22 Ağustos 2024 Ehliyet Sınav Soruları

Bu soruda, elektrik çarpmasının insan vücudunda yol açabileceği olası sonuçlar sorulmaktadır. Doğru cevabı bulmak için verilen her bir öncülün elektrik çarpmasıyla ilişkisini değerlendirmemiz gerekir. Bu, ilk yardım bilgisinin önemli bir parçasıdır çünkü elektrik çarpmasına maruz kalan bir kişiye nasıl müdahale edileceğini bilmek hayati önem taşır.

I- Yanıklar

Elektrik akımı vücuttan geçerken, dokuların direncinden dolayı ısı enerjisine dönüşür. Bu yüksek ısı, akımın vücuda girdiği ve çıktığı noktalarda ciddi yanıklara sebep olur. Bu yanıklar genellikle küçük bir alanda derinlemesine hasar yaratır ve sadece ciltte değil, akımın izlediği yol üzerindeki kaslar ve organlar gibi iç dokularda da meydana gelebilir.

II- Kas krampları ve kırıklar

İnsan vücudu, kasların hareketini sağlayan zayıf elektriksel sinyallerle çalışır. Dışarıdan gelen yüksek voltajlı bir elektrik akımı, bu hassas sistemi altüst eder ve kasların kontrolsüz, şiddetli bir şekilde kasılmasına (kramp) neden olur. Bu kasılmalar o kadar güçlü olabilir ki, kişi fırlayabilir, düşebilir veya kasların şiddetli kasılması sonucu kendi kemiklerini kırabilir (kırık) ya da eklemlerini çıkarabilir.

III- Kalp ve solunum durması

Bu, elektrik çarpmasının en tehlikeli ve ölümcül sonucudur. Kalp, kendi ritmini düzenleyen hassas bir elektriksel sisteme sahiptir. Vücuttan geçen elektrik akımı, özellikle de göğüs bölgesinden geçerse, kalbin bu ritmini bozarak düzensiz ve etkisiz bir şekilde atmasına (ventriküler fibrilasyon) veya tamamen durmasına neden olabilir. Aynı şekilde, solunumu kontrol eden kasları felç ederek solunumun durmasına da yol açabilir.

Seçeneklerin Değerlendirilmesi

• a) Yalnız I: Bu seçenek yanlıştır çünkü elektrik çarpması sadece yanıklara değil, çok daha ciddi iç hasarlara da neden olur. Bu cevap oldukça eksiktir.
• b) I ve II: Bu seçenek de eksiktir. Yanıkları ve kas-iskelet sistemi yaralanmalarını kapsasa da, en hayati tehlike olan kalp ve solunum durmasını içermediği için yanlıştır.
• c) II ve III: Bu seçenek de eksiktir. Her ne kadar en ciddi sonuçları içerse de, elektrik çarpmasının en yaygın ve gözle görülür belirtisi olan yanıkları dışarıda bırakmaktadır.
• d) I, II ve III: Bu seçenek doğrudur. Yukarıda açıkladığımız gibi, elektrik çarpması sonucunda yanıklar, şiddetli kas kasılmalarına bağlı kramplar ve kırıklar ile hayati tehlike oluşturan kalp ve solunum durması görülebilir. Bu nedenle, üç öncülü de kapsayan bu seçenek sorunun tam ve doğru cevabıdır.

Bu soruda, sara krizi (epilepsi nöbeti) geçiren bir kazazedeye uygulanması gereken doğru ilk yardım davranışının hangisi olduğu sorgulanmaktadır. Amaç, nöbet sırasında kazazedenin zarar görmesini engellemek ve nöbet sonrasında ona yardımcı olmaktır. Bu nedenle, ilk yardımcının görevi nöbeti durdurmaya çalışmak değil, süreci en güvenli şekilde yönetmektir.

a) Krizin kendiliğinden geçmesinin beklenmesi

Bu seçenek doğrudur. Sara krizleri, beyindeki anormal elektriksel aktivite sonucu oluşur ve genellikle birkaç dakika içinde kendiliğinden sona erer. İlk yardımcının temel görevi, bu süreçte kişinin kendisine zarar vermesini önlemektir. Bunun için kişinin başını korumak, etrafındaki tehlikeli (sert, sivri) cisimleri uzaklaştırmak ve nöbetin bitmesini sakince beklemek en doğru yaklaşımdır.

b) Kilitlenmiş çenesinin zorla açılmaya çalışılması

Bu seçenek yanlıştır. Nöbet sırasında çene kasları çok güçlü bir şekilde kasılabilir. Kilitlenmiş çeneyi zorla açmaya çalışmak, kazazedenin dişlerinin kırılmasına, çenesinin çıkmasına veya ağız içinin yaralanmasına neden olabilir. Aynı zamanda, bu müdahaleyi yapmaya çalışan kişinin parmaklarının ısırılması gibi ciddi yaralanma riski de vardır. Unutulmamalıdır ki, kişinin nöbet sırasında dilini yutması tıbbi olarak mümkün değildir.

c) El, kol ve bacaklarının bağlanması

Bu seçenek yanlıştır. Nöbet sırasındaki istemsiz ve güçlü kasılmalar sırasında kişiyi zapt etmeye veya hareketlerini engellemeye çalışmak son derece tehlikelidir. Bu durum, kazazedenin kemiklerinin kırılmasına, eklemlerinin çıkmasına veya kaslarının yırtılmasına yol açabilir. Yapılması gereken, kişinin hareketlerini kısıtlamak değil, etrafını güvenli hale getirmektir.

d) Şekerli içecekler içirilmesi

Bu seçenek yanlıştır. Nöbet sırasında veya hemen sonrasında kişi tam olarak bilinci yerine gelmemişken ona herhangi bir yiyecek ya da içecek vermeye çalışmak çok tehlikelidir. Kişi yutkunma refleksini kontrol edemediği için verilen sıvı, soluk borusuna kaçarak boğulmasına (aspirasyon) neden olabilir. Bu uygulama, sara krizi için değil, bilinci açık olan ve kan şekeri düşüklüğü yaşayan kişiler için geçerlidir.

• Özetle, doğru ilk yardım: Sakin kalın, kişinin başını koruyun, tehlikeli eşyaları uzaklaştırın, kravat veya fular gibi sıkı giysileri gevşetin ve nöbetin bitmesini bekleyin. Nöbet bittikten sonra kişiyi rahat nefes alabilmesi için yan (iyileşme/koma) pozisyonuna getirin.

Bu soruda, akciğerlerin vücudumuzdaki organ sistemlerinden hangisine ait olduğu sorulmaktadır. Bu bilgi, özellikle ilk yardım konularında hayati önem taşıdığı için ehliyet sınavlarında sıkça karşımıza çıkar. Vücudumuzdaki organların hangi sistemlere ait olduğunu bilmek, bir kaza anında ne tür bir yaralanma ile karşı karşıya olduğumuzu anlamamıza yardımcı olur.

Doğru Cevap: c) Solunum sisteminde

Solunum sistemi, vücudun yaşamsal faaliyeti olan nefes alıp vermeyi gerçekleştiren sistemdir. Bu sistemin temel amacı, dışarıdaki havadan oksijeni alıp kana vermek ve kandaki atık madde olan karbondioksiti vücuttan dışarı atmaktır. Akciğerler, bu gaz değişiminin gerçekleştiği ana ve en temel organlardır. Dolayısıyla, akciğerler solunum sisteminin merkezinde yer alır ve bu sistemin en önemli parçasıdır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

1. a) Sinir sisteminde: Sinir sistemi; beyin, omurilik ve sinirlerden oluşur. Vücudun yönetim, kontrol ve iletişim merkezidir. Vücuttan ve çevreden gelen bilgileri algılar, işler ve bunlara uygun tepkiler oluşturur. Akciğerler bu sistemin bir parçası değildir, ancak nefes alıp verme ritmimiz sinir sistemi tarafından kontrol edilir. İki sistem birlikte çalışsa da akciğerler sinir sisteminin bir organı değildir.
2. b) Hareket sisteminde: Hareket sistemi; kemikler, kaslar, eklemler ve bağlardan oluşur. Vücuda destek sağlamak, iç organları korumak ve hareketi mümkün kılmakla görevlidir. Örneğin, göğüs kafesimizdeki kaburga kemikleri (hareket sisteminin bir parçası) akciğerleri korur. Ancak akciğerlerin kendisi bir kemik ya da kas olmadığı için hareket sistemine dahil değildir.
3. d) Boşaltım sisteminde: Boşaltım sistemi, vücuttaki metabolik atıkları ve fazla maddeleri dışarı atmakla görevlidir. Bu sistemin ana organları böbrekler, idrar boruları, idrar kesesi ve idrar kanalıdır. Bu sistem temel olarak kanı süzerek idrar üretir. Akciğerler de solunum yoluyla karbondioksit atarak bir tür boşaltım yapsa da, vücudun ana "Boşaltım Sistemi" denildiğinde böbreklerin merkezde olduğu üriner sistem kastedilir.

Bu soruda, delici bir karın yaralanması durumunda yapılması gereken doğru ilk yardım müdahalesinin ne olduğu sorulmaktadır. Bu tür yaralanmalar son derece ciddidir ve yanlış bir müdahale, yaralının durumunu daha da kötüleştirebilir. Bu nedenle, ehliyet sınavında bu konudaki bilgi seviyeniz ölçülmek istenmiştir.

Doğru Cevap: b) Organlar dışarı çıkmış ise içeri sokulmayıp, üzerinin temiz ve nemli bir bez ile örtülmesi

• Bu seçenek, delici karın yaralanmalarında uygulanması gereken en temel ve hayati ilk yardım kuralını belirtmektedir. Dışarı çıkmış organlara dokunmak veya onları içeri itmeye çalışmak, organlara daha fazla zarar verebilir ve karın içine mikrop bulaşma riskini ciddi şekilde artırır. Bu durum, peritonit adı verilen ölümcül bir karın içi enfeksiyonuna yol açabilir.
• Yapılması gereken en doğru hareket, organların üzerini temiz ve nemli (ıslak değil, sadece nemli) bir bezle, gazlı bezle veya temiz bir poşetle kapatmaktır. Nemli tutmanın amacı, hassas organ dokularının kurumasını ve hasar görmesini engellemektir. Bu müdahale, yaralıyı sağlık ekipleri gelene kadar en güvenli şekilde korumayı amaçlar.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

1. a) Enfeksiyonu engellemek için yara bölgesinin sıcak sabunlu su ile yıkanması: Bu uygulama kesinlikle yanlıştır. Derin ve delici bir yarayı sabunlu suyla yıkamak, su ve sabun artıklarının karın boşluğuna girmesine neden olur. Bu durum, enfeksiyon riskini azaltmak yerine tam tersine artırır ve iç organlarda kimyasal tahrişe yol açabilir. İlk yardımda amaç, yarayı temizlemek değil, daha fazla zarar vermeden kanamayı kontrol altına almak ve yaralıyı güvende tutmaktır.
2. c) Kazazedenin bilinci yerinde ise yüz üstü pozisyonda yatırılması: Bu pozisyon da son derece tehlikelidir. Yaralıyı yüz üstü yatırmak, karın bölgesine ve dışarı çıkmış organlara baskı uygular, bu da ağrıyı ve organ hasarını artırır. Karın yaralanmalarında doğru pozisyon, yaralının sırt üstü yatırılması ve dizlerinin bükülerek karın kaslarının gevşetilmesidir (şok pozisyonu). Bu pozisyon, karın içi basıncı azaltarak yaralının rahatlamasına yardımcı olur.
3. d) Sıvı kaybını önlemek için ağızdan ılık içecekler verilmesi: Bu, ilk yardımda en sık yapılan hatalardan biridir ve kesinlikle yasaktır. Karın yaralanması olan bir kişinin büyük ihtimalle ameliyata alınması gerekecektir. Ağızdan sıvı veya yiyecek verilmesi, anestezi sırasında kusmaya ve kusmuğun akciğerlere kaçmasına (aspirasyon) neden olabilir ki bu da hayati tehlike oluşturur. Bu nedenle, ciddi yaralanmalarda yaralıya asla ağızdan bir şey verilmemelidir.

Bu soruda, bir kaza yerinde birden fazla yaralı olduğunda, hangisinin hayati tehlikesinin en yüksek olduğunu ve bu nedenle sağlık kuruluşuna taşınırken kime öncelik verilmesi gerektiğini bilmeniz istenmektedir. İlk yardımda bu önceliklendirme, yaralının yaşamsal fonksiyonlarının (solunum, dolaşım vb.) durumuna göre yapılır. Amaç, en kısa sürede en doğru müdahale ile hayat kurtarmaktır.

Doğru cevap b) Solunum zorluğu çeken seçeneğidir. Çünkü bir insanın hayatta kalması için en temel ve acil ihtiyaç oksijendir. Solunum zorluğu, vücudun yeterli oksijen alamadığı anlamına gelir ve bu durum saniyeler veya dakikalar içinde beyin hasarına ve ardından ölüme yol açabilir. Bu nedenle, hava yolu ve solunum ile ilgili sorunlar her zaman en yüksek önceliğe sahiptir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Birinci derece yanığı olan: Birinci derece yanık, derinin en üst tabakasını etkileyen, genellikle kızarıklık ve hafif ağrı ile kendini gösteren en hafif yanık türüdür. Bu durum acı verici olsa da yaralının hayatını tehdit etmez ve acil taşıma önceliği en düşük olanlardan biridir.
• c) Ayağında çıkık olan: Çıkık, bir kemiğin eklem yerinden ayrılmasıdır ve oldukça ağrılı bir durumdur. Acil tıbbi müdahale gerektirir ancak yaralının solunumu veya kan dolaşımı gibi yaşamsal fonksiyonlarını doğrudan etkilemez. Bu nedenle, solunum sıkıntısı çeken bir yaralıya göre önceliği daha düşüktür.
• d) Turnike uygulanan: Bu seçenek kafa karıştırıcı olabilir. Turnike, durdurulamayan, hayatı tehdit eden bir kol veya bacak kanamasını kontrol altına almak için uygulanır. Ancak soru, turnike uygulandıktan sonraki durumu ifade etmektedir. Turnike yapıldığı anda, hayatı tehdit eden kanama geçici olarak kontrol altına alınmış demektir. Bu yaralı hala çok ciddi bir durumda olmasına rağmen, aktif olarak solunumu durma tehlikesi olan bir yaralıya göre önceliği bir adım geridedir. Çünkü solunum problemi anlık bir ölüm riski taşırken, turnike ile kanaması durdurulan yaralı için zaman kazanılmıştır.

Özetle, ilk yardımda öncelik sıralaması her zaman yaşamsal tehlikeye göre yapılır. Solunum, yaşamın temelidir ve bu fonksiyondaki herhangi bir aksaklık en acil ve en öncelikli durum olarak kabul edilir. Bu yüzden solunum zorluğu çeken yaralı, diğer tüm yaralılardan önce sağlık kuruluşuna ulaştırılmalıdır.

Bu soruda, bir bebeğe suni solunum yapılırken uygulanması gereken doğru ilk yardım tekniği sorgulanmaktadır. Bebeklerde ilk yardım uygulamaları, yetişkinlerden farklılık gösterir çünkü bebeklerin vücut yapıları çok daha hassas ve küçüktür. Bu nedenle, her bir adımı doğru bilmek ve uygulamak hayati önem taşır.

Doğru Cevap: d) Solunum yoksa ağzın, bebeğin ağız ve burnunu içine alacak şekilde yerleştirilip ağız dolusu nefes verilmesi

Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, bebeklere özel suni solunum tekniğini en doğru şekilde tarif etmesidir. Bebeğin yüzü küçük olduğu için, sadece ağzına hava üflemeye çalışmak etkili bir sızdırmazlık sağlamayabilir. Bu yüzden ilk yardımcı, kendi ağzıyla bebeğin hem ağzını hem de burnunu tamamen kapatarak (ağız ve burnunu içine alacak şekilde) nefes verir. Ayrıca, bebeğin akciğerleri çok küçük ve hassas olduğundan, yetişkinlerdeki gibi derin bir nefes değil, sadece "ağız dolusu" bir nefes (yanakları şişirerek verilen hafif bir nefes) verilir. Bu yöntem, bebeğin akciğerlerine zarar vermeden yeterli havanın gitmesini sağlar.

Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması

• a) Bebeğin yumuşak bir zemin üzerine, sırt üstü yatırılması: Bu ifade yanlıştır. Gerek suni solunum gerekse kalp masajı gibi ilk yardım uygulamaları için kazazedenin mutlaka sert ve düz bir zemin üzerine yatırılması gerekir. Yumuşak bir zemin (yatak, koltuk gibi) vücudun gömülmesine neden olur ve özellikle kalp masajı yapılacaksa baskının etkisiz kalmasına yol açar.
• b) Hava yolu tıkanıklığına neden olan yabancı cisim varsa bebeğin yutmasının sağlanması: Bu son derece tehlikeli ve yanlış bir uygulamadır. Hava yolunu tıkayan bir cismin yutulmaya çalışılması, cismin daha derine kaçmasına ve tıkanıklığın daha da kötüleşmesine neden olabilir. Bebeklerde hava yolu tıkanıklığında yapılması gereken, sırta vuru (5 kez) ve göğüs basısı (5 kez) gibi özel manevralardır.
• c) Bebeğin solunum yapıp yapmadığının bak-dinle-hisset yöntemiyle 1 dakika süre ile kontrol edilmesi: "Bak-Dinle-Hisset" yöntemi solunumu kontrol etmek için doğru bir yöntemdir. Ancak bu kontrol için belirlenen süre en fazla 10 saniyedir. Bir dakika gibi uzun bir süre beklemek, hayati tehlikesi olan bir bebek için çok değerli zamanın kaybedilmesi anlamına gelir ve bu durum bebeğin hayatını riske atar.

Özetle, bebeklere suni solunum yaparken, sert bir zeminde, hava yolu açık pozisyondayken, ilk yardımcının ağzının bebeğin ağız ve burnunu kapatması ve sadece ağız dolusu kadar hafif bir nefes vermesi esastır. Bu kuralları bilmek, ehliyet sınavında başarılı olmanın yanı sıra gerçek hayatta bir bebeğin hayatını kurtarmak için de kritik öneme sahiptir.

Bu soruda, bir yaralanma sonucu ortaya çıkan çok özel bir belirti olan "öksürme ile ağızdan pembe köpüklü kan gelmesi" durumunun hangi organla ilişkili olduğu sorulmaktadır. Bu belirti, ilk yardım açısından hayati bir ipucudur ve doğru organı bilmek, durumun ciddiyetini anlamayı sağlar. Sorunun anahtarı, gelen kanın "pembe" ve özellikle "köpüklü" olmasında yatmaktadır.

Doğru Cevap: c) Akciğer

Akciğerler, solunum sistemimizin merkezinde yer alan ve içi milyonlarca küçük hava keseciği (alveol) ile dolu olan organlardır. Bir kaza veya delici bir yaralanma sonucu akciğerler hasar gördüğünde, bu hava keseciklerinin etrafındaki kılcal damarlar da yırtılabilir. Bu durumda, kan doğrudan hava yollarına sızar ve orada bulunan hava ile karışır.

Kişi nefes aldığında veya yaralanmanın etkisiyle öksürdüğünde, hava yollarındaki bu kan, hava ile çalkalanarak bir köpük oluşturur. Kanın, hava ve tükürük ile karışması ona taze ve parlak kırmızı yerine daha açık, pembe bir renk verir. Bu nedenle, öksürükle birlikte ağızdan gelen pembe ve köpüklü kan, doğrudan bir akciğer yaralanmasının en belirgin ve klasik işaretidir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Mide: Mide yaralanmalarında veya mide kanamasında kanama olursa, bu kan genellikle öksürükle değil, kusma ile dışarı atılır. Mide asidiyle temas eden kanın rengi koyulaşır ve genellikle "kahve telvesi" görünümünü alır. Köpüklü olmaz, çünkü akciğerlerdeki gibi yoğun bir hava karışımı söz konusu değildir.
• b) Dalak ve d) Karaciğer: Bu iki organ da karın boşluğunda bulunur ve solunum sistemiyle doğrudan bir bağlantıları yoktur. Dalak veya karaciğer yaralandığında, kanama karın boşluğunun içine doğru olur. Bu duruma iç kanama denir ve belirtileri genellikle karın ağrısı, karında sertlik ve şişlik, tansiyon düşüklüğü ve şok halidir. Kanın bu organlardan solunum yollarına ulaşarak öksürükle dışarı atılması anatomik olarak mümkün değildir.

Bu soruda, ilk yardımın en kritik anlarından biri olan solunum durması durumu ele alınmaktadır. Sorunun kilit noktası, kazazedenin kalbinin çalıştığı ancak nefes alıp vermediği bir senaryodur. Bu durumda yapılması gereken suni solunumun ne zaman sonlandırılması gerektiği sorulmaktadır.

Doğru Cevap: a) Hasta kendi kendine soluyuncaya kadar

Bu seçeneğin doğru olmasının temel nedeni, suni solunumun amacının kendisidir. Suni solunum, vücudun kendi kendine yapamadığı yaşamsal bir fonksiyonu (nefes almayı) dışarıdan destekleyerek beyin ve diğer organlara oksijen gitmesini sağlamaktır. Bu destek, hastanın solunum fonksiyonu geri dönene kadar devam etmelidir. Hasta yeniden normal bir şekilde nefes almaya başladığında, dışarıdan yapılan müdahaleye gerek kalmaz ve suni solunum sonlandırılır.

Ayrıca, ilk yardımcının görevi profesyonel sağlık ekipleri (112 Acil Servis) gelene kadar devam eder. Dolayısıyla, suni solunuma hasta kendi kendine solumaya başlayana kadar veya sağlık ekipleri gelip müdahaleyi devralana kadar devam edilir. Bu seçenek, ilk yardımın temel ve en mantıklı ilkesini ifade ettiği için doğrudur.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• b) Kalbi daha hızlı çalışana kadar: Bu seçenek yanlıştır çünkü sorun kalbin hızıyla ilgili değildir. Sorun, solunumun tamamen durmuş olmasıdır. Kalp zaten çalıştığı için hedefimiz kalbin hızını değiştirmek değil, akciğerlere hava göndermektir. Kalp atış hızındaki bir değişiklik, solunumun başladığı anlamına gelmez ve ilk yardımın hedefi bu değildir.
• c) 15 dakika ve d) 10 dakika: Bu iki seçenek de yanlıştır çünkü ilk yardımda bu tür kesin ve keyfi zaman sınırlamaları yoktur. Bir kazazedeye 10 veya 15 dakika sonra "süre doldu" diyerek müdahaleyi bırakmak, hayati tehlikeye yol açar. Belki de kazazede 16. dakikada nefes almaya başlayacaktır. Müdahale, hastanın durumuna göre belirlenir, saate göre değil.

Özetle, kalbi atan ama solunumu durmuş bir kişiye yapılan suni solunumun tek bir amacı vardır: kişi tekrar nefes almaya başlayana dek onu hayatta tutmak. Bu nedenle müdahale, ya bu olumlu gelişme yaşandığında ya da yetkili sağlık personeli geldiğinde son bulur.

Bu soruda, bir kanama durumunda kan akışını yavaşlatmak veya durdurmak için yapılması gereken doğru ilk yardım uygulamasının ne olduğu sorulmaktadır. Amaç, kan kaybını en aza indirerek yaralının durumunun kötüleşmesini önlemektir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı ve diğerlerinin neden yanlış olduğunu anlayalım.

b) Kanayan yere en yakın basınç noktasına baskı uygulanması

Bu seçenek doğrudur. Vücudumuzda atardamarların kemiğe yakın geçtiği ve elle hissedilebildiği belirli noktalar vardır. Bu noktalara "basınç noktası" denir. Kanayan bölge ile kalp arasına, yani kanamanın kaynağına daha yakın olan basınç noktasına elle veya parmaklarla güçlü bir şekilde baskı uygulamak, o bölgeye giden kan akışını yavaşlatır. Bu yöntem, özellikle durdurulamayan şiddetli atardamar kanamalarında, doğrudan yara üzerine baskı yapmaya ek olarak hayat kurtarıcı bir rol oynar.

a) Kanama bölgesinde bulunan pıhtıların yıka­narak temizlenmesi

Bu seçenek yanlıştır. Kanama başladığında vücudun doğal savunma mekanizması devreye girer ve kanın pıhtılaşmasını sağlar. Oluşan pıhtı, adeta doğal bir tıkaç görevi görerek kanamanın durmasına yardımcı olur. Eğer bu pıhtıyı yıkarsanız veya temizlerseniz, kanamayı durduran bu doğal bariyeri ortadan kaldırmış olursunuz ve kanama yeniden başlar, hatta şiddetlenebilir. Bu nedenle pıhtılara kesinlikle dokunulmamalıdır.

c) Kanayan yere sıcak uygulama yapılması

Bu seçenek yanlıştır. Sıcak uygulama, kan damarlarının genişlemesine (vazodilatasyon) neden olur. Damarlar genişlediğinde ise bölgeye daha fazla kan akışı olur. Dolayısıyla kanayan bir yere sıcak uygulamak, kanamayı azaltmak yerine tam tersine artıracaktır. Kan damarlarını büzerek kanamayı yavaşlatmak için sıcak değil, tam tersi soğuk uygulama (örneğin buz torbası) tercih edilir.

d) Kanayan yerin oksijenli su ile yıkanması

Bu seçenek yanlıştır. Oksijenli su (hidrojen peroksit), mikrop öldürücü (antiseptik) bir maddedir ancak kanamayı durdurmak için kullanılmaz. Hatta açık ve derin yaralara uygulandığında, köpürerek hem oluşan pıhtıyı yerinden oynatabilir hem de sağlıklı dokulara zarar verebilir. İlk yardımda öncelik kanamayı durdurmaktır; yaranın temizliği daha sonraki bir aşamadır ve bu işlem genellikle steril solüsyonlarla yapılır. Oksijenli su, kanamayı durdurucu bir yöntem değildir.

Bu soruda, ilk yardımın ikinci değerlendirme aşaması içinde yer alan "Görüşerek Bilgi Edinme" basamağının bir parçası olan davranış sorulmaktadır. İlk yardımda kazazedenin durumu iki aşamada değerlendirilir: Birincil Değerlendirme (ABC ve bilinç kontrolü gibi hayati tehlikelerin kontrolü) ve İkinci Değerlendirme (hayati tehlike yoksa yapılan detaylı muayene). İkinci değerlendirme de kendi içinde "görüşerek bilgi edinme" ve "baştan aşağı kontrol" olarak ikiye ayrılır.

Doğru Cevap: b) Hoşgörülü ve nazik davranılması

Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, "Görüşerek Bilgi Edinme" aşamasının temel amacının kazazede ile iletişim kurarak olay hakkında bilgi toplamak olmasıdır. Kazazede korkmuş, acı çekiyor veya şokta olabilir. Bu durumda ona hoşgörülü ve nazik davranmak, kendini güvende hissetmesini sağlar ve size daha doğru ve eksiksiz bilgi vermesine yardımcı olur. Bu, etkili bir iletişimin ve dolayısıyla doğru bilgi toplamanın ön koşuludur.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Solunum sayısının değerlendirilmesi: Bu, fiziksel bir muayene işlemidir. Kazazedenin solunumunu dinleyerek veya göğüs hareketlerini sayarak yapılır. Bu işlem, ikinci değerlendirmenin "Görüşerek Bilgi Edinme" basamağında değil, "Baştan Aşağı Kontrol" basamağında veya hayati bir tehlike şüphesi varsa Birincil Değerlendirme'de yer alır.

• c) Bilinç düzeyinin kontrol edilmesi: Bilinç kontrolü, ilk yardımın en temel ve ilk adımlarından biridir. Kazazedenin hayati tehlikesinin olup olmadığını anlamak için yapılan Birincil Değerlendirme aşamasının bir parçasıdır. İkinci değerlendirmeye geçebilmek için zaten kazazedenin bilincinin açık olduğu varsayılır.

• d) Cilt renginin değerlendirilmesi: Cilt rengine bakmak (soluk mu, morarmış mı vb.), dolaşım sistemi hakkında bilgi veren bir gözlemdir. Bu da tıpkı solunum sayısını değerlendirmek gibi fiziksel bir kontroldür ve ikinci değerlendirmenin "Baştan Aşağı Kontrol" basamağında yapılır. Görüşerek yapılan bir işlem değildir.

Özetle, soru size kazazede ile konuşarak bilgi toplama aşamasında ne yapmanız gerektiğini soruyor. Bu aşamanın başarılı olması için önce güven ortamı oluşturmak gerekir ve bu da hoşgörülü ve nazik bir yaklaşımla mümkündür. Diğer seçenekler ise fiziksel muayene adımlarıdır.

Bu soruda, kısa süreli bilinç kaybı olan, yani bayılmış bir kazazedeye uygulanması gereken doğru ilk yardım adımlarının hangileri olduğu sorulmaktadır. Doğru müdahaleyi bilmek, kazazedenin durumunun kötüleşmesini önlemek ve hızla kendine gelmesini sağlamak için hayati önem taşır. Şimdi maddeleri ve seçenekleri tek tek inceleyelim.

Doğru Cevabın Açıklaması (a) I ve IV.

Doğru cevap a seçeneğidir çünkü I. ve IV. maddelerde belirtilen uygulamalar, bayılan bir kişiye yapılması gereken temel ve en önemli ilk yardım adımlarıdır. Bu iki adım, kazazedenin solunumunu ve kan dolaşımını rahatlatarak beyne yeterli kan ve oksijen gitmesini hedefler.

• I. Sıkan giysiler gevşetilir: Bu son derece doğru bir uygulamadır. Özellikle boyun, göğüs ve bel bölgesindeki kravat, gömlek yakası, kemer gibi sıkı giysiler kan dolaşımını ve solunumu zorlaştırabilir. Bu giysileri gevşetmek, kazazedenin daha rahat nefes almasını ve kan dolaşımının düzelmesini sağlar.
• IV. Solunum yolu açıklığı kontrol edilir ve açıklığın korunması sağlanır: Bu, ilk yardımın en temel ve öncelikli kuralıdır (ABC'nin A'sı - Airway/Hava yolu). Bilincini kaybeden bir kişide dil geriye kayarak solunum yolunu tıkayabilir. Bu nedenle, başı hafifçe geriye eğip çeneyi yukarı kaldırarak hava yolunun açık olduğundan emin olmak ve bu durumu korumak hayati derecede önemlidir.

Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması

Diğer seçenekler, yanlış veya tehlikeli uygulamalar içerdiği için elenmelidir. Özellikle III. madde, yapılması kesinlikle yanlış olan tehlikeli bir müdahaledir.

• II. Sırtüstü yatırılarak ayakları 45 cm kaldırılır: Bu pozisyon, şok pozisyonudur. Bayılan kişide de beyne kan akışını artırmak için ayakların yaklaşık 30 cm kadar yukarı kaldırılması önerilir. Ancak bu soruda 45 cm olarak belirtilmesi ve diğer şıklarda çok daha kritik bir yanlışın (III. madde) bulunması, bu maddeyi tartışmalı hale getirir. En temel ve öncelikli adımlar hava yolu kontrolü ve giysilerin gevşetilmesidir. Bu sebeple sadece I ve IV'ü içeren seçenek en doğrusudur.
• III. Kusma varsa mide içeriğini yutması için yarı oturur pozisyonda tutulur: Bu ifade tamamen yanlış ve çok tehlikelidir. Bilinci yerinde olmayan veya yarı baygın bir kişide kusma varsa, kusmuğun soluk borusuna kaçarak boğulmaya (aspirasyon) neden olma riski çok yüksektir. Bu durumda kazazede kesinlikle yarı oturur pozisyona getirilip kusmuğunu yutmaya teşvik edilmez. Doğru uygulama, kazazedeyi derhal yan yatış (koma/iyileşme) pozisyonuna getirmektir. Bu pozisyon, kusmuğun ağızdan dışarı akmasını sağlayarak solunum yolunu korur.

Özetle; b, c ve d seçeneklerinin hepsi, tehlikeli bir uygulama olan III. maddeyi içerdiği için doğrudan yanlıştır. II. madde şok pozisyonunu tarif etse de, bayılma için öncelikli ve en temel adımlar I. ve IV. maddelerdir. Bu nedenle, bayılan bir kazazedeye yapılacak ilk yardım uygulamalarını en doğru şekilde ifade eden seçenek a) I ve IV.'tür.

Bu soruda, cildimize veya gözümüze bir kimyasal madde temas ettiğinde yapılması gereken en doğru ve hayat kurtarıcı ilk yardım adımının ne olduğu sorulmaktadır. Kimyasal yanıklarda amaç, zararlı maddenin cilt ile temasını en hızlı ve en güvenli şekilde sonlandırmaktır. Bu temel bilgi, doğru cevabı bulmamızı sağlayacaktır.

Doğru cevap "a) Bol su ile yıkamak" seçeneğidir. Kimyasal bir madde cilde temas ettiğinde, o madde cilt dokusuna zarar vermeye devam eder. Bu zararı durdurmanın en etkili yolu, kimyasal maddeyi ciltten uzaklaştırmaktır. Bol ve tazyikli olmayan (hafif akan) su, kimyasal maddeyi hem seyrelterek etkisini azaltır hem de ciltten akıtarak uzaklaştırır. Bu işlem, sağlık ekipleri gelene kadar en az 15-20 dakika boyunca kesintisiz olarak yapılmalıdır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu anlamak, ilk yardım bilgisini pekiştirmek için çok önemlidir. Yanlış bir müdahale, yaralanmanın daha da kötüleşmesine neden olabilir. Şimdi diğer şıkların neden hatalı olduğunu inceleyelim.

• b) Yara merhemi sürmek: Bu seçenek kesinlikle yanlıştır. Yanan bölgeye merhem, krem veya herhangi bir yağlı madde sürmek, kimyasalın cilt üzerinde hapsolmasına neden olur. Bu durum, kimyasalın cildin daha derin katmanlarına nüfuz etmesine ve yanığın şiddetini artırmasına yol açar. Ayrıca, sürülen merhem sağlık personelinin yarayı temizlemesini ve tedavi etmesini zorlaştırır.
• c) Kuru sargı bezi ile kapatmak: Bu da hatalı bir uygulamadır. Kimyasal madde ciltten temizlenmeden bölgenin kuru bir bezle kapatılması, kimyasalın ciltle temasını devam ettirir. Sargı bezi, kimyasalı emerek cilde daha uzun süre ve daha yoğun bir şekilde etki etmesine sebep olur. Sargı bezi, sadece kimyasal tamamen temizlendikten sonra yarayı dış etkenlerden korumak amacıyla kullanılabilir.
• d) Oksijenli su ile yıkayıp, sarmak: Bu seçenek çok tehlikelidir. Oksijenli su (hidrojen peroksit) kendisi bir kimyasaldır. Cilde temas eden kimyasalın ne olduğunu bilmeden üzerine başka bir kimyasal dökmek, istenmeyen tehlikeli reaksiyonlara (örneğin daha fazla ısı çıkışı veya zehirli gaz oluşumu) yol açabilir. İlk yardımda temel kural, emin olunmayan maddeleri asla kullanmamaktır. Bu nedenle kimyasal yanıklarda sadece temiz ve bol su kullanılmalıdır.

Özetle, kimyasal madde yanıklarıyla karşılaşıldığında akılda tutulması gereken altın kural şudur: Önce kimyasalı uzaklaştır. Bunun en güvenli ve etkili yolu, yanan bölgeyi derhal bol ve temiz suyla uzun süre yıkamaktır. Bu basit ama kritik adım, kalıcı hasarı önlemede en önemli faktördür.

Bu soruda, sürücülerin yerleşim yerleri içindeyken, trafik işaret levhalarına ne kadar mesafede duraklama yapamayacakları, yani yasal olarak bırakmaları gereken minimum mesafe sorulmaktadır. Bu kural, trafik levhalarının diğer sürücüler tarafından rahatça görülebilmesini sağlamak ve trafik akışının güvenliğini artırmak için konulmuştur.

Doğru cevap a) 15 metredir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, yerleşim yerleri içinde trafik işaret levhalarına yaklaşım yönünde 15 metrelik mesafe içinde duraklamak kesinlikle yasaktır. Bu kuralın temel amacı, park etmiş bir aracın, arkadan gelen diğer sürücülerin "Dur", "Yol Ver" veya hız limiti gibi hayati öneme sahip levhaları görmesini engellemesinin önüne geçmektir. Bu sayede olası kazalar engellenmiş olur.

Diğer seçeneklerin yanlış olmasının sebebi, bu mesafelerin yasal düzenlemede farklı durumlar için belirtilmiş olması veya tamamen yanıltma amaçlı verilmesidir. Örneğin, 20, 25 ve 30 metre gibi değerler, trafik işaret levhaları için belirlenmiş yasal duraklama mesafesi değildir. Sınavda bu tür yakın rakamlar, sürücü adayının kuralı net bir şekilde bilip bilmediğini ölçmek için kullanılır. Bu yüzden doğru ve yasal olan mesafeyi ezberlemek önemlidir.

Özetle, bu kuralı aklınızda tutmak için şu mantığı kullanabilirsiniz: Bir aracın levhanın önüne park etmesi, o levhayı "görünmez" kılar ve bu durum büyük bir tehlike yaratır. Bu tehlikeyi önlemek için kanun koyucu, yeterli bir görüş mesafesi bırakılmasını zorunlu kılmıştır ve bu mesafeyi yerleşim yeri içinde 15 metre olarak belirlemiştir. Bu kural sadece yaklaşım yönü için değil, levhayı geçtikten sonraki 15 metrelik mesafe için de geçerlidir.

• Kural: Trafik işaret levhalarına 15 metre mesafe içinde duraklamak yasaktır.
• Yer: Yerleşim yeri içinde.
• Amaç: Levhaların diğer sürücüler tarafından görülmesini sağlamak ve trafik güvenliğini artırmak.

Bu soruda, sürücülere resimde verilen trafik işaretinin anlamı ve bu işareti gördüklerinde ne yapmaları gerektiği sorulmaktadır. Bu işaret, trafik güvenliği açısından kritik öneme sahip bir yasaklama levhasıdır ve sürücülerin bu levhanın anlamını net bir şekilde bilmesi gerekir. Levha, tehlikeli olabilecek yol kesimlerinde sollama yapılmasını engellemek amacıyla kullanılır.

Öncelikle trafik işaretini tanıyalım. Bu işaret, bir Trafik Tanzim İşareti'dir ve resmi adı "Öndeki Taşıtı Geçmek Yasaktır" levhasıdır. Genellikle görüş mesafesinin kısıtlı olduğu virajlar, tepe üstleri, tüneller, köprüler veya daralan yollar gibi sollama yapmanın tehlikeli olduğu yerlere konulur. Levhanın amacı, sürücülerin riskli sollama manevraları yaparak karşı yönden gelen araçlarla kafa kafaya çarpışmasını önlemektir.

Doğru Cevap: c) Öndeki aracı geçmemelidir.

Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, levhanın anlamının tam olarak bu olmasıdır. Sürücü bu işareti gördüğü andan itibaren, yasağın bittiğini belirten bir başka işaret görene kadar önündeki aracı sollayamaz. Bu kurala uymak, hem kendi can güvenliği hem de trafikteki diğer sürücülerin güvenliği için zorunludur. Dolayısıyla, doğru davranış önündeki aracı takip mesafesini koruyarak geçmemektir.

Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:

• a) Banketten gitmelidir: Bu seçenek yanlıştır. Banket, yolun taşıt trafiğine ayrılmış kısmının dışında kalan ve genellikle acil durumlar, arızalar veya yayaların yürümesi için ayrılmış bir alandır. Trafik kurallarına göre, zorunlu haller dışında banketten araç sürmek yasak ve tehlikelidir. Bu levhanın banket kullanımıyla hiçbir ilgisi yoktur.
• b) Aracının hızını artırmalıdır: Bu seçenek de tamamen yanlıştır. "Öndeki Taşıtı Geçmek Yasaktır" levhası, genellikle tehlikeli bir yol kesimine girildiğini belirtir. Böyle bir durumda hız artırmak, tam tersine kaza riskini yükseltir. Sürücü hızını artırmak yerine, mevcut hızını korumalı veya yol şartlarına göre hızını düşürmelidir.
• d) Geçiş hakkını kendisi kullanmalıdır: Bu seçenek yanlıştır. "Geçiş hakkı" kavramı genellikle kavşaklarda, dar yollarda veya yol birleşmelerinde hangi aracın öncelikli olduğunu belirtir. Bu levha ise bir geçiş hakkı veya önceliği belirtmez; sadece sollama (geçme) eylemini yasaklar. Bu işaretin geçiş üstünlüğü veya hakkıyla bir bağlantısı yoktur.

Özetle, fotoğraftaki "Öndeki Taşıtı Geçmek Yasaktır" levhasını gören bir sürücünün yapması gereken tek doğru davranış, sollama yasağının sona erdiğini belirten levhayı görene kadar şeridinde kalarak önündeki aracı geçmemektir.

Bu soruda, Türkiye'de bir trafik kazası olduğunda, olay yerine gelecek ambulansları, hastane süreçlerini ve genel olarak tüm ilk ve acil yardım hizmetlerini hangi kurumun planladığı ve yürüttüğü sorulmaktadır. Kısacası, kazazedelere yapılacak tıbbi müdahalenin sorumlusunun kim olduğu ve bu organizasyonu hangi bakanlığın üstlendiği bilinmesi istenmektedir. Bu, ehliyet sınavında sürücü adaylarının bilmesi gereken temel bir bilgidir.

Doğru cevap A seçeneğindeki Sağlık Bakanlığı'dır. Çünkü Türkiye'de insan sağlığı ile ilgili tüm hizmetlerin planlanması, denetlenmesi ve yürütülmesinden sorumlu olan ana kurum Sağlık Bakanlığı'dır. Trafik kazalarında verilen ilk ve acil yardım hizmetleri de doğrudan bir sağlık hizmeti olduğu için bu görev Sağlık Bakanlığı'na aittir. 112 Acil Çağrı Merkezleri, ambulanslar ve hastaneler bu bakanlığa bağlı olarak çalışır ve kaza anında müdahale eder.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu anlamak, konuyu daha iyi kavramanıza yardımcı olacaktır. Her kurumun kendine ait farklı bir görev alanı vardır ve bu alanları bilmek, benzer sorularda doğru cevabı bulmanızı kolaylaştırır. Şimdi diğer bakanlıkların görevlerini ve neden bu soru için yanlış cevap olduklarını inceleyelim:

• Adalet Bakanlığı: Bu bakanlık, kazanın hukuki boyutuyla ilgilenir. Kazaya karışanların kusur durumlarının tespiti, mahkeme süreçleri ve cezai yaptırımlar Adalet Bakanlığı'nın görev alanına girer. Ancak yaralılara tıbbi müdahalede bulunmak veya acil yardım hizmeti planlamak gibi bir görevi yoktur.
• Karayolları Genel Müdürlüğü: Bu kurumun görevi, yolların yapımı, bakımı, onarımı ve trafik işaretlemelerini sağlamaktır. Yani yolun fiziki durumu ile ilgilenir. Kaza sonrası yolun trafiğe açılması veya hasar gören yolun onarımı gibi işleri yapar, fakat kazazedelere acil sağlık hizmeti sunmaz.
• Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı: Bu bakanlığın görevi, ülkenin sanayi ve teknoloji politikalarını belirlemektir. Araçların teknik standartları veya muayeneleri gibi konularla dolaylı olarak ilgili olabilir, ancak kaza anında acil yardım hizmeti sunmakla hiçbir ilgisi yoktur.

Özetle, soruda geçen "ilk ve acil yardım hizmetleri" ifadesi, doğrudan sağlık ve tıp alanını işaret etmektedir. Bu nedenle, bu hizmetlerden sorumlu olan kurum da Sağlık Bakanlığı'dır. Sınavda bu tür bir soruyla karşılaştığınızda, kurumların temel görev alanlarını düşünerek kolayca doğru cevabı bulabilirsiniz.

Bu soruda, trafik kurallarını ihlal eden bir araca yetkililer tarafından uygulanan spesifik bir işlemin tanımı sorulmaktadır. Sorunun kökünde üç anahtar eylem vurgulanmaktadır: 1) aracın belgelerine el konulması, 2) aracın bir yere çekilmesi ve 3) bu şekilde trafikten alıkonulması. Bu eylemlerin bütününe verilen resmi ismi bulmamız isteniyor.

Doğru cevap d) Trafikten men seçeneğidir. "Trafikten men", Karayolları Trafik Kanunu'nda tanımlanmış resmi bir idari yaptırımdır. Bu yaptırım, aracın kanunda belirtilen ciddi eksiklikleri veya ihlalleri olduğunda uygulanır. Örneğin, zorunlu trafik sigortasının olmaması, aracın muayenesinin yapılmamış olması veya tescil plakası olmadan trafiğe çıkılması gibi durumlarda, trafik polisi veya jandarma aracı trafikten men etme yetkisine sahiptir. Bu işlem, tam olarak soruda tarif edildiği gibi aracın belgelerine geçici olarak el konulup, araç bir yediemin otoparkına çekilerek trafiğe çıkmasının engellenmesiyle gerçekleştirilir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Trafik suçu: Trafik suçu, trafik kurallarının ihlal edilmesiyle işlenen ve Türk Ceza Kanunu'nda karşılığı olan daha ciddi fiillerdir (örneğin, alkollü araç kullanarak birinin yaralanmasına veya ölümüne neden olmak). Trafikten men, bir trafik suçunun veya kabahatinin sonucunda uygulanan bir idari tedbirdir, eylemin kendisi değildir. Yani "trafik suçu" sebeptir, "trafikten men" ise bir sonuçtur.
• b) Trafik terörü: Bu, hukuki bir terim değildir. Genellikle trafikte makas atma, sürekli korna çalma, diğer sürücüleri sıkıştırma gibi son derece tehlikeli ve saygısızca araç kullanan kişilerin davranışlarını tanımlamak için halk arasında kullanılan bir ifadedir. Resmi bir yaptırımın adı değildir.
• c) Trafik kusuru: Trafik kusuru, trafikte yapılan hatalı davranışların genel adıdır (örneğin, kırmızı ışıkta geçmek, hız limitini aşmak, yanlış park etmek). Her trafik kusuru, aracın trafikten men edilmesiyle sonuçlanmaz. Trafikten men, sadece kanunda özel olarak belirtilmiş daha ağır kusurlar için uygulanan bir yaptırımdır. Dolayısıyla "trafik kusuru", eylemin genel adıyken, "trafikten men" spesifik bir cezadır.

Özetle, soruda anlatılan işlem, bir aracın yasal veya teknik yetersizlikleri sebebiyle, yetkililer tarafından fiziki olarak trafikten uzaklaştırılmasıdır. Bu idari işlemin resmi ve doğru adı "trafikten men"dir.

Bu soruda, trafikte kullanılan levhalardan hangisinin "azami hız sınırlaması" yani bir yolda yasal olarak yapılabilecek en yüksek hızı gösterdiği sorulmaktadır. Sürücülerin bu levhaları doğru bir şekilde tanıyıp anlamlarına göre hareket etmesi, trafik güvenliği için hayati önem taşır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı ve diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu açıklayalım.

a) Doğru Cevap: Bu seçenekteki levha, etrafı kırmızı bir çemberle çevrili ve içinde "50" yazan bir trafik işaretidir. Trafik işaret dilinde, kırmızı çember yasaklama veya kısıtlama anlamına gelir. Bu nedenle bu levha, görüldüğü yolda motorlu taşıtların yapabileceği en yüksek hızın, yani azami hızın saatte 50 kilometre olduğunu belirtir. Sürücüler bu levhayı gördüklerinde hızlarını 50 km/s veya altına düşürmek zorundadırlar. Bu yüzden sorunun doğru cevabı budur.

b) Yanlış Cevap: Bu levha, "a" seçeneğindeki levhanın aynısı olup üzerinde baştan başa siyah bir çizgi bulunmaktadır. Trafikte bir yasaklama veya kısıtlama bildiren levhanın üzerindeki bu çizgi, o yasağın veya kısıtlamanın sona erdiğini ifade eder. Dolayısıyla bu levha, "Hız Sınırlaması Sonu" levhasıdır. Bu işareti gören sürücü, daha önce geçerli olan 50 km/s hız sınırının artık bittiğini ve yolun kendi türü için belirlenmiş yasal hız limitine (örneğin, şehirlerarası yolda 90 km/s) dönebileceğini anlar. Bu nedenle bir sınırlama değil, sınırlamanın bitişini belirttiği için yanlıştır.

c) Yanlış Cevap: Bu seçenekteki levha, mavi zeminli daire şeklinde ve içinde "50" yazan bir işarettir. Mavi renkli daire şeklindeki levhalar, sürücülere bir mecburiyet bildirir. Bu levha, "Mecburi Asgari Hız" levhasıdır ve sürücülerin bu yolda, trafik güvenliğini tehlikeye düşürmemek şartıyla, saatte en az 50 kilometre hızla gitmeleri gerektiğini belirtir. Yani azami (en yüksek) hızın tam tersi olarak asgari (en düşük) hızı ifade ettiği için yanlış bir seçenektir.

d) Yanlış Cevap: Bu seçenekteki levha, kare şeklinde ve üzerinde iki araç ile "50 km" (genellikle metre olarak "50 m" yazar) ifadesi bulunan bir bilgi işaretidir. Kare veya dikdörtgen şeklindeki levhalar genellikle sürücülere bilgi verir. Bu levha, öndeki araçla aradaki takip mesafesinin en az 50 metre olması gerektiğini hatırlatan bir levhadır. Hız ile değil, araçlar arasındaki güvenli mesafe ile ilgili olduğu için bu seçenek de yanlıştır.

Bu soruda, görselde yer alan numaralandırılmış araçlardan hangilerinin park kurallarını ihlal ettiğini, yani hatalı park ettiğini bulmamız istenmektedir. Doğru cevaba ulaşmak için her bir aracın park ediş şeklini trafik kuralları çerçevesinde tek tek incelememiz gerekir. Görselde, yol kenarında araçların park etmesi için beyaz çizgilerle belirlenmiş alanlar bulunmaktadır.

Öncelikle araçları sırayla değerlendirelim:

• 1 Numaralı Araç: Bu araç, park için ayrılmış alana paralel olarak yanaşmış ancak park işlemini tam olarak doğru yapamamıştır. Aracın sol tekerlekleri, park alanını trafik şeridinden ayıran beyaz çizginin üzerindedir. Park ederken araçların tamamen kendilerine ayrılan çizgilerin içinde kalması gerekir. Çizgi ihlali yapmak hatalı bir park yöntemidir. Dolayısıyla 1 numaralı araç hatalı park etmiştir.
• 2 Numaralı Araç: Bu araç, kendisi için belirlenmiş park çizgilerinin arasına nizami bir şekilde, paralel olarak park etmiştir. Aracın tamamı park alanı içindedir ve ne kaldırıma ne de yol çizgisine temas etmektedir. Bu park ediş şekli tamamen kurallara uygundur. Bu nedenle 2 numaralı araç doğru park etmiştir.
• 3 Numaralı Araç: Bu araç, park etme yönteminde en belirgin hatayı yapmıştır. Yol kenarındaki çizgiler, araçların yola paralel olarak park etmesi gerektiğini göstermektedir. Ancak 3 numaralı araç, bu alana dikey (dik) olarak park etmeye çalışmıştır. Bu park etme şekli, hem aracın büyük bir kısmının trafik şeridine taşmasına neden olmuş hem de belirlenen park yöntemine aykırıdır. Dolayısıyla 3 numaralı araç hatalı park etmiştir.

Değerlendirmelerimiz sonucunda 1 numaralı aracın çizgi ihlali nedeniyle, 3 numaralı aracın ise hem park etme şeklinin yanlış olması hem de trafik şeridini işgal etmesi nedeniyle hatalı park ettiği sonucuna varırız. 2 numaralı araç ise kurallara uygun şekilde park etmiştir. Bu durumda hatalı park eden araçlar I ve III'tür.

Seçeneklerin Değerlendirilmesi:

1. a) Yalnız III: Bu seçenek eksiktir, çünkü 1 numaralı araç da çizgi ihlali yaparak hatalı park etmiştir. Bu yüzden bu seçenek yanlıştır.
2. b) I ve II: Bu seçenek yanlıştır, çünkü 2 numaralı aracın park edişi tamamen doğrudur ve herhangi bir kural ihlali yoktur.
3. c) I ve III: Bu seçenek doğrudur. Hem 1 numaralı araç (çizgi ihlali) hem de 3 numaralı araç (yanlış park yöntemi) hatalı park etmiştir.
4. d) I, II ve III: Bu seçenek de yanlıştır. 2 numaralı aracın doğru park ettiğini tespit ettiğimiz için tüm araçların hatalı olduğunu söyleyemeyiz.

Sonuç olarak, hatalı park eden araçlar I ve III olduğundan doğru cevap C seçeneğidir.

Bu soruda, 1 numaralı aracın sürücüsünün, önündeki araçla olan ilişkisini ve trafik işaretlerine göre nasıl davranması gerektiğini anlamamız isteniyor. Resimde dikkat etmemiz gereken iki önemli unsur bulunmaktadır: birincisi, araçların bulunduğu şeridi ayıran kesintisiz (düz) çizgi ve ikincisi ise yolun sağındaki "İleri Mecburi Yön" levhasıdır. Bu iki unsur, sürücünün yapması gereken doğru eylemi belirler.

Doğru cevap olan "c) Takip mesafesine uyarak bulunduğu şeridi izlemelidir" seçeneği, trafik kurallarının en temel ve güvenli prensiplerini bir araya getirir. Kesintisiz yol çizgisi, şerit değiştirmenin ve dolayısıyla öndeki aracı sollamanın yasak olduğunu gösterir. Ayrıca, "İleri Mecburi Yön" levhası da sürücünün düz gitmesi gerektiğini belirtir. Bu nedenle, sürücü şeridinde kalmalıdır. Aynı zamanda, her koşulda öndeki araçla arasında güvenli bir takip mesafesi bırakmak, ani duruşlarda kazayı önlemek için hayati önem taşır. Bu seçenek, hem yasal zorunlulukları hem de güvenli sürüş tekniğini bir arada sunduğu için doğrudur.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Öndeki aracın geç işaretine uymalıdır: Bu seçenek yanlıştır çünkü trafikte her sürücü kendi kararından sorumludur. Öndeki sürücünün verdiği bir işaret, sollama yasağını ortadan kaldırmaz. Kesintisiz çizgi varken sollama yapmak kural ihlalidir ve tehlikelidir, öndeki sürücü işaret verse bile bu durum değişmez.
• b) Hızını artırarak öndeki aracı geçmelidir: Bu seçenek, resimdeki en belirgin kural olan sollama yasağını tamamen göz ardı etmektedir. Kesintisiz düz çizgi, "sollama yapma" anlamına gelir. Hızı artırıp sollama yapmaya çalışmak, hem ciddi bir kural ihlali hem de büyük bir kaza riskidir.
• d) Öndeki araca takip mesafesinden daha fazla yaklaşmalıdır: Bu davranışa "yakın takip" (tampona yapışma) denir ve son derece tehlikelidir. Güvenli takip mesafesi, öndeki aracın ani fren yapması durumunda durabilmek için gerekli olan minimum mesafedir. Bu mesafeyi azaltmak, arkadan çarpma riskini en üst düzeye çıkarır ve kesinlikle yanlış bir davranıştır.

Özetle, 1 numaralı aracın sürücüsü, yol çizgilerinin ve trafik levhasının getirdiği kurallara uymalıdır. Bu kurallar, sollama yapmasını yasaklamakta ve düz gitmesini emretmektedir. Bu nedenle yapılması gereken tek doğru ve güvenli hareket, şeridini koruyarak ve öndeki araçla güvenli takip mesafesini muhafaza ederek yola devam etmektir.

Bu soruda, Türkiye'de trafiğe çıkan bir araç sahibinin yasal olarak yaptırmakla yükümlü olduğu, yani yaptırmaması durumunda cezai işlemle karşılaşacağı sigorta türü sorulmaktadır. Sorunun kilit noktası "zorunlu" kelimesidir. Bu, seçenekler arasında isteğe bağlı olanları elememiz gerektiği anlamına gelir.

Doğru cevap b) Zorunlu mali sorumluluk sigortası'dır. Bu sigorta, halk arasında daha çok "Trafik Sigortası" olarak bilinir. Bu sigortanın temel amacı, bir kaza anında sizin kusurlu olmanız durumunda karşı taraftaki araca, kişilere veya mallara verdiğiniz zararları karşılamaktır. Yani bu sigorta, sizin aracınızı değil, zarar verdiğiniz üçüncü şahısları güvence altına alır ve devlet tarafından tüm motorlu araç sahipleri için zorunlu tutulmuştur. Bu sigorta olmadan aracın trafiğe çıkması, satılması veya muayeneden geçmesi mümkün değildir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Kasko sigortası: Kasko, tamamen isteğe bağlı bir sigorta türüdür. Trafik sigortasının aksine, kasko sizin kendi aracınızda meydana gelen hasarları (kaza, yanma, çalınma vb.) karşılar. Araç sahibi, kendi aracını güvence altına almak isterse kasko yaptırır ancak bu yasal bir zorunluluk değildir.
• c) Zorunlu deprem sigortası: Bu sigorta türü, adında "zorunlu" kelimesi geçse de araçlar için değil, binalar ve konutlar için zorunludur. DASK olarak da bilinen bu sigorta, depremin binalarda yaratacağı maddi zararları karşılamayı amaçlar. Bu nedenle araçlarla bir ilgisi yoktur ve bu soruda bir çeldirici olarak kullanılmıştır.
• d) Hırsızlık sigortası: Hırsızlık sigortası, tek başına satılan zorunlu bir sigorta değildir. Genellikle kasko sigortasının bir teminatı, yani kapsamı içinde yer alır. Kasko sigortası isteğe bağlı olduğu için, hırsızlık teminatı da doğal olarak isteğe bağlı hale gelir.

Özetle, her araç sahibinin devlete ve üçüncü şahıslara karşı sorumluluğunu yerine getirmesi için Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası'nı yaptırması kanuni bir mecburiyettir. Diğer sigorta türleri ise araç sahibinin kendi malını korumak için kendi isteğiyle yaptırdığı ek güvencelerdir.

Bu soruda, verilen görseldeki kara yolunun trafik düzenine göre ne olarak adlandırıldığı sorulmaktadır. Görseli dikkatlice incelediğimizde, yolun ortasında kesik bir şerit çizgisi olduğunu ve farklı yönlere giden araçların aynı taşıt yolunu kullandığını görüyoruz. Bu durum, yolun tanımını yapmamız için en önemli ipucudur.

Doğru cevap b) İki yönlü kara yolu seçeneğidir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre iki yönlü kara yolu, taşıt yolunun her iki yöndeki taşıt trafiği için kullanıldığı yollardır. Görselde de bir aracın bize doğru geldiğini, diğerinin ise ileri yönde gittiğini görüyoruz. Yani trafik akışı çift yönlüdür ve bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu anlamak, konuyu pekiştirmek için önemlidir. Bu seçenekleri tek tek inceleyelim:

• a) Bağlantı yolu: Bağlantı yolu, bir kavşak yakınında bulunan ve kara yollarının birbirine bağlanmasını sağlayan kısa, tek yönlü yollardır. Örneğin, bir otoyoldan çıkıp başka bir yola girmek için kullanılan yan yollar bağlantı yoludur. Görseldeki yol, ana bir yol güzergahı gibi durmaktadır ve bir bağlantı yolu özelliği göstermemektedir.
• c) Tek yönlü kara yolu: Bu yol türünde, tüm trafik akışı sadece bir yöne doğrudur. Eğer bu yol tek yönlü olsaydı, görseldeki her iki aracın da aynı yöne gidiyor olması gerekirdi. Ancak araçlar zıt yönlerde hareket ettiği için bu seçenek yanlıştır.
• d) Bölünmüş kara yolu: Bu, en çok karıştırılan seçenektir. Bölünmüş kara yolu, gidiş ve geliş yönlerinin birbirinden fiziksel bir ayırıcı (refüj, bariyer veya yeşil alan gibi) ile ayrıldığı yollardır. Görseldeki yolda ise yönleri ayıran şey sadece bir boya, yani şerit çizgisidir. Fiziksel bir ayrım olmadığı için bu yola bölünmüş kara yolu denemez.

Bu soruda, trafiğin en riskli anlarından biri olan gece ve görüşün zayıf olduğu bir kavşak senaryosu ele alınmaktadır. Sürücüden, bu tehlikeli duruma yaklaşırken diğer yol kullanıcılarını (araçlar, yayalar) kendi varlığından nasıl haberdar etmesi gerektiği, yani en doğru ve güvenli iletişim yönteminin ne olduğu istenmektedir. Amaç, olası bir kazayı önlemek için önceden uyarıda bulunmaktır.

Doğru Cevap: d) Birkaç defa selektör yaparak

Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, selektör yapmanın (uzun farları anlık olarak yakıp söndürme) gece koşullarında en etkili görsel uyarı olmasıdır. Görüşün yetersiz olduğu bir kavşakta, farlarınızın ışığı siz daha kavşağa girmeden binalardan, ağaçlardan veya diğer yüzeylerden yansıyarak karşı yönden veya yan yoldan gelenleri uyarabilir. Bu yöntem, hem sessizdir hem de uzaktan kolayca fark edilebilen, evrensel bir "ben geliyorum, dikkatli ol" mesajı verir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde de bu gibi durumlar için uyarı amaçlı selektör yapılması belirtilmiştir.

• Neden a) Dönüş ışıklarını yakarak yanlış?

  Dönüş ışıkları, yani sinyaller, sadece ve sadece dönüş niyetini bildirmek için kullanılır. Kavşağa yaklaşırken gelişini haber vermek amacıyla sinyal yakmak, diğer sürücülerin sizin sağa veya sola döneceğinizi zannetmesine neden olur. Bu durum, yanlış anlaşılmalara ve ciddi kazalara yol açabilecek tehlikeli bir iletişim hatasıdır.

• Neden b) Birkaç defa korna çalarak yanlış?

  Korna, temel olarak gündüz ve çok acil tehlike anlarında kullanılan bir sesli uyarı sistemidir. Soru "geceleyin" durumunu özellikle belirttiği için korna çalmak doğru bir davranış değildir. Yerleşim yerleri içinde gece vakti gereksiz yere korna çalmak hem yasaktır hem de çevredeki insanları rahatsız eden bir gürültü kirliliğidir. Geceleyin öncelikli uyarı yöntemi her zaman ışıktır.

• Neden c) Acil uyarı ışıklarını yakarak yanlış?

  Acil uyarı ışıkları (dörtlü flaşörler), aracın bir arıza nedeniyle yolda kaldığı, tehlikeli bir şekilde park edildiği veya trafikte ani bir yavaşlama/durma gibi acil bir durumu bildirmek için kullanılır. Hareket halinde bir kavşağa yaklaşırken bu ışıkları yakmak, diğer sürücülere yanlış bir mesaj verir. Aracınızın arızalı olduğunu veya bir konvoyun parçası olduğunuzu düşünebilirler, bu da asıl niyetinizin anlaşılmasını engeller.

Özetle; gece, görüşün zayıf olduğu bir kavşak, tepe üstü veya viraja yaklaşırken varlığınızı diğerlerine bildirmenin en güvenli, yasal ve etkili yolu birkaç defa selektör yapmaktır. Bu, hem kuraldır hem de trafikteki en doğru iletişim dilidir.

Bu soruda, trafik ışıklarında kırmızı ve sarı ışığın aynı anda yanmasının sürücüye ne ifade ettiği sorulmaktadır. Bu durum, trafik ışıklarının standart çalışma döngüsündeki önemli bir aşamadır ve her sürücünün anlamını net bir şekilde bilmesi gerekir. Doğru tepkiyi vermek, hem trafik akışının düzeni hem de güvenlik için kritik öneme sahiptir.

Doğru cevap c) Yolun trafiğe açılmak üzere olduğunu seçeneğidir. Trafik ışıkları kırmızı renkteyken, yani yol trafiğe kapalıyken, bir sonraki aşama yeşil ışığın yanmasıdır. Kırmızı ve sarı ışığın birlikte yanması, kırmızıdan yeşile geçişin hemen öncesindeki "hazırlan" komutudur. Bu sinyali gören sürücü, aracını harekete geçirmek için hazırlanmalı ancak yeşil ışık yanmadan kesinlikle hareket etmemelidir.

Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) Yolda bakım çalışması olduğunu: Bu seçenek yanlıştır. Yolda bakım veya onarım çalışması olduğunu bildirmek için genellikle özel trafik işaret levhaları (örneğin, çalışan insan figürü olan üçgen levha) ve bazen de tek başına aralıklı olarak yanıp sönen sarı ışık kullanılır. Kırmızı ve sarı ışığın birlikte yanması standart bir geçiş sinyalidir, özel bir durumu belirtmez.
• b) İleride hemzemin geçit bulunduğunu: Bu seçenek de yanlıştır. Hemzemin geçitleri (demiryolu geçitleri) belirtmek için özel trafik levhaları ve genellikle geçide yaklaşıldığında sırayla yanıp sönen çift kırmızı ışık veya beyaz ışık bulunur. Bu durumun, sorudaki standart trafik ışığı sinyaliyle bir ilgisi yoktur.
• d) Yolun trafiğe kapanmak üzere olduğunu: Bu seçenek, en çok karıştırılan yanlış cevaptır ve yanlıştır. Yolun trafiğe kapanmak üzere olduğunu bildiren ışık, yeşil ışıktan sonra yanan tek başına sarı ışıktır. Bu sarı ışık, sürücüye "güvenli bir şekilde durabilecek mesafedeysen dur, kırmızı yanacak" anlamını taşır. Kırmızı ile birlikte yanan sarı ise tam tersi, yolun açılacağını bildirir.

Özet olarak, trafik ışıklarının sıralamasını aklınızda tutmanız bu tür soruları kolayca çözmenizi sağlar:

1. KIRMIZI IŞIK: Yol trafiğe kapalı, "Dur".
2. KIRMIZI ve SARI IŞIK (Birlikte): Yol birazdan trafiğe açılacak, "Harekete Hazırlan".
3. YEŞİL IŞIK: Yol trafiğe açık, "Geç".
4. SARI IŞIK (Tek Başına): Yol birazdan trafiğe kapanacak, "Durmaya Hazırlan".

Bu soruda, sürücülerin çevre kirliliğini azaltmak veya engellemek için alabileceği olumlu bir tedbirin hangisi olduğu sorulmaktadır. Yani, şıklardan hangisinin çevreye faydalı bir davranış olduğunu bulmamız gerekiyor. Sorunun amacı, sürücü adayının çevreye duyarlı sürüş alışkanlıklarını bilip bilmediğini ölçmektir.

Doğru Cevap: b) Araçlarda kurşunsuz benzin kullanılması

Kurşun, insan sağlığı ve çevre için oldukça zehirli bir ağır metaldir. Eskiden benzin içerisinde motorun performansını artırmak için kullanılan kurşun, egzoz gazıyla birlikte havaya karışarak ciddi kirliliğe yol açıyordu. Kurşunsuz benzin kullanımı, bu zehirli maddenin atmosfere salınımını engelleyerek hava kirliliğini önleyen çok önemli bir tedbirdir. Bu yüzden bu seçenek, çevre kirliliğini önleyici bir önlemdir.

Diğer Seçeneklerin Analizi

• a) Özel araç kullanımının teşvik edilmesi: Bu seçenek yanlıştır çünkü özel araç kullanımının artması, tam tersine çevre kirliliğini artırır. Trafikteki araç sayısı çoğaldıkça, atmosfere salınan egzoz gazı miktarı ve gürültü kirliliği de o oranda yükselir. Çevreyi korumak için toplu taşıma, bisiklet veya yürüme gibi alternatifler teşvik edilmelidir.

• c) Yürüyerek gidilebilecek yere motorlu araçla gidilmesi: Bu seçenek de yanlıştır. Yürüyerek veya bisikletle gidilebilecek kadar kısa mesafeler için motorlu araç kullanmak, gereksiz yere yakıt tüketimine ve karbon salınımına neden olur. Bu davranış, hem bir enerji israfıdır hem de çevre kirliliğini artıran olumsuz bir alışkanlıktır.

• d) Uzun süreli duraklama ve park sırasında motorun çalıştırılması: Bu seçenek de çevre kirliliğini artıran bir davranıştır. Aracın uzun süreli duraklamalarda veya park halindeyken motorunun çalışır durumda bırakılması (rölantide çalışma), aracın hareket etmemesine rağmen yakıt tüketmesine ve egzoz gazı üretmesine neden olur. Bu durum, hem yakıt israfıdır hem de hava kirliliğine doğrudan katkı sağlar.

Özet

Sonuç olarak, a, c ve d seçenekleri çevre kirliliğini artıran veya israfa neden olan davranışları tanımlamaktadır. Sadece b seçeneği, zararlı bir maddenin kullanımını sonlandırarak çevreyi korumaya yönelik somut ve önleyici bir tedbiri ifade eder. Bu nedenle doğru cevap b şıkkıdır.

Bu soruda, resimde gösterilen trafik işaret levhasının ne anlama geldiğini bulmamız isteniyor. Trafik işaretlerini doğru yorumlayabilmek, hem sınavda başarılı olmak hem de trafikte güvenliği sağlamak için kritik öneme sahiptir. Bu levhanın anlamını çözmek için şeklini, rengini ve içindeki sembolü doğru bir şekilde analiz etmeliyiz.

Öncelikle levhanın genel özelliklerini inceleyelim. Levha, daire şeklindedir ve kenarları kırmızı bir çerçeve ile çevrilidir. Trafik işaretleri dilinde, kırmızı çerçeveli daire şeklindeki levhalar "Trafik Tanzim İşaretleri" grubuna girer ve genellikle bir yasaklama veya kısıtlama bildirirler. Yani bu levhayı gördüğünüzde, içinde gösterilen eylemin yapılması yasaktır.

Levhanın içinde ise bir yaya figürü (sembolü) bulunmaktadır. Kırmızı çerçevenin getirdiği "yasak" anlamı ile içindeki "yaya" sembolünü birleştirdiğimizde, levhanın anlamı "Yayaların girmesi yasaktır" veya "Yaya giremez" olarak ortaya çıkar. Bu işaret, genellikle motorlu taşıt trafiğine ayrılmış, yayaların yürümesinin tehlikeli ve yasak olduğu otoyol, bağlantı yolu gibi yerlerin girişinde kullanılır.

Şimdi seçenekleri bu bilgi ışığında değerlendirelim:

• a) Yaya yolunu: Bu seçenek yanlıştır. Mecburi yaya yolunu gösteren levha, zemin rengi mavi olan dairesel bir levhadır. Mavi renk zorunluluk, kırmızı çerçeve ise yasaklama belirtir.
• b) Yaya geçidini: Bu seçenek de yanlıştır. Yaya geçidini gösteren bilgi levhası, mavi zeminli ve kare şeklindedir. Ayrıca, yaya geçidine yaklaşıldığını bildiren tehlike uyarı levhası da üçgen şeklindedir.
• c) Yola yayanın çıkabileceğini: Bu ifade bir tehlike uyarısıdır. Sürücüyü ileride bir durum olabileceğine karşı dikkatli olması için uyarır. Yola yayanın çıkabileceğini bildiren "Tehlike Uyarı İşareti", kırmızı çerçeveli ve üçgen şeklindedir. Sorudaki levha ise daire olduğundan bir yasaklama bildirir.
• d) Yola yayanın giremeyeceğini: Bu seçenek, levhanın anlamıyla tam olarak örtüşmektedir. Kırmızı çerçeveli daire bir yasağı, içindeki yaya figürü de bu yasağın yayalar için geçerli olduğunu bildirir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Bu soruda, trafik kazalarına yol açan temel faktörler (insan, araç, yol, iklim) hatırlatıldıktan sonra, verilen trafik işaretlerinden hangisinin özel olarak "yoldan kaynaklanan" bir tehlikeyi bildirdiği sorulmaktadır. Yani, tehlikenin kaynağının yolun kendisi, fiziksel yapısı veya tasarımı olması gerekmektedir. Şimdi seçenekleri bu bakış açısıyla tek tek inceleyelim.

a) Doğru Cevap: Bu seçenekte görülen trafik işareti "Yandan Daralan Kaplama" veya "Daralan Yol" levhasıdır. Bu levha, ileride yolun fiziksel olarak daralacağını, şerit sayısının azalabileceğini veya yolun genişliğinin azalacağını haber verir. Tehlikenin kaynağı doğrudan yolun geometrik yapısındaki bir değişikliktir. Bu nedenle bu işaret, soruda belirtildiği gibi yoldan kaynaklanan bir tehlikeyi bildirmektedir ve doğru cevaptır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu da açıklayalım:

• b) Yanlış Cevap: Bu işaret "Vahşi Hayvan Geçebilir" levhasıdır. Sürücüleri, yola aniden vahşi hayvanların (geyik, karaca vb.) çıkabileceği konusunda uyarır. Burada tehlikenin kaynağı yolun kendisi değil, çevresel bir faktör olan hayvanlardır. Bu yüzden bu seçenek yoldan kaynaklanan bir tehlikeyi göstermez.
• c) Yanlış Cevap: Bu işaret "Kaygan Yol" levhasıdır. Yol yüzeyinin yağmur, kar, buz veya yola dökülmüş bir madde (yağ vb.) nedeniyle kaygan hale geldiğini belirtir. Tehlikenin asıl kaynağı genellikle yolun yapısından çok, iklim koşulları veya dış etkenlerdir. Yolun kendisi kalıcı olarak kaygan tasarlanmamıştır, geçici bir durum söz konusudur. Bu nedenle bu tehlike, yoldan çok iklim/çevre koşulları kategorisine girer.
• d) Yanlış Cevap: Bu işaret "Yandan Rüzgâr" levhasıdır. Özellikle köprü, viyadük gibi açık alanlarda aracın yandan şiddetli rüzgâr alabileceğini ve direksiyon hâkimiyetinin zorlaşabileceğini bildirir. Tehlikenin kaynağı tamamen bir iklim koşulu olan rüzgârdır. Yolun yapısıyla doğrudan bir ilgisi yoktur.

Özetle, soru bizden kaynağı doğrudan yolun kendisi olan bir tehlikeyi bulmamızı istemektedir. Yolun daralması (a seçeneği) yolun fiziksel yapısıyla ilgili bir durumken; vahşi hayvanlar (b seçeneği), yolun kayganlaşması (c seçeneği) ve yandan rüzgâr (d seçeneği) yol dışındaki çevresel ve iklimsel faktörlerden kaynaklanan tehlikelerdir. Bu nedenle doğru cevap a seçeneğidir.

Bu soruda, bir trafik polisinin gece kullandığı ışıklı işaret çubuğuyla yaptığı belirli bir hareketin ne anlama geldiği sorulmaktadır. Trafik polisinin işaretleri, özellikle gece veya görüşün düşük olduğu durumlarda trafiğin güvenli bir şekilde akmasını sağlamak için hayati öneme sahiptir. Bu nedenle her sürücü adayının bu işaretleri doğru bir şekilde bilmesi ve trafikte anında uygulayabilmesi gerekir.

Görselde trafik görevlisinin ışıklı çubuğu bir yay çizecek veya dairesel bir hat üzerinde hareket ettirdiği görülmektedir. Bu hareket, sürücülere dönüş yapmaları veya belirtilen yöne girmeleri gerektiğini bildiren bir işarettir. Genellikle bir kavşakta veya yönlendirmenin gerekli olduğu bir noktada, polisin işaret ettiği istikamete doğru dönüş yapılmasını veya o yola sapılmasını emreder. Bu nedenle doğru cevap 'Dönüş işareti' olan b) şıkkıdır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Dur işareti: Bu seçenek yanlıştır. Trafik polisinin 'Dur' işareti genellikle kolunu veya ışıklı çubuğu vücuduna dik bir açıyla havaya kaldırmasıyla veya doğrudan aracın önünde yatay olarak tutmasıyla verilir. Resimdeki dairesel hareket, durmayı değil, aksine yönlendirilmiş bir hareketi ifade eder.
• c) Yavaşlatma işareti: Bu seçenek de yanlıştır. 'Yavaşla' işareti için trafik polisi, kolunu veya ışıklı çubuğu aşağı ve yukarı doğru yavaşça sallar (sanki havayı aşağı doğru itiyormuş gibi). Bu hareket, sürücüye hızını düşürmesi gerektiğini anlatır. Sorudaki dairesel hareket bu anlama gelmez.
• d) Hızlandırma işareti: Bu seçenek de hatalıdır. 'Hızlan' veya 'Geç' işareti, genellikle polisin kolunu veya çubuğu dirsekten kırarak art arda kendisine doğru çekmesiyle verilir. Bu, trafiği hızlandırma amacı taşır. Resimdeki hareket ise hızlanmayı değil, belirli bir yöne sapmayı belirtir.

Özetle, trafik polisinin ışıklı çubukla yaptığı geniş ve dairesel hareketler her zaman bir yönlendirme, yani dönüş veya belirtilen yola girme anlamı taşır. Diğer işaretlerin (Dur, Yavaşla, Hızlan) kendilerine özgü, farklı hareketleri vardır. Bu işaretleri doğru yorumlamak, hem sınavda başarılı olmanız hem de trafikte güvenli bir sürüş gerçekleştirmeniz için çok önemlidir.

Bu soruda, bir yangın anında en hızlı ve güvenli şekilde müdahale edebilmek için yangın söndürme cihazının araç içinde nerede konumlandırılması gerektiği sorgulanmaktadır. Sorunun ana teması, acil bir durumda cihaza kolayca ve anında ulaşabilmektir. Bu nedenle, cihazın yeri hem pratik hem de güvenlik açısından kritik bir öneme sahiptir.

Doğru cevap 'd) Sürücünün hemen yanında' seçeneğidir. Çünkü bir yangın durumunda saniyeler bile hayati önem taşır. Sürücü, aracı kontrol eden ve tehlikeyi ilk fark eden kişi olduğu için, yangın söndürme cihazına oturduğu yerden, hiç vakit kaybetmeden uzanabilmelidir. Genellikle sürücü koltuğunun altı veya hemen yanı, bu cihazın sabitlenmesi için en uygun yer olarak kabul edilir ve bu konum en hızlı müdahaleyi mümkün kılar.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) Arka bagajda: Bu seçenek yanlıştır. Bagaj, cihaza ulaşmanın en zor ve en yavaş olduğu yerdir. Bir panik anında sürücünün araçtan inip bagajı açması ve eşyaların arasından cihazı bulması çok değerli zamanın kaybedilmesine neden olur. Ayrıca bir kaza anında bagajın sıkışması veya kilitlenmesi riski de vardır.
• b) Torpido gözünde: Bu seçenek de hatalıdır. Standart binek araçlarda bulundurulması zorunlu olan 1 kg'lık yangın söndürme tüpleri, torpido gözüne sığmayacak kadar büyüktür. Bu nedenle bu seçenek, fiziksel olarak pek mümkün değildir ve yönetmeliklere uygun bir yerleştirme sağlamaz.
• c) Arka camın önünde: Bu seçenek oldukça tehlikeli ve yanlıştır. Bu bölgeye konulan sabitlenmemiş bir yangın söndürme cihazı, ani bir frende veya kazada ileri doğru fırlayarak sürücü ve yolcular için ciddi bir yaralanma riski oluşturur. Ayrıca, doğrudan güneş ışığına maruz kalması cihazın basıncını ve yapısını olumsuz etkileyebilir.

Özetle, yangın söndürme cihazının konumu seçilirken şu üç temel kural göz önünde bulundurulmalıdır:

1. Ulaşılabilirlik: Sürücü, koltuğundan kalkmadan cihaza anında ulaşabilmelidir.
2. Güvenlik: Cihaz, sabitlenmiş olmalı ve kaza anında savrularak tehlike yaratmamalıdır.
3. Hız: Acil durumda müdahale için en kısa sürede alınabilecek bir yerde olmalıdır.

Bu kuralların tümünü karşılayan tek yer, sürücünün kolayca erişebileceği bir nokta olduğu için doğru cevap 'd' şıkkıdır.

Bu soruda, bir sürücünün ölümcül bir trafik kazasına karıştığında yapması gereken en öncelikli ve doğru davranışın ne olduğu sorulmaktadır. Buradaki kilit nokta, kazanın "ölümcül" olmasıdır; yani kazada can kaybı veya ağır yaralanma durumu söz konusudur. Bu durum, sadece maddi hasarlı kazalardan çok daha farklı yasal ve insani sorumluluklar getirir.

Doğru Cevap: b) İlk yardım önlemlerini almaları

Ölümcül bir kazada en temel öncelik insan hayatıdır. Kazada hayatını kaybetmiş bir veya daha fazla kişi olsa bile, olay yerinde hayati tehlikesi olan başka yaralılar da olabilir. Sürücülerin, profesyonel sağlık ekipleri gelene kadar, kendi bilgi ve becerileri dahilinde yaralılara temel ilk yardım müdahalelerinde bulunarak hayatta kalma şanslarını artırmaları hem yasal bir zorunluluk hem de vicdani bir görevdir. Bu nedenle, olay yerinin güvenliği sağlandıktan sonra yapılması gereken ilk iş, yaralıların durumunu kontrol etmek ve gerekli ilk yardımı yapmaktır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Yolu trafiğe açmaları ve c) Araçların yerlerini değiştirmeleri: Bu iki seçenek de temelde aynı sebepten yanlıştır. Ölüm veya yaralanma ile sonuçlanan kazalar, adli bir soruşturma gerektirir. Kaza mahalli, savcılık ve polis tarafından incelenecek bir "olay yeri" niteliğindedir. Araçların yerini değiştirmek veya yolu trafiğe açmak, delillerin kaybolmasına veya bozulmasına neden olacağı için kesinlikle yasaktır ve suç teşkil eder.


• d) Kaza tespit tutanağı düzenlemeleri: Kaza Tespit Tutanağı, tarafların kendi aralarında anlaştığı ve sadece maddi hasarın meydana geldiği kazalar için kullanılır. İçinde yaralanma veya ölüm olan hiçbir kazada bu tutanak düzenlenmez. Bu tür durumlarda derhal 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayarak trafik polisine ve sağlık ekiplerine haber vermek zorunludur; resmi işlemleri yetkililer yürütür.

Özetle, ölümcül bir kazaya karışan sürücünün sorumluluk sıralaması nettir. Önce olay yerinin güvenliğini sağlamalı (yeni kazaları önlemek için), hemen 112'yi aramalı ve ardından yaralılara ilk yardım uygulamalıdır. Kaza yeri, yetkililer gelene kadar kesinlikle değiştirilmemelidir çünkü bu, adli soruşturmanın en önemli parçasıdır.

Bu soruda, bir aracın kamu hizmeti yapan yolcu taşıtı durağını gösteren levhaya en az ne kadar mesafede park edebileceği sorulmaktadır. Görselde bir otobüs durağı levhası ve bu durağa yaklaşan bir otomobil bulunmaktadır. Soru, sürücünün bu levhanın ne kadar yakınına park etmesinin yasak olduğunu ve yasal park mesafesinin nerede başladığını bilmesini ölçmektedir.

Doğru cevap c) 15 metredir. Türkiye'deki Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, "Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının duraklarını belirten levhalara her iki yönden 15 metrelik mesafe içinde" park etmek yasaktır. Bu kural, otobüs, minibüs gibi toplu taşıma araçlarının durağa rahatça yanaşabilmesi, yolcularını güvenli bir şekilde indirip bindirebilmesi ve duraktan güvenli bir şekilde ayrılarak trafiğe tekrar katılabilmesi için konulmuştur.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) 5 metre: Bu mesafe kuralı genellikle başka durumlar için geçerlidir. Örneğin, kavşaklara, dönemeçlere, yaya ve okul geçitlerine ve yangın musluklarına her iki yönden 5 metre mesafe içinde park etmek yasaktır. Bu seçenek, durak mesafesi ile kavşak veya yaya geçidi mesafesini karıştıran adayları yanıltmak için verilmiştir.
• b) 10 metre: Trafik kurallarında park yasağı ile ilgili belirtilen mesafeler arasında 10 metre sıkça rastlanan bir ölçü değildir. Genellikle belirli binaların (okul, hastane vb.) giriş çıkış kapılarına olan mesafe kurallarında farklı değerler olabilir ancak otobüs durakları için standart mesafe 15 metredir. Bu seçenek de bir çeldiricidir.
• d) 20 metre: Bu mesafe de otobüs durakları için belirlenen yasal sınır değildir. 20 metre, kuralda belirtilen mesafeden daha uzaktır ve sürücüleri yanıltmak amacıyla şıklara eklenmiştir. Yasal olarak zorunlu olan minimum mesafe 15 metredir.

Özetle, bir sürücü olarak kamu hizmeti yapan yolcu taşıtı durağı levhasını gördüğünüzde, bu levhanın 15 metre önüne veya 15 metre arkasına (gidiş yönüne göre) aracınızı park edemezsiniz. Bu önemli kural hem toplu taşıma araçlarının işini kolaylaştırır hem de trafikteki genel güvenliği artırır. Bu nedenle doğru cevap 15 metredir.

Bu soruda, sürücüleri yolda oluşabilecek gizli buzlanma tehlikesine karşı uyaran trafik işaretinin hangisi olduğu sorulmaktadır. Trafik işaretlerini doğru tanımak, sürüş güvenliği için hayati önem taşır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı ve diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu açıklayalım.

Doğru cevap a seçeneğidir. Bu trafik işareti, bir tehlike uyarı levhasıdır ve içerisinde bir kar tanesi sembolü bulunur. Bu sembol, sürücülere ilerideki yol kesiminde hava koşullarına bağlı olarak gizli buzlanma olabileceği konusunda uyarıda bulunur. Özellikle köprüler, viyadükler, tünel çıkışları ve gölgelik alanlar gibi sıcaklığın ani düştüğü yerlerde bu levhaya sıkça rastlanır. Bu işareti gören sürücü, hızını düşürmeli, ani fren ve direksiyon hareketlerinden kaçınmalı ve takip mesafesini artırmalıdır.

b seçeneğindeki işaret ise "Kaygan Yol" levhasıdır. Bu işaret, yol yüzeyinin yağmur, çamur, mıcır veya başka bir sebeple kaygan hale geldiğini bildirir. Buzlanma da yolu kayganlaştırır ancak bu işaret daha genel bir uyarıdır. Soruda özellikle "gizli buzlanma" belirtildiği için, bu duruma özel olarak dikkat çeken kar tanesi sembollü levha (a seçeneği) daha doğru bir cevaptır. Kaygan yol levhası her türlü kayganlık riski için kullanılabilirken, gizli buzlanma levhası sadece donma tehlikesine işaret eder.

c seçeneğinde gösterilen işaret "Gevşek Şev" veya "Taş Düşebilir" anlamlarına gelir. Bu levha, genellikle dağlık ve yamaçlı bölgelerde kullanılır ve yola yamaçtan taş, kaya veya toprak parçalarının düşebileceği konusunda sürücüleri uyarır. Bu işaretin yolun yüzeyindeki buzlanma ile bir ilgisi yoktur, tamamen çevresel bir tehlikeyi belirtir. Bu işareti gören sürücü, dikkatli olmalı ve yol kenarında duraklama yapmamalıdır.

d seçeneğindeki işaret ise "İki Yönlü Trafik" levhasıdır. Bu işaret, tek yönlü bir yoldan çıkıp karşıdan da trafiğin geldiği iki yönlü bir yola girileceğini bildirir. Amacı, sürücüyü trafik düzenindeki değişikliğe karşı uyarmaktır. Dolayısıyla bu işaretin yol yüzeyinin durumu veya hava koşullarıyla herhangi bir bağlantısı bulunmamaktadır.

Bu soruda, taşıt yolu üzerine çizilmiş ve bir daire içine alınmış "50" sayısının ne anlama geldiği sorulmaktadır. Bu tür yol üzeri işaretlemeler, sürücüleri trafik kuralları hakkında bilgilendirmek ve uyarmak amacıyla kullanılır. Sürücülerin bu işaretlerin anlamını bilmesi, hem kendi güvenlikleri hem de trafikteki diğer unsurların güvenliği için hayati önem taşır.

Doğru cevap olan "c) Azami (en yüksek) hız sınırını" seçeneğinin açıklaması:

Trafikte, bir daire içerisine alınmış sayılar genellikle hız limitlerini belirtir. Yola çizilen bu "50" rakamı, o yolda izin verilen en yüksek hızın saatte 50 kilometre (km/s) olduğunu bildirir. Bu işaretleme, genellikle dikey olarak yerleştirilmiş trafik levhalarını pekiştirmek veya sürücülerin gözden kaçırabileceği durumlarda bir hatırlatma yapmak için kullanılır. Dolayısıyla, bu işareti gören bir sürücü, hızını 50 km/s'nin üzerine çıkarmaması gerektiğini anlamalıdır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunun açıklaması:

• a) Işıklara 50 m kaldığını: Bu seçenek yanlıştır. Trafik ışıklarına olan mesafeyi bildiren işaretler genellikle dikey levhalardır ve üzerinde trafik lambası sembolü ile birlikte "50 m" gibi bir mesafe bilgisi yer alır. Yol üzerine çizilen daire içindeki sayı, bir mesafeyi değil, bir hızı ifade eder.
• b) Asgari (en az) hız sınırını: Bu seçenek de yanlıştır. Asgari yani gidilmesi gereken en düşük hız sınırını belirten levhalar genellikle mavi zeminli ve yuvarlaktır. Yol üzerindeki bu işaretleme, standart olarak azami hızı belirtmek için kullanılır, asgari hızı değil. Asgari hız sınırı uygulaması daha çok otoyol gibi özel yollarda bulunur.
• d) Öndeki araca 50 m´den fazla yaklaşılmamasını: Bu seçenek yanlıştır. Bu kural "takip mesafesi" ile ilgilidir. Takip mesafesi genellikle hızın yarısı kadar metre olarak kabul edilir (örneğin 90 km/s ile giderken 45 metre). Bunu belirtmek için kullanılan özel yol çizgileri (V şeklinde şeritler gibi) veya dikey levhalar bulunur, ancak yola çizilen daire içindeki "50" rakamı bu anlama gelmez.

Özetle, yol üzerine çizilmiş ve daire içine alınmış sayılar, o yoldaki azami (en yüksek) hız sınırını bildirir. Bu işareti gördüğünüzde, hızınızın en fazla belirtilen değerde olması gerektiğini unutmamalısınız.

Bu soruda, taşıt yolu veya park alanlarında zemin üzerine çizilmiş olan uluslararası erişilebilirlik (tekerlekli sandalye) sembolünün trafik açısından ne anlama geldiği sorulmaktadır. Bu sembol, sürücülere o alanın özel bir amaca hizmet ettiğini bildiren bir yol üzeri işaretlemesidir. Doğru yorumlanması, hem trafik kurallarına uymak hem de bu alanlara ihtiyaç duyan bireylere saygı göstermek açısından büyük önem taşır.

Doğru cevap "a) Özürlü sürücüler için park yeri" seçeneğidir. Bu sembol, uluslararası alanda engelli bireyler için erişilebilirliği temsil eder. Bir park alanında veya yol kenarında zemin üzerine çizildiğinde, o park yerinin yalnızca engelli park kartı veya plakası olan araçlar tarafından kullanılabileceğini belirtir. Bu park yerleri genellikle hastane, alışveriş merkezi gibi binaların girişlerine daha yakın konumlandırılır ve engelli bireylerin araçlarından daha rahat inip binmelerine olanak tanımak için standart park yerlerinden daha geniştir.

Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• b) Özürlü sürücüler çıkabilir: Bu ifade bir uyarı niteliğindedir ve genellikle üçgen şeklindeki tehlike uyarı levhaları ile belirtilir. Diğer sürücüleri, ileride bir yerden (örneğin bir rehabilitasyon merkezi veya özel bir site) engelli sürücülerin ana yola katılabileceği konusunda uyarmak için kullanılır. Zemine çizilen bu sembol, bir park yerini işaret eder, bir çıkış uyarısı yapmaz.
• c) Özürlü taşıtı giremez: Bu bir yasaklama anlamı taşır. Trafikte yasaklamalar genellikle kırmızı çerçeveli yuvarlak levhalarla belirtilir. Bu sembol ise tam tersine, engelli bireylere bir ayrıcalık ve kolaylık tanımak amacıyla kullanılır, onları bir alandan men etmek için değil. Bu nedenle bu seçenek, sembolün amacıyla tamamen çelişmektedir.
• d) Özürlü sürücü yolu: Bu ifade, yolun tamamının veya özel bir şeridin sadece engelli sürücülere ayrıldığı anlamına gelir. Bu tür bir uygulama standart karayolu trafiğinde bulunmamaktadır. Sembol, bütün bir yolu değil, sadece üzerinde bulunduğu belirli bir park alanını veya bölgeyi tanımlar.

Sonuç olarak, zemine çizilmiş tekerlekli sandalye sembolü, o alanın engelli sürücüler veya engelli bireyleri taşıyan araçlar için ayrılmış özel bir park yeri olduğunu net bir şekilde ifade eder. Bu alanları gereksiz yere işgal etmek hem trafik kurallarına aykırıdır hem de bu alanlara gerçekten ihtiyaç duyan bireylerin hayatını zorlaştıran bir davranıştır.

Bu soruda, trafik ışığı veya trafik polisi bulunmayan, kontrolsüz bir kavşakta karşılaşan araçlar ve bir yayanın geçiş önceliği sıralaması sorulmaktadır. Bu tür durumlarda hangi tarafın ilk geçiş hakkına sahip olduğunu belirlemek için Karayolları Trafik Kanunu'nda belirtilen genel geçiş hakkı kurallarını bilmek gerekir. Fotoğrafı dikkatlice incelediğimizde bir otomobil, bir traktör, bir motosiklet ve yaya geçidinde bulunan bir yaya görmekteyiz.

Doğru cevap b) Yaya seçeneğidir. Trafik kurallarında en temel ve öncelikli prensiplerden biri yaya güvenliğidir. Karayolları Trafik Kanunu'na göre, görevli bir kişi veya ışıklı trafik işareti bulunmayan ancak trafik işareti veya yer işaretleriyle belirlenmiş yaya geçitlerinde, sürücüler yavaşlamak ve geçidin üzerinden geçen veya geçmek üzere olan yayalara ilk geçiş hakkını vermek zorundadır. Resimde yaya, tam olarak yaya geçidinin üzerinde olduğu için tüm araçlara göre mutlak geçiş önceliğine sahiptir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Traktör: Traktör düz gitmesine rağmen, önündeki yaya geçidinde bir yaya bulunmaktadır. Bu nedenle traktör sürücüsü durup yayaya yol vermekle yükümlüdür. Yaya geçtikten sonra, sola dönen motosiklete göre geçiş önceliği olsa da, ilk geçiş hakkı yayaya aittir.
• c) Otomobil: Otomobil sağa dönüş yapıyor. Ancak döneceği yolda yaya geçidi ve üzerinde bir yaya var. Sürücü, dönüşünü tamamlamadan önce yayaya yol vermelidir. Bu yüzden otomobil de ilk geçiş hakkına sahip değildir.
• d) Motosiklet: Motosiklet sola dönüş yapmaktadır. Kontrolsüz kavşaklarda sola dönen araçlar, düz giden veya sağa dönen araçlara yol vermek zorundadır. Bu durumda motosiklet, hem traktöre hem de otomobile yol vermelidir. En önemlisi, tüm araçlar gibi o da öncelikle yayaya yol vermek zorundadır. Bu nedenle motosikletin geçiş hakkı en sondadır.

Özetle, bu kavşaktaki doğru geçiş sıralaması şu şekildedir: İlk olarak yaya karşıya geçer. Yaya geçtikten sonra, düz giden traktör ile sağa dönen otomobil aynı anda hareket edebilir (birbirlerinin yolunu kesmedikleri için). En son olarak ise, karşıdan gelen trafiğin bitmesini bekleyen motosiklet dönüşünü tamamlar. Soruda sadece ilk geçiş hakkı sorulduğu için cevap kesin olarak yaya'dır.

Bu soruda, sürücülere gösterilen bir trafik tehlike uyarı işaretinin ne anlama geldiğini bilmeniz istenmektedir. Şekildeki levha, kırmızı üçgen bir çerçeve içerisinde, elinde kürekle çalışan bir insan silüeti göstermektedir. Bu tür üçgen levhalar, sürücüleri ileride karşılaşabilecekleri potansiyel bir tehlikeye karşı önceden uyarmak amacıyla kullanılır.

Doğru cevap "a) Yolda çalışma olduğunu" seçeneğidir. Bu trafik levhası, uluslararası geçerliliği olan ve sürücüye ilerideki yol kesiminde bir bakım, onarım veya inşaat çalışması yapıldığını bildiren standart bir işarettir. Bu levhayı gördüğünüzde, yolun bir kısmının kapalı olabileceğini, yolda işçiler, iş makineleri veya çeşitli malzemeler bulunabileceğini ve trafik akışının yavaşlayabileceğini öngörmelisiniz.

Bu uyarıyı alan bir sürücünün temel sorumluluğu, hızını azaltmak ve dikkatini en üst seviyeye çıkarmaktır. Çalışma alanına yaklaşırken ani manevralardan kaçınmalı, diğer araçlarla arasındaki takip mesafesini artırmalı ve trafik görevlilerinin veya ek işaretlerin yönlendirmelerine uymaya hazır olmalıdır. Bu önlemler, hem sürücünün kendi güvenliği hem de yolda çalışan işçilerin güvenliği için hayati önem taşır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• b) Yolda gizli buzlanma olabileceğini: Bu seçenek yanlıştır. Yolda gizli buzlanma tehlikesini bildiren levha, yine kırmızı üçgen içerisinde bir kar tanesi sembolü içerir. Bu işaret, özellikle kış aylarında ve hava sıcaklığının düştüğü köprü, viyadük gibi yerlerde sürücüleri uyarır.
• c) Kaza sebebiyle yolun trafiğe kapatıldığını: Bu ifade de yanlıştır. Bir yolun trafiğe tamamen kapalı olduğunu bildiren temel işaret, kırmızı zemin üzerine beyaz yatay bir çizgiden oluşan "Girilmez" levhasıdır. Sorudaki işaret, yolun kapalı olduğunu değil, üzerinde çalışma yapıldığını ve dikkatli geçilmesi gerektiğini belirtir.
• d) Düşük banketli yol kesimine yaklaşıldığını: Bu seçenek de doğru değildir. Düşük banket, yol kenarındaki toprak kısmın yol seviyesinden daha alçakta olması durumudur. Bu tehlikeyi bildiren levhada, yol kenarından devrilen bir otomobil figürü bulunur ve sürücüyü yol dışına çıkmanın tehlikeli olabileceği konusunda uyarır.

Bu soruda, dört zamanlı bir motorun çalışmasını sağlayan temel ve tekrarlanan aşamaların (zamanların) neler olduğu bilgisi sorgulanmaktadır. Soru, verilen seçeneklerden hangisinin bu dört temel aşamadan biri olmadığını bulmanızı istemektedir. Motorun çalışması için sürekli tekrar eden bu döngüyü anlamak, doğru cevabı bulmak için kilit noktadır.

Öncelikle dört zamanlı bir motorun çalışma prensibini ve bu zamanların ne olduğunu hatırlayalım. Bir motorun güç üretebilmesi için pistonun silindir içinde yaptığı dört temel hareket vardır ve bu hareketlerin her birine "zaman" denir. Bu döngü sürekli olarak tekrarlanır ve motorun çalışmasını sağlar.

Dört zamanlı motorun çalışma sıralaması şöyledir:

1. Emme Zamanı: Piston aşağı doğru hareket ederken silindirin içine yakıt-hava karışımı emilir.
2. Sıkıştırma Zamanı: Piston yukarı doğru hareket ederek silindirdeki yakıt-hava karışımını sıkıştırır.
3. İş (Ateşleme) Zamanı: Sıkışan karışım buji tarafından ateşlenir. Oluşan patlama pistonu büyük bir güçle aşağı iter ve bu hareket, motorun asıl gücünü ürettiği zamandır.
4. Egzoz Zamanı: Piston tekrar yukarı çıkarak yanma sonucu oluşan atık gazları silindirden dışarı atar.

Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirelim:

• a) İş zamanı: Yukarıda açıkladığımız gibi bu, motorun güç ürettiği üçüncü ve en önemli zamandır. Dolayısıyla bu, motorun çalışma zamanlarından biridir.
• c) Emme zamanı: Bu, motorun çalışabilmesi için gerekli olan yakıt-hava karışımının silindire alındığı ilk zamandır. Dolayısıyla bu da motorun çalışma zamanlarından biridir.
• d) Sıkıştırma zamanı: Bu, yakıt-hava karışımının ateşlemeye hazır hale getirilmesi için sıkıştırıldığı ikinci zamandır. Bu da motorun temel çalışma zamanlarından biridir.

b) Marş zamanı: Bu seçenek ise doğru cevaptır. Çünkü "marş", motorun kendiliğinden çalışmaya başlaması için dışarıdan verilen ilk harekettir. Kontak anahtarını çevirdiğinizde marş motoru, motora ilk dönüş hareketini verir ve bu sayede Emme, Sıkıştırma, İş ve Egzoz zamanlarından oluşan döngü başlar. Motor çalışmaya başladıktan sonra marş motorunun görevi biter. Kısacası, marş bir "çalıştırma eylemidir", motorun kendi kendine devam ettirdiği bir "çalışma zamanı" değildir.

Bu soruda, bir aracın yakıt sisteminde bulunan ve yakıtın içindeki istenmeyen maddeleri (kir, pas, tortu vb.) süzerek temizleyen parçanın hangisi olduğu sorulmaktadır. Aracın motor sağlığı ve verimli çalışması için yakıtın temiz olması kritik öneme sahiptir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım.

Doğru Cevap: c) Yakıt filtresi

Doğru cevap yakıt filtresi'dir. Adından da anlaşılacağı gibi, bu parçanın temel ve tek görevi yakıtı filtrelemektir. Yakıt deposundan motora giden yakıtın içinde zamanla birikebilecek küçük pas parçacıkları, tortu ve diğer yabancı maddeleri bir süzgeç gibi tutar. Bu sayede, motorun en hassas parçaları olan enjektörlerin ve yakıt pompasının tıkanmasını veya hasar görmesini engeller, motorun daha sağlıklı ve uzun ömürlü olmasını sağlar.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

Diğer şıkların neden yanlış olduğunu anlamak, konuyu daha iyi kavramanıza yardımcı olacaktır. Her bir parçanın görevini ayrı ayrı inceleyelim:

• a) Enjektör: Enjektör, yakıtı temizleyen değil, temizlenmiş yakıtı kullanan bir parçadır. Görevi, yakıt pompası tarafından gönderilen basınçlı yakıtı, motorun yanma odalarına doğru bir şekilde püskürtmektir. Eğer yakıt filtresi olmasaydı, enjektörler kısa sürede tıkanır ve görevini yapamaz hale gelirdi.
• b) Yakıt borusu: Yakıt borusu, yakıt sisteminin damarları gibidir. Görevi, yakıtı depodan yakıt pompasına, oradan da filtre üzerinden enjektörlere taşımaktır. Herhangi bir temizleme veya filtreleme fonksiyonu yoktur; sadece bir taşıma elemanıdır.
• d) Yakıt pompası: Yakıt pompası (veya mazot pompası), yakıtı depodan çekerek sisteme belirli bir basınçla gönderen parçadır. Motorun ihtiyaç duyduğu yakıt akışını ve basıncını sağlar. Temizleme görevi yoktur; aksine, kendisi de temiz yakıta ihtiyaç duyan hassas bir parçadır.

Özetle; yakıt sisteminde her parçanın farklı bir görevi vardır. Yakıtı depodan alıp basınçla sisteme gönderen yakıt pompası, bu yakıtı taşıyan yakıt boruları, yakıtı temizleyen yakıt filtresi ve son olarak temizlenmiş yakıtı motora püskürten enjektör bulunur. Bu nedenle, yakıt içerisindeki yabancı maddeleri temizleyen eleman kesin olarak yakıt filtresidir.

Bu soruda, bir aracın aküsündeki sıvı seviyesinin (elektrolit) normal çalışma sırasında azalması durumunda ne eklenmesi gerektiği sorgulanmaktadır. Akünün doğru ve verimli çalışması için bu sıvının seviyesinin ve yoğunluğunun belirli bir aralıkta tutulması kritik öneme sahiptir. Bu, temel bir araç bakım bilgisi sorusudur.

Doğru cevap d) Saf su seçeneğidir. Çünkü kurşun-asitli akülerin içinde bulunan elektrolit, sülfürik asit ve saf su karışımından oluşur. Araç çalışırken ve akü şarj/deşarj olurken ortaya çıkan ısı nedeniyle bu karışımdaki sadece su buharlaşır. Asit ise buharlaşmaz ve akü içinde kalır. Bu nedenle, azalan seviyeyi tamamlamak ve elektrolitin ideal yoğunluğunu tekrar sağlamak için sadece eksilen suyun, yani saf suyun eklenmesi gerekir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Asit: Eğer aküye saf su yerine asit eklenirse, elektrolit içerisindeki asit oranı aşırı derecede artar. Bu durum "aşırı yoğunlaşma" olarak adlandırılır ve akünün içindeki kurşun plakalara zarar vererek onların aşınmasına ve dökülmesine neden olur. Sonuç olarak, akünün ömrü önemli ölçüde kısalır ve performansı düşer. Asit, sadece akü devrilip içindeki sıvı tamamen döküldüğünde veya ilk dolum sırasında özel ölçümlerle eklenir.
• b) Alkol: Alkol, akünün kimyasal yapısıyla tamamen uyumsuz bir maddedir. Aküye alkol eklemek, içindeki kimyasal reaksiyonları bozar, plakaların yapısına zarar verir ve aküyü tamamen kullanılamaz hale getirir. Ayrıca, potansiyel olarak tehlikeli kimyasal tepkimelere de yol açabilir.
• c) Antifriz: Antifriz, motorun soğutma sisteminde kullanılan ve suyun donma noktasını düşürüp kaynama noktasını yükselten bir kimyasaldır. Akünün elektroliti ile hiçbir ilgisi yoktur. Antifrizin aküye konulması, akünün içindeki kimyasal dengeyi tamamen bozar ve aküye kalıcı olarak hasar verir.

Özetle, akünün elektrolit seviyesindeki azalmanın temel nedeni suyun buharlaşmasıdır. Bu kaybı telafi etmek için, akünün kimyasal dengesini bozmayacak ve plakalarına zarar vermeyecek olan saf su ilave edilmelidir. Çeşme suyu gibi mineralli sular da içerdikleri kireç ve diğer mineraller nedeniyle plakalara zarar verebileceğinden kesinlikle kullanılmamalıdır.

Bu soruda, araçlarda yaygın olarak kullanılan içten yanmalı motorların temel çalışma prensibi sorgulanmaktadır. Soru, bu motorların hangi enerji türünü alıp, tekerlekleri döndüren hareket enerjisine, yani mekanik enerjiye çevirdiğini bilmenizi istemektedir. Bu dönüşüm sürecini anlamak, motorun nasıl çalıştığını kavramak için çok önemlidir.

Doğru Cevap: a) Isı enerjisini

İçten yanmalı motorun çalışma mantığı, adından da anlaşılacağı gibi, "içeride" gerçekleşen bir "yanma" olayına dayanır. Silindirlerin içine alınan yakıt (benzin, dizel vb.) ve hava karışımı, buji ile ateşlenir veya yüksek basınçla sıkıştırılarak patlatılır. Bu patlama sonucunda çok yüksek bir sıcaklık ve basınç ortaya çıkar; işte bu, ısı enerjisidir. Oluşan bu yüksek ısı ve basınç, pistonları büyük bir güçle aşağıya doğru iterek krank milini döndürür ve bu dönme hareketi de şanzıman aracılığıyla tekerleklere iletilir. Dolayısıyla, motor yakıtın yanmasıyla oluşan ısı enerjisini, pistonları ve milleri hareket ettiren mekanik enerjiye dönüştürmüş olur.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• b) Hidrolik enerjiyi: Hidrolik enerji, sıvıların (genellikle yağ) basıncıyla elde edilen enerjidir. Araçlarda hidrolik sistemler frenlerde, direksiyonda veya bazı özel donanımlarda kullanılır. Ancak motorun kendisi, çalışmak için hidrolik enerjiyi mekanik enerjiye dönüştürmez; tam tersine, motorun ürettiği mekanik enerji hidrolik sistemlere güç verebilir.
• c) Nükleer enerjiyi: Nükleer enerji, atom çekirdeklerinin parçalanması (fisyon) veya birleşmesi (füzyon) ile ortaya çıkan çok büyük bir enerjidir. Bu enerji türü nükleer santrallerde ve nükleer denizaltılarda kullanılır. Günümüzdeki standart otomobil motorlarında nükleer enerji kullanılmaz.
• d) Elektrik enerjisini: Elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren motorlara "elektrik motoru" denir. Bu motorlar, bataryadan aldıkları elektrikle çalışır ve elektrikli araçlarda bulunur. İçten yanmalı motorlar ise yakıt yakarak çalıştığı için bu seçenek de yanlıştır. Ancak unutulmamalıdır ki, içten yanmalı bir motorda ateşleme sistemi (bujiler) ve diğer elektronik aksamlar için elektrik enerjisi (aküden gelen) kullanılır, fakat bu, motorun ana güç dönüşüm prensibi değildir.

Özetle, ehliyet sınavında karşınıza çıkabilecek bu temel sorunun cevabı, içten yanmalı motorun yakıtı yakarak ısı enerjisi ürettiğini ve bu ısıyı kullanarak pistonları hareket ettirip mekanik enerji elde ettiğini bilmektir.

Bu soruda, bir sürücünün aracıyla trafiğe çıkmadan önce yapması gereken temel ve zorunlu kontrollerin neler olduğu sorgulanmaktadır. Güvenli bir sürüş deneyimi için aracın hem mekanik olarak kusursuz hem de yolculuğu tamamlayabilecek durumda olması gerekir. Bu nedenle soruda verilen her bir maddenin neden önemli olduğunu ve neden hepsinin kontrol edilmesi gerektiğini inceleyelim.

Doğru cevap d) I, II ve III seçeneğidir. Çünkü güvenli ve sorunsuz bir yolculuk, aracın hem aktif güvenlik sistemlerinin (fren, lastik) hem de operasyonel devamlılığının (yakıt) sağlanmasıyla mümkündür. Bu üç unsurun her biri, yolculuğun farklı bir aşamasında hayati önem taşır ve herhangi birinin eksikliği sürücü, yolcular ve trafikteki diğer kişiler için ciddi riskler oluşturabilir.

• I- Frenler: Frenler, bir aracın en temel ve en önemli aktif güvenlik sistemidir. Aracın hızını kontrol etmeyi, yavaşlamayı ve en önemlisi acil durumlarda güvenli bir şekilde durabilmeyi sağlar. Yola çıkmadan önce frenlerin tuttuğundan emin olmak, olası bir kazayı önlemenin ilk adımıdır. Fren sistemi arızalı bir araçla trafiğe çıkmak son derece tehlikelidir.
• II- Lastikler: Lastikler, aracın yolla temasını sağlayan tek parçadır. Lastiklerin hava basıncının doğru seviyede olması, diş derinliğinin yasal sınırlarda olması ve üzerinde herhangi bir yarık, balon veya hasar bulunmaması gerekir. Yanlış lastik basıncı fren mesafesini uzatır, yol tutuşunu zayıflatır ve yakıt tüketimini artırır. Yıpranmış veya hasarlı bir lastik ise patlama riski taşıyarak sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesine neden olabilir.
• III- Yakıt Seviyesi: Yakıt seviyesi, doğrudan bir güvenlik sistemi olmasa da yolculuğun güvenle tamamlanabilmesi için kritik bir unsurdur. Yetersiz yakıtla yola çıkmak, aracın otoyolun ortası, tünel içi veya viraj gibi tehlikeli bir noktada aniden durmasına neden olabilir. Bu durum, hem sürücünün çaresiz kalmasına hem de arkadan gelen araçlar için ciddi bir kaza riski oluşturmasına yol açar. Bu nedenle, planlanan yolculuğa yetecek kadar yakıtın olduğundan emin olunmalıdır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

a) Yalnız I: Bu seçenek yanlıştır çünkü sadece frenlerin iyi olması yeterli değildir. Frenleriniz mükemmel olsa bile, patlak veya havası inik bir lastikle aracı kontrol edemezsiniz. Aynı şekilde, yakıtınız bittiğinde frenlerinizin iyi olmasının bir anlamı kalmaz.

b) I ve II: Fren ve lastik kontrolü, aktif güvenlik için çok önemlidir ancak yakıt seviyesini göz ardı eder. Özellikle uzun bir yolculuğa çıkarken ya da trafiğin yoğun olduğu bir yerde yakıtın bitmesi, sizi ve diğer sürücüleri tehlikeli bir duruma sokabilir. Bu nedenle bu seçenek de eksiktir.

c) II ve III: Bu seçenek, en temel güvenlik sistemi olan frenleri yok saydığı için kesinlikle yanlıştır. Lastikleriniz yeni ve deponuz dolu olsa bile, çalışmayan frenlerle bir aracı kullanmak düşünülemez. Bu, bir kazaya davetiye çıkarmakla eşdeğerdir.

Özetle, sorumlu bir sürücü, her sürüş öncesinde aracının yola çıkmaya hazır olduğundan emin olmalıdır. Bu hazırlık; fren ve lastik gibi hayati güvenlik donanımlarının kontrolünü ve yakıt gibi yolculuğun sorunsuz devam etmesini sağlayacak unsurların gözden geçirilmesini kapsar. Bu yüzden üç maddenin de durumu iyi olmalıdır.

Bu soruda, aracınızla sağa veya sola dönüş yapmak için sinyal verdiğinizde, gösterge panelindeki sinyal lambasının (genellikle yeşil bir ok) normalden çok daha hızlı bir şekilde yanıp söndüğü bir durum tarif edilmektedir. Bu durumla birlikte genellikle duyduğunuz "tık-tık" sesi de aynı hızda artar. Sorunun amacı, bu durumun teknik sebebini bilip bilmediğinizi ölçmektir.

Doğru Cevap: b) Sinyal lambalarından biri yanmıyordur.

Bu durumun temel sebebi, aracın sinyal sisteminin bir güvenlik uyarısı olarak tasarlanmış olmasıdır. Sinyal devresi, belirli bir sayıda ampulün (genellikle önde bir, arkada bir ve bazen de yanda bir) çektiği elektrik akımına göre ayarlanmıştır. Bu ampullerden biri patladığında veya yanmadığında, devredeki elektrik yükü azalır ve bu değişiklik sinyal rölesi (veya modern araçlarda gövde kontrol modülü) tarafından anında algılanır.

Sistem, bu eksikliği sürücüye bildirmek için normalden çok daha hızlı yanıp sönmeye başlar. Bu hızlı "tık-tık" sesi ve göstergedeki hızlı yanıp sönme, sürücüye "Dikkat, sinyal lambalarından biri çalışmıyor, diğer sürücüler dönüş yapacağını görmeyebilir!" mesajını verir. Bu, trafikteki diğer araçlar için bir tehlike oluşturmamanız adına tasarlanmış basit ama etkili bir uyarı sistemidir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Geri vites lambalarından biri yanmıyordur: Geri vites lambaları, yalnızca araç geri vitese takıldığında devreye giren tamamen ayrı bir elektrik devresine sahiptir. Sinyal sistemiyle hiçbir teknik bağlantısı yoktur. Bu nedenle, geri vites lambasının yanmaması sinyal hızını kesinlikle etkilemez.
• c) Fren lambalarından biri yanmıyordur: Fren lambaları da frene basıldığında çalışan farklı bir devrenin parçasıdır. Sinyal koluyla değil, fren pedalıyla kontrol edilirler. Fren lambasındaki bir arıza, sinyal ikaz ışığının yanıp sönme hızında bir değişikliğe neden olmaz.
• d) Far lambalarından biri yanmıyordur: Farlar, aracın aydınlatma sisteminin en güçlü parçalarıdır ve kendilerine ait ayrı ve yüksek akım çeken devreleri bulunur. Far arızası önemli bir durum olsa da, sinyal sisteminin çalışma hızını etkileyen bir faktör değildir. Her aydınlatma sisteminin devresi genellikle bağımsızdır.

Özetle, gösterge panelindeki sinyal ışığının anormal bir hızda yanıp sönmesi, doğrudan sinyal devresiyle ilgili bir sorunun habercisidir. Bu durum, neredeyse her zaman o yöndeki (sağ veya sol) sinyal ampullerinden birinin patlamış olduğu anlamına gelir. Bu uyarıyı fark ettiğinizde, en kısa sürede aracınızı güvenli bir yere çekip dörtlü flaşörlerinizi yakarak hangi ampulün arızalı olduğunu kontrol etmeniz ve değiştirmeniz trafik güvenliği açısından kritik öneme sahiptir.

Bu soruda, bir aracın elektrik sisteminde bulunan **sigortanın** temel işlevinin ne olduğu sorulmaktadır. Sigortayı, aracınızın elektrik tesisatının bir nevi koruma kalkanı veya güvenlik görevlisi olarak düşünebilirsiniz. Temel amacı, elektrik devresinde bir sorun oluştuğunda daha büyük ve masraflı arızaların önüne geçmektir.

Doğru Cevap: c) Kısa devre olduğunda sistemi korumak

Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, sigortanın tam olarak bu iş için tasarlanmış olmasıdır. Bir elektrik devresinde "kısa devre" meydana geldiğinde, elektrik akımı normalden çok daha yüksek bir seviyeye aniden fırlar. Sigortanın içinde, yalnızca belirli bir akım şiddetine dayanabilecek incelikte bir tel bulunur. Kısa devre anındaki bu aşırı akım, sigortanın içindeki teli anında eriterek koparır ve böylece devreyi keser. Bu sayede, yüksek akımın aracın beyni (ECU), farları, radyosu gibi diğer hassas ve pahalı elektronik bileşenlere ulaşarak onlara zarar vermesi veya kabloların aşırı ısınıp yangın çıkarması engellenmiş olur. Kısacası sigorta, kendini feda ederek sistemin geri kalanını korur.

Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:

• a) Aküyü şarj etmek: Bu görev sigortaya ait değildir. Araçlarda aküyü şarj etme işini, motor çalışırken mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çeviren alternatör (şarj dinamosu) yapar. Sigorta, bu şarj devresini de korur ancak şarj işlemini kendisi yapmaz.
• b) Bujilere giden akımı yükseltmek: Bu ifade de yanlıştır. Bujilerin ateşleme yapabilmesi için gereken yüksek voltajı (gerilimi) üreten parça endüksiyon bobinidir (ateşleme bobini). Sigortanın görevi akımı veya voltajı yükseltmek değil, tam tersine tehlikeli seviyeye ulaştığında tamamen kesmektir.
• d) Endüksiyon bobinine giden akımı yükseltmek: Bu seçenek de bir öncekiyle aynı mantıkla yanlıştır. Endüksiyon bobini, aküden gelen düşük voltajı yükselten parçanın kendisidir. Sigorta, endüksiyon bobinine giden devreyi korur fakat o devreye giden akımı yükseltme gibi bir işlevi yoktur.

Özetle, sigorta bir akım veya voltaj üretici ya da yükseltici değil, bir koruma elemanıdır. Görevi, belirlenen akım değerinin üzerine çıkıldığında devreyi keserek sistemi ve aracı güvende tutmaktır. Bu nedenle, kısa devre anında sistemi korumak sigortanın temel ve en önemli görevidir.

Bu soruda, bir aracın motoru için hayati öneme sahip olan motor yağının, olması gereken seviyenin çok altına düştüğünde motoru çalıştırmaya devam etmenin ne gibi sonuçlar doğuracağı sorgulanmaktadır. Motor yağı, motorun adeta kanı gibidir ve eksikliği çok ciddi sorunlara yol açar. Bu durumu anlamak için motor yağının temel görevlerini bilmek gerekir.

Motor yağının en temel iki görevi vardır. Birincisi, motorun içinde yüksek hızda hareket eden metal parçaların (pistonlar, silindirler, krank mili gibi) birbirine sürtünmesini azaltarak aşınmasını önlemektir. İkinci önemli görevi ise bu sürtünme ve yanma sonucu ortaya çıkan yüksek ısıyı parçaların üzerinden alarak motorun soğumasına yardımcı olmaktır. Yağ seviyesi azaldığında bu iki kritik görev de yerine getirilemez.

Doğru Cevap: c) Motorun aşırı ısınarak zarar görmesi

Yağ seviyesi normalin çok altına düştüğünde, hareketli parçalar arasında yeterli bir yağ filmi tabakası oluşmaz. Bu durum, metalin metale doğrudan temas etmesine ve sürtünmenin tehlikeli seviyede artmasına neden olur. Artan bu sürtünme, çok kısa sürede aşırı miktarda ısı üretir. Aynı zamanda, azalan yağ miktarı bu ısıyı motorun farklı bölgelerine taşıyıp soğutma görevini de yapamayacağı için, motor hızla aşırı ısınır. Bu aşırı ısınma ve sürtünme sonucunda motor parçaları genleşir, şekil değiştirir ve birbirine kaynayarak kilitlenebilir. Bu duruma halk arasında "motorun yatak sarması" denir ve motorun tamamen kullanılamaz hale gelmesiyle sonuçlanan çok büyük bir hasara yol açar.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Motor gücünün artması: Bu seçenek tamamen yanlıştır. Aksine, artan sürtünme motorun hareketini zorlaştırır ve motorun gücünü ciddi şekilde düşürür. Motor, normal çalışmak için çok daha fazla enerji harcamak zorunda kalır ve performansı azalır.
• b) Motorun çabuk soğuması: Bu da mantığa aykırıdır. Motor yağının görevlerinden biri soğutmaya yardımcı olmaktır. Yağ azaldığında soğutma kapasitesi de azalır ve artan sürtünmeyle birleşince motor soğumak yerine çok daha çabuk ve aşırı şekilde ısınır.
• d) Motorun normal çalışmasını sürdürmesi: Motor yağı, motorun normal çalışması için mutlak bir gerekliliktir. Seviyesi kritik düzeyde azaldığında motorun normal çalışması imkansızdır. Kısa bir süre içinde anormal sesler (vuruntu, sürtünme sesleri) duyulmaya başlar, motor tekleme yapar ve en sonunda durarak büyük bir hasar görür.

Sonuç olarak, aracınızın gösterge panelinde yağ lambası yanarsa veya yağ seviyesinin çok düşük olduğunu fark ederseniz, aracı derhal güvenli bir yere çekip motoru durdurmalısınız. Motoru bu şekilde çalıştırmaya devam etmek, geri döndürülemez ve çok masraflı motor arızalarına sebep olacaktır.

Bu soruda, bir otomobilde farların çalışmamasının olası nedeni sorulmaktadır. Sorunun temel amacı, aracın farklı elektrik ve mekanik sistemleri arasındaki işlevsel ayrımı bilip bilmediğinizi ölçmektir. Farlar, aracın aydınlatma sisteminin bir parçasıdır ve arızanın da bu sistemle doğrudan ilgili bir parçada olması gerekir.

Doğru Cevap: c) Far anahtarındaki

Doğru cevabın "Far anahtarındaki" olmasının sebebi, far anahtarının aydınlatma devresini başlatan temel kontrol elemanı olmasıdır. Sürücü, farları yakmak için bu anahtarı kullanır. Anahtar, aküden gelen elektriğin sigorta üzerinden geçerek far ampullerine ulaşmasını sağlayan devreyi tamamlar. Eğer bu anahtar bozulursa, devre hiçbir zaman tamamlanamaz ve farlara elektrik gitmez, bu nedenle de farlar yanmaz. Tıpkı evinizdeki odanın ışığını açan duvar düğmesinin bozulması gibi, ampul sağlam olsa bile ışık yanmayacaktır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

Diğer seçeneklerde verilen parçalar aracın aydınlatma sistemiyle değil, ateşleme sistemiyle ilgilidir. Ateşleme sistemi, motorun çalışması için yakıt-hava karışımını ateşlemekle görevlidir. Bu sistemin aydınlatma sistemi üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur.

• a) Bujilerdeki: Bujiler, silindir içindeki yakıt-hava karışımını bir kıvılcım ile ateşler. Buji arızası, motorun teklemesine, düzensiz çalışmasına veya hiç çalışmamasına neden olur. Farların yanıp yanmamasıyla bir ilgisi yoktur.
• b) Distribütördeki: Distribütör (eski tip araçlarda bulunur), ateşleme bobininden gelen yüksek gerilimi doğru zamanda doğru bujiye dağıtan parçadır. Arızası durumunda motor çalışmaz veya çok düzensiz çalışır. Farların çalışmasını etkilemez.
• d) Endüksiyon bobinindeki: Endüksiyon bobini (ateşleme bobini), akünün 12 voltluk gerilimini binlerce volta yükselterek bujilerin kıvılcım çakması için gerekli yüksek voltajı üretir. Bu parça bozulursa motora ateşleme gitmez ve motor çalışmaz. Ancak farlar, gücünü doğrudan aküden aldığı için bu durumdan etkilenmez.

Özetle, bu soruyu çözerken kendinize "Bu parça aracın hangi sistemine ait?" diye sormalısınız. Bujiler, distribütör ve endüksiyon bobini motorun ateşleme sistemine aittir ve motorun çalışmasını sağlar. Far anahtarı ise aracın aydınlatma sistemine aittir ve farların yanmasını kontrol eder. Bu nedenle, farların yanmamasına sebep olacak arıza doğrudan far anahtarında meydana gelir.

Bu soruda, trafikte sıkça karşılaşılan bir davranış modeli üzerinden sürücünün kişilik özelliğini yorumlamamız istenmektedir. Kırmızı ışığın sarıya dönmesiyle birlikte, daha yeşil yanmadan öndeki araca korna çalan bir sürücünün bu aceleci tavrının hangi kavramla en iyi açıklandığı sorulmaktadır. Bu davranış, sürücünün zihinsel ve duygusal durumunu yansıtan önemli bir ipucudur.

Doğru cevap d) Sabırsız seçeneğidir. Sabırsızlık, bir kişinin bekleme veya gecikmelere karşı tahammülünün düşük olması durumudur. Soruda anlatılan sürücü, yeşil ışığın yanması için gereken çok kısa bir süreyi bile bekleyememekte ve korna çalarak öndeki sürücüyü acele etmeye zorlamaktadır. Bu davranış, bekleme eylemine karşı gösterilen bir tepki olup, sabırsızlığın en net göstergelerinden biridir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Saygılı: Saygılı bir sürücü, diğer yol kullanıcılarının haklarına ve zamanlarına özen gösterir, onları rahatsız edecek davranışlardan kaçınır. Henüz geçiş hakkı doğmamış bir sürücüye korna çalarak onu rahatsız etmek ve baskı kurmak, saygılı bir davranışın tam tersidir. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
• b) Telaşsız: Telaşsız olmak, sakin ve aceleci olmayan bir ruh halini ifade eder. Sorudaki sürücü ise tam aksine, bir an önce harekete geçmek istediği için oldukça telaşlı ve aceleci bir tavır sergilemektedir. Dolayısıyla bu seçenek de doğru olamaz.
• c) Sorumlu: Sorumlu bir sürücü, trafik kurallarına uyar ve kendi davranışlarının başkaları üzerindeki olası olumsuz etkilerini düşünür. Yeşil ışık yanmadan korna çalmak, öndeki sürücünün paniğe kapılmasına veya hata yapmasına (örneğin, erken hareket edip kazaya karışmasına) neden olabilecek sorumsuz bir davranıştır. Bu yüzden bu seçenek de yanlıştır.

Özetle, bu soru trafikte sabrın ne kadar önemli bir erdem olduğunu vurgulamaktadır. Sürücünün sergilediği bu aceleci ve baskıcı tutum, trafikte tehlikeli durumlar yaratabilecek olan sabırsızlık davranışının tipik bir örneğidir. Ehliyet sınavında bu gibi sorularla, sürücü adaylarının trafikteki doğru tutum ve davranışları anlaması hedeflenir.

Bu soruda, trafikte sergilenen davranışlardan hangisinin başka bir bireyin hakkını doğrudan çiğnediği, yani bir hak ihlali olduğu sorulmaktadır. Trafik kuralları sadece düzeni sağlamakla kalmaz, aynı zamanda tüm yol kullanıcılarının (sürücüler, yayalar, yolcular) haklarını korur. Soru, bu korunan haklardan birinin gasp edildiği durumu bulmamızı istiyor.

Doğru Cevap: d) Engeli olmadığı hâlde engelli kişiler için ayrılmış yerlere park edilmesi

Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, yapılan eylemin doğrudan ve açık bir şekilde belirli bir grubun hakkını ihlal etmesidir. Engelli park yerleri, engelli bireylerin kamu alanlarına, binalara ve hizmetlere daha kolay ve güvenli bir şekilde erişebilmeleri için özel olarak ayrılmıştır. Bu yerler genellikle girişlere daha yakındır ve araçtan tekerlekli sandalye gibi yardımcı aletlerin indirilebilmesi için daha geniştir. Engeli olmayan bir sürücü bu alana park ettiğinde, o alana gerçekten ihtiyacı olan bir engelli bireyin erişim ve ulaşım hakkını elinden almış olur. Bu durum, sadece bir park kuralı ihlali değil, aynı zamanda bir bireyin temel hakkına yönelik bir saygısızlıktır.

Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:

Diğer seçenekler ise bir hak ihlali değil, tam tersine trafikte olması gereken olumlu ve sorumlu davranışlardır. Bu davranışlar, başkalarının haklarına saygı göstermeyi ve trafik güvenliğini artırmayı amaçlar. Şimdi bu seçenekleri neden elediğimizi inceleyelim:

• a) Aşırı hız yapmaktan kaçınılması: Bu, bir hak ihlali değildir; aksine, trafik kurallarına uymak ve hem kendi hem de diğer sürücü ve yayaların can güvenliği hakkına saygı göstermektir. Aşırı hız yapmak bir hak ihlaline yol açabilir, ancak bundan kaçınmak sorumlu bir davranıştır.
• b) Geçiş önceliğine sahip araçlara yol verilmesi: Ambulans, itfaiye gibi geçiş üstünlüğüne sahip araçlara yol vermek, yasal bir zorunluluk ve toplumsal bir görevdir. Bu davranış, o araçların taşıdığı hastanın veya yardıma ihtiyacı olan kişinin yaşama hakkına öncelik tanımaktır. Dolayısıyla bu, bir hak ihlali değil, hakka saygıdır.
• c) Trafikte sürücülerin tek başına olmadığının düşünülmesi: Bu, empatinin ve trafik adabının temelidir. Diğer yol kullanıcılarının varlığını ve haklarını kabul etmek, olası hak ihlallerini en başından önleyen bir düşünce yapısıdır. Bu bilinçle hareket etmek, saygılı ve güvenli bir trafik ortamı yaratır.

Sonuç olarak, a, b ve c seçenekleri trafikte sergilenmesi gereken doğru ve olumlu davranışları ifade ederken, d seçeneği belirli bir grubun yasal olarak tanınmış bir hakkını doğrudan gasp eden bir eylemi tanımlamaktadır. Bu nedenle doğru cevap d seçeneğidir.

Bu soruda, trafikteki temel bir adab ve güvenlik kuralı olan sürücü davranışları sorgulanmaktadır. Soru, yol kenarına park etmeye çalışan bir araca, arkasından gelen başka bir sürücünün yol verip beklemesinin hangi olumlu değeri yansıttığını bulmamızı istiyor. Bu durum, sürücüler arasındaki etkileşimin ve trafikteki genel atmosferin nasıl olması gerektiğine dair önemli bir ipucu verir.

Doğru Cevap: b) Sabır

Doğru cevap sabır'dır. Çünkü trafikte diğer yol kullanıcılarının manevra yapması (park etme, yola çıkma, dönüş yapma gibi) zaman alabilir ve bu son derece normal bir durumdur. Bu gibi durumlarda aceleci davranmak, korna çalmak veya sürücüyü tehlikeye atacak şekilde sıkıştırmak yerine, manevranın güvenli bir şekilde tamamlanmasını beklemek, sabırlı bir sürücü olduğunuzu gösterir. Bu davranış, hem olası kazaları önler hem de trafikteki genel stresi azaltarak daha güvenli ve huzurlu bir sürüş ortamı yaratır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) Öfke: Bu seçenek yanlıştır. Öfkeli bir sürücü, park etmeye çalışan aracı beklemek yerine genellikle korna çalarak, el kol hareketleri yaparak veya aracı sıkıştırarak agresif bir tepki gösterirdi. Soruda anlatılan bekleme eylemi, öfkenin tam zıttı olan sakin ve anlayışlı bir tutumu ifade eder.

• c) İnatlaşma: Bu seçenek de yanlıştır. İnatlaşma, sürücülerin birbirine yol vermemek için direndiği veya kasıtlı olarak birbirini engellediği durumlarda ortaya çıkar. Park eden aracı beklemek bir iş birliği ve anlayış göstergesiyken, inatlaşma tam tersine bir çatışma ve rekabet durumunu ifade eder.

• d) Aşırı tepki: Bu seçenek yanlıştır. Aşırı tepki, yaşanan küçük bir olaya orantısız ve abartılı bir karşılık vermektir. Örneğin, yavaşça park eden birine uzun süre korna çalmak veya tehlikeli bir şekilde yanından geçmeye çalışmak aşırı bir tepkidir. Oysa sorudaki sürücünün sakince beklemesi, duruma uygun, ölçülü ve doğru bir davranıştır.

Sonuç olarak, trafikte başkalarına karşı gösterilen anlayış ve bekleme davranışı, sürücünün sabır değerine sahip olduğunu kanıtlar. Bu, hem yazılı sınavlarda hem de direksiyon sınavında dikkat edilen en önemli sürücü niteliklerinden biridir.

Bu soruda, trafikte sıkça karşılaşılan bir kural ihlali üzerinden sürücülerin sahip olması gereken temel bir sosyal beceri sorgulanmaktadır. Sorunun metni, kaldırıma park etmenin yayalar için oluşturduğu tehlikeyi vurguladıktan sonra, bu yanlışı yapmayacak bir sürücünün hangi özelliğe sahip olduğunu bulmamızı istiyor. Metindeki kilit ifade ise "kendini yaya olan yol kullanıcısının yerine koyar" cümlesidir.

Doğru Cevap: b) empati

Doğru cevabın empati olmasının sebebi, empatinin tanımının sorudaki anahtar ifadeyle birebir örtüşmesidir. Empati, bir kişinin kendisini başka bir canlının yerine koyarak onun duygularını ve içinde bulunduğu durumu anlamaya çalışma yeteneğidir. Paragrafta belirtilen "kendini yaya olan yol kullanıcısının yerine koyar" ifadesi, tam olarak empati kurma eylemini tanımlamaktadır. Empati düzeyi yüksek bir sürücü, "Ben bu kaldırımdan bir bebek arabasıyla, tekerlekli sandalyeyle veya yaşlı bir insan olarak geçmeye çalışsam ne hissederdim?" diye düşünür ve bu düşünce onu aracını doğru yere park etmeye yönlendirir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) öfke: Öfke, trafikte genellikle ani tepkilere, kural ihlallerine ve saldırgan sürüşe neden olan olumsuz bir duygudur. Kaldırıma park eden bir sürücüye karşı diğer insanlar öfke duyabilir, ancak bir sürücünün öfke düzeyinin yüksek olması onu daha düşünceli ve kurallara uyan bir birey yapmaz, tam aksine daha tehlikeli hale getirir. Bu nedenle bu seçenek tamamen yanlıştır.

• c) bencillik: Bencillik, yalnızca kendi çıkarlarını ve rahatını düşünme durumudur. Aslında soruda anlatılan kaldırıma park etme davranışı, tam olarak bencillik ve sorumsuzluktan kaynaklanan bir eylemdir. Cümlede ise bu eylemi yapmayan, yani olumlu bir özelliğe sahip sürücüden bahsedilmektedir. Dolayısıyla bencillik, aranan özelliğin tam zıttıdır.

• d) sorumsuzluk: Sorumsuzluk da bencillik gibi, bu olumsuz davranışın temel nedenlerinden biridir. Sorumsuz bir sürücü, davranışlarının başkaları üzerindeki etkilerini düşünmez ve kurallara uymayı önemsemez. Ancak metindeki "kendini yaya olan yol kullanıcısının yerine koyar" ifadesi, sorumsuzluğun karşıtı olan sorumluluktan daha özel bir yeteneği, yani empatiyi tarif etmektedir. Bu nedenle empati, boşluğa en uygun ve en net ifadedir.

Bu soruda, trafikte güvenli ve uyumlu bir sürüş için sürücülerin sahip olması gereken en temel ve olumlu insani değerin ne olduğu sorulmaktadır. Soru, kural bilgisinin ötesinde, sürücünün trafikteki tutumunu ve psikolojisini ölçmeyi amaçlar. Seçenekler arasında yer alan olumsuz davranışlar arasından, trafikteki kaosu ve tehlikeyi önleyecek pozitif değeri bulmanız beklenmektedir.

Doğru cevap b) Hoşgörü'dür. Trafik, milyonlarca farklı insanın, farklı yetenek, tecrübe ve ruh halleriyle bir arada bulunduğu karmaşık bir sosyal ortamdır. Bu ortamda, başka bir sürücünün yaptığı hatayı, acemiliğini veya dalgınlığını anlayışla karşılamak, sakin kalabilmek ve çatışmadan kaçınmak anlamına gelen hoşgörü, kazaları önleyen ve stresi azaltan en önemli anahtardır. Hoşgörülü bir sürücü, hem kendi güvenliğini hem de diğerlerinin güvenliğini düşünür ve trafiğin daha akıcı olmasına yardımcı olur.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• Öfke: Öfke, sürücünün mantıklı düşünme ve doğru karar verme yeteneğini kaybetmesine neden olan son derece tehlikeli bir duygudur. Öfkeli sürücüler, ani ve agresif manevralar yapar, hız limitlerini aşar, yakın takip eder ve diğer sürücüleri tehlikeye atarlar. Bu nedenle öfke, trafikte ihtiyaç duyulan değil, kesinlikle kontrol altında tutulması ve kaçınılması gereken bir durumdur.
• İnatlaşma: Trafikte "ben haklıyım" diyerek inatlaşmak, küçük bir yol verme meselesini bile büyük bir kaza riskine dönüştürebilir. Örneğin, daralan bir yolda başka bir sürücüye yol vermemek için hızlanmak veya birinin sinyal vererek şerit değiştirmesini engellemeye çalışmak inatlaşmadır. Unutmayın ki trafikte haklı olmaktan daha önemli olan, güvenli bir şekilde hedefinize ulaşmaktır.
• Aşırı tepki: Bir sürücünün yaptığı küçük bir hataya uzun uzun korna çalarak, selektör yaparak veya el kol hareketleriyle aşırı tepki göstermek, ortamdaki gerilimi tırmandırır. Bu durum, hem tepkiyi gösteren sürücünün hem de diğer sürücülerin dikkatini dağıtarak yeni hatalara ve kazalara zemin hazırlar. Sakin kalmak ve durumu büyütmemek, güvenli sürüşün temelidir.

Özetle, bu soru sürücü adayının trafikteki temel yaklaşımını sorgulamaktadır. Öfke, inatlaşma ve aşırı tepki gibi olumsuz ve tehlikeli davranışların aksine, hoşgörü, sürücülerin hem kendilerini hem de diğer yol kullanıcılarını korumak için en çok ihtiyaç duyacakları pozitif ve yapıcı değerdir. Güvenli bir trafik ortamı, kurallara uymanın yanı sıra, sürücülerin birbirine karşı saygılı ve hoşgörülü olmasıyla mümkündür.

Bu soruda, trafikte öfkelenen bir sürücünün, bu öfke duygusunu kontrol altına almak ve sakinleşmek için yapmaması gereken, yani yanlış olan davranışın hangisi olduğu sorulmaktadır. Soru, sürücünün öfke anında hangi davranıştan kaçınması gerektiğini bilip bilmediğini ölçmeyi amaçlamaktadır. Doğru cevap olan B seçeneği dışındaki seçenekler, öfke kontrolü için tavsiye edilen doğru yöntemlerdir.

Doğru Cevap: b) Karşılaşılan durumla ilgili negatif çözümler üretmesi

Bu seçeneğin doğru cevap olmasının sebebi, negatif çözümler üretmenin öfkeyi azaltmak yerine tam tersine daha da körüklemesidir. Öfkelenen bir sürücü, karşılaştığı durumla ilgili "Şimdi ona gününü göstereceğim", "Bu acemi şoförün ehliyetini kim vermiş?" gibi intikamcı, suçlayıcı veya karamsar düşünceler ürettiğinde, stres seviyesi artar ve sakinleşmesi imkansız hale gelir. Bu tür düşünceler, sürücüyü tehlikeli ve agresif davranışlara (ani fren yapma, sıkıştırma, korna çalma gibi) itebilir. Dolayısıyla bu, bir sakinleşme yöntemi değil, öfkeyi tırmandırma yöntemidir.

Diğer Seçeneklerin Analizi:

• a) Trafik ortamında gerilimli durumların olabileceğini kabul etmesi: Bu, öfke kontrolünde en önemli adımlardan biridir. Trafiğin doğası gereği kalabalık, stresli ve hatalara açık bir ortam olduğunu baştan kabul etmek, sürücünün beklentilerini doğru ayarlamasını sağlar. Bu sayede, bir hata veya olumsuz bir durumla karşılaştığında bunu kişisel bir saldırı olarak algılamak yerine, "trafiğin normal bir parçası" olarak görüp daha sakin kalabilir. Bu, doğru bir yöntemdir.
• c) Radyo veya müzik açması: Bu, dikkat dağıtma tekniği olarak bilinen etkili bir yöntemdir. Sürücü, öfkelendiği anda dikkatini yoldaki olumsuz durumdan alıp sevdiği bir müziğe veya bir radyo programına yönlendirdiğinde, zihni meşgul olur ve öfke duygusunun yoğunluğu azalır. Özellikle sakinleştirici müzikler, kalp atış hızını yavaşlatarak fiziksel olarak da rahatlamaya yardımcı olabilir. Bu, doğru bir yöntemdir.
• d) Derin nefes alması: Bu, öfke kontrolünde kullanılan temel ve çok etkili bir fiziksel tekniktir. Öfke anında vücut "savaş ya da kaç" moduna geçer, kalp hızlı çarpar ve nefes alıp verme sıklaşır. Birkaç kez yavaş ve derin nefes almak, vücudun sakinleşme mekanizmasını devreye sokar, kan basıncını düşürür ve sinir sistemini yatıştırır. Bu, sürücünün hem zihinsel hem de fiziksel olarak kontrolü yeniden ele almasını sağlayan doğru bir yöntemdir.