki bir aşamayı ifade etmesidir. İlk yardım, bir kaza veya acil durum meydana geldikten sonra devreye giren bir müdahaledir. Kazaları önlemek ise trafik kurallarına uymak, emniyet kemeri takmak, araç bakımını zamanında yaptırmak gibi tedbirleri içerir ve bu kavram "trafik güvenliği" veya "iş güvenliği" alanına girer, ilk yardımın bir hedefi değildir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Şokun önlenmesi: Şok, ciddi yaralanmalarda kan dolaşımının yetersiz kalması sonucu ortaya çıkan ve hayati tehlike yaratan bir durumdur. İlk yardımcının temel hedeflerinden biri, yaralıyı uygun pozisyona getirerek, vücut ısısını koruyarak ve sakinleştirerek şoka girmesini engellemek veya mevcut şok durumunun ilerlemesini yavaşlatmaktır. Bu yüzden şokun önlenmesi, ilk yardımın önemli bir hedefidir.
• c) Acil yardım istenmesi: İlk yardımın en temel adımlarından biri, olay yerinin güvenliğini sağladıktan hemen sonra 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayarak profesyonel tıbbi yardım istemektir. Bu eylem, "Bildirme" olarak da bilinir ve hayat kurtarma zincirinin kritik bir halkasıdır. Dolayısıyla acil yardım istenmesi, ilk yardımın vazgeçilmez bir hedefidir.
• d) Kanamanın durdurulması: Vücuttaki ciddi kanamalar, kısa sürede hayati tehlike oluşturabilir. İlk yardımcının öncelikli görevlerinden biri, yaralı bölgeye baskı uygulama veya turnike gibi yöntemlerle kanamayı kontrol altına alarak kan kaybını en aza indirmektir. Bu nedenle kanamanın durdurulması, ilk yardımın en temel hedeflerinden biridir.

Özetle, ilk yardımın temel hedefleri genellikle "Koruma, Bildirme ve Kurtarma (KBK)" olarak özetlenir. Bu hedefler, olay gerçekleştikten sonraki süreci kapsar. Kazaların önlenmesi ise bu süreç başlamadan önceki bir tedbirdir ve bu nedenle ilk yardımın hedefleri arasında yer almaz.

Bu soruda, verilen üç önemli belirtinin (geçici hafıza kaybı, burundan kan gelmesi, göz bebeklerinde büyüklük farkı) vücudun hangi bölgesindeki bir yaralanmaya işaret ettiği sorulmaktadır. Bu belirtiler, ilk yardım açısından son derece kritik bilgiler içerir ve doğru bölgeyi tespit etmek, yapılacak müdahale için hayati önem taşır. Soruyu doğru cevaplamak için her bir belirtinin ne anlama geldiğini anlamak gerekir.

Doğru Cevap: a) Baş

Doğru cevabın "Baş" olmasının sebebi, soruda verilen tüm belirtilerin doğrudan beyin ve kafa bölgesiyle ilgili olmasıdır. Bu belirtileri tek tek inceleyelim:

• Geçici hafıza kaybı: Hafıza, beynin bir fonksiyonudur. Başa alınan sert bir darbe, beynin sarsılmasına (konküzyon) ve normal işlevlerini geçici olarak yerine getirememesine neden olabilir. Bu durum, kazazedede kaza anını veya hemen öncesini hatırlayamama gibi geçici hafıza kayıplarına yol açar. Bu, net bir beyin hasarı belirtisidir.
• Burundan kan gelmesi: Trafik kazası gibi travmalar sonrası burundan kan gelmesi, basit bir burun kanamasından çok daha ciddi bir duruma işaret edebilir. Özellikle kanla birlikte şeffaf bir sıvının (beyin-omurilik sıvısı) da gelmesi, kafa tabanında bir kırık olduğunun en önemli göstergelerinden biridir. Bu durum, beyin zarlarının yırtıldığı ve çok acil müdahale gerektiren bir baş yaralanması olduğunu gösterir.
• Göz bebeklerinde büyüklük farkı: Göz bebeklerimizin (pupilla) büyüklüğü ve ışığa tepkisi, beyin tarafından kontrol edilir. Başa alınan bir darbe sonucu beyin içinde kanama veya ödem oluşursa, kafa içi basınç artar. Bu artan basınç, göz bebeklerini kontrol eden sinirlere baskı yaparak bir göz bebeğinin diğerinden daha büyük olmasına (anizokori) veya her ikisinin de anormal şekilde büyümesine/küçülmesine neden olabilir. Bu, çok ciddi bir beyin hasarı belirtisidir.

Görüldüğü gibi, verilen üç belirti de doğrudan beyin fonksiyonları ve kafa yapısıyla ilgilidir. Bu nedenle, bu belirtiler bir arada görüldüğünde akla ilk gelmesi gereken ve en çok şüphelenilmesi gereken yaralanma bölgesi baş bölgesidir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

Diğer şıkların neden yanlış olduğunu anlamak, konuyu daha iyi kavramanıza yardımcı olacaktır.

• b) Karın: Karın bölgesi yaralanmalarında genellikle karın ağrısı, karında sertlik veya şişlik, iç kanamaya bağlı şok belirtileri (soluk cilt, hızlı ve zayıf nabız, terleme) ve bulantı gibi belirtiler görülür. Hafıza kaybı veya göz bebeklerinde değişiklik gibi nörolojik belirtiler karın yaralanmalarına özgü değildir.
• c) Göğüs: Göğüs yaralanmalarında en tipik belirtiler nefes almada zorluk, göğüste şiddetli ağrı, öksürükle kan gelmesi ve göğüs duvarında gözle görülür bir şekil bozukluğudur. Bu belirtilerin soruda verilenlerle bir ilgisi yoktur.
• d) Omurga: Omurga yaralanmaları da oldukça ciddidir ve genellikle sinir sistemiyle ilgilidir. Ancak belirtileri daha çok kollarda veya bacaklarda his kaybı, uyuşma, karıncalanma, hareket edememe (felç) ve şiddetli sırt veya boyun ağrısı şeklinde ortaya çıkar. Geçici hafıza kaybı ve göz bebeği farklılığı, doğrudan omurga değil, beyin hasarını işaret eder.

Bu soruda, burun kanaması geçiren bir kişiye yapılması gereken doğru ilk yardım müdahalesinin ne olduğu sorulmaktadır. İlk yardımda amaç, kanamayı güvenli bir şekilde durdurmak ve kazazedenin durumunu kötüleştirebilecek tehlikeli komplikasyonları önlemektir. Bu nedenle her seçeneği dikkatle değerlendirmek gerekir.

Doğru Cevap: a) Burun kanatlarının 5 dakika süre ile sıkılması

Bu seçenek, burun kanaması için doğru ve standart ilk yardım uygulamasıdır. Burun kanamalarının büyük bir çoğunluğu, burnun ön kısmında yer alan ve kolayca kanayabilen kılcal damarlardan kaynaklanır. Burun kanatlarını (burnun yumuşak, etli kısmı) baş ve işaret parmaklarıyla sıkmak, bu damarların üzerine doğrudan baskı uygulayarak kanamanın durmasını ve kanın pıhtılaşmasını sağlar. Bu işlem yapılırken kazazedenin başının hafifçe öne eğik olması da çok önemlidir.

Yanlış Cevapların Açıklamaları:

• c) Başının geriye doğru itilmesi: Bu, halk arasında yaygın olarak bilinen ancak kesinlikle yanlış ve tehlikeli bir uygulamadır. Baş geriye itildiğinde kan, burundan dışarı akmak yerine genze, yutağa ve mideye doğru akar. Bu durum, kanın yutulmasına bağlı olarak mide bulantısı ve kusmaya neden olabilir. Daha da tehlikelisi, kanın soluk borusuna kaçarak solunum yolunu tıkaması ve boğulma riski yaratmasıdır.
• d) Sırtüstü yatırılması: Bu seçenek de başı geriye itmekle aynı olumsuz sonuçları doğurur. Kazazedeyi sırtüstü yatırmak, kanın doğrudan boğaza akmasına neden olur. Bu pozisyon da mide bulantısı, kusma ve solunum yolunun tıkanması gibi ciddi riskler taşır. Bu nedenle burun kanaması olan bir kişi kesinlikle sırtüstü yatırılmamalıdır.
• b) Yan yatış pozisyonuna getirilmesi: Yan yatış pozisyonu (koma pozisyonu), bilinci kapalı olan ancak nefes alıp veren kazazedelere uygulanır. Bu pozisyonun amacı, dilin geriye kaçarak solunum yolunu tıkamasını önlemek ve kusmuk gibi sıvıların dışarı akmasını sağlamaktır. Burun kanaması olan bir kazazede genellikle bilinçli olduğu için bu pozisyona ihtiyaç yoktur ve bu yöntem kanamayı durdurmaya yönelik bir müdahale değildir.

Özetle, burun kanaması durumunda yapılması gerekenler şunlardır:

1. Kazazede sakinleştirilir ve dik oturtulur.
2. Baş, kanın yutulmasını önlemek için hafifçe öne doğru eğilir.
3. Burun kanatları iki parmakla sıkıca tutularak yaklaşık 5 dakika boyunca baskı uygulanır.
4. Bu sırada kazazedenin ağzından nefes alması sağlanır.

Bu soruda, resimde gösterilen ve "turnike" (boğucu sargı) olarak adlandırılan ilk yardım uygulamasının hangi durumda **tercih edilmemesi** gerektiği sorulmaktadır. Turnike, atardamar kanaması gibi çok ciddi ve hayatı tehdit eden kanamaları durdurmak için kullanılan, ancak doku hasarına yol açma riski nedeniyle en son çare olarak başvurulan bir yöntemdir. Bu nedenle, soruyu yanıtlarken turnikenin ne zaman "zorunlu" ve ne zaman "gereksiz" olduğunu düşünmeliyiz.

Doğru cevap "b) Baskı noktalarına baskı uygulamak yeterliyse" seçeneğidir. İlk yardımda kanama kontrolü için belirli bir sıra izlenir. Öncelikle kanayan yerin üzerine temiz bir bezle doğrudan baskı uygulanır. Bu yeterli olmazsa, kanamayı besleyen ana atardamarın geçtiği baskı noktalarına (örneğin koltuk altı, kasık gibi) basınç uygulanır. Eğer bu yöntemler kanamayı kontrol altına almak için yeterli oluyorsa, turnike gibi riskli bir yönteme başvurmaya gerek yoktur. Dolayısıyla, daha basit ve daha az zararlı bir yöntem işe yararken turnike uygulamak tercih edilmez.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Uzuv kopması varsa: Uzuv kopması, atardamarların da koptuğu ve durdurulması çok zor, şiddetli kanamaların meydana geldiği bir durumdur. Bu, hayatı doğrudan tehdit eder ve kanamayı durdurmak için turnike uygulaması gereken en net durumlardan biridir. Bu yüzden bu seçenekte turnike tercih edilir.
• c) Çok sayıda kazazedenin bulunduğu bir ortamda tek ilk yardımcı varsa: Bu durum, bir triyaj (öncelik belirleme) senaryosudur. Eğer bir kazazedenin durdurulamayan bir kanaması varsa ve ilk yardımcının ilgilenmesi gereken başka yaralılar da bulunuyorsa, kanayan uzva hızlıca turnike uygulayıp diğer acil vakalara yönelebilir. Bu, kısıtlı zamanda daha fazla hayat kurtarmak için turnikenin tercih edildiği özel bir durumdur.
• d) Kanaması durdurulamayan kazazede güç koşullarda bir yere taşınacaksa: Eğer baskı uygulama gibi yöntemlerle kanama kontrol altına alınamıyorsa ve yaralının sarsıntılı veya zorlu bir şekilde taşınması gerekiyorsa, turnike en güvenli seçenektir. Çünkü taşıma sırasında uygulanan baskı gevşeyebilir ve kanama yeniden başlayabilir. Turnike, taşıma esnasında kanamanın kesin olarak durmasını sağlar.

Özetle, turnike uygulaması bir son çaredir. Kanamayı durdurmak için daha basit ve güvenli yöntemler (doğrudan baskı, baskı noktalarına basınç) yeterli oluyorsa, dokulara zarar verme riski taşıyan turnike kesinlikle tercih edilmemelidir. Bu nedenle "b" seçeneği doğru cevaptır.

Bu soruda, bir kazazedenin sahip olduğu belirtilerden yola çıkarak hangi ilk yardım uygulamasının yapılması gerektiği sorgulanmaktadır. Soruda verilen belirtiler; bilincin açık olması, kulaktan kan gelmesi, göz çevresinde ve kulak arkasında morlukların bulunmasıdır. Bu belirtiler, ilk yardımda çok önemli ve tehlikeli bir duruma, yani olası bir kafa tası kırığına ve beyin hasarına işaret eder.

Bu belirtiler topluca değerlendirildiğinde, kazazedenin ciddi bir kafa travması geçirdiği anlaşılır. Göz çevresindeki morluklara "rakun gözleri", kulak arkasındaki morluklara ise "Battle belirtisi" denir ve bunlar kafa tabanı kırıklarının tipik bulgularıdır. Kulaktan kan gelmesi de bu kırığa bağlı olarak beyin zarlarının yırtılması ve beyin omurilik sıvısının kanla birlikte dışarı sızması anlamına gelebilir. Bu durum, son derece hayati bir tehlike oluşturur.

Doğru Cevap: c) Hareket etmemesi sağlanmalı

Bu tür ciddi kafa ve omurga yaralanması şüphesi olan bir kazazedeye yapılacak en doğru ilk yardım, onu kesinlikle hareket ettirmemektir. Çünkü en küçük bir yanlış hareket, kırık kemik uçlarının beyne veya omuriliğe batarak durumu daha da kötüleştirmesine, kalıcı felce veya ölüme neden olmasına yol açabilir. Bu nedenle, olay yerinde başka bir tehlike (yangın, patlama vb.) yoksa kazazede bulunduğu pozisyonda sabitlenmeli, baş-boyun-gövde ekseni korunmalı ve derhal 112 acil yardım servisi aranmalıdır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Ayakları 45 cm yükseltilmeli: Bu uygulama, şok pozisyonudur. Kafa travması geçiren bir kişide bu pozisyon uygulanmaz. Çünkü ayakları yükseltmek, kanın baş bölgesine hücum etmesine ve kafa içi basıncının tehlikeli bir şekilde artmasına neden olur. Bu da beyin kanamasını veya mevcut hasarı artırabilir.
• b) Başı 30 cm aşağıya indirilmeli: Bu, hiçbir ilk yardım durumunda uygulanmayan, tamamen yanlış ve tehlikeli bir yöntemdir. Başı aşağıya indirmek, kafa içi basıncını daha da şiddetli bir şekilde artırarak kazazedenin durumunu saniyeler içinde kötüleştirebilir.
• d) Kulağı temiz bir bezle tıkanmalı: Kulaktan gelen kan veya sıvı, kafatası içindeki basıncı azaltmaya yarayan doğal bir mekanizma olabilir. Kulağı tıkamak, bu sıvının dışarı akışını engelleyerek kafa içi basıncının artmasına neden olur. Bu nedenle kulak asla tıkanmamalı, sadece sıvının etrafa bulaşmasını önlemek için üzerine gevşek bir şekilde temiz bir bez konulabilir.

Özetle, soruda tarif edilen belirtiler çok ciddi bir yaralanmaya işaret ettiği için ilk yardımcının temel görevi, profesyonel sağlık ekipleri gelene kadar durumu daha da kötüleştirecek herhangi bir müdahaleden kaçınmak ve kazazedenin hareketsiz kalmasını sağlamaktır.

Bu soruda, "Hayat Kurtarma Zinciri" kavramının ne anlama geldiğini ve hangi aşamalardan oluştuğunu bilmeniz istenmektedir. Hayat kurtarma zinciri, bir kişinin kalbi durduğunda veya hayatı tehlikeye girdiğinde, hayatta kalma şansını artırmak için peş peşe uygulanması gereken kritik müdahaleler dizisidir. Bu zincirin her bir halkası, bir sonraki adımın başarılı olması için hayati önem taşır.

Doğru cevap 'a' seçeneğidir. Çünkü "Kazaya karışan araçların hasar durumlarının tespit edilmesi" işlemi, hayat kurtarma ile ilgili bir müdahale değildir. Bu işlem, kazanın yasal ve maddi sonuçları ile ilgilidir; sigorta işlemleri ve polisin kaza tutanağı hazırlaması gibi süreçleri kapsar. Hayat Kurtarma Zinciri'nin tek odak noktası, yaralının veya hastanın yaşamını kurtarmaktır, araçların durumu değil.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu ve Hayat Kurtarma Zinciri'nin hangi halkalarına karşılık geldiklerini inceleyelim:

• d) Sağlık kuruluşuna haber verilmesi: Bu, Hayat Kurtarma Zinciri'nin birinci halkasıdır. Herhangi bir acil durumda yapılacak ilk ve en önemli şey, 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayarak profesyonel yardım istemektir. Bu halka olmadan diğer adımların bir anlamı kalmaz.
• c) Olay yerinde Temel Yaşam Desteği yapılması: Bu, zincirin ikinci halkasıdır. Profesyonel ekipler gelene kadar, ilk yardımcı tarafından yapılan kalp masajı ve suni solunum gibi müdahaleleri içerir. Bu müdahale, beyin ve diğer hayati organlara oksijen gitmesini sağlayarak zaman kazandırır.
• b) Ambulans ekiplerince müdahaleler yapılması: Bu, zincirin üçüncü halkasıdır. Olay yerine ulaşan ambulans ve sağlık ekiplerinin yaptığı ileri düzey tıbbi müdahaleleri ifade eder. Bu aşama, hastanın durumunu stabilize etmeyi ve hastaneye güvenli bir şekilde naklini sağlamayı amaçlar.

Özetle, Hayat Kurtarma Zinciri tamamen tıbbi bir süreçtir ve insanın yaşamını sürdürmeye odaklanır. Araç hasarı tespiti gibi maddi ve hukuki işlemler bu zincirin bir parçası olamaz. Sınavda bu zincirin dört halkasını (Haber Verme, Temel Yaşam Desteği, Ambulans Müdahalesi, Hastane Müdahalesi) aklınızda tutmanız, benzer soruları kolayca çözmenizi sağlayacaktır.

Bu soruda, şehir içindeki yani meskun mahaldeki yolların trafik düzeninden sorumlu olan kurum sorulmaktadır. Soruda listelenen görevler; yol çizgileri gibi yer işaretlemelerini yapmak, "Dur" veya "Hız Limiti" gibi trafik levhalarını yerleştirmek ve trafik ışıklarını kurup çalışmalarını sağlamaktır. Bu görevlerin kime ait olduğunu bilmek, trafiğin işleyişini ve yetki dağılımını anlamak için önemlidir.

Doğru Cevap: a) Belediyelerin

Doğru cevabın "Belediyelerin" olmasının sebebi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun ilgili maddeleridir. Bu kanuna göre, belediye sınırları (yerleşim yerleri) içindeki yolların yapımı, bakımı ve onarımı belediyelerin sorumluluğundadır. Bu sorumluluk, yollar üzerindeki trafik düzenini sağlayacak her türlü işaretleme, levha ve sinyalizasyon sistemini kurmayı ve bunların çalışır durumda olmasını sağlamayı da kapsar. Kısacası, bir şehrin içindeki cadde, sokak ve bulvarlarda gördüğünüz trafikle ilgili tüm bu düzenlemelerden o şehrin belediyesi sorumludur.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• b) Emniyet Genel Müdürlüğünün: Emniyet Genel Müdürlüğü'ne bağlı trafik polisinin görevi, yolları yapmak veya işaretleri koymak değil, mevcut kuralların uygulanmasını sağlamak ve trafiği denetlemektir. Yani, belediyenin koyduğu trafik ışığına veya levhasına sürücülerin uyup uymadığını kontrol ederler. Kurulum ve bakım değil, denetim ve uygulama onların görevidir.
• c) Kara Yolları Genel Müdürlüğünün: Bu seçenek, en çok karıştırılan seçenektir. Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM), şehirler arası yollardan sorumludur. Otoyollar, devlet yolları gibi yerleşim yerleri dışındaki bağlantı yollarının yapımı, bakımı ve bu yollar üzerindeki trafik işaretlerinin tesisi KGM'nin görevidir. Soruda özellikle "yerleşim yerleri içinde" denildiği için bu seçenek yanlış olmaktadır. Bir şehirden çıkıp başka bir şehre doğru otoyolda seyahat ederken gördüğünüz levhalardan KGM sorumludur.
• d) Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının: Bakanlık, trafikle ilgili genel politikaları belirleyen, standartları oluşturan ve ilgili kanun ve yönetmelikleri hazırlayan en üst mercidir. Yani, bir trafik levhasının nasıl olacağını, hangi standartlara uyması gerektiğini belirler ancak bir mahalledeki sokağa o levhayı bizzat dikmez. Bakanlık, işin kural koyma ve genel strateji kısmıyla ilgilenirken, uygulama yerelde belediyeler veya şehirler arasında KGM tarafından yapılır.

Özetle, bu soruyu doğru cevaplamak için kilit ifade "yerleşim yerleri içinde" ifadesidir. Bu ifadeyi gördüğünüzde aklınıza hemen Belediyeler gelmelidir. Eğer soru "şehirler arası yollar" veya "otoyollar" deseydi, o zaman doğru cevap Karayolları Genel Müdürlüğü olurdu.

Bu soruda, bir kavşağa yaklaşan sürücünün, karşısındaki trafik levhasına göre hangi yönlere hareket edebileceği sorgulanmaktadır. Soruyu doğru cevaplamak için öncelikle görseldeki trafik işaretinin ne anlama geldiğini bilmek gerekir. Bu işaret, sürücünün kavşakta yapabileceği manevraları belirleyen kritik bir bilgidir.

Görselde yer alan levha, Trafik Tanzim İşaretleri grubuna aittir. Mavi zeminli yuvarlak levhalar, sürücülere uymaları gereken bir mecburiyeti veya zorunluluğu bildirir. Bu özel levhanın üzerinde üç adet beyaz ok bulunmaktadır: biri düz ileriyi, biri sağı ve biri de solu göstermektedir. Bu işaretin anlamı, "İleri ve Sağa veya Sola Mecburi Yön" şeklindedir ve sürücünün bu kavşakta yalnızca oklarla gösterilen yönlere gidebileceğini belirtir.

Levhanın üzerindeki okları tek tek inceleyerek sürücünün yapabileceği manevraları belirleyebiliriz:

• Sağa dönmeyi gösteren ok: Bu ok, sürücünün sağa dönüş yapabileceğini gösterir. Dolayısıyla "I- Sağa dönüş" öncülü doğrudur.
• Sola dönmeyi gösteren ok: Bu ok, sürücünün sola dönüş yapabileceğini gösterir. Dolayısıyla "II- Sola dönüş" öncülü de doğrudur.
• Düz gitmeyi gösteren ok: Bu ok, sürücünün yönünü değiştirmeden aynı yönde ilerleyebileceğini (düz gidebileceğini) gösterir. Bu nedenle "III- Aynı yönde ilerleme" öncülü de doğrudur.

Sonuç olarak, trafik levhası sürücüye bu üç hareketin hepsini yapma izni ve mecburiyeti vermektedir. Bu nedenle, I, II ve III numaralı öncüllerin tamamı doğrudur. Diğer seçenekler (a, b, c) bu manevralardan sadece bir veya ikisini içerdiği için eksiktir ve yanlıştır. Sürücüye sunulan tüm yasal seçenekleri kapsayan tek şık D şıkkıdır.

Bu soruda, ticari olarak yük veya yolcu taşıyan profesyonel şoförlerin bir gün (24 saat) içerisinde toplamda en fazla ne kadar süreyle araç kullanabilecekleri sorulmaktadır. Bu kural, trafikte uzun saatler geçiren şoförlerin yorgunluğa bağlı kaza yapma riskini azaltmak ve genel trafik güvenliğini artırmak amacıyla konulmuştur. Belirtilen araç tipleri (3,5 tonu geçen kamyonlar, tırlar ve şoför dahil 9 kişiyi geçen otobüs, minibüsler) bu kurala tabidir.

Doğru Cevap: d) 9

Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, ticari araç şoförlerinin 24 saatlik bir zaman dilimi içinde toplamda en fazla 9 saat araç kullanmalarına izin verilir. Bu süre, bir şoförün bir gün içinde direksiyon başında geçirebileceği yasal üst sınırdır. Bu kuralın amacı, sürücünün dinlenmesi için yeterli zaman ayırmasını sağlamak ve yorgunluğa bağlı dikkat kaybının önüne geçmektir. Bu 9 saatlik süre, gün içinde molalarla bölünerek kullanılabilir, ancak 24 saatlik periyot içindeki toplam sürüş süresi bu sınırı aşamaz.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

Diğer seçenekler olan 6, 7 ve 8 saat, yasal üst sınırdan daha düşük sürelerdir. Yönetmelik, sürücülerin güvenliği için bir "en fazla" (azami) limit belirler. Bu nedenle, 9 saatin altındaki herhangi bir süre yasal olarak kabul edilebilir olsa da, soruda "kaç saatten fazla araç sürmeleri yasaktır?" denilerek bu üst sınır sorulmaktadır. Dolayısıyla 6, 7 veya 8 saatten fazla araç sürmek yasak değildir, yasak olan 9 saatten fazla sürmektir.

Sürüş Süreleriyle İlgili Bilinmesi Gereken Diğer Önemli Kurallar:

Bu soruyla bağlantılı olarak, ehliyet sınavında karşınıza çıkabilecek diğer kuralları da bilmek önemlidir:

• Sürekli Araç Sürme Süresi: Bir şoför, mola vermeden en fazla 4,5 saat boyunca sürekli araç kullanabilir. Bu sürenin sonunda mola vermesi zorunludur.
• Mola Süresi: 4,5 saatlik sürekli sürüşün ardından en az 45 dakika mola verilmelidir. Bu mola, sürüş süresi içinde 15 ve 30 dakikalık iki parça halinde de kullanılabilir.
• Günlük Dinlenme Süresi: Her 24 saatlik süre içinde, sürücünün en az 11 saat kesintisiz olarak dinlenmesi gerekir. Bu da 24 saatlik döngüyü tamamlar (Örneğin: 9 saat sürüş + 11 saat dinlenme + 4 saat mola/diğer işler).

Özetle, ticari araç şoförleri için 24 saatlik bir periyotta toplam araç kullanma süresinin yasal üst sınırı 9 saattir ve bu sürenin aşılması yasaktır.

Bu soruda, trafikteki en temel park kurallarından biri olan, kamu hizmeti yapan yolcu taşıtı duraklarına (otobüs durağı gibi) ne kadar mesafede park yasağı olduğu sorgulanmaktadır. Görselde bir otobüs durağı levhası ve bir otomobil bulunmaktadır. Soru, bu levhanın en az kaç metre yakınına park etmenin yasak olduğunu, dolayısıyla park etmek için en az ne kadar uzağında durulması gerektiğini sormaktadır.

Doğru cevap c) 15 metredir. Karayolları Trafik Kanunu'na göre, trafiğin akışını ve yolcu güvenliğini sağlamak amacıyla belirli yerlere park etmek yasaklanmıştır. Bu yerlerden biri de kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının duraklarını gösteren levhalardır. Yasaya göre, bu levhaların her iki yönünde, yani durağın hem öncesinde hem de sonrasında 15 metrelik mesafe içinde park yapmak kesinlikle yasaktır.

Bu kuralın temel amacı, otobüs gibi büyük araçların durağa rahatça yanaşmasını, yolcularını güvenli bir şekilde indirip bindirmesini ve tekrar güvenli bir şekilde trafiğe çıkabilmesini sağlamaktır. Eğer araçlar durağa çok yakın park ederse, otobüs durağa tam olarak yanaşamaz, yolun ortasında durmak zorunda kalır. Bu durum, hem otobüsten inen ve binen yolcular için tehlike oluşturur hem de arkadan gelen trafiği engelleyerek sıkışıklığa neden olur.

• Neden diğer seçenekler yanlış?
• a) 5 metre ve b) 10 metre: Bu mesafeler, bir otobüsün güvenli manevra yapması için kesinlikle yetersizdir. 5 veya 10 metre uzağa park edilmiş bir araç, otobüsün durağa yanaşmasını büyük ölçüde engelleyecektir. Bu nedenle bu seçenekler trafik güvenliği açısından yanlıştır ve yasal olarak belirlenen minimum mesafenin altındadır.
• d) 20 metre: 20 metre uzağa park etmek yasak değildir, tam aksine serbesttir. Ancak soru, park edebileceğiniz "en az" mesafeyi sormaktadır. Yasal sınır 15 metre olduğu için, 15,1 metreye bile park edebilirsiniz. 20 metre, yasal minimum sınırdan daha uzak bir mesafe olduğu için sorunun doğru cevabı olamaz. Soru, yasağın bittiği minimum noktayı istemektedir.

Özetle, bir otobüs durağı levhası gördüğünüzde, bu levhanın hem önüne hem de arkasına doğru en az 15 metrelik bir alanı boş bırakmanız gerektiğini unutmamalısınız. Bu, hem yasal bir zorunluluktur hem de toplu taşıma araçlarının ve yolcuların güvenliği için kritik öneme sahiptir.

Bu soruda, size gösterilen trafik işaretinin anlamı sorulmaktadır. Bu işaret, bir Tehlike Uyarı İşareti'dir. Trafik tanzim işaretleri grubunda yer alan üçgen şeklindeki levhalar, sürücüleri ilerideki yol üzerinde bulunan bir tehlikeye karşı önceden uyarmak ve buna göre tedbir almalarını sağlamak (örneğin yavaşlamak gibi) amacıyla kullanılır.

Doğru cevap 'a' seçeneğidir. Gördüğünüz bu işaret, "Kasisli Yol" levhasıdır. Levhanın içindeki sembol, yol yüzeyinde bulunan ve genellikle hız kesmek amacıyla yapılmış olan bir tümseği veya kasisi açıkça temsil eder. Bu levha, sürücüye ileride hızını düşürmesini gerektiren bir yapı olduğunu bildirir.

Bu levhayı gören bir sürücü, ileride bir kasis veya tümsek ile karşılaşacağını anlamalıdır. Aracının kontrolünü kaybetmemek, süspansiyon sistemine zarar vermemek ve özellikle yayaların bulunduğu bölgelerde güvenliği artırmak için hızını mutlaka azaltmalı ve kasise yavaş bir hızla girmeye hazırlanmalıdır. Bu nedenle "Kasisli yola girileceğini" bildiren seçenek doğrudur.

• b) Yolda çalışma olduğunu: Bu seçenek yanlıştır. Yolda çalışma olduğunu bildiren levha, yine üçgen şeklinde bir uyarı levhası olmasına rağmen, içinde elinde kürek olan bir işçi figürü bulunur. Bu işaret, ileride yol yapım, bakım veya onarım çalışması olduğunu belirtir.
• c) Yolun trafiğe kapalı olduğunu: Bu seçenek de yanlıştır. Yolun trafiğe kapalı olduğunu bildiren temel işaret, kırmızı bir daire içinde beyaz yatay bir çizgiden oluşan "Girilmez" levhasıdır. Bu bir yasaklama işaretidir, uyarı işareti değildir.
• d) Motorlu taşıtların giremeyeceğini: Bu seçenek de yanlıştır. Motorlu taşıtların (motosiklet hariç) bir yola giremeyeceğini bildiren levha, kırmızı daire şeklinde bir yasaklama levhasıdır ve içinde bir otomobil sembolü bulunur. Sorudaki işaret ise üçgen şeklinde bir uyarı levhasıdır.

Özetle, soruda gösterilen üçgen içerisindeki tümsek figürü, ileride fiziki bir engel olan kasisin bulunduğu anlamına gelir ve sürücüyü yavaşlaması için uyarır. Diğer seçenekler ise farklı anlamlara gelen ve farklı sembollerle gösterilen başka trafik işaretlerini tanımlamaktadır.

Bu soruda, bir aracı güvenli bir şekilde park ederken uygulanması gereken standart adımlardan hangisinin bir zorunluluk olmadığı sorulmaktadır. Yani, park etme işleminin bir parçası olmayan, aksine özel durumlar için kullanılan bir eylemi bulmamız isteniyor. Soruyu bu şekilde anladıktan sonra seçenekleri tek tek inceleyelim.

Doğru Cevap: c) Acil uyarı ışıklarının yakılmasına

Doğru cevap ‘c’ seçeneğidir çünkü acil uyarı ışıkları, yani dörtlüler, normal bir park etme işlemi sırasında kullanılmaz. Bu ışıkların amacı, trafikteki diğer sürücüleri bir tehlikeye veya acil bir duruma karşı uyarmaktır. Örneğin, aracınız arızalandığında, ani bir fren yapmanız gerektiğinde veya yol üzerinde tehlikeli bir şekilde durmak zorunda kaldığınızda kullanılır. Aracınızı standart bir park yerine güvenli bir şekilde park ettiğinizde dörtlüleri yakmak, hem gereksiz yere akünüzü tüketir hem de diğer sürücüler için yanıltıcı olabilir.

Diğer Seçeneklerin İncelenmesi

Diğer seçeneklerin neden yanlış, yani park ederken neden yapılması gereken zorunlu eylemler olduğunu açıklayalım:

• a) El freninin çekilmesine: Bu, park etmenin en temel ve en önemli güvenlik adımıdır. El freni, aracın tekerleklerini kilitleyerek, özellikle eğimli yollarda aracın kaymasını ve hareket etmesini engeller. Aracınızı terk etmeden önce el frenini çekmek mutlak bir zorunluluktur.
• b) Motorunun durdurulmasına: Park etme işlemi tamamlandığında, aracı terk etmeden önce motor durdurulmalıdır. Bu hem yakıt tasarrufu sağlar, hem çevreyi kirletmeyi önler hem de aracın istem dışı hareket etme riskini ortadan kaldırır. Güvenlik ve verimlilik açısından motoru durdurmak standart bir işlemdir.
• d) Yol eğimli ise uygun vitese takılmasına: Bu da el frenine ek olarak alınan çok önemli bir ikinci güvenlik önlemidir. Eğer araç yokuş yukarı park edildiyse vites birinci viteste (1), yokuş aşağı park edildiyse geri viteste (R) bırakılır. Bu sayede, olası bir el freni arızası veya boşalması durumunda şanzıman, aracın kaymasını engelleyerek ek bir güvence sağlar.

Özetle, el frenini çekmek, motoru durdurmak ve eğimli yollarda aracı doğru vitese takmak, güvenli bir park işleminin vazgeçilmez adımlarıdır. Ancak acil uyarı ışıklarını yakmak, standart bir park prosedürü değil, sadece acil ve tehlikeli durumlar için ayrılmış bir uyarı yöntemidir.

Bu soruda, bir aracın geri manevra yapacağını trafikteki diğer sürücü ve yayalara bildirmek amacıyla yanan lambaların rengi sorulmaktadır. Görselde de bir otomobilin arkasında, geri vitese takıldığında yanan iki lamba gösterilmektedir. Bu lambaların standart ve yasal olarak belirlenmiş bir rengi vardır ve bu renk, trafikteki herkes için ortak bir anlam taşır.

Doğru cevap Beyaz'dır. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, motorlu araçların geri vitese takıldığında otomatik olarak yanan lambalarının rengi beyaz olmak zorundadır. Beyaz rengin seçilmesinin iki temel sebebi vardır: Birincisi, gece veya kötü hava koşullarında sürücünün geri manevra yapacağı alanı aydınlatarak görüşü artırmak; ikincisi ise diğer yol kullanıcılarına aracın standart ileri hareket yönünün aksine, geriye doğru hareket ettiği veya edeceği konusunda net ve ayırt edici bir uyarı vermektir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• Kırmızı: Araçların arkasındaki kırmızı renkli ışıklar genellikle tehlike, yavaşlama veya durma anlamı taşır. Fren lambaları ve arka park (stop) lambaları kırmızıdır. Geri vites lambası da kırmızı olsaydı, sürücülerin fren yapıldığını düşünerek kafa karışıklığı yaşamasına ve kazalara neden olabilirdi.
• Mavi: Mavi renkli tepe lambaları, ambulans, polis, itfaiye gibi geçiş üstünlüğüne sahip görevli ve acil durum araçlarına aittir. Sivil araçlarda mavi ışık kullanılması kesinlikle yasaktır ve trafikte yanlış bir aciliyet algısı yaratır.
• Yeşil: Yeşil renk trafikte genel olarak "geçiş serbest" veya "ilerle" anlamı taşır (trafik lambalarında olduğu gibi). Araçların aydınlatma donanımında standart olarak kullanılan bir renk değildir ve trafikteki diğer işaretlerle karışıklığa yol açacağı için tercih edilmez.

Özetle, trafikteki her ışık renginin evrensel bir anlamı vardır ve bu, güvenli bir iletişim için kritik öneme sahiptir. Bir aracın arkasında yanan beyaz ışıkları gördüğünüzde, o aracın ya geri vitese takmış olduğunu ya da geri geri hareket ettiğini anlamalısınız. Bu nedenle, geri vites lambalarının standart rengi her zaman beyaz'dır.

Bu soruda, trafikte belirli kritik noktalarda hangi eylemin yasaklandığı sorulmaktadır. Sorunun doğru cevabını anlamak için öncelikle trafik kurallarındaki "Durmak" ve "Duraklamak" kavramları arasındaki temel farkı bilmek çok önemlidir. Bu iki kavram sıkça karıştırılsa da, aralarında net bir ayrım bulunur.

Duraklamak Nedir?

Duraklamak, sürücünün kendi isteğiyle, yolcu indirip bindirmek, yük alıp boşaltmak veya kısa bir süre beklemek gibi amaçlarla aracını geçici olarak durdurmasıdır. Buradaki kilit nokta, eylemin sürücünün kendi iradesiyle ve genellikle kısa süreli olmasıdır. Eğer sürücü aracı terk edip uzaklaşırsa veya bekleme süresi 5 dakikayı aşarsa, bu durum "park etme" olarak kabul edilir.

Durmak Nedir?

Durmak ise sürücünün iradesi dışında, trafik zorunlulukları nedeniyle aracın durdurulmasıdır. Kırmızı ışıkta beklemek, "DUR" levhasında durmak, polisin işaretiyle durmak veya sıkışık trafik nedeniyle ilerleyememek gibi durumlar "durmak" eylemine örnektir. Bu durumlar bir mecburiyetten kaynaklanır, sürücünün tercihi değildir.

Doğru Cevap Neden "b) Duraklamak"?

Soruda belirtilen yerler, trafik akışını ve güvenliğini doğrudan etkileyen kritik noktalardır. Bu nedenle bu noktalarda sürücünün keyfi olarak aracını durdurması yasaklanmıştır. Maddeleri tek tek inceleyelim:

• Trafik işaretiyle yasaklanmış olan yerlerde: "Duraklamak Yasaktır" levhasının bulunduğu yerlerde bu eylem yapılamaz. Bu madde doğrudan duraklamayı işaret eder.
• Belirlenmiş yangın musluklarına her iki yönden 5 metre mesafe içinde: Olası bir yangın anında itfaiyenin su kaynağına hızlıca ulaşabilmesi hayati önem taşır. Bu nedenle yangın musluklarını kapatacak şekilde duraklamak yasaktır.
• Yerleşim yeri içinde kavşaklara ve bağlantı yollarına 5 metre mesafe içinde: Kavşaklara ve bağlantı yollarına yakın bir noktada duraklamak, diğer sürücülerin görüş açısını kapatır ve trafik akışını engelleyerek kaza riskini artırır. Bu yüzden yasaklanmıştır.

Görüldüğü gibi, soruda listelenen tüm durumlar, sürücünün kendi isteğiyle aracını geçici olarak durdurmasını, yani duraklamasını engelleyen güvenlik ve düzenleme amaçlı kurallardır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

1. a) Durmak: Bu seçenek yanlıştır çünkü "durmak" bir zorunluluktur. Örneğin, bir kavşakta kırmızı ışık yanıyorsa veya trafik sıkışmışsa, yangın musluğunun yanında olsanız bile durmak zorundasınız. Kanun, zorunlu halleri yasaklayamaz.
2. c) Hızı azaltmak: Bu seçenek tamamen mantık dışıdır. Kavşaklara veya bağlantı yollarına yaklaşırken hız azaltmak, güvenli sürüşün temel bir gerekliliğidir. Yasak olması düşünülemez.
3. d) Vites değiştirmek: Vites değiştirmek, aracın hızına ve yol durumuna göre yapılan normal bir sürücülük eylemidir. Belirtilen yerlerde vites değiştirmeyi yasaklayan bir kural yoktur ve bu, sürüşün doğasına aykırıdır.

Bu soruda, trafikte en riskli manevralardan biri olan sollama (önündeki aracı geçme) sırasında sürücünün yapması kesinlikle yasak olan bir davranış sorulmaktadır. Güvenli bir sürüş için sollama kurallarını bilmek hayati önem taşır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.

Doğru Cevabın Açıklaması (d seçeneği)

d) Önündeki aracı, sağından veya banketten yararlanmak suretiyle geçmesi

Bu seçenek, trafik kurallarının en temel ve en önemli sollama kuralını ihlal ettiği için doğru cevaptır. Karayolları Trafik Kanunu'na göre, önündeki aracı geçme (sollama) manevrası, geçilecek aracın sol şeridi kullanılarak yapılır. Önündeki aracın sağından geçmek, sürücünün kör noktasında kalmanıza ve ani bir sağa dönüş veya şerit değiştirme hareketinde kazaya sebep olmanıza neden olabilir. Bu davranış son derece tehlikeli ve yasaktır.

Ayrıca banket, yolun trafik için ayrılmış kısmının dışında kalan ve acil durumlar (arıza, ambulansa yol verme vb.) için kullanılan bir alandır. Banketler, sürüş için tasarlanmamıştır; zemini bozuk olabilir, üzerinde çakıl veya yabancı cisimler bulunabilir. Banketi sollama yapmak için kullanmak, hem aracın kontrolünü kaybetme riski yaratır hem de yayalara veya duran araçlara çarpma tehlikesi doğurur, bu nedenle kesinlikle yasaktır.

Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması

Diğer seçenekler, sollama manevrasının yasak olan değil, tam aksine yapılması gereken güvenli adımlarını tanımlamaktadır.

• a) Uygun zaman ve mesafede dönüş ışıklarını yakması: Bu, sollama yapmaya başlamadan önce yapılması zorunlu bir davranıştır. Sola geçeceğinizi belirtmek için sol sinyalinizi önceden yakarak trafikteki diğer sürücüleri (özellikle arkanızdakileri) niyetiniz hakkında bilgilendirirsiniz. Bu, bir yasak değil, bir kuraldır.
• b) İşaret vermeden önce iç ve dış aynalardan trafiği kontrol etmesi: Güvenli bir sollamanın ilk adımı budur. Sinyal vermeden ve şerit değiştirmeden önce, sol şeridin ve arkanızdaki trafiğin uygun olup olmadığını aynalardan kontrol etmelisiniz. Bu, olası bir kazayı önlemek için yapılması gereken en önemli güvenlik kontrollerinden biridir.
• c) Geçiş yapacağı araç sürücüsünü korna veya selektör yaparak uyarması: Bu davranış da yasak değildir; aksine, özellikle şehirler arası yollarda veya görüşün kısıtlı olduğu durumlarda önerilen bir güvenlik önlemidir. Önünüzdeki sürücüyü kısa bir korna çalarak veya selektör (kısa süreli far yakıp söndürme) yaparak uyardığınızda, onun ani bir hamle yapmasını engellemiş ve sollama niyetinizi belli etmiş olursunuz.

Özetle; sollama yaparken aynaları kontrol etmek, sinyal vermek ve gerekirse sesli veya ışıklı uyarıda bulunmak güvenli ve doğru davranışlardır. Ancak önündeki aracı sağından veya banketten geçmek, trafik kurallarını ve can güvenliğini hiçe sayan, kesinlikle yasak bir eylemdir.

Bu soruda, sürücülerden "sağa tehlikeli devamlı viraj" anlamına gelen trafik işaretini tanımaları istenmektedir. Bu işaret, ileride peş peşe gelen, ilki sağa dönük olan tehlikeli virajların olduğu konusunda sürücüyü uyarır. Doğru levhayı seçmek için hem virajın yönünü hem de virajların tek mi yoksa devamlı mı olduğunu dikkatle incelemek gerekir.

Doğru Cevap: b) seçeneğidir. Bu seçenekteki işaret, "Sağa Tehlikeli Devamlı Virajlar" levhasıdır. İşaretin üzerindeki kıvrımlı ve "S" harfine benzer ok, birden fazla virajın olduğunu, yani virajların "devamlı" olduğunu gösterir. Okun ilk hareket yönünün sağa doğru olması, viraj serisinin sağa doğru bir virajla başladığını belirtir. Bu nedenle bu işaret, soruda istenen tanıma tam olarak uymaktadır.

Bu levhayı gören bir sürücü, hızını azaltmalı ve direksiyon hakimiyetini artırmalıdır. Çünkü ileride sadece bir tane değil, peş peşe gelen ve görüş mesafesini kısıtlayabilen tehlikeli dönemeçler bulunmaktadır. Özellikle virajlarda karşı yönden gelen araç olabileceği ihtimaline karşı şeridini koruması hayati önem taşır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) seçeneği neden yanlış? Bu levha, "Tehlikeli Sağ Viraj" işaretidir. Sadece tek bir tehlikeli sağ virajı belirtir. Soruda ise "devamlı" yani birden fazla virajdan bahsedildiği için bu seçenek yanlıştır. Şekil olarak kıvrımlı ve devam eden bir yapıda değildir.
• c) seçeneği neden yanlış? Bu levha, "Tehlikeli Sol Viraj" işaretidir. Hem virajın yönü ("sol") yanlıştır hem de sadece tek bir virajı göstermektedir. Soru hem "sağa" hem de "devamlı" viraj istediği için bu seçenek tamamen hatalıdır.
• d) seçeneği neden yanlış? Bu levha, "Sola Tehlikeli Devamlı Virajlar" işaretidir. Şekil olarak devamlı virajları gösterdiği için "devamlı" kısmını karşılasa da, okun ilk hareket yönü sola doğrudur. Soru ise "sağa" tehlikeli devamlı virajı sorduğu için bu seçenek de yanlıştır. Bu seçenek, doğru cevabın en yakın çeldiricisidir ve dikkatli olunması gerekir.

Özetle, viraj levhalarını incelerken okun şekline dikkat etmelisiniz. Eğer ok tek bir bükülme yapıyorsa tek viraj, kıvrımlı ve birden çok bükülme yapıyorsa devamlı viraj anlamına gelir. Okun ilk başladığı yön ise virajın hangi yöne doğru başladığını gösterir.

Bu soruda, bir kaza ya da arıza sonrasında, karayolunda durmak zorunda kalan bir aracın, trafik akışını tehlikeye atmamak için alması gereken en temel güvenlik önlemi sorgulanmaktadır. Temel amaç, yoldaki diğer sürücüleri önceden uyararak hem onların hem de kaza yerindekilerin can güvenliğini sağlamaktır. Bu nedenle kullanılacak malzemenin uzaktan kolayca fark edilebilir ve standart bir anlama sahip olması gerekir.

Doğru cevap b) Üçgen reflektör seçeneğidir. Çünkü üçgen reflektör, uluslararası standartlara göre üretilmiş, özel yansıtıcı yüzeye sahip bir güvenlik ekipmanıdır. Gündüz parlak rengiyle, gece ise üzerine vuran far ışığını güçlü bir şekilde geri yansıtarak sürücüleri yüzlerce metre önceden uyarır. Karayolları Trafik Yönetmeliği gereği her araçta zorunlu olarak bulundurulması gereken bu ekipman, kaza ve arıza anlarında aracın önüne ve arkasına uygun mesafelere (yerleşim yeri içinde 30 metre, dışında 150 metre gibi) konularak en etkili ve doğru uyarıyı sağlar.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) Yangın tüpü: Bu seçenek yanlıştır çünkü yangın tüpünün amacı olası bir yangına müdahale etmektir, uyarı işareti olmak değil. Yansıtıcı bir özelliği yoktur, özellikle gece ve kötü hava koşullarında fark edilmesi neredeyse imkansızdır. Onu uyarı için yola koymak, asıl görevi olan yangın söndürme anında kullanılamamasına neden olarak çok daha büyük bir tehlike yaratır.
• c) Beyaz renkte taş ve d) Teneke veya bidon gibi malzemeler: Bu seçenekler de tamamen yanlıştır ve son derece tehlikelidir. Bu tür derme çatma işaretlerin standart bir anlamı yoktur ve diğer sürücüler tarafından bir tehlike olarak algılanmayabilir. Yansıtıcı özellikleri olmadığından gece fark edilmeleri çok zordur ve kendileri yolda başka bir kaza tehlikesi oluştururlar. Üzerinden geçen bir araç bu cisimleri fırlatarak daha büyük kazalara sebep olabilir.

Sonuç olarak, trafikte can güvenliğini sağlamak için kuralına uygun, standart ve yasal olarak zorunlu olan ekipmanı kullanmak esastır. Bu durumda doğru, güvenli ve yasal olan tek yöntem üçgen reflektör kullanmaktır.

Bu soruda, resimde gösterilen trafik işaretini gören bir sürücünün yapmaması gereken, yani yanlış olan davranışın hangisi olduğu sorulmaktadır. Bu tür sorularda doğru cevabı bulmak için öncelikle trafik işaretinin anlamını bilmek ve bu işaretin sürücüye hangi sorumlulukları yüklediğini anlamak gerekir.

Görseldeki işaret, bir "Yaya Geçidi Yaklaşım" levhasıdır. Bu bir tehlike uyarı işaretidir ve sürücüye ileride yaya geçidi olduğunu, bu nedenle dikkatli olması ve hızını düşürmesi gerektiğini bildirir. Bu levhanın temel amacı, sürücüyü önceden uyararak hem yayaların hem de sürücülerin güvenliğini sağlamaktır. Sürücü bu işareti gördüğünde, her an bir yayanın yola çıkabileceğini düşünerek hazırlıklı olmalıdır.

Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirelim:

• a) Yolu kontrol etmesi: Bu, sürücünün yapması gereken doğru bir davranıştır. Yaya geçidine yaklaşırken, yolun sağını ve solunu kontrol ederek herhangi bir yayanın geçide yaklaşıp yaklaşmadığını gözlemlemek zorundadır.
• c) Aracının hızını azaltması: Bu da yapılması gereken en önemli davranışlardan biridir. Tehlike uyarı işaretleri, sürücülerin hızlarını azaltmaları için vardır. Hızı azaltmak, olası bir tehlike anında durmak için gerekli zamanı ve mesafeyi kazandırır.
• d) Geçiş hakkını yayalara vermesi: Trafik kurallarına göre, yaya geçitlerinde geçiş önceliği her zaman yayalarındır. Sürücü, yaya geçidinde veya geçmek üzere olan bir yaya varsa durarak ona yol vermekle yükümlüdür. Bu da doğru bir davranıştır.

b) Öndeki aracı geçmesi (Sollama yapması): Bu, sürücünün yapması kesinlikle yasak ve yanlış olan bir davranıştır. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken öndeki aracı geçmek (sollama yapmak) yasaktır. Bunun sebebi, sollama yaparken yaya geçidindeki bir yayanın görüş alanınızdan çıkması ve çok tehlikeli bir kazaya sebep olma riskidir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır, çünkü bu davranış yanlıştır.

Bu soruda, size gösterilen trafik işaretinin ne anlama geldiğini bulmanız istenmektedir. Bu tür sorular, trafik levhalarının temel anlamlarını bilip bilmediğinizi ölçmeyi amaçlar. Doğru cevabı bulmak için trafik işaretlerinin genel kurallarını ve bu özel işaretin neyi simgelediğini bilmek gerekir.

Şekildeki levha, kırmızı bir daire içerisinde bir traktör piktogramı (resmi) göstermektedir. Trafik işaret dilinde, kırmızı çerçeveli yuvarlak levhalar genellikle bir yasaklama veya kısıtlama bildirir. Bu levhalara "Tehlike Uyarı İşaretleri" değil, "Tanzim İşaretleri" grubundan "Yasaklama ve Kısıtlama" levhaları denir. İçindeki sembol ise bu yasağın ne veya kim için geçerli olduğunu belirtir.

Bu bilgileri birleştirdiğimizde; kırmızı daire "yasak" anlamına gelirken, içindeki traktör resmi bu yasağın "traktörler" için olduğunu gösterir. Dolayısıyla bu levhanın anlamı, traktörlerin bu yola girmesinin yasak olduğudur. Bu nedenle, b) Traktörün giremeyeceğini seçeneği doğru cevaptır. Bu levha genellikle traktörlerin hızları veya boyutları nedeniyle trafiği tehlikeye atabileceği veya yavaşlatabileceği otoyol, ekspres yol gibi yollarda veya tarım araçlarına uygun olmayan şehir içi yollarda kullanılır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Traktörün geçebileceğini: Bu seçenek, yasağın tam tersini ifade eder. Bir geçiş iznini veya serbestliği belirten levhalar genellikle yasaklama bildiren kırmızı çerçeveli olmaz.
• c) Traktörlerin park edebileceğini: Park etme ile ilgili levhalar genellikle mavi zeminli, kare veya dikdörtgen şeklinde olup üzerinde "P" harfi bulunur. Bu levhanın şekli ve rengi park izni ile ilgili değildir.
• d) Sadece traktörün girebileceğini: Bir yolun sadece belirli bir araç türüne ayrıldığını belirten levhalar "Mecburiyet" levhalarıdır ve genellikle mavi zeminli yuvarlak levhalardır. Kırmızı çerçeve bir yasak bildirdiği için bu seçenek de yanlıştır.

Bu soruda, gece yolculuğu sırasında karşıdan gelen bir araçla karşılaşıldığında, trafik güvenliğini sağlamak ve diğer sürücüyü tehlikeye atmamak için hangi farların kullanılması gerektiği sorulmaktadır. Temel amaç, karşıdaki sürücünün görüşünü olumsuz etkileyen ve "göz kamaşması" olarak bilinen durumu önlemektir. Bu durum, sürücünün anlık olarak kör olmasına ve direksiyon hakimiyetini kaybetmesine neden olabileceği için son derece tehlikelidir.

Doğru cevap d) Yakını gösteren ışıklar seçeneğidir. Yakını gösteren ışıklar, halk arasında "kısa farlar" olarak da bilinir. Bu farlar, ışığı aşağı ve ileri doğru, yaklaşık 25 metrelik bir mesafeyi aydınlatacak şekilde yansıtmak üzere tasarlanmıştır. Işığın açısının aşağıya dönük olması, karşı yönden gelen sürücülerin gözüne doğrudan gelmesini engeller ve böylece göz kamaşmasının önüne geçilmiş olur. Bu nedenle, geceleyin karşı yönden bir araç geldiğinde, bir aracı takip ederken veya aydınlatması yeterli olan şehir içi yollarda kısa farların kullanılması zorunludur.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• c) Uzağı gösteren ışıklar: Bu ışıklar "uzun farlar" olarak bilinir ve yolu yaklaşık 100 metreye kadar aydınlatır. Işığı karşıya doğrudan gönderdikleri için karşıdan gelen sürücünün gözünü şiddetli bir şekilde kamaştırır ve geçici körlüğe neden olur. Uzun farlar, sadece aydınlatmanın yetersiz olduğu, virajlı ve önünüzde veya karşı şeritte başka bir aracın bulunmadığı yollarda kullanılmalıdır. Karşıdan bir araç geldiği anda derhal kısa farlara geçmek gerekir.
• a) Park ışıklarının: Park ışıkları, aracın boyutlarını ve konumunu belli etmek için kullanılan, çok düşük aydınlatma gücüne sahip ışıklardır. Bu ışıklar, yolu aydınlatma amacı taşımaz ve hareket halindeyken kullanılması kesinlikle yetersiz ve tehlikelidir. Sadece araç park halindeyken veya kısa süreli duraklamalarda görünürlüğü artırmak için kullanılırlar.
• b) Acil uyarı ışıklarının: Dörtlü flaşörler olarak da bilinen bu ışıklar, bir arıza, kaza veya acil bir durum olduğunu diğer sürücülere bildirmek amacıyla kullanılır. Normal sürüş esnasında aydınlatma amacıyla kullanılamazlar. Bu ışıkların gereksiz yere kullanılması, trafikteki diğer sürücüler için kafa karıştırıcı olabilir ve gerçek bir acil durumu gizleyebilir.

Özetle, gece sürüş güvenliğinin en temel kurallarından biri, diğer sürücülere saygı göstermek ve onların görüşünü engellememektir. Karşı yönden bir araçla karşılaştığınızda, yakını gösteren ışıkları (kısa farlar) yakarak hem kendi yolunuzu güvenli bir mesafede aydınlatmış hem de karşıdaki sürücünün gözlerinin kamaşmasını önlemiş olursunuz. Bu kural, hem yasal bir zorunluluk hem de hayati bir güvenlik önlemidir.

Bu soruda, sürücülerin yüksek hızlı bir yol olan otoyola güvenli bir şekilde nasıl dahil olmaları gerektiği ve bu işlem için hangi özel şeridi kullanmalarının zorunlu olduğu test edilmektedir. Otoyollardaki trafik akışı şehir içi yollara göre çok daha hızlı olduğu için, bu yollara katılırken özel kurallara uymak hayati önem taşır. Sorunun amacı, bu özel katılım şeridinin adını ve işlevini bilip bilmediğinizi ölçmektir.

Doğru Cevap: b) Hızlanma şeridi

Otoyola girerken kullanılması zorunlu olan şerit hızlanma şerididir. Bu şerit, otoyolun sağında yer alan ve katılım yollarını otoyola bağlayan ek bir şerittir. Temel amacı, sürücünün aracının hızını, otoyolda seyreden araçların hız seviyesine güvenli bir şekilde çıkarmasını sağlamaktır. Sürücü bu şeritte hızlanır, aynalarını kontrol eder, sinyalini verir ve trafik müsait olduğunda güvenli bir şekilde otoyolun en sağ şeridine geçiş yapar. Bu işlem, otoyoldaki trafiğin akışını bozmadan ve tehlike yaratmadan katılımı mümkün kılar.

Diğer Seçeneklerin Açıklaması:

• a) Orta şerit: Orta şerit, üç veya daha fazla şeritli yollarda genellikle sollama yapmak veya daha akıcı bir şekilde seyretmek için kullanılan bir şerittir. Otoyola giriş yapmak için tasarlanmamıştır. Otoyola girmek için önce hızlanma şeridini kullanarak otoyola dahil olmalı, ardından trafik durumuna göre diğer şeritlere geçiş yapmalısınız. Doğrudan orta şeride girmek son derece tehlikeli ve yasaktır.

• c) Tırmanma şeridi: Tırmanma şeridi, dik yokuşlarda ve rampalarda bulunan ek bir şerittir. Bu şeridin amacı, kamyon, otobüs gibi ağır ve yavaş giden araçların yokuş yukarı çıkarken hız kaybetmeleri durumunda diğer hızlı araçları engellememesini sağlamaktır. Yavaş araçlar bu şeridi kullanarak tırmanırken, diğer araçlar normal şeritlerden yollarına devam eder. Bu şeridin otoyola giriş ile bir bağlantısı yoktur.

• d) Yavaşlama şeridi: Yavaşlama şeridi, hızlanma şeridinin tam tersi bir işlevi görür; otoyoldan çıkmak için kullanılır. Sürücüler otoyoldan çıkış yapmadan önce bu şeride girer ve otoyolun hızlı akışını bozmadan güvenli bir şekilde yavaşlarlar. Soru otoyola "girerken" hangi şeridin kullanılacağını sorduğu için bu seçenek de yanlıştır. Hızlanma şeridi giriş için, yavaşlama şeridi ise çıkış içindir.

Bu soruda, resimdeki trafik tanzim işaretine ve yol çizgilerine bakarak hangi aracın geçme (sollama) yasağını ihlal ettiğini bulmamız istenmektedir. Doğru cevaba ulaşmak için hem trafik levhasının anlamını hem de yol üzerindeki çizgilerin ne anlama geldiğini bilmemiz gerekir. Şimdi adım adım inceleyelim.

Öncelikle resimde gördüğümüz trafik işaretini analiz edelim. Kırmızı daire içerisindeki bu levha, bir "Tanzim İşareti"dir ve sürücüleri uymaları gereken bir kural hakkında bilgilendirir. Levhada, sol tarafta kırmızı bir otomobil ve sağ tarafta siyah bir otomobil bulunmaktadır. Bu işaretin resmi adı "Öndeki Taşıtı Geçmek Yasaktır" (Trafik İşaret Kodu: TT-25). Bu levhanın bulunduğu yollarda, motorlu araçların önlerindeki aracı geçmesi, yani sollama yapması kesinlikle yasaktır.

İkinci olarak, yoldaki çizgilere dikkat etmeliyiz. İki şeridi birbirinden ayıran çizgi, kesiksiz yani "Devamlı Yol Çizgisi" şeklindedir. Devamlı yol çizgisi, görüşün yetersiz olduğu tepe üstü, viraj gibi yerlere çizilir ve bu çizgi boyunca şerit değiştirilemeyeceğini ve öndeki aracın geçilemeyeceğini belirtir. Görüldüğü gibi, hem trafik levhası hem de yol çizgisi aynı kuralı, yani geçme yasağını bize bildirmektedir.

Şimdi araçların durumlarını tek tek değerlendirelim:

• 1 ve 2 numaralı araçlar: Bu araçlar kendi şeritlerinde, kurallara uygun bir şekilde seyretmektedirler. Herhangi bir geçme girişiminde bulunmadıkları için yasağa uymuşlardır.
• 4 numaralı araç: Bu kamyon da kendi şeridinde kurallara uygun şekilde ilerlemektedir. Sollama yapan değil, sollanan araç konumundadır. Bu nedenle bir kural ihlali yapmamaktadır.
• 3 numaralı araç: Bu otomobil, 4 numaralı kamyonu geçmek için devamlı yol çizgisini ihlal ederek karşı şeride geçmiştir. Bu hareketiyle hem "Öndeki Taşıtı Geçmek Yasaktır" levhasına hem de "Devamlı Yol Çizgisi" kuralına uymamıştır. Dolayısıyla geçme yasağını ihlal eden araç 3 numaralı araçtır.

Sonuç olarak, geçme yasağına uymayan tek araç 3 numaralı otomobildir. Diğer seçenekleri incelediğimizde:

1. b) 1 ve 2: Yanlıştır, çünkü bu araçlar kurallara uymaktadır.
2. c) 2 ve 3: Yanlıştır, çünkü 2 numaralı araç kurallara uymaktadır.
3. d) 2, 3 ve 4: Yanlıştır, çünkü 2 ve 4 numaralı araçlar kurallara uymaktadır.

Bu nedenle, sorunun doğru cevabı a) Yalnız 3 seçeneğidir. Sadece 3 numaralı araç, hem trafik levhasının hem de yol çizgisinin belirttiği geçme yasağını açıkça ihlal etmiştir.

Bu soruda, trafikte kazalara neden olan iki farklı hatalı davranış verilmiş ve bu davranışların kaza faktörleri sınıflandırmasında hangi kategoriye girdiği sorulmuştur. Soruyu doğru cevaplamak için, verilen eylemleri kimin gerçekleştirdiğini ve sorumluluğun kimde olduğunu analiz etmemiz gerekir. Bu analiz, bizi doğru şıkka ulaştıracaktır.

Doğru cevap d) Sürücü kusurları seçeneğidir. Çünkü soruda listelenen her iki madde de doğrudan aracı yöneten kişinin, yani sürücünün karar ve eylemlerine bağlıdır. Trafikte güvenli bir şekilde yön değiştirmek, sinyal vermek, şerit değiştirmek ve öndeki araçla aradaki takip mesafesini doğru ayarlamak gibi kritik görevler tamamen sürücünün sorumluluğundadır. Bu eylemlerdeki bir yanlışlık veya ihmal, sürücünün dikkatsizliği, tecrübesizliği veya kural ihlalinden kaynaklanır ve bu nedenle "sürücü kusuru" olarak değerlendirilir.

• Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapmak: Bu, sürücünün aynalarını kontrol etmeden, sinyal vermeden veya tehlikeli bir şekilde şerit değiştirmesi ya da dönmesidir. Bu eylemin sorumlusu sürücüdür.
• Önde giden bir aracı güvenli ve yeterli mesafeden izlememek: "Takip mesafesi" kuralını ihlal etmek anlamına gelir. Bu mesafe, sürücünün dikkatine ve öngörüsüne bağlıdır. Bu kurala uymamak da sürücünün hatasıdır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

1. a) Araç kusurları: Bu seçenek, kazanın nedeninin sürücü değil, aracın kendisindeki bir teknik arıza olduğunu belirtir. Örneğin, frenlerin tutmaması, lastiğin patlaması veya farların aniden sönmesi gibi durumlar araç kusurudur. Soruda verilen maddeler ise teknik bir arızayı değil, bir insan hatasını tanımlamaktadır.
2. b) Yaya kusurları: Bu seçenek, kazaya bir yayanın hatalı davranışının sebep olduğunu ifade eder. Yayaların yola aniden çıkması, kırmızı ışıkta geçmesi veya taşıt yolunda yürümesi gibi durumlar yaya kusurlarıdır. Sorudaki eylemler bir araç sürücüsü tarafından yapıldığı için bu seçenek de yanlıştır.
3. c) Yolcu kusurları: Bu seçenek, kazaya araç içindeki bir yolcunun neden olduğunu belirtir. Yolcunun aniden kapıyı açması, sürücünün dikkatini dağıtacak hareketler yapması gibi durumlar yolcu kusuru sayılabilir. Ancak şerit değiştirmek ve takip mesafesini korumak, yolcunun değil, tamamen sürücünün görevidir.

Özetle, soruda belirtilen "yanlış manevra yapmak" ve "takip mesafesine uymamak" gibi eylemler, aracın kontrolünü elinde bulunduran sürücünün doğrudan sorumluluğunda olan davranışlardır. Bu nedenle, bu tür hatalar trafik kazası faktörleri içinde sürücü kusurları başlığı altında değerlendirilir.

Bu soruda, görseldeki trafik durumuna göre orta şeritte bulunan 3 numaralı aracın sol şeride geçmek için hangi koşulu beklemesi gerektiği sorulmaktadır. Güvenli sürüş kuralları çerçevesinde şerit değiştirme manevrasının nasıl yapılması gerektiğini bilmek, bu sorunun temelini oluşturur.

Doğru cevap a) 5 numaralı aracın geçmesini seçeneğidir. Şimdi bunun neden doğru olduğunu ve diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu detaylıca inceleyelim.

Doğru Cevabın Açıklaması

Trafikte şerit değiştirmenin en temel kuralı, geçiş yapılacak şeridin güvenli olduğundan emin olmaktır. Sürücü, şerit değiştirmeden önce aynalarını kontrol ederek geçmek istediği şeritteki araçların konumunu ve hızını değerlendirmelidir. Görselde, 3 numaralı araç sürücüsü sol şeride geçmek istemektedir ve sol aynasına baktığında, arkasından hızla yaklaşan 5 numaralı aracı görecektir.

Eğer 3 numaralı sürücü, 5 numaralı araç geçmeden aniden şeride girerse, 5 numaralı aracın sürücüsünü ani fren yapmaya veya tehlikeli bir manevraya zorlayabilir. Bu durum, "trafiği tehlikeye düşürmek" olarak kabul edilir ve ciddi kazalara yol açabilir. Bu nedenle, 3 numaralı sürücünün güvenli bir şekilde şerit değiştirebilmesi için, sol şeritteki en yakın tehlike olan 5 numaralı aracın kendisini geçmesini beklemesi zorunludur.

Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması

• b) 4 numaralı aracın yavaşlamasını: 4 numaralı araç, 3 numaralı aracın geçmek istediği şeritte ancak çok ileridedir. 3 numaralı aracın şerit değiştirme manevrası üzerinde anlık bir etkisi veya tehlikesi yoktur. Dolayısıyla, 4 numaralı aracın hızı veya yavaşlaması, 3 numaralı aracın o anki kararı için bir ölçüt değildir.
• c) 1 numaralı aracın sağa geçmesini: 1 numaralı araç, en sağ şeritte bulunmaktadır ve 3 numaralı aracın ilerisindedir. 3 numaralı aracın sola, yani tamamen farklı bir şeride geçişiyle hiçbir ilgisi yoktur. Bu seçenek, soruda dikkat dağıtmak amacıyla verilmiştir.
• d) 2 numaralı aracın şerit değiştirmesini: 2 numaralı araç, 3 numaralı aracın arkasında ve aynı şerittedir. 3 numaralı sürücünün şerit değiştirirken arkasındaki 2 numaralı araca dikkat etmesi ve sinyal vermesi gerekir, ancak şerit değiştirme kararını etkileyen asıl faktör, girilecek olan şeridin güvenliğidir. 2 numaralı aracın bir eylem yapmasını beklemesine gerek yoktur.

Özetle; şerit değiştirirken öncelik her zaman geçiş yapılacak şeridin güvenliğidir. Sürücü, kendi manevrasıyla diğer sürücüleri tehlikeye atmamalıdır. Bu soruda en bariz ve yakın tehlike 5 numaralı araç olduğu için, onun geçmesini beklemek en doğru ve güvenli davranıştır.

Bu soruda, çok şeritli karayollarında şerit kullanımıyla ilgili temel ve önemli bir trafik kuralı sorgulanmaktadır. Sorunun amacı, sürücü adayının hangi şeridin sadece belirli bir amaç için kullanıldığını ve sürekli olarak işgal edilmemesi gerektiğini bilip bilmediğini ölçmektir. Trafik akışının güvenli ve düzenli bir şekilde devam etmesi için bu kurala uymak kritik öneme sahiptir.

Doğru cevap b) En soldaki şerittir. Çünkü Karayolları Trafik Kanunu'na göre, gidişe ayrılmış çok şeritli yollarda en sol şerit, temel olarak sollama (geçiş) yapmak için kullanılır. Sürücüler, önlerindeki aracı geçmek için bu şeride geçer, geçişlerini güvenli bir şekilde tamamladıktan sonra tekrar sağdaki uygun bir şeride dönmek zorundadırlar. Bu kural, trafiğin akıcılığını sağlamak ve arkadan gelen daha hızlı araçların yolunu tıkamamak için çok önemlidir.

En sol şeridi sürekli olarak işgal etmek, "sol şeridi ihlali" olarak adlandırılır ve bir trafik kuralı ihlalidir. Bu davranış, trafiği yavaşlatır, diğer sürücülerin tehlikeli manevralar yapmasına (örneğin sağdan geçmeye çalışmasına) neden olabilir ve trafik sıkışıklığına yol açar. Unutulmamalıdır ki, sadece geçiş üstünlüğüne sahip araçlar (ambulans, itfaiye, polis vb.) görev halindeyken bu şeridi sürekli olarak kullanabilirler.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• c) En sağdaki şerit: Bu şerit, normal seyir hızında giden araçlar ve ağır vasıtalar (kamyon, otobüs vb.) için ana kullanım şerididir. Devamlı olarak bu şeritte seyretmek en doğru ve güvenli davranıştır. Özellikle daha yavaş gidiyorsanız bu şeridi kullanmalısınız.
• a) Ortadaki şerit: Üç veya daha fazla şeritli yollarda bulunan bu şerit de sürekli seyir için kullanılır. Genellikle en sağ şeritteki araçlardan daha hızlı, ancak sollama yapan araçlardan daha yavaş olan sürücüler tarafından tercih edilir. Sürekli işgal edilmesinde bir sakınca yoktur.
• d) Orta ile sağındaki şerit: Bu seçenek, zaten sürekli kullanıma uygun olan iki şeridi birleştirdiği için hatalıdır. Hem orta hem de sağ şeritler, normal trafik akışı için tasarlanmıştır ve sürekli olarak işgal edilebilirler.

Özetle, çok şeritli yollarda temel kural şudur: "Sağdan git, solla ve tekrar sağına geç." En sol şerit bir seyahat şeridi değil, bir geçiş koridorudur. Bu kurala uymak, hem kendi güvenliğiniz hem de trafikteki diğer sürücülerin güvenliği ve rahatlığı için hayati önem taşır.

Bu soruda, bir sürücünün ölümcül bir trafik kazasına karıştığında yapması gereken en öncelikli ve doğru davranışın ne olduğu sorulmaktadır. Buradaki kilit nokta, kazanın "ölümcül" olmasıdır; yani kazada can kaybı veya ağır yaralanma durumu söz konusudur. Bu durum, sadece maddi hasarlı kazalardan çok daha farklı yasal ve insani sorumluluklar getirir.

Doğru Cevap: b) İlk yardım önlemlerini almaları

Ölümcül bir kazada en temel öncelik insan hayatıdır. Kazada hayatını kaybetmiş bir veya daha fazla kişi olsa bile, olay yerinde hayati tehlikesi olan başka yaralılar da olabilir. Sürücülerin, profesyonel sağlık ekipleri gelene kadar, kendi bilgi ve becerileri dahilinde yaralılara temel ilk yardım müdahalelerinde bulunarak hayatta kalma şanslarını artırmaları hem yasal bir zorunluluk hem de vicdani bir görevdir. Bu nedenle, olay yerinin güvenliği sağlandıktan sonra yapılması gereken ilk iş, yaralıların durumunu kontrol etmek ve gerekli ilk yardımı yapmaktır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Yolu trafiğe açmaları ve c) Araçların yerlerini değiştirmeleri: Bu iki seçenek de temelde aynı sebepten yanlıştır. Ölüm veya yaralanma ile sonuçlanan kazalar, adli bir soruşturma gerektirir. Kaza mahalli, savcılık ve polis tarafından incelenecek bir "olay yeri" niteliğindedir. Araçların yerini değiştirmek veya yolu trafiğe açmak, delillerin kaybolmasına veya bozulmasına neden olacağı için kesinlikle yasaktır ve suç teşkil eder.


• d) Kaza tespit tutanağı düzenlemeleri: Kaza Tespit Tutanağı, tarafların kendi aralarında anlaştığı ve sadece maddi hasarın meydana geldiği kazalar için kullanılır. İçinde yaralanma veya ölüm olan hiçbir kazada bu tutanak düzenlenmez. Bu tür durumlarda derhal 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayarak trafik polisine ve sağlık ekiplerine haber vermek zorunludur; resmi işlemleri yetkililer yürütür.

Özetle, ölümcül bir kazaya karışan sürücünün sorumluluk sıralaması nettir. Önce olay yerinin güvenliğini sağlamalı (yeni kazaları önlemek için), hemen 112'yi aramalı ve ardından yaralılara ilk yardım uygulamalıdır. Kaza yeri, yetkililer gelene kadar kesinlikle değiştirilmemelidir çünkü bu, adli soruşturmanın en önemli parçasıdır.

Bu soruda, Karayolları Trafik Kanunu'na göre hangi durumda bir sürücünün o an itibarıyla aracı sürmeye devam etmesinin engelleneceği, yani "araç kullanmaktan men edileceği" sorulmaktadır. Buradaki kilit nokta, cezanın doğrudan sürücünün şahsına yönelik olması ve sürüş yeteneğini veya durumunu hedef almasıdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.

Doğru Cevap: c) Uyuşturucu madde alarak araç kullanıyorsa

Doğru cevabın 'c' şıkkı olmasının sebebi, uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisindeyken araç kullanmanın, sürücünün algı, muhakeme ve reaksiyon yeteneklerini doğrudan ve tehlikeli bir şekilde ortadan kaldırmasıdır. Bu durum, sadece bir kural ihlali değil, aynı zamanda hem sürücünün kendi canı hem de trafikteki diğer herkesin canı için doğrudan bir tehdit oluşturur. Bu nedenle, trafik güvenliğini sağlamakla görevli olan kolluk kuvvetleri, bu durumdaki bir sürücüyü derhal araç kullanmaktan men eder, yani o an itibarıyla direksiyon başından alarak aracı sürmesini engeller. Bu, kamu güvenliği için alınan en acil ve en kesin önlemdir.

Diğer Seçeneklerin İncelenmesi

• a) Taşıma sınırının üstünde yolcu alınmışsa: Bu durum bir kural ihlalidir ve para cezası uygulanır. Sürücüden, fazla yolcuları en yakın güvenli noktada indirmesi istenir. Fazla yolcular indirildikten sonra, sürücü yasal sınırlara uyduğu için aracını kullanmaya devam edebilir. Sürücünün şahsı araç kullanmaktan men edilmez, sadece aracın durumu yasaya uygun hale getirilir.
• b) Taşıma sınırının üstünde yük yüklenmişse: Tıpkı fazla yolcu durumunda olduğu gibi, bu da bir ihlaldir ve para cezası gerektirir. Sürücüden, fazla yükü boşaltarak yasal sınırlara inmesi talep edilir. Yük, yasal sınırlara çekildikten sonra sürücü yoluna devam edebilir. Burada da men edilen sürücünün kendisi değil, aracın o anki usulsüz durumudur.
• d) Araca zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırılmamışsa: Bu durum, sürücünün şahsıyla değil, aracın tescili ve yasal yükümlülükleri ile ilgilidir. Sigortası olmayan bir araç tespit edildiğinde, sürücüye para cezası yazılır ve araç trafikten men edilir. Bu çok önemli bir ayrımdır; sürücü değil, aracın kendisi trafikten çekilir ve bir otoparka götürülür. Sürücü, yasal olarak ehliyeti olduğu sürece sigortası olan başka bir aracı kullanabilir. Dolayısıyla, men edilen sürücü değil, araçtır.

Özetle, seçenekler arasında sürücünün bilincini, yeteneklerini ve araç kullanma ehliyetini doğrudan etkileyen tek durum uyuşturucu madde kullanımıdır. Diğer seçenekler aracın durumuyla (yük, yolcu, sigorta) ilgili olup, bu durumlar düzeltildiğinde veya araç trafikten çekildiğinde sürücünün sürüşüne başka bir araçla devam etmesine engel bir durum yoktur. Ancak uyuşturucu madde etkisindeki bir sürücü, hiçbir aracı kullanamaz ve bu nedenle doğrudan "araç kullanmaktan men edilir".

Bu soruda, taşıt yolu üzerine çizilmiş olan ve bir düz ok ile bir sağa dönen okun birleşiminden oluşan yatay işaretlemenin anlamı sorulmaktadır. Bu tür işaretler, sürücülere yaklaşmakta oldukları kavşak veya yol ayrımında hangi manevraları yapabileceklerini önceden bildirerek trafiği düzenlemeyi amaçlar.

Doğru Cevap: d) Şeridin sadece ileri seyir veya sağa dönüş için olduğunu

Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, yol üzerindeki işaretin anlamını birebir yansıtmasıdır. Görselde yer alan yatay işaretleme, bir "Yön Oku" olarak adlandırılır. Bu oklar, sürücülerin bulundukları şeritten ilerideki kavşakta hangi yönlere gidebileceklerini gösterir. İşarette hem düz gidişi (ileri seyir) simgeleyen bir ok hem de sağa dönüşü simgeleyen bir ok bir arada bulunmaktadır. Bu durum, bu şeridi kullanan bir sürücünün kavşaktan ya dümdüz devam etmesi ya da sağa dönmesi gerektiğini, başka bir manevra (örneğin sola dönüş) yapmasının yasak olduğunu açıkça belirtir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) Şeridin sağdan daralacağını: Bu seçenek yanlıştır. Yolun sağdan daralacağını bildiren işaretler, genellikle üçgen bir uyarı levhası şeklinde olur veya yol çizgileri birbirine yaklaşarak daralmayı gösterir. Görseldeki okların şerit genişliği ile bir ilgisi yoktur, sadece gidilebilecek yönleri bildirir.
• b) Kontrolsüz kavşağa yaklaşıldığını: Bu seçenek de yanlıştır. Kontrolsüz bir kavşağa yaklaşıldığını bildiren uyarı levhası, içinde "X" işareti bulunan üçgen bir levhadır. Yoldaki bu oklar ise bir kavşağın kontrolsüz olduğunu değil, tam aksine o kavşakta trafiğin belirli kurallara göre nasıl yönlendirildiğini belirtir.
• c) Sağ tarafta bisiklet yolu bulunduğunu: Bu seçenek yanlıştır. Bir bisiklet yolunu belirten işaretleme, üzerinde bisiklet sembolü (piktogramı) bulunan mavi zeminli bir levha veya yol üzerine çizilmiş bir bisiklet figürüdür. Sorudaki oklar, genel motorlu taşıt trafiği için yönlendirme yapar.

Özetle, yol üzerine çizilmiş bu oklar, sürücülerin kavşağa gelmeden önce gidecekleri yöne uygun şeride girmelerini sağlamak için kullanılır. Bu işaret, içinde bulunduğunuz şeridin size "sadece ileri gitme veya sağa dönme" izni verdiğini net bir şekilde ifade eder. Bu kurala uymak, hem trafik akışının düzenli olmasını sağlar hem de ani ve tehlikeli şerit değişikliklerinin önüne geçer.

Bu soruda, bölünmüş bir yolda seyrederken arkanızdaki bir aracın sizi sollamak için sinyal verdiğinde, yani "geçilen araç" konumundayken sizin ne yapmanız gerektiği test edilmektedir. Bu durum, trafikteki en temel güvenlik ve nezaket kurallarından birini içerir. Geçilen sürücünün temel sorumluluğu, geçiş manevrasını yapan diğer sürücüye yardımcı olmak ve tehlikeli bir durum yaratmamaktır.

Doğru cevap olan d) Bulunduğu şeridi izlemek ve hızını artırmamak seçeneğidir. Çünkü sizi geçmek isteyen sürücü, kendi geçiş planını sizin o anki hızınıza ve konumunuza göre yapar. Sizin bu esnada yapacağınız en güvenli ve doğru hareket, şeridinizi korumak ve hızınızı sabit tutmaktır. Hızınızı artırmamanız, geçişin daha kısa sürede ve güvenli bir şekilde tamamlanmasını sağlar; şeridinizi korumanız ise arkadaki sürücü için bir belirsizlik yaratmaz.

Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) Sağ şeride geçmek: Bu bir zorunluluk değildir ve hatta tehlikeli olabilir. Eğer sağ şerit de doluysa veya siz aniden sağa manevra yaparsanız, sizi geçmekte olan sürücünün dikkatini dağıtabilir ve onu da ani bir karar vermeye zorlayabilirsiniz. Kural, pozisyonunuzu koruyarak öngörülebilir olmaktır.
• b) Sığınma cebine girmek: Sığınma cepleri, yalnızca arıza, kaza gibi acil ve zorunlu durumlar için tasarlanmıştır. Normal bir geçiş manevrası için sığınma cebine girmek, hem gereksizdir hem de trafik kurallarının ihlalidir. Bu cepleri amacı dışında kullanmak, acil durumu olan başka bir sürücüyü tehlikeye atabilir.
• c) Önündeki aracı geçme: Bu, yapılabilecek en tehlikeli hareketlerden biridir. Arkanızdaki araç sizi geçmek için hamle yapmışken sizin de önünüzdeki aracı geçmeye kalkışmanız, bir yarış ortamı yaratır ve trafiği kaosa sürükler. Bu davranış, geçişi yapan aracı engeller ve çok ciddi kaza riskleri doğurur.

Özetle, trafikte geçilen sürücü olarak göreviniz, geçişi kolaylaştırmaktır. Bunun en doğru ve güvenli yolu, mevcut şeridinizi ve hızınızı koruyarak diğer sürücünün manevrasını güvenle tamamlamasına izin vermektir. Bu hem yasal bir zorunluluk hem de trafikteki saygının bir gereğidir.

Bu soruda, bir trafik kazası meydana geldiğinde, araç içindeki sürücü ve yolcuları ölüm veya ciddi yaralanmalardan korumak amacıyla tasarlanmış donanımın hangisi olduğu sorulmaktadır. Sorunun anahtar noktası, "kaza anında" koruma sağlayan bir güvenlik özelliğini belirlemektir. Bu tür sistemlere pasif güvenlik sistemleri denir, çünkü kazayı önlemek yerine kaza anında devreye girerek hasarı en aza indirmeye çalışırlar.

Doğru cevap b) Hava yastığı seçeneğidir. Hava yastığı (Airbag), çarpışmanın şiddetini algılayan sensörler sayesinde milisaniyeler içinde şişerek açılan bir güvenlik donanımıdır. Temel amacı, kaza sırasında sürücünün ve yolcuların baş ve göğüs gibi hayati bölgelerinin direksiyon, ön panel veya kapı gibi sert yüzeylere çarpmasını engellemektir. Bu sayede, çarpmanın oluşturduğu şiddetli sarsıntının etkisini yumuşatır ve hayati tehlike oluşturan yaralanma riskini önemli ölçüde azaltır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Alarm: Alarm sistemi, aracın çalınmasını veya izinsiz müdahaleleri önlemek için tasarlanmış bir güvenlik sistemidir. Yüksek ses çıkararak çevredekileri uyarmak ve hırsızı caydırmak dışında bir işlevi yoktur. Kaza anında yaralanmaları önleme gibi bir özelliği bulunmaz.
• c) Merkezi kilit: Merkezi kilit, aracın tüm kapılarının tek bir düğme veya kumanda ile aynı anda kilitlenip açılmasını sağlayan bir konfor ve güvenlik donanımıdır. Hırsızlığa karşı koruma sağlasa da, çarpışma anında yolcuları fiziksel olarak koruyan bir mekanizma değildir. Dolayısıyla yaralanma riskini azaltmaz.
• d) Hız sabitleyici (Cruise Control): Hız sabitleyici, sürücünün gaz pedalına basmasına gerek kalmadan aracın belirli bir hızda sabit olarak gitmesini sağlayan bir konfor sistemidir. Özellikle uzun yolculuklarda sürüş rahatlığı sunar. Ancak bir kaza anında devreye giren ve yolcuları koruyan bir güvenlik özelliği taşımaz.

Bu soruda, içten yanmalı motorların temel çalışma prensiplerinden biri olan ateşleme sistemi ile bu sisteme uygun yakıt türü arasındaki ilişki sorgulanmaktadır. Sorunun kilit noktası "buji ile ateşleme" ifadesidir. Bu ifadenin hangi motor tipine ve dolayısıyla hangi yakıta ait olduğunu bilmek, doğru cevabı bulmamızı sağlayacaktır.

Doğru Cevap: a) Benzin

Benzinli motorlar, "buji ile ateşlemeli motorlar" olarak da bilinir. Bu motorlarda, silindir içerisine püskürtülen benzin ve hava karışımı, piston tarafından sıkıştırılır. Sıkıştırmanın son anında, buji adı verilen parça bir elektrik kıvılcımı çakar ve bu kıvılcım, yakıt-hava karışımını ateşleyerek yanmayı başlatır. Bu yanma sonucu oluşan basınç, pistonu iterek motorun çalışmasını sağlar. Kısacası, buji olmadan benzinli bir motor çalışamaz; bu yüzden benzin, buji ile ateşlemeli motorların yakıtıdır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• b) Motorin: Motorin, dizel motorların yakıtıdır. Dizel motorlar, buji ile değil, "sıkıştırma ile ateşleme" prensibiyle çalışır. Bu motorlarda hava, silindir içinde çok yüksek bir basınca kadar sıkıştırılır ve bu sırada aşırı derecede ısınır. Isınan havanın üzerine motorin püskürtüldüğünde, yakıt bujiye ihtiyaç duymadan, yüksek sıcaklık sayesinde kendiliğinden alev alır. Bu nedenle motorin, bujili motorlarda kullanılmaz.

• c) Antifriz: Antifriz bir yakıt değildir. Motorun soğutma sisteminde kullanılan özel bir sıvıdır. Görevi, soğutma suyunun kışın donmasını ve yazın kaynamasını önleyerek motorun ideal çalışma sıcaklığında kalmasını sağlamaktır. Yakıt sistemiyle hiçbir ilgisi yoktur ve kesinlikle yakıt olarak kullanılmamalıdır.

• d) Gaz yağı: Gaz yağı da bir yakıt türüdür ancak genellikle aydınlatma (gaz lambaları) ve ısınma (sobalar) amaçlı kullanılır. Modern otomobillerin benzinli motorlarında kullanılmak üzere tasarlanmamıştır. Yanma özellikleri ve oktan değeri benzinden farklı olduğu için bujili bir araba motorunda kullanılması motora ciddi zararlar verebilir.

Özetle, ehliyet sınavı için unutmamanız gereken en temel bilgi şudur: Buji kelimesini gördüğünüzde aklınıza hemen benzin gelmelidir. Dizel motorlarda ise buji bulunmaz, ateşleme yüksek basınç ve sıcaklıkla gerçekleşir ve yakıtı motorindir.

Bu soruda, araç lastiklerinin hava basıncının olması gerekenden daha düşük olmasının, yani "yetersiz şişirilmesinin" ne gibi bir sonuca yol açtığı sorgulanmaktadır. Bu durum, aracın yol tutuşundan yakıt ekonomisine kadar birçok önemli faktörü etkileyen bir konudur.

Doğru Cevap: c) Yakıt tüketiminin artmasına

Araç lastiklerinin havası azaldığında, lastiğin yolla temas eden yüzeyi genişler. Bu durum, "yuvarlanma direnci" adı verilen sürtünme kuvvetini artırır. Motorun aracı hareket ettirmek için bu artan sürtünmeyi yenmesi gerekir, bu da motorun daha fazla güç üretmesini ve dolayısıyla daha fazla yakıt yakmasını zorunlu kılar.

Basit bir benzetme yapacak olursak, havası inik bir bisiklet lastiğini sürmenin ne kadar zor olduğunu düşünebilirsiniz. Pedallara çok daha fazla güç uygulamanız gerekir. Aynı mantık otomobiller için de geçerlidir; motor, bu ek dirence karşı daha çok çalışır ve bu da doğrudan yakıt tüketimini artırır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Radyatör peteklerinin tıkanmasına: Radyatör, aracın motor soğutma sisteminin bir parçasıdır. Peteklerinin tıkanması genellikle yoldan sıçrayan çamur, böcekler veya soğutma sistemindeki kireçlenme gibi dış etkenlerden kaynaklanır. Lastik basıncının radyatörle hiçbir mekanik veya işlevsel bağlantısı yoktur.
• b) Şarj lambasının yanmasına: Şarj lambası, akünün şarj edilmediğini gösteren bir uyarıdır ve genellikle şarj dinamosu (alternatör) veya V kayışı gibi aracın elektrik sistemiyle ilgili bir arızayı işaret eder. Lastiklerin durumu, aracın elektrik üretim sistemini etkilemez. Bu iki sistem birbirinden tamamen bağımsızdır.
• d) El freninin arızalanmasına: El freni (park freni), genellikle mekanik bir kablo sistemi ile arka tekerlekleri kilitleyerek aracı sabit tutan bir fren sistemidir. Arızalanması, kabloların kopması, ayarının bozulması veya fren mekanizmasındaki sorunlardan kaynaklanır. Lastiğin içindeki hava basıncının el freni mekanizması üzerinde doğrudan bir etkisi bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, lastiklerin yetersiz şişirilmesi, yuvarlanma direncini artırarak motorun daha fazla zorlanmasına ve bu sebeple yakıt tüketiminin artmasına yol açar. Bu durum aynı zamanda lastiklerin daha çabuk aşınmasına ve aracın yol tutuş güvenliğinin azalmasına da neden olabilen önemli bir sorundur.

Bu soruda, bir motorun çalıştırıldıktan sonra normalden çok daha yavaş ısınmasının, yani ideal çalışma sıcaklığına ulaşmasının neden bu kadar uzun sürdüğünün sebebi sorulmaktadır. Motorlar, en verimli ve sağlıklı şekilde belirli bir sıcaklık aralığında çalışmak üzere tasarlanmıştır. Bu sıcaklığa geç ulaşması, soğutma sistemindeki bir arızanın habercisidir.

Doğru Cevap: b) Termostat

Doğru cevap termostattır. Termostat, motor soğutma sisteminde, soğutma sıvısının akışını kontrol eden bir vana gibi çalışır. Motor ilk çalıştırıldığında soğukken, termostat kapalı konumdadır ve soğutma sıvısının radyatöre gitmesini engeller. Bu sayede soğutma sıvısı sadece motor bloğu içinde dolaşır ve motorun çok daha hızlı bir şekilde ideal çalışma sıcaklığına yükselmesini sağlar. Eğer termostat arızalanıp sürekli açık konumda takılı kalırsa, motor çalışır çalışmaz soğutma sıvısı da radyatöre gitmeye başlar ve sürekli olarak soğutulur. Bu durum, motorun ısınmasını engeller ve çalışma sıcaklığına çok geç ulaşmasına neden olur.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Radyatör: Radyatörün görevi, motordan gelen sıcak soğutma sıvısını soğutmaktır. Eğer radyatör arızalıysa (örneğin petekleri tıkalıysa), soğutma işlevini yerine getiremez. Bu durum motorun geç ısınmasına değil, tam tersine aşırı ısınmasına (hararet yapmasına) neden olur. Bu yüzden bu seçenek yanlıştır.
• c) Yağ filtresi: Yağ filtresi, motor yağını temizlemekle görevlidir ve yağlama sisteminin bir parçasıdır. Soğutma sistemi ve motorun ısınma hızıyla doğrudan bir ilişkisi yoktur. Tıkanmış bir yağ filtresi, yağlama sorunlarına yol açabilir ancak motorun geç ısınmasına sebep olmaz.
• d) Devridaim pompası: Bu pompa, soğutma sıvısının motor ve radyatör arasında dolaşımını sağlar. Eğer devridaim pompası arızalanırsa, sıvı dolaşımı tamamen durur. Dolaşım durduğu için motor içinde kalan sıvı aşırı derecede ısınır ve motor çok kısa sürede hararet yapar. Bu da soruda belirtilen durumun tam tersidir.

Özetle, motorun ısınma hızını ayarlayan en kritik parça termostattır. Motorun geç ısınması, termostatın sürekli açık kalarak motoru gereksiz yere soğuttuğunun en belirgin işaretidir.

Bu soruda, aracın motor soğutma sisteminin en önemli parçalarından biri olan radyatör hortumlarında bir sorun tespit edildiğinde yapılması gereken doğru müdahale sorgulanmaktadır. Radyatör hortumları, motorun içinde ısınan soğutma sıvısını (antifriz) radyatöre taşıyarak soğumasını sağlar ve soğuyan sıvıyı tekrar motora gönderir. Bu sistem, motorun ideal çalışma sıcaklığında kalması için hayati öneme sahiptir.

Doğru cevap c) Değiştirilir seçeneğidir. Motor soğutma sistemi, yüksek sıcaklık ve basınç altında çalışır. Zamanla kauçuk malzemeden yapılan bu hortumlar, sıcaklık değişimleri ve basınç nedeniyle esnekliğini kaybeder, sertleşir ve üzerinde küçük çatlaklar oluşur. Bu çatlaklar, sistemdeki basınçla birlikte büyüyerek hortumun patlamasına ve tüm soğutma sıvısının aniden boşalmasına neden olabilir. Bu durum, motorun kısa sürede hararet yapmasına ve silindir kapak contası yanması gibi çok ciddi ve masraflı arızalara yol açar. Bu nedenle, güvenlik ve motor sağlığı için çatlak bir hortumun yenisiyle değiştirilmesi tek doğru ve kalıcı çözümdür.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) Bantlanır: Bu seçenek yanlıştır. Standart bantlar (koli bandı, elektrik bandı vb.) soğutma sisteminin içindeki yüksek basınca ve yaklaşık 100°C'ye varan sıcaklığa dayanamaz. Bant kısa sürede yapışkanlığını yitirir, erir veya basınçla yırtılır. Bu sadece çok kısa süreli ve güvenilmez bir acil durum "çözümü" olabilir, ancak kalıcı bir tamir yöntemi kesinlikle değildir.
• b) Yapıştırılır: Bu da yanlış bir yöntemdir. Piyasada bulunan çoğu yapıştırıcı, kauçuk hortumların esnekliğine uyum sağlayamaz ve motorun titreşimleri ile sıcaklık değişimlerinden dolayı kısa sürede çatlar veya tutunma özelliğini kaybeder. Ayrıca soğutma sıvısının kimyasal yapısına ve yüksek sıcaklığa dayanıklı özel bir yapıştırıcı bulmak zordur ve yine de kalıcı bir çözüm sunmaz.
• d) İple sarılır: Bu seçenek tamamen işlevsiz ve mantıksızdır. İpin, basınçlı bir sıvı sızıntısını durdurma gibi bir özelliği yoktur. Hortumun etrafına ip sarmak, çatlağı kapatmayacak ve sızıntıyı engellemeyecektir. Bu yöntem soruna hiçbir fayda sağlamaz.

Özetle, radyatör hortumları gibi kritik ve basınç altında çalışan parçalarda oluşan çatlaklar veya yıpranmalar asla geçici yöntemlerle tamir edilmemelidir. Motorun sağlığını ve sürüş güvenliğini riske atmamak için bu tür parçaların her zaman yenisi ile değiştirilmesi gerekir.

Bu soruda, bir içten yanmalı motorun çalışma prensiplerinden biri olan atık gazların motordan nasıl uzaklaştırıldığı sorgulanmaktadır. Soru, yanma işlemi tamamlandıktan sonra ortaya çıkan sıcak ve basınçlı gazları, silindirlerin içinden alıp egzoz sisteminin başlangıcı olan egzoz borusuna taşıyan parçanın adını bilmenizi istemektedir. Bu işlemi doğru anlamak, motorun "nefes alıp verme" mekanizmasını kavramak açısından önemlidir.

Doğru Cevap: c) Egzoz manifoldu

Egzoz manifoldu, motorun silindir kapağına bağlı olan ve genellikle dökme demirden yapılmış bir parçadır. Motorun her bir silindirinden çıkan yanmış gazları toplamakla görevlidir. Tıpkı bir apartmandaki dairelerin kirli su borularının tek bir ana kanalizasyon borusuna bağlanması gibi, egzoz manifoldu da her silindirden gelen sıcak egzoz gazlarını bir araya getirerek tek bir çıkışta toplar. Bu çıkış, egzoz sisteminin geri kalanı olan egzoz borusuna bağlanır. Dolayısıyla, yanmış gazları yanma odalarından egzoz borusuna aktaran parça tam olarak egzoz manifoldudur.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Karbüratör: Karbüratör, motorun "emme" yani nefes alma sisteminin bir parçasıdır. Görevi, yanma işlemi için gerekli olan hava ile yakıtı belirli bir oranda karıştırarak silindirlere göndermektir. Yani, yanmış gazlarla değil, yanacak olan taze karışımla ilgilenir. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır. (Modern araçların çoğunda karbüratör yerine enjeksiyon sistemi bulunur.)
• b) Emme supabı: Supaplar, silindirlerin içine veya dışına gaz akışını kontrol eden kapakçıklardır. Emme supabı, adından da anlaşılacağı gibi, hazırlanan hava-yakıt karışımının yanma odasına "emilmesini" yani girmesini sağlar. Yanmış gazların dışarı atılmasıyla bir görevi yoktur; bu görevi "egzoz supabı" yerine getirir. Soru, gazları toplayıp boruya aktaran parçayı sorduğu için bu seçenek de yanlıştır.
• d) Emme manifoldu: Bu parça, egzoz manifoldunun tam tersi bir işlev görür. Karbüratör veya gaz kelebeği tarafından hazırlanan hava-yakıt karışımını alır ve motorun her bir silindirine eşit şekilde "dağıtır". Yani, motora taze karışım taşıyan bir giriş kanalıdır. Yanmış gazların çıkışıyla hiçbir ilgisi yoktur, bu yüzden bu seçenek de yanlıştır.

Özetle, motorun dört zamanlı çalışma prensibini düşünürsek: Emme (hava-yakıt alımı), Sıkıştırma, Ateşleme (İş) ve Egzoz (atık gazların atılması). Emme manifoldu ve emme supabı "Emme" zamanında görev yaparken, soruda bahsedilen egzoz manifoldu "Egzoz" zamanında görev yapar ve yanmış gazları motordan uzaklaştırır. Bu ayrımı bilmek, ehliyet sınavındaki motor sorularını çözmenizi kolaylaştıracaktır.

Bu soruda, manuel vitesli bir araçta vites değiştirme esnasında şanzımandan (vites kutusundan) gelen anormal seslerin, özellikle de "cartlama" veya "gıcırdama" gibi seslerin temel sebebinin ne olabileceği sorulmaktadır. Bu ses, vites kutusu içindeki dişlilerin düzgün bir şekilde yerlerine geçmediğinin bir işaretidir. Şimdi seçenekleri detaylı bir şekilde inceleyelim.

Doğru Cevap: a) Kavramanın tam ayırmaması

Doğru cevap a) Kavramanın tam ayırmaması seçeneğidir. Bunun nedenini anlamak için önce kavrama (debriyaj) sisteminin görevini bilmek gerekir. Debriyaj pedalına bastığınızda, motorun gücünü vites kutusuna ileten bağlantıyı kesersiniz. Bu işleme "ayırma" denir. Bu ayırma sayesinde, vites kutusu içindeki dişliler serbest kalır ve siz rahatça vites değiştirebilirsiniz.

Eğer debriyaj sistemi düzgün çalışmıyorsa ve siz pedala bastığınızda motor ile vites kutusu arasındaki bağlantıyı tam olarak kesemiyorsa (yani tam ayırmıyorsa), vites kutusundaki dişliler dönmeye devam eder. Bu durumda vites değiştirmeye çalıştığınızda, dönen dişlileri birbirine geçmeye zorlarsınız ve bu da o meşhur "cart" sesine neden olur. Bu durum, debriyaj balatasının aşınması, debriyaj teli veya hidrolik sistemindeki bir arızadan kaynaklanabilir.

Yanlış Cevapların Açıklaması

• b) Gaz pedalına tam basılmaması: Bu seçenek yanlıştır. Gaz pedalı, motora giden yakıt miktarını ayarlayarak motorun devrini kontrol eder. Vites değiştirirken gaz pedalını zaten bırakırsınız. Gaz pedalına az basmak veya çok basmak, aracın sarsılmasına veya yığılmasına neden olabilir ancak doğrudan vites kutusundan mekanik bir sürtünme sesi gelmesinin sebebi değildir.
• c) Fren pedalına tam basılmaması: Bu seçenek de yanlıştır. Fren pedalı, aracın tekerleklerini yavaşlatmak ve durdurmak için kullanılır. Vites kutusunun içindeki dişlilerin çalışmasıyla doğrudan bir mekanik bağlantısı yoktur. Bu yüzden vites değiştirirken ses gelmesiyle bir ilgisi bulunmaz.
• d) Lastik hava basıncının düşük olması: Bu seçenek tamamen ilgisizdir. Lastik basıncı, aracın yol tutuşunu, yakıt tüketimini ve sürüş konforunu etkiler. Vites kutusu gibi bir iç mekanizma ile hiçbir bağlantısı yoktur ve vites değiştirirken ses çıkarmasına neden olamaz.

Özetle; vites değiştirirken duyulan sesin en yaygın ve temel sebebi, debriyajın motor gücünü şanzımandan tam olarak ayıramamasıdır. Bu durum, hala dönmekte olan dişlilerin birbirine sürtünerek ses çıkarmasına yol açar.

Bu soruda, gösterge paneli dijital olan, yani modern ve elektronik aksamı yoğun olan bir araçta hangi işlemin riskli olduğu ve bu nedenle yapılmaması gerektiği sorulmaktadır. Sorunun anahtarı, "dijital gösterge" ifadesinin sadece bir ekranı değil, aracın hassas elektronik sistemini (beyin, sensörler vb.) temsil ettiğini anlamaktır. Bu bilgi ışığında seçenekleri değerlendirelim.

Doğru Cevap: c) Akü takviyesi

Dijital göstergeli modern araçlar, karmaşık ve hassas elektronik kontrol üniteleri (ECU veya halk arasında "beyin" olarak bilinir) ile donatılmıştır. Akü takviyesi, yani bir başka aracın aküsünden kablo ile elektrik alarak aracı çalıştırma işlemi, eğer yanlış yapılırsa ani ve yüksek voltaj dalgalanmalarına neden olabilir. Bu ani voltaj yükselmesi, aracın beynine, dijital gösterge paneline ve diğer hassas elektronik bileşenlere kalıcı ve masraflı zararlar verebilir. Bu riskten dolayı, yeni nesil araçlarda akü takviyesi işlemi ya hiç tavsiye edilmez ya da sadece yetkili servisler tarafından çok özel prosedürler izlenerek yapılması önerilir. Bu nedenle, "yapılmaz" ifadesi bu seçenek için en uygun olanıdır.

Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğu:

• a) Rot ayarı: Rot ayarı, aracın tekerleklerinin ve direksiyon sisteminin mekanik bir ayarıdır. Bu işlemin aracın elektronik sistemiyle veya gösterge panelinin dijital olup olmamasıyla doğrudan bir ilgisi yoktur. Her türlü araçta, göstergesi dijital de olsa analog da olsa, rot ayarı yapılır.
• b) Akü bakımı: Akü bakımı, kutup başlarının temizlenmesi, su seviyesinin kontrol edilmesi gibi işlemleri içerir. Bu, aracın elektrik sisteminin sağlıklı çalışması için gerekli olan standart bir bakım işlemidir ve dijital göstergeli araçlarda da güvenle yapılır. Hatta düzenli akü bakımı, akünün zayıflayıp takviye ihtiyacı doğurmasını engeller.
• d) Balans ayarı: Balans ayarı, tekerleklerin dönüş sırasında titreşim yapmasını önlemek için yapılan mekanik bir işlemdir. Lastiklere küçük ağırlıklar takılarak yapılır ve aracın elektronik aksamıyla hiçbir bağlantısı yoktur. Bu nedenle, göstergesi dijital olan araçlarda da güvenle ve düzenli olarak yapılır.

Özetle; soru, hangi işlemin aracın hassas elektronik sistemine zarar verme potansiyeli taşıdığını sormaktadır. Rot ve balans ayarları tamamen mekanik işlemlerdir. Akü bakımı ise elektronik sisteme zarar vermeyen, aksine koruyan bir işlemdir. Ancak akü takviyesi, yaratabileceği ani voltaj dalgalanması riski nedeniyle dijital göstergeli modern araçların hassas elektronik devreleri için büyük bir tehdit oluşturur ve bu yüzden kaçınılması gereken bir işlemdir.

Bu soruda, bir motorun içindeki hareketli parçaların birbirine sürtünerek zamanla yıpranmasını, yani aşınmasını önleyen maddenin ne olduğu sorulmaktadır. Motor gibi karmaşık bir makinede metal parçalar çok yüksek hızlarda ve sıcaklıklarda hareket eder. Bu parçaların ömrünü uzatmak ve verimli çalışmasını sağlamak için sürtünmenin en aza indirilmesi kritik öneme sahiptir.

Doğru cevap b) Motor yağı seçeneğidir. Motor yağının temel görevi, pistonlar, silindirler, krank mili gibi birbirine temas ederek çalışan metal parçalar arasında ince bir film tabakası oluşturmaktır. Bu yağ filmi, metalin metale doğrudan temasını engelleyerek sürtünmeyi ve buna bağlı olarak oluşan aşınmayı ve ısıyı büyük ölçüde azaltır.

Ayrıca motor yağı, sürtünmeyi azaltmanın yanı sıra motorun soğumasına yardımcı olur, parçaları temizler, paslanmayı önler ve sızdırmazlık sağlar. Yağ olmadan çalışan bir motor, kısa sürede aşırı ısınır, parçalar birbirine kaynar ve "motorun kilitlenmesi" veya "yatak sarması" denilen çok ciddi bir arıza meydana gelir. Bu yüzden motor yağının seviyesini ve durumunu düzenli olarak kontrol etmek hayati önem taşır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) Antifriz: Bu seçenek yanlıştır çünkü antifriz, motorun soğutma sisteminde kullanılır. Görevi, soğutma suyunun kışın donmasını, yazın ise kaynamasını önlemektir. Sürtünmeyi azaltma veya yağlama gibi bir işlevi yoktur; amacı motorun çalışma sıcaklığını ideal seviyede tutmaktır.
• c) Hidrolik yağı: Bu seçenek de yanlıştır. Hidrolik yağı, gücü ve hareketi iletmek için hidrolik sistemlerde (örneğin, hidrolik direksiyon veya bazı otomatik şanzımanlarda) kullanılır. Kendi çalıştığı sistemdeki parçaları yağlasa da, soruda kastedilen motorun ana çalışan parçalarındaki genel aşınmayı önleyen madde değildir. Temel işlevi yağlama değil, basınç iletimidir.
• d) Akü elektroliti: Bu seçenek tamamen yanlıştır. Akü elektroliti, sülfürik asit ve saf su karışımıdır ve akünün elektrik üretmesini sağlayan kimyasal reaksiyon için gereklidir. Yağlama özelliği yoktur, tam tersine son derece aşındırıcı (korozif) bir maddedir ve metal parçalara temas etmesi durumunda ciddi hasar verir.

Özetle, motorun hareketli parçaları arasındaki sürtünmeyi azaltarak aşınmayı önleyen ve motorun ömrünü uzatan en temel madde motor yağıdır. Diğer seçenekler ise aracın farklı sistemlerinde (soğutma, hidrolik, elektrik) tamamen başka görevler üstlenirler. Bu nedenle, bu sorunun cevabı kesin olarak Motor Yağı'dır.

Bu soruda, bir sürücünün trafikte yaptığı her hareketin olası sonuçlarını (hem kendisi hem de diğerleri için) hesaba katarak araç kullanmasının, hangi temel trafik değerine karşılık geldiği sorulmaktadır. Kısacası, "eğer bunu yaparsam ne olur?" diye düşünerek hareket etmek, hangi olumlu özelliği yansıtır diye sorgulanmaktadır. Bu, trafik adabının temel taşlarından biridir.

d) Sorumluluk (Doğru Cevap)

Doğru cevap sorumluluktur. Sorumluluk, bir kişinin kendi eylemlerinin sonuçlarını üstlenmesi, bu sonuçları önceden öngörerek dikkatli ve tedbirli davranması anlamına gelir. Trafikteki bir sürücü, yaptığı manevranın diğer sürücüleri, yayaları ve yolcuları nasıl etkileyeceğini düşünüyorsa, sorumluluk bilincine sahip demektir. Örneğin, "Hız yaparsam kaza riskini artırırım" veya "Sinyal vermezsem arkamdaki sürücüyü tehlikeye atarım" diye düşünmek, tam olarak sorumluluk bilincini gösterir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Kabalık: Kabalık, trafikte diğer yol kullanıcılarına karşı saygısız ve nezaketsiz davranışlarda bulunmaktır. Örneğin, birinin önüne aniden kırmak veya gereksiz yere korna çalmak kabalıktır. Bu davranış, sonuçları düşünmekten çok, düşüncesizliğin bir göstergesidir.
• b) Hırçınlık: Hırçınlık, trafikte öfkeli, sabırsız ve saldırgan tutumlar sergilemektir. Sürekli şerit değiştirmeye çalışmak, başka araçları sıkıştırmak veya trafikteki diğer sürücülerle tartışmaya girmek hırçın davranışlardır. Bu durum, sonuçları sağlıklı bir şekilde düşünmek yerine, anlık duygularla hareket etmeyi ifade eder.
• c) Bencillik: Bencillik, sadece kendi çıkarlarını ve rahatını düşünerek hareket etme hâlidir. Örneğin, yolu kapatacak şekilde park etmek veya trafik sıkışıkken kavşağı işgal etmek bencilce davranışlardır. Bencil bir sürücü, davranışlarının başkaları üzerindeki olumsuz sonuçlarını umursamaz, bu yüzden soruda belirtilen düşünceli hareket tarzının tam zıttıdır.

Özetle, trafikteki davranışlarının sonuçlarını düşünerek hareket etmek; hem kendi güvenliğini hem de trafikteki diğer herkesin güvenliğini ve hakkını gözeten sorumluluk sahibi bir sürücünün özelliğidir.

Bu soruda, bir sürücünün park etme eylemi sırasında gösterdiği bir davranışın, trafikteki temel değerlerden hangisiyle örtüştüğü sorgulanmaktadır. Sürücü, aracını park ettikten sonra durduğu yerin başka sürücüler veya yayalar için bir engel olup olmadığını kontrol ediyor. Bu, başkalarını düşünen, bilinçli ve sorumlu bir harekettir.

Doğru cevap a) Empati seçeneğidir. Empati, kendimizi başka birinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlama, olaylara onun bakış açısıyla bakma yeteneğidir. Trafikte empati, diğer yol kullanıcılarının (sürücüler, yayalar, bisikletliler) ne gibi zorluklar yaşayabileceğini önceden düşünmek ve buna göre hareket etmek anlamına gelir. Sorudaki sürücü, "Benim park ettiğim bu araç, karşıdan gelen bir arabanın görüşünü engeller mi?" veya "Bir yaya buradan geçerken zorlanır mı?" diye düşünerek, kendisini diğer yol kullanıcılarının yerine koymaktadır. Bu davranış, empatinin trafikteki en net ve en önemli örneklerinden biridir.

• Neden Diğerleri Yanlış?

b) Tahammül: Bu seçenek yanlıştır. Tahammül, trafikte karşılaşılan olumsuz durumlara, başkalarının yaptığı hatalara veya yavaşlığa karşı sabırlı olma durumudur. Örneğin, acemi bir sürücünün yavaş gitmesine veya önünüzdeki aracın sinyal vermeyi unutmasına sinirlenmemek bir tahammül göstergesidir. Sorudaki olayda ise sürücü bir olumsuzluğa sabır göstermiyor, aksine olumsuz bir durum yaratmamak için önceden önlem alıyor.

c) Beden dili: Bu seçenek de yanlıştır. Beden dili, trafikte sözsüz iletişim kurma yöntemidir; el hareketleri, mimikler veya göz teması gibi unsurları içerir. Örneğin, yol verdiğiniz bir sürücünün size el sallayarak teşekkür etmesi veya bir yayanın geçmek için sizinle göz teması kurması beden diline bir örnektir. Sorudaki sürücü ise kimseyle iletişim kurmuyor, sadece kendi başına bir kontrol gerçekleştiriyor.

d) Konuşma üslubu: Bu seçenek de konuyla tamamen ilgisizdir. Bu değer, sürücülerin bir anlaşmazlık anında veya herhangi bir diyalog sırasında birbirleriyle sözlü iletişim kurarken kullandığı dilin nazik ve saygılı olmasıyla ilgilidir. Soruda herhangi bir diyalog veya konuşma durumu bulunmadığından, bu seçenek doğru olamaz.

Özetle, soruda anlatılan davranış, sürücünün kendi eyleminin başkalarını nasıl etkileyeceğini düşünmesi ve onların güvenliğini ve rahatını gözetmesidir. Bu durum, doğrudan doğruya empati kurma becerisiyle ilgilidir. Bu nedenle doğru cevap "Empati"dir.

Bu soruda, trafikte olumlu bir sürücü tutumunun tanımı yapılıyor ve bu tanıma en uygun kavramın hangisi olduğu soruluyor. Sorunun kökünde yer alan "kendinden çok başkalarını düşünmek" ve "başkalarının iyiliği için fedakârlık yapmak" ifadeleri, cevabı bulmamız için en önemli ipuçlarıdır. Bu ifadeler, bireyin kendi çıkarlarını ikinci plana atıp toplumun veya diğer bireylerin yararını gözettiği bir karakter özelliğini işaret etmektedir.

Doğru Cevap: b) Diğergamlık

Doğru cevabın Diğergamlık olmasının sebebi, bu kelimenin anlamının sorudaki tanımla birebir örtüşmesidir. Diğergamlık, herhangi bir karşılık beklemeden başkalarının iyiliği için çaba gösterme, fedakârlıkta bulunma ve başkalarını kendinden daha fazla düşünme erdemidir. Trafikte diğergam bir sürücü, yol hakkı kendisinin olmasına rağmen yaya veya acemi bir sürücüye yol verir, sıkışık trafikte diğer araçların önüne geçmeye çalışmak yerine sabırla bekler ve zor durumda olan birine yardım etmek için durur.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu anlamak, konuyu daha iyi kavramanıza yardımcı olacaktır. Bu seçenekler, soruda tarif edilen olumlu tutumun tam tersi olan olumsuz davranışları tanımlar.

• a) Bencillik: Bencillik, sadece kendi çıkarlarını ve isteklerini düşünen, başkalarını hiç umursamayan bir tutumdur. Bencil bir sürücü, trafikte sürekli kendi önceliğini düşünür, başkalarına yol vermez, kuralları kendi çıkarı için ihlal eder. Bu, sorudaki "başkalarını düşünme" ifadesinin tam zıttıdır.
• c) Nezaketsizlik: Nezaketsizlik, başkalarına karşı kaba, saygısız ve düşüncesiz davranmaktır. Trafikte nezaketsiz bir sürücü, ani fren yapar, küfür eder, korna çalarak başkalarını rahatsız eder. Bu davranış, başkalarının iyiliğini düşünmek bir yana, onları rahatsız etmeye yöneliktir.
• d) Hoşgörüsüzlük: Hoşgörüsüzlük, farklılıklara, hatalara veya yavaşlığa karşı sabır gösterememe durumudur. Hoşgörüsüz bir sürücü, hata yapan bir acemi sürücüye veya yavaş ilerleyen yaşlı bir yayaya karşı öfkelenir ve agresif tepkiler verir. Bu da fedakârlık ve başkalarını düşünme davranışıyla tamamen çelişir.

Sonuç olarak, soru trafikte gösterilmesi gereken erdemli ve özverili bir davranışı sormaktadır. Bu tanıma uyan tek kavram diğergamlık iken, diğer şıklar trafikte tehlike yaratan ve kaçınılması gereken olumsuz kişilik özellikleridir.

Bu soruda, trafikte sergilenen bir davranışın diğer yol kullanıcıları üzerindeki olumsuz etkileri sorgulanmaktadır. Soru, hangi sürücü hareketinin diğer insanları tehlikeye atacak şekilde dikkatlerini dağıtacağını veya korkuya kapılmalarına neden olacağını bulmanızı istiyor. Yani, seçenekler arasında güvenli sürüş ilkelerine aykırı, tehlikeli ve bencilce bir davranışı tespit etmelisiniz.

Doğru cevap olan b) seçeneği, trafikteki en tehlikeli ve sorumsuz davranışlardan birini ifade eder. Sürekli şerit değiştirerek, yani halk arasında bilinen adıyla "slalom yaparak" araç kullanmak, sürücünün bir sonraki hamlesini diğer sürücüler için tamamen öngörülemez kılar. Bu ani ve düzensiz hareketler, çevredeki diğer araç sürücülerinin ani fren yapmasına, direksiyon kırmasına veya ne yapacağını şaşırarak paniğe kapılmasına neden olur ve trafik akışının güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye atar.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna ve neden güvenli sürüş davranışları olduğuna bakalım:

• a) Davranışlarının sonuçlarını düşünerek hareket etmesi: Bu, ideal bir sürücüde bulunması gereken en önemli özelliklerden biridir. Yaptığı bir manevranın veya hız seçiminin diğer sürücüleri, yayaları ve yolcuları nasıl etkileyeceğini düşünen bir kişi, tehlike yaratmak yerine tam tersine güvenli bir ortam oluşturur. Bu nedenle bu cevap yanlıştır.
• c) Aracını kullanırken trafik kurallarının bilincinde olması: Trafik kuralları, karayolundaki düzeni ve herkesin can güvenliğini sağlamak için konulmuştur. Bu kuralları bilen ve onlara uyan bir sürücü, diğerleri için bir belirsizlik veya panik unsuru değil, aksine güvenilir ve öngörülebilir bir yol kullanıcısıdır. Bu yüzden bu seçenek de doğru cevap olamaz.
• d) Trafik içindeki davranışlarının sorumluluğunu üstlenerek araç kullanması: Bu, olgun ve güvenilir bir sürücü profilini tanımlar. Kendi eylemlerinin sonuçlarını kabul eden, başkalarını tehlikeye atmaktan kaçınan ve bir hata yaptığında bunun farkında olan bir sürücü, trafikte panik yaratmaz, aksine güven ortamının oluşmasına katkıda bulunur. Dolayısıyla bu seçenek de yanlıştır.

Özetle, bu soru trafikteki olumlu ve olumsuz davranışları ayırt etme yeteneğinizi ölçmektedir. Sürekli şerit değiştirmek (slalom yapmak), öngörülemez, agresif ve bencil bir davranış olduğu için diğer sürücülerde paniğe yol açar. Diğer seçeneklerde belirtilen davranışlar ise sorumlu, kurallara uyan ve bilinçli hareket etmeyi ifade eder ki bunlar güvenli bir trafik ortamının temelini oluşturur.

Bu soruda, yoğun bir trafikte başkalarının hakkına saygı gösteren ve trafik düzenini bozmayan bir sürücünün hangi olumlu özelliğe sahip olduğu sorulmaktadır. Sorunun kilit noktası, sürücünün "önlerine geçip, trafiği daha da sıkışık hâle getirmemesi" yani olumsuz bir davranışı sergilememesidir. Bu nedenle, bu olumlu davranışı açıklayan temel değeri bulmamız gerekiyor.

Doğru Cevap: d) Empati düzeyi yüksek

Doğru cevabın neden "Empati düzeyi yüksek" olduğunu açıklayalım. Empati, bir kişinin kendisini başka birinin yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini anlama yeteneğidir. Trafikte empati düzeyi yüksek bir sürücü, sırada bekleyen diğer sürücülerin ne hissedeceğini düşünür. "Ben başkasının önüne geçersem, o kişi sinirlenir, haksızlığa uğradığını düşünür ve trafik daha da kilitlenir. Ben de aynı durumda olsam rahatsız olurdum." diye düşünerek bu bencil davranıştan kaçınır. Bu nedenle, başkalarının hakkına saygı gösterir ve trafik akışını olumsuz etkileyecek hareketler yapmaz.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

Diğer şıkların neden yanlış olduğunu anlamak da konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır. Bu seçenekler, soruda tarif edilen olumlu davranışın tam tersini yapacak sürücü tiplerini tanımlar.

• a) Bencil: Bencil bir sürücü, sadece kendi çıkarını ve menfaatini düşünür. Başkalarının ne hissettiği veya trafiğin durumu onun için önemli değildir; tek amacı bir an önce kendi istediği yere ulaşmaktır. Dolayısıyla, bencil bir sürücü tam da soruda bahsedilen olumsuz davranışı, yani başkalarının önüne geçme eylemini yapar.
• b) Sorumsuz: Sorumsuz bir sürücü, yaptığı hareketlerin sonuçlarını düşünmez. Davranışlarının başkalarına veya trafiğin geneline nasıl bir etki yapacağını umursamaz. Kurallara uymamanın veya tehlikeli manevralar yapmanın getireceği sorumluluğu üstlenmez. Bu yüzden sorumsuz bir sürücü de kolaylıkla başkalarının önüne geçerek trafiği tehlikeye atar ve sıkıştırır; yani bu davranışı yapar.
• c) Görgü seviyesi düşük: Görgü, toplum içinde uyulması gereken nezaket ve saygı kurallarıdır. Görgü seviyesi düşük bir sürücü, trafikteki yazılı olmayan saygı ve nezaket kurallarını bilmez veya umursamaz. Başkalarının hakkına saygı göstermek gibi bir kaygısı olmadığı için, sırada beklemek yerine aralara girerek ilerlemeyi normal bir davranış olarak görür ve bu davranışı yapar.

Özetle, bu soru trafikte sadece kuralları bilmenin değil, aynı zamanda diğer insanlara karşı saygılı ve anlayışlı olmanın önemini vurgulamaktadır. Empati, güvenli ve akıcı bir trafik ortamı için sürücülerin sahip olması gereken en temel değerlerden biridir.

Bu soruda, trafikte sergilenen davranışlardan hangisinin başka bir bireyin hakkını doğrudan elinden alan, yani bir "hak ihlali" niteliği taşıdığı sorulmaktadır. Trafik kuralları sadece düzeni sağlamakla kalmaz, aynı zamanda tüm yol kullanıcılarının (sürücüler, yayalar, özel durumu olan bireyler) haklarını korur. Soru, bu hak koruma ilkesini çiğneyen davranışı bulmamızı istiyor.

Doğru Cevap: c) Engelli kişiler için ayrılmış yerlere park edilmesi

Bu seçeneğin doğru olmasının temel sebebi, engelli park yerlerinin belirli bir amaca hizmet etmesidir. Bu alanlar, engelli bireylerin binalara, mağazalara veya sosyal alanlara daha kolay ve güvenli bir şekilde ulaşabilmeleri için özel olarak tasarlanmış ve onlara tahsis edilmiştir. Engelli olmayan bir sürücü bu alana park ettiğinde, o alana gerçekten ihtiyacı olan bir engelli bireyin bu hakkını doğrudan gasp etmiş olur. Bu durum, sadece bir park yasağını çiğnemek değil, aynı zamanda bir bireyin hareket özgürlüğünü ve sosyal hayata katılım hakkını kısıtlayan ciddi bir hak ihlalidir.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• a) Aşırı hız yapmaktan kaçınılması: Bu davranış bir hak ihlali değil, tam tersine trafik kurallarına uyan, hem kendi hem de başkalarının can ve mal güvenliğini korumaya yönelik sorumlu bir davranıştır. Bu, trafikteki herkesin hakkını koruyan olumlu bir eylemdir.
• b) Geçiş önceliğine sahip araçlara yol verilmesi: Ambulans, itfaiye, polis gibi geçiş üstünlüğüne sahip araçlara yol vermek yasal bir zorunluluktur ve toplumsal bir sorumluluktur. Bu davranış, acil durumdaki insanların yaşam hakkı gibi temel bir hakkın korunmasına yardımcı olur. Dolayısıyla bu bir hak ihlali değil, hakların korunmasına yönelik bir eylemdir.
• d) Trafikte sürücülerin tek başına olmadığının düşünülmesi: Bu, empatinin ve trafik adabının temelini oluşturan bir düşünce tarzıdır. Diğer yol kullanıcılarının varlığını ve haklarını kabul etmek, saygılı ve güvenli bir sürüşün ön koşuludur. Bu düşünce, hak ihlallerini önleyen bir zihniyettir; kendisi bir ihlal olamaz.

Özetle; a, b ve d şıklarındaki ifadeler trafikte olması gereken olumlu, sorumlu ve kurala uygun davranışları tanımlarken, c şıkkındaki eylem, belirli bir grubun yasal olarak tanınmış bir hakkını bencilce ve düşüncesizce elinden alan net bir hak ihlalini ifade etmektedir.