Soru 1 |
Kollarının baş hizasında durmasına | |
Baş tarafından çekilerek çıkarılmasına | |
Ayak tarafından çekilerek çıkarılmasına | |
Baş-boyun-gövde hizasının bozulmamasına |
Bu soruda, bir trafik kazası sonrası yaralı bir kişiyi araçtan çıkarırken uygulanması gereken en temel ve hayati ilke sorulmaktadır. Amaç, kazazedeye yardım ederken ona daha fazla zarar vermemek, özellikle de omurgasını korumaktır. Bu nedenle, ilk yardımın en önemli kurallarından biri bu sorunun merkezinde yer alır.
Doğru cevap d) Baş-boyun-gövde hizasının bozulmamasına seçeneğidir. Çünkü bir trafik kazasında, çarpmanın etkisiyle kazazedenin boyun ve omurgasında ciddi bir yaralanma meydana gelmiş olma ihtimali her zaman vardır. Eğer kazazede, bu eksen korunmadan, bilinçsizce hareket ettirilirse, hasar görmüş omurlar omuriliğe baskı yapabilir. Bu durum, kişinin kalıcı olarak felç kalmasına ve hatta ölümüne yol açabilir. Bu yüzden kazazede, sanki tek bir parça halindeymiş gibi, bir bütün olarak hareket ettirilmelidir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- a) Kollarının baş hizasında durmasına: Bu seçenek yanlıştır. Kazazedenin kollarının pozisyonu, omurga güvenliği gibi hayati bir konunun yanında tamamen ikincil bir detaydır. İlk ve en önemli öncelik omurga hattını korumaktır; kolların duruşu bu sırada önemli bir faktör değildir ve bu duruşu sağlamaya çalışmak zaman kaybına veya yanlış harekete neden olabilir.
- b) Baş tarafından çekilerek çıkarılmasına: Bu, son derece tehlikeli ve yanlış bir yöntemdir. Bir kişiyi başından çekmek, tüm vücut ağırlığının boyun omurlarına binmesine neden olur. Eğer boyunda bir kırık veya zedelenme varsa, bu hareket durumu çok daha kötüleştirecek ve omuriliğe kesin olarak zarar verecektir. Bu, baş-boyun-gövde hizasını tamamen bozan bir harekettir.
- c) Ayak tarafından çekilerek çıkarılmasına: Bu seçenek de aynı şekilde çok tehlikelidir. Kazazede ayaklarından çekildiğinde, vücudun üst kısmı ve özellikle baş ile boyun tamamen desteksiz kalır. Bu durumda baş geriye düşer, boyun anormal bir şekilde bükülür ve omurga hizası tamamen bozulur. Bu da felçle sonuçlanabilecek ciddi yaralanmalara neden olabilir.
Özetle, bir kazazedeyi araçtan çıkarırken (özellikle Rentek Manevrası gibi teknikler kullanılarak) tek bir ana kural vardır: Baş, boyun ve gövdeyi düz bir çizgide, bir bütün olarak tutmak. Bu kural, kazazedenin hayatını ve gelecekteki yaşam kalitesini korumak için kritik öneme sahiptir.
Soru 2 |
Kafatası eklemlerinde | |
Hareketli eklem yerlerinde | |
Diz ile kalça arasındaki kemikte | |
Dirsek ile omuz arasındaki kemikte |
Bu soruda, bir trafik kazası gibi travmatik bir olay sonucunda vücudumuzda "çıkık" olarak adlandırılan yaralanmanın hangi bölgelerde oluşabileceği sorgulanmaktadır. Çıkık kavramını ve vücudun hareket sistemini anladığımızda, doğru cevabı kolayca bulabiliriz.
Öncelikle çıkık nedir, bunu anlamak gerekir. Çıkık, bir eklemi oluşturan kemik uçlarının, maruz kaldığı zorlama sonucu birbirinden kalıcı olarak ayrılması durumudur. Yani, kemikler normalde bulunmaları gereken eklem pozisyonundan tamamen uzaklaşır. Bu tanım, çıkığın nerede olabileceğine dair en önemli ipucunu verir: Çıkık, mutlaka bir eklem bölgesinde meydana gelir.
Doğru Cevap: b) Hareketli eklem yerlerinde
Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, çıkığın tanımının doğrudan hareketli eklemleri işaret etmesidir. Omuz, dirsek, kalça, diz, çene ve parmak eklemleri gibi vücudumuzdaki hareketli eklemler, geniş bir hareket açısına sahiptir. Kaza anında meydana gelen ani ve şiddetli darbeler, bu eklemlerdeki kemikleri normal pozisyonlarından çıkararak çıkığa neden olabilir. Kısacası, bir yerin çıkması için oranın hareket edebilen bir eklem olması şarttır.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) Kafatası eklemlerinde: Kafatasını oluşturan kemikler arasında da eklemler bulunur, ancak bunlar "oynamaz eklem" olarak adlandırılır. Bu eklemler, kemikleri birbirine bir testere dişi gibi sıkıca kenetler ve herhangi bir harekete izin vermez. Hareket kabiliyeti olmadığı için kafatası eklemlerinde çıkık görülmesi mümkün değildir. Bu bölgeye gelen şiddetli darbeler genellikle kırık ile sonuçlanır.
- c) Diz ile kalça arasındaki kemikte: Bu bölgede bulunan kemik, vücudun en uzun ve en sağlam kemiği olan uyluk kemiğidir (femur). Soruda belirtilen yer bir eklem değil, tek bir kemiğin gövdesidir. Kemiklerin gövde kısımlarında meydana gelen yaralanmalara çıkık değil, kırık denir. Çıkık, bu kemiğin kalça ya da diz eklemindeki ucunda meydana gelebilir, kemiğin ortasında değil.
- d) Dirsek ile omuz arasındaki kemikte: Bu seçenek de bir önceki gibi tek bir kemiği, yani pazu kemiğini (humerus) tarif etmektedir. Pazu kemiğinin orta kısmına gelen bir darbe çıkığa değil, kırığa yol açar. Çıkık, ancak bu kemiğin omuz eklemiyle veya dirsek eklemiyle birleştiği uç noktalarda gerçekleşebilir.
Özetle, ehliyet sınavında bu soruyla karşılaştığınızda aklınızda tutmanız gereken en temel bilgi şudur: Çıkık, hareketli eklemlerde olur; kemiklerin kendisinde ise kırık olur. Bu ayrımı bildiğinizde, soruyu kolayca doğru cevaplayabilirsiniz.
Soru 3 |
Trafikteki kaza sayısını azaltmak | |
Sağlık personelinin mesleki başarısını artırmak | |
İnsanları zararlı alışkanlıklarından uzak- laştırmak | |
Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak |
Doğru cevap d) Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak seçeneğidir. Çünkü ilk yardımın varoluş sebebi, yaralının veya hastanın hayatta kalmasını sağlamaktır. Yaşamsal fonksiyonlar; solunum, dolaşım (kalp atışı, nabız) ve bilinç durumu gibi hayatın devamı için olmazsa olmaz işlevlerdir. İlk yardım uygulamaları (örneğin kalp masajı, suni solunum, kanama durdurma) doğrudan bu fonksiyonları desteklemeye veya sürdürmeye yöneliktir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:- a) Trafikteki kaza sayısını azaltmak: Bu ifade, ilk yardımın değil, trafik eğitimi, yol güvenliği önlemleri ve sürücü bilincinin bir amacıdır. İlk yardım, bir kaza veya olay meydana geldikten sonra yapılan bir müdahaledir. Amacı kazaları önlemek değil, kaza sonucunda zarar gören kişiye yardım etmektir.
- b) Sağlık personelinin mesleki başarısını artırmak: Doğru ve zamanında yapılan bir ilk yardım, olay yerine gelen sağlık personelinin (doktor, paramedik vb.) işini kolaylaştırır ve hastanın hayatta kalma şansını artırır. Ancak bu, ilk yardımın bir sonucu olup, birincil amacı değildir. İlk yardımcının asıl odak noktası, sağlık personelinin başarısı değil, doğrudan kazazedenin hayatıdır.
- c) İnsanları zararlı alışkanlıklarından uzaklaştırmak: Bu, genel olarak halk sağlığı ve koruyucu hekimliğin bir görevidir. Sigara, alkol kullanımı gibi konularla mücadele etmek, uzun vadeli bir toplum sağlığı hedefidir. Acil ve anlık bir müdahale olan ilk yardımın konusu kesinlikle bu değildir.
Özetle, ilk yardımın kalbinde yatan düşünce, profesyonel yardım gelene kadar geçen o kritik "altın dakikalarda" hayatı kurtarmak ve durumu stabil tutmaktır. Bu nedenle, solunumun ve kalp atışının devamlılığını sağlamak gibi yaşamsal fonksiyonları korumak, ilk yardımın en temel ve öncelikli amacıdır.
Soru 4 |
Yalnız I | |
I ve II | |
II ve III | |
I, II ve III |
Bu soruda, bir kaza veya acil durum anında ilk yardım uygulayacak bir kişide bulunması gereken temel ve en önemli özellikler sorgulanmaktadır. İlk yardımın amacı, profesyonel sağlık ekipleri gelene kadar hayat kurtarmak, durumun kötüleşmesini önlemek ve iyileşmeyi kolaylaştırmaktır. Bu amaçlara ulaşabilmek için ilk yardımcının belirli ilkelere uyması gerekir.
Şimdi soruda verilen öncülleri tek tek inceleyelim:
- I- Her zaman tedbirli olmak: Bu, ilk yardımın en temel kuralıdır. İlk yardımcı, müdahale etmeden önce kendi can güvenliğini, olay yerinin güvenliğini ve yaralının güvenliğini sağlamalıdır. Örneğin, trafik kazası olan bir yolda uyarı işaretleri koymadan, akan trafiğin ortasında yardım etmeye çalışmak hem ilk yardımcı hem de yaralı için yeni tehlikeler yaratır. Bu nedenle tedbirli olmak, ilk yardımcının olmazsa olmaz bir özelliğidir.
- II- Soğukkanlılığını korumak: Kaza ve acil durum anları panik ve korku dolu olabilir. İlk yardımcının paniğe kapılması, doğru düşünmesini ve etkili müdahale yapmasını engeller. Soğukkanlı kalmak, durumu doğru analiz etmeyi, öncelikleri belirlemeyi, yaralıyı sakinleştirmeyi ve eldeki imkanları en verimli şekilde kullanmayı sağlar. Bu yüzden soğukkanlılık, başarılı bir ilk yardım için kritik öneme sahiptir.
- III- Emin olmadığı uygulamalardan kaçınmak: İlk yardımcının temel ilkesi "önce zarar verme" olmalıdır. Bilgi ve becerisinin yetmediği, nasıl yapılacağından emin olmadığı bir müdahaleyi yapmaya çalışmak, yaralıya faydadan çok zarar verebilir. Örneğin, kırık bir kemiği yerine oturtmaya çalışmak veya yaraya yabancı maddeler sürmek durumu çok daha kötüleştirebilir. İlk yardımcı, sadece bildiği ve eğitimini aldığı uygulamaları yapmalı, bilmedikleri için ise 112'yi arayarak profesyonel yardım beklemelidir.
Doğru Cevabın Değerlendirilmesi
d) I, II ve III seçeneği doğrudur. Çünkü yukarıda açıkladığımız gibi, etkili ve güvenli bir ilk yardım için bu üç özelliğin hepsi bir arada bulunmalıdır. Tedbirli olmak güvenliği sağlar, soğukkanlı olmak doğru karar vermeyi sağlar ve bilinmeyen uygulamalardan kaçınmak ise yaralıya zarar vermeyi önler. Bu üç ilke, bir bütün olarak ilk yardımcının temel davranış modelini oluşturur.
Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması
- a) Yalnız I: Sadece tedbirli olmak yeterli değildir. Tedbirli ama panik içinde olan veya bilmediği bir müdahaleyi yapmaya kalkan bir kişi yine de tehlike yaratabilir. Bu yüzden bu seçenek eksiktir.
- b) I ve II: Tedbirli ve soğukkanlı olmak çok önemlidir, ancak bu iki özelliğe sahip bir kişi, eğer bilmediği bir uygulamayı yapmaya kalkışırsa (III. ilkeyi ihlal ederse) yaralıya ciddi zararlar verebilir. Bu seçenek, "zarar vermeme" ilkesini dışarıda bıraktığı için eksiktir.
- c) II ve III: Soğukkanlı olup bilmediği uygulamadan kaçınan bir kişi, eğer tedbirli davranmazsa (I. ilkeyi ihlal ederse) olay yerindeki bir tehlike (örneğin trafik, yangın, elektrik kaçağı) nedeniyle kendisi de yaralanabilir. Kendisi yaralanan bir ilk yardımcı kimseye yardım edemez. Bu yüzden bu seçenek de eksiktir.
Soru 5 |
Kanayan bölgeyi kalp seviyesinden aşağıda tutmak | |
Kanayan damarın üzerine doğrudan baskı uygulamak | |
Kanayan yere en yakın basınç noktasına baskı uygulamak | |
Kanamanın durdurulamadığı durumlarda uygun kemik üzerine turnike uygulamak |
Doğru Cevap: a) Kanayan bölgeyi kalp seviyesinden aşağıda tutmak
Bu seçenek, sorunun doğru cevabıdır çünkü kanamalarda yapılması gerekenin tam tersini ifade etmektedir. Kanayan bir bölgeyi, örneğin bir kolu veya bacağı, kalp seviyesinden daha aşağıda tutmak, yer çekiminin de etkisiyle kanın o bölgeye daha fazla akmasına neden olur. Bu durum, kan basıncını artırarak kanamanın şiddetlenmesine yol açar ve kanamayı durdurmayı zorlaştırır.
Yapılması gereken doğru uygulama ise tam tersidir. Mümkünse, kanayan uzuv (kol veya bacak) kalp seviyesinin üzerine kaldırılmalıdır. Bu hareket, yer çekiminden faydalanarak kanın yaralı bölgeye daha az gitmesini sağlar, kan basıncını düşürür ve kanamanın kontrol altına alınmasına yardımcı olur.
Diğer Seçeneklerin Analizi (Neden Yanlış Cevaplar?):
- b) Kanayan damarın üzerine doğrudan baskı uygulamak: Bu, dış kanamalarda yapılması gereken ilk ve en önemli adımdır. Yara üzerine temiz bir bez veya gazlı bez ile doğrudan ve sürekli baskı uygulamak, damar ağzını sıkıştırarak kanın pıhtılaşmasına ve kanamanın durmasına olanak tanır. Bu nedenle bu uygulama kesinlikle doğrudur.
- c) Kanayan yere en yakın basınç noktasına baskı uygulamak: Eğer doğrudan baskı ile kanama durdurulamıyorsa, bir sonraki adım olarak kanayan bölgeye kan taşıyan ana atardamarın geçtiği basınç noktasına baskı uygulanır. Örneğin, kol kanamalarında koltuk altı, bacak kanamalarında kasık bölgesi gibi noktalara baskı yapmak, bölgeye giden kan akışını yavaşlatır. Bu da doğru bir ilk yardım yöntemidir.
- d) Kanamanın durdurulamadığı durumlarda uygun kemik üzerine turnike uygulamak: Turnike, en son çare olarak başvurulan bir yöntemdir. Uzuv kopması gibi çok şiddetli ve diğer yöntemlerle durdurulamayan atardamar kanamalarında, hayatı kurtarmak amacıyla uygulanır. Doku hasarı riski taşıdığı için sadece eğitimli kişiler tarafından ve başka hiçbir yöntem işe yaramadığında yapılmalıdır, ancak doğru bir uygulamadır.
Özetle, soru bizden yanlış uygulamayı bulmamızı istediği için cevap "a" şıkkıdır. Kanayan bir bölgeyi aşağıda tutmak kanamayı artırırken, diğer şıklarda belirtilen doğrudan baskı, basınç noktasına baskı ve son çare olarak turnike uygulamak, kanamayı durdurmaya yönelik doğru ilk yardım basamaklarıdır.
Soru 6 |
Yaralıları belirlemek | |
Yaralıları araçtan çıkarmak | |
Kazayı yetkililere haber vermek | |
Kendisinin ve yaralıların güvenliğini sağlamak |
Doğru cevap D seçeneğidir: "Kendisinin ve yaralıların güvenliğini sağlamak". Bir ilk yardımcı için en temel ve vazgeçilmez kural, önce kendi güvenliğini sağlamaktır. Eğer ilk yardımcı kendisini tehlikeye atarsa, yaralılara yardım edemeyeceği gibi kendisi de yardıma muhtaç bir duruma düşebilir. Bu nedenle olay yerinde başka bir kaza olmasını önlemek için aracını güvenli bir yere çekmek, uyarı reflektörlerini yerleştirmek ve yangın veya patlama gibi ek tehlikeleri kontrol etmek atılacak ilk ve en hayati adımdır.
Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:- a) Yaralıları belirlemek: Bu eylem, ilk yardım sürecinin önemli bir parçasıdır ve "değerlendirme" aşamasına aittir. Ancak bu, çevre güvenliği sağlandıktan sonraki adımdır. Güvenli olmayan bir ortamda (örneğin, akan trafikte) yaralıları kontrol etmeye çalışmak, hem ilk yardımcıyı hem de kazazedeleri daha büyük bir riske sokar. Güvenlik önlemleri alındıktan sonra, yaralıların sayısı ve durumu hızla değerlendirilmelidir.
- b) Yaralıları araçtan çıkarmak: Bu seçenek, genellikle en son düşünülmesi gereken ve çok riskli bir eylemdir. Özellikle omurilik (boyun, sırt) yaralanması şüphesi varsa, bilinçsizce yapılacak bir taşıma kalıcı felce neden olabilir. Yaralılar, sadece araçta yangın, patlama veya devrilme gibi acil ve hayati bir tehlike varsa ve ilk yardımcı "Rentek Manevrası" gibi doğru teknikleri biliyorsa araçtan çıkarılmalıdır. Aksi takdirde profesyonel ekiplerin gelmesi beklenir.
- c) Kazayı yetkililere haber vermek: Profesyonel yardım çağırmak (112 Acil Çağrı Merkezi'ni aramak) çok önemlidir ve mümkün olan en kısa sürede yapılmalıdır. Ancak bu, genellikle güvenlik önlemlerini aldıktan hemen sonraki adımdır. Olay yerini güvenli hale getirmeden telefonla konuşmaya başlamak, çevredeki diğer tehlikeleri fark etmenizi engelleyebilir. Önce güvenliği sağlayıp ardından hemen yardım çağırmak en doğru sıralamadır.
Özetle, bir kaza yerindeki doğru müdahale sıralaması şu adımlardan oluşur:
- Koruma: Olay yerinin ve kendi güvenliğinin sağlanması.
- Bildirme: Hemen 112'yi arayarak profesyonel yardım istenmesi.
- Kurtarma: Güvenli bir ortamda yaralıların durumunun (bilinç, solunum vb.) değerlendirilmesi ve gerekli ilk yardımın yapılması.
Bu soru, bu temel sıralamanın ilk ve en önemli adımı olan "Koruma" ilkesini ölçmektedir.
Soru 7 |
Kazazedeye dokunulmadan öksürmeye teşvik edilir. | |
Bir elin topuk kısmıyla iki kürek kemiğinin arasına 5 kez kuvvetlice vurulur. | |
Bir elin başparmağı midenin üst kısmına, göğüs kemiği altına gelecek şekilde yumruk yaparak konur, kuvvetle arkaya ve yukarı doğru bastırılır. | |
Kazazedenin bacakları üzerine ata biner şekilde oturulur ve bir elin topuğuyla göbeğin üzerinden kürek kemiklerine doğru eğik bir baskı uygulanır. |
a) Kazazedeye dokunulmadan öksürmeye teşvik edilir. ✓ (DOĞRU)
Bu seçenek doğrudur çünkü tarif edilen durum bir kısmi tıkanmadır. Kısmi tıkanmada, hava yolu tam olarak kapanmamıştır ve kazazede az da olsa nefes alıp verebilir. Vücudun bu duruma karşı en etkili doğal savunma mekanizması öksürüktür. Güçlü bir öksürük, akciğerlerdeki havayı basınçla dışarı iterek yabancı cismin atılmasını sağlayabilir. Bu nedenle ilk yardımcının yapması gereken en doğru şey, kazazedenin yanında durarak onu sakinleştirmek ve öksürmeye devam etmesi için teşvik etmektir. Müdahale etmek, cismin yerini değiştirip tam tıkanmaya yol açabileceği için risklidir.
b) Bir elin topuk kısmıyla iki kürek kemiğinin arasına 5 kez kuvvetlice vurulur. (YANLIŞ)
Bu uygulama, tam tıkanma durumunda, yani kazazede hiç nefes alamadığında, öksüremediğinde, konuşamadığında ve morarmaya başladığında yapılan ilk müdahaledir. Kısmen nefes alabilen ve öksürebilen birine sırttan vurmak, yabancı cismin daha derine inmesine veya hava yolunu tamamen tıkamasına neden olabilir. Bu yüzden kısmi tıkanmada bu yöntem kesinlikle uygulanmaz.
c) Bir elin başparmağı midenin üst kısmına, göğüs kemiği altına gelecek şekilde yumruk yaparak konur, kuvvetle arkaya ve yukarı doğru bastırılır. (YANLIŞ)
Bu teknikte tarif edilen uygulama, "Heimlich Manevrası" (Karına Baskı Uygulaması) olarak bilinir. Tıpkı sırta vurma gibi, bu manevra da sadece tam tıkanma durumunda ve kazazedenin bilinci açıkken uygulanır. Amacı, karın boşluğuna yapılan ani basınçla diyaframı yukarı iterek akciğerlerdeki havayı dışarı fırlatmak ve cismi çıkarmaktır. Öksürebilen birine bu manevrayı yapmak hem gereksizdir hem de iç organlara zarar verme riski taşır.
d) Kazazedenin bacakları üzerine ata biner şekilde oturulur ve bir elin topuğuyla göbeğin üzerinden kürek kemiklerine doğru eğik bir baskı uygulanır. (YANLIŞ)
Bu seçenek, bilinen ve geçerli bir ilk yardım tekniği değildir. Tarif edilen pozisyon ve müdahale şekli tamamen hatalıdır ve kazazedeye yardım etmek yerine ona ciddi zararlar verebilir, iç kanamaya veya organ yaralanmalarına yol açabilir. İlk yardım uygulamaları her zaman standart ve güvenliği kanıtlanmış yöntemlerden oluşur; bu seçenek ise tamamen hayal ürünü ve tehlikelidir.
- Özetle: Eğer bir kişi tıkandığında öksürebiliyor, nefes alabiliyor veya konuşabiliyorsa bu kısmi tıkanmadır ve sadece öksürmeye teşvik edilir.
- Eğer kişi öksüremiyor, nefes alamıyor, konuşamıyor ve boğazını tutuyorsa bu tam tıkanmadır ve o zaman sırasıyla sırta vurma ve Heimlich manevrası gibi müdahaleler gerekir.
Soru 8 |
Kanayan bölgeyi aşağıya indirmek | |
Kanayan yer üzerine temiz bir bezle bastırmak | |
Uzuv kopması varsa boğucu sargı (turnike) uygulamak | |
Kanayan yere en yakın basınç noktasına baskı uygulamak |
a) Kanayan bölgeyi aşağıya indirmek
Bu seçenek, sorunun doğru cevabıdır çünkü bu, dış kanamalarda yapılması gerekenin tam tersi olan hatalı bir uygulamadır. Vücudumuzdaki kan akışı yer çekiminden etkilenir. Kanayan bir uzvu (örneğin kol veya bacak) kalp seviyesinden daha aşağıya indirmek, yer çekiminin etkisiyle o bölgeye daha fazla kan gitmesine ve dolayısıyla kanamanın artmasına neden olur. Doğru ilk yardım uygulaması, kanamayı yavaşlatmak için kanayan bölgeyi kalp seviyesinin üzerine kaldırmaktır.
b) Kanayan yer üzerine temiz bir bezle bastırmak
Bu seçenek hatalı bir uygulama değildir; tam aksine dış kanamalarda yapılması gereken ilk ve en önemli adımdır. Kanayan yaranın üzerine temiz bir bez veya gazlı bez ile doğrudan ve sürekli baskı uygulamak, damarların büzüşmesine ve kanın pıhtılaşarak kanamayı durdurmasına yardımcı olur. Bu nedenle bu, doğru bir ilk yardım yöntemidir ve sorunun cevabı olamaz.
c) Uzuv kopması varsa boğucu sargı (turnike) uygulamak
Bu seçenek de doğru bir ilk yardım uygulamasıdır ancak sadece çok özel ve ciddi durumlarda kullanılır. Uzuv kopması (ampütasyon) gibi, baskı ile durdurulamayan ve hayati tehlike oluşturan atardamar kanamalarında turnike (boğucu sargı) uygulanır. Turnike, kan akışını tamamen kestiği için son çare olarak başvurulan bir yöntemdir ve doğru uygulandığında hayat kurtarır. Dolayısıyla bu, hatalı bir uygulama değildir.
d) Kanayan yere en yakın basınç noktasına baskı uygulamak
Bu seçenek de doğru bir ilk yardım tekniğidir. Eğer yaraya doğrudan baskı yapmak kanamayı durdurmak için yeterli olmuyorsa, kanayan bölgeye kan taşıyan ana atardamarın geçtiği bir basınç noktasına (örneğin koltuk altı, kasık) baskı uygulanır. Bu yöntem, yaraya giden kan akışını yavaşlatarak kanamanın kontrol altına alınmasına yardımcı olur. Bu nedenle bu da doğru bir yöntemdir ve hatalı bir uygulama olarak kabul edilemez.
- Özetle: Kanayan bir bölgeyi aşağı indirmek kanamayı artıracağı için kesinlikle yanlıştır. Diğer seçenekler ise (doğrudan baskı, turnike ve basınç noktasına baskı) kanamayı kontrol altına almak için kullanılan doğru ilk yardım yöntemleridir.
Soru 9 |
dolaşım | |
bilinç durumu | |
solunum | |
hava yolu açıklığı |
Bu soruda, bir ilk yardımcının kaza yapmış bir kişiye (kazazedeye) ilk müdahaleyi yaparken uyguladığı temel bir adımın amacı sorulmaktadır. Kazazedeye seslenerek ve omzuna dokunarak verilen uyarının, hangi yaşamsal fonksiyonu değerlendirmek için yapıldığı bilinmelidir. Bu, ilk yardımın en kritik ve ilk adımlarından biridir.
Doğru cevap b) bilinç durumu seçeneğidir. Bir kazazedeye “iyi misiniz?” diye seslenmek (sözlü uyaran) ve hafifçe omzuna dokunmak (ağrılı uyaran), kişinin çevresine karşı duyarlı olup olmadığını, yani bilincinin yerinde olup olmadığını anlamak için yapılır. Eğer kazazede bu uyaranlara gözlerini açarak, konuşarak veya hareket ederek tepki veriyorsa, bilincinin açık olduğu kabul edilir. Tepki vermiyorsa bilincinin kapalı olduğu anlaşılır ve ilk yardımın sonraki adımlarına geçilir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:
- a) Dolaşım: Bu seçenek yanlıştır. Dolaşım, kalbin kan pompalama işlevini ifade eder. Dolaşım kontrolü, genellikle bilinç kapalıysa nabız kontrolü (örneğin boyundaki şah damarından) yapılarak veya vücutta aktif bir kanama olup olmadığına bakılarak değerlendirilir. "İyi misiniz?" sorusu, kan dolaşımı hakkında bilgi vermez.
- c) Solunum: Bu seçenek de yanlıştır. Solunum kontrolü, kazazedenin nefes alıp almadığını anlamak için yapılır. Bu kontrol, meşhur “Bak-Dinle-Hisset” yöntemiyle 10 saniye boyunca uygulanır. İlk yardımcı, kazazedenin göğüs hareketlerine bakar, nefes sesini dinler ve nefesin sıcaklığını yanağında hissetmeye çalışır. Bu işlem, bilinç kontrolü yapıldıktan sonra, eğer bilinç kapalıysa gerçekleştirilir.
- d) Hava yolu açıklığı: Bu seçenek de doğru değildir. Hava yolu açıklığı, nefes borusunun açık olup olmadığını kontrol etmektir. Bilinci kapalı bir kişide dil geriye kaçarak veya ağız içindeki bir cisim (kan, kusmuk, takma diş vb.) nedeniyle solunum yolu tıkanabilir. Hava yolunu açmak için “Baş-Çene Pozisyonu” verilir. Bu da yine bilinç kontrolünden sonraki bir adımdır.
Özetle, ilk yardımda bir sıralama vardır ve her şeyden önce kazazedenin tepki verip vermediği, yani bilinci kontrol edilir. Soruda anlatılan yöntem, bu sıralamanın en başındaki bilinç durumu değerlendirmesi aşamasıdır. Bu ilk değerlendirme, sonraki tüm müdahalelerin nasıl yapılacağını belirler.
Soru 10 |
Doku | |
Hücre | |
Gövde | |
Sistem |
Doğru Cevap: d) Sistem
Doğru cevap Sistem'dir. Çünkü vücudumuzda, ortak bir amacı gerçekleştirmek için birden fazla organ uyum içinde birlikte çalışır. Örneğin, mide, bağırsaklar, karaciğer gibi organlar bir araya gelerek yiyecekleri sindirme görevini üstlenir ve bu yapıya Sindirim Sistemi denir. Aynı şekilde, kalp, damarlar ve kan gibi yapılar da kanı vücuda pompalamak için Dolaşım Sistemi'ni oluşturur. Sorudaki tanım, tam olarak "sistem" kavramını açıklamaktadır.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
a) Doku: Doku, organlardan daha küçük bir yapıdır. Benzer görevleri yapmak için bir araya gelmiş hücrelerin oluşturduğu topluluktur. Örneğin, kas dokusu veya sinir dokusu gibi. Organlar, farklı dokuların bir araya gelmesiyle oluşur, bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
b) Hücre: Hücre, canlılığın en temel ve en küçük yapı birimidir. Vücudumuzdaki her şey hücrelerden oluşur; dokular, organlar ve sistemler hücrelerin organize olmasıyla meydana gelir. Soru, organların bir araya gelerek oluşturduğu yapıyı sorduğu için hücre en temel birim olduğundan yanlış cevaptır.
c) Gövde: Gövde, vücudun baş, kollar ve bacaklar dışındaki ana bölümünü ifade eden anatomik bir bölgedir. İçerisinde kalp, akciğer, mide gibi birçok önemli organı barındırır ancak belirli bir işlevi yerine getiren organlar topluluğunun bilimsel adı değildir. Gövde bir bölgeyi, sistem ise işlevsel bir birliği tanımlar.
Kısaca vücudun organizasyon şemasını küçükten büyüğe doğru şöyle özetleyebiliriz:
- Hücreler (En küçük yapı taşı)
- Dokular (Benzer hücrelerin birleşimi)
- Organlar (Farklı dokuların birleşimi)
- Sistemler (Belirli bir işlev için çalışan organların birleşimi - Sorunun doğru cevabı)
- Organizma (Tüm sistemlerin birleşimi, yani canlının kendisi)
Soru 11 |
Tansiyonu düşük ve nabız alınamayanlarda | |
Burnundan ve kulağından kanama olanlarda | |
El bileğinde açık kırık ve kanama olanlarda | |
Bacağında açık kırık ve kanama olanlarda |
Bu soruda, ilk yardımın önemli bir uygulaması olan şok pozisyonunun hangi durumda uygulanmaması, yani sakıncalı olduğu sorulmaktadır. Bu soruyu doğru cevaplamak için öncelikle şok pozisyonunun ne olduğunu, neden yapıldığını ve en önemlisi hangi durumlarda tehlikeli olabileceğini bilmek gerekir.
Şok pozisyonu, vücuttaki kan dolaşımının aniden azalmasıyla ortaya çıkan ve hayati organlara yeterli kan gitmemesi durumunda uygulanan bir ilk yardım tekniğidir. Bu pozisyonda hasta sırt üstü yatırılır ve bacakları yaklaşık 30 cm kadar yukarıya kaldırılır. Bu hareketin amacı, bacaklardaki kanın beyin, kalp gibi hayati organlara yönlendirilmesini sağlayarak bu organların kanlanmasını artırmaktır.
Doğru Cevabın Açıklaması (b seçeneği)
b) Burnundan ve kulağından kanama olanlarda
Bu seçenek doğrudur, çünkü burundan ve kulaktan kan gelmesi, özellikle bir kaza sonrası meydana geldiyse, ciddi bir kafa travması veya kafatası kırığı belirtisi olabilir. Böyle bir durumda hastaya şok pozisyonu vermek son derece tehlikelidir. Bacakları yukarı kaldırmak, baş bölgesine giden kan akışını ve dolayısıyla kafa içi basıncını artıracaktır. Zaten hasar görmüş beyin dokusuna daha fazla basınç uygulanması, beyin kanamasını artırabilir ve hastanın durumunu çok daha kötüleştirebilir.
Kısacası, kafa travması şüphesi olan bir yaralıda beyne giden kan basıncını artırmak istemeyiz. Bu nedenle, burun ve kulak kanaması gibi belirtiler görüldüğünde şok pozisyonu kesinlikle uygulanmaz. Yaralı, başı hafifçe yüksekte olacak şekilde sabit bir pozisyonda tutulmalı ve acil tıbbi yardım beklenmelidir.
Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması
-
a) Tansiyonu düşük ve nabız alınamayanlarda: Bu durum, şokun en temel belirtileridir. Vücudun hayati organlarına yeterli kan gitmediğinin bir göstergesidir. Dolayısıyla bu, şok pozisyonunun verilmesi için en ideal durumdur, sakıncalı değildir. Amaç, tam da bu belirtileri gösteren hastanın beyin ve kalp gibi organlarına kan akışını desteklemektir.
-
c) El bileğinde açık kırık ve kanama olanlarda: El bileğindeki bir kanama ve kırık, kan kaybı nedeniyle kişiyi şoka sokabilir. Bu durumda yapılması gereken, öncelikle kanamayı durdurmak ve kırığı sabitlemektir. Ardından, eğer hastada şok belirtileri varsa (tansiyon düşüklüğü, solukluk vb.), şok pozisyonu verilebilir. El bileğindeki yaralanma, şok pozisyonu için doğrudan bir engel teşkil etmez.
-
d) Bacağında açık kırık ve kanama olanlarda: Bu durum da c seçeneğine benzer. Bacaktaki ciddi bir yaralanma ve kan kaybı, şokun en yaygın nedenlerindendir. İlk yardımcının önceliği kanamayı kontrol altına almak ve kırık bacağı hareketsiz hale getirmektir (örneğin bir atel ile sabitlemek). Bu işlemler yapıldıktan sonra, hastanın genel durumu şoku gösteriyorsa, sağlam olan bacağı veya her iki bacağı (kırık olan sabitlendikten sonra) dikkatlice yukarı kaldırılarak şok pozisyonu verilebilir. Yani bu durum, pozisyonun sakıncalı olduğu değil, aksine gerekli olabileceği bir durumdur.
Özetle: Şok pozisyonunun temel mantığı kanı beyne yönlendirmektir. Eğer beyinde veya kafatasında bir hasar şüphesi varsa (burun/kulak kanaması gibi), bu pozisyon durumu daha da kötüleştireceği için kesinlikle uygulanmaz. Diğer seçeneklerdeki yaralanmalar ise şoka neden olabileceğinden, gerekli önlemler alındıktan sonra şok pozisyonu verilmesini gerektirebilir.
Soru 12 |
Burkulan bölgenin kalp seviyesinden yukarıda ve soğuk tutulması | |
Burkulan bölgenin kalp seviyesinden aşağıda ve sıcak tutulması | |
Burkulan bölgenin sürekli hareket ettirilmesi | |
Kişinin yan yatış pozisyonuna alınması |
Bu soruda, bir eklem burkulması durumunda, yani bağların gerilmesi veya yırtılması sonucu oluşan yaralanmada, bölgede meydana gelebilecek şişliği önlemek veya en aza indirmek için yapılması gereken en doğru ilk yardım uygulaması sorgulanmaktadır. Şişliğin temel nedeni, hasar gören damarlardan doku arasına sızan kan ve sıvıdır. Bu nedenle amaç, bu sızıntıyı kontrol altına almaktır.
a) Burkulan bölgenin kalp seviyesinden yukarıda ve soğuk tutulması
Bu seçenek doğrudur. Burkulan bölgeyi kalp seviyesinden yukarıda tutmak, yer çekiminin de yardımıyla kanın ve vücut sıvılarının yaralı bölgede birikmesini engeller ve geri dönüşünü kolaylaştırır. Soğuk uygulama (örneğin bir beze sarılmış buz torbası) ise bölgedeki kan damarlarının büzülmesini (daralmasını) sağlar. Bu sayede hasarlı damarlardan doku içine sızan kan miktarı azalır, bu da hem şişliği hem de ağrıyı kontrol altına alır. Bu iki uygulama bir arada, şişliği önlemek için en etkili yöntemdir.
b) Burkulan bölgenin kalp seviyesinden aşağıda ve sıcak tutulması
Bu seçenek yanlıştır. Burkulan bölgeyi kalp seviyesinden aşağıda tutmak, yer çekimi nedeniyle o bölgede daha fazla kan ve sıvı birikmesine yol açarak şişliği artırır. Sıcak uygulama ise kan damarlarını genişletir ve bölgeye kan akışını hızlandırır. Bu durum, iç kanamayı ve sıvı sızıntısını artırarak şişliğin çok daha kötü bir hal almasına neden olur. Sıcak uygulama, iyileşmenin ilerleyen aşamalarında kan dolaşımını artırmak için kullanılabilir, ancak ilk anda kesinlikle yanlıştır.
c) Burkulan bölgenin sürekli hareket ettirilmesi
Bu seçenek yanlıştır. Burkulma, eklem bağlarının zedelenmesi demektir. Bu durumda yapılması gereken ilk şey, eklemi dinlendirmek ve hareketsiz kalmasını sağlamaktır. Eklemi sürekli hareket ettirmek, zedelenmiş olan bağların daha fazla hasar görmesine, ağrının artmasına ve iyileşme sürecinin uzamasına neden olur. İlk yardımın temel prensiplerinden biri yaralı bölgeyi dinlendirmektir.
d) Kişinin yan yatış pozisyonuna alınması
Bu seçenek yanlıştır. Yan yatış pozisyonu (koma pozisyonu), bilinci kapalı ancak nefes alıp veren kişilere, solunum yolunu açık tutmak ve kusmuk gibi sıvıların akciğerlere kaçmasını önlemek için verilen bir pozisyondur. Ayak bileği veya el bileği burkulmuş ve bilinci yerinde olan bir kişiye bu pozisyonun verilmesinin burkulmanın tedavisiyle hiçbir ilgisi yoktur. Yapılması gereken, sadece burkulan uzva yönelik bir müdahaledir.
Soru 13 |
15 | |
20 | |
25 | |
30 |
Doğru cevap a) 15 metredir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, yerleşim yerleri içinde trafik işaret levhalarına yaklaşım yönünde 15 metrelik mesafe içinde duraklamak kesinlikle yasaktır. Bu kuralın temel amacı, park etmiş bir aracın, arkadan gelen diğer sürücülerin "Dur", "Yol Ver" veya hız limiti gibi hayati öneme sahip levhaları görmesini engellemesinin önüne geçmektir. Bu sayede olası kazalar engellenmiş olur.
Diğer seçeneklerin yanlış olmasının sebebi, bu mesafelerin yasal düzenlemede farklı durumlar için belirtilmiş olması veya tamamen yanıltma amaçlı verilmesidir. Örneğin, 20, 25 ve 30 metre gibi değerler, trafik işaret levhaları için belirlenmiş yasal duraklama mesafesi değildir. Sınavda bu tür yakın rakamlar, sürücü adayının kuralı net bir şekilde bilip bilmediğini ölçmek için kullanılır. Bu yüzden doğru ve yasal olan mesafeyi ezberlemek önemlidir.
Özetle, bu kuralı aklınızda tutmak için şu mantığı kullanabilirsiniz: Bir aracın levhanın önüne park etmesi, o levhayı "görünmez" kılar ve bu durum büyük bir tehlike yaratır. Bu tehlikeyi önlemek için kanun koyucu, yeterli bir görüş mesafesi bırakılmasını zorunlu kılmıştır ve bu mesafeyi yerleşim yeri içinde 15 metre olarak belirlemiştir. Bu kural sadece yaklaşım yönü için değil, levhayı geçtikten sonraki 15 metrelik mesafe için de geçerlidir.
- Kural: Trafik işaret levhalarına 15 metre mesafe içinde duraklamak yasaktır.
- Yer: Yerleşim yeri içinde.
- Amaç: Levhaların diğer sürücüler tarafından görülmesini sağlamak ve trafik güvenliğini artırmak.
Soru 14 |
II- Duraklamanın yasak olduğu yerlerde park etmek yasaktır.
Bu bilgiler için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
I. doğru II. yanlıştır. | |
Her ikisi de yanlıştır. | |
I. yanlış II. doğrudur. | |
Her ikisi de doğrudur. |
Bu soruda, sürücü adaylarının park etme ve duraklama ile ilgili temel trafik kurallarını bilip bilmediği test edilmektedir. Size verilen iki ifadenin de trafik mevzuatına göre doğru olup olmadığını değerlendirmeniz isteniyor. Şimdi bu ifadeleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.
Öncelikle I. ifadeyi ele alalım: "Geçiş yolları üzerinde park etmek yasaktır." Bu ifade kesinlikle doğrudur. Geçiş yolu, bir mülke, binaya, otoparka veya arsaya giriş ve çıkışı sağlayan yollardır (örneğin, bir apartmanın garaj girişi). Bu tür yolların üzerine veya önüne park etmek, oraya giriş-çıkış yapacak diğer araçları engelleyeceği için Karayolları Trafik Kanunu'na göre açıkça yasaklanmıştır. Bu kural, hem trafik akışını sağlamak hem de mülk sahiplerinin haklarını korumak için vardır.
Şimdi de II. ifadeyi inceleyelim: "Duraklamanın yasak olduğu yerlerde park etmek yasaktır." Bu ifade de tamamen doğrudur. Trafik kurallarında "duraklama" ve "park etme" arasında önemli bir ayrım ve ilişki vardır. Duraklama; yolcu indirip bindirmek, yük boşaltmak gibi zorunlu haller dışında en fazla 5 dakika süren kısa duruşlardır. Park etme ise aracın 5 dakikadan daha uzun süre bırakılmasıdır. Mantıksal olarak, kısa süreli durmanın bile tehlikeli veya sakıncalı olduğu (örneğin yaya geçidi, kavşak içi, tünel gibi) bir yerde, aracınızı uzun süreli olarak bırakmanız yani park etmeniz çok daha büyük bir yasaktır. Kısacası, bir yerde duraklama yasaksa, park etmek otomatik olarak yasaktır.
Her iki ifadenin de doğru olduğunu anladıktan sonra seçenekleri değerlendirebiliriz:
- a) I. doğru II. yanlıştır: Bu seçenek yanlıştır, çünkü II. ifade de doğrudur.
- b) Her ikisi de yanlıştır: Bu seçenek de yanlıştır, çünkü her iki ifade de doğrudur.
- c) I. yanlış II. doğrudur: Bu seçenek de yanlıştır, çünkü I. ifade de doğrudur.
- d) Her ikisi de doğrudur: Bu seçenek doğrudur. Yaptığımız analiz sonucunda hem geçiş yollarına park etmenin hem de duraklamanın yasak olduğu yerlerde park etmenin yasak olduğu sonucuna vardık.
Sonuç olarak, soruda verilen her iki bilgi de temel ve önemli trafik kurallarıdır. Bu nedenle doğru cevap d) Her ikisi de doğrudur şıkkıdır. Bu kuralları bilmek, hem sınavda başarılı olmanız hem de trafikte güvenli bir sürücü olmanız için kritik öneme sahiptir.
Soru 15 |
Yol boş olsa bile iki şeridi birden kullanmamaları | |
Yol ortasında yolcu indirip bindirmemeleri | |
Ani yön değiştirerek yayaları şaşırtmaları | |
Yağışlı havalarda normal hızın altında seyretmeleri |
Bu soruda, sürücüler için trafik kurallarına ve güvenli sürüş prensiplerine aykırı olan, yani yapılması 'yanlış' olan davranışı bulmamız isteniyor. Sorunun kökünde "hangisi yanlıştır?" ifadesi yer aldığı için, şıklarda verilen davranışlardan üç tanesi doğru ve olması gereken, bir tanesi ise tehlikeli ve yasak olan bir davranıştır. Amacımız bu yanlış davranışı tespit etmektir.
c) Ani yön değiştirerek yayaları şaşırtmaları
Bu seçenek doğru cevaptır çünkü sürücülerin ani yön değiştirerek yayaları şaşırtması, trafik güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye atan yanlış bir davranıştır. Trafikte en önemli kurallardan biri öngörülebilir olmaktır. Sürücüler, yapacakları manevraları (dönüş, şerit değiştirme vb.) sinyal vererek ve kontrollü bir şekilde yapmalıdır. Özellikle yaya geçitleri veya yayaların bulunduğu alanlarda ani ve beklenmedik hareketler, yayaların paniğe kapılmasına ve kazalara neden olabilir. Bu davranış, hem bir kural ihlali hem de sorumsuzluktur.
Diğer seçeneklerin neden yanlış cevap olduğuna, yani neden doğru sürücü davranışları olduğuna bakalım:
- a) Yol boş olsa bile iki şeridi birden kullanmamaları: Bu, doğru ve sorumlu bir sürücü davranışıdır. Her sürücü, kendi şeridinde seyretmekle yükümlüdür. Yol boş olsa bile iki şeridi ortalayarak gitmek (şerit ihlali), trafik düzenini bozar ve arkadan daha hızlı gelen bir aracın geçişini engelleyerek tehlikeli durumlara yol açabilir. Bu nedenle bu davranış doğrudur, sorunun istediği "yanlış davranış" değildir.
- b) Yol ortasında yolcu indirip bindirmemeleri: Bu da kesinlikle doğru bir sürücü davranışıdır. Yolcu indirme ve bindirme işlemleri, trafiği aksatmayacak ve tehlike yaratmayacak şekilde, yolun en sağında, duraklarda veya uygun park alanlarında yapılmalıdır. Yol ortasında durmak, arkadan gelen trafiğin aniden durmasına, zincirleme kazalara ve trafik sıkışıklığına neden olur. Bu yüzden bu ifade, yapılması gereken doğru bir davranışı tanımlar.
- d) Yağışlı havalarda normal hızın altında seyretmeleri: Bu, defansif (savunmacı) sürüş tekniğinin en temel kurallarından biridir ve tamamen doğru bir davranıştır. Yağışlı havalarda yol yüzeyi kayganlaşır, fren mesafesi uzar ve görüş mesafesi azalır. Bu riskleri en aza indirmek için sürücüler hızlarını normalin altına düşürmeli ve daha dikkatli olmalıdır. Bu davranış güvenliği artırır ve yapılması doğrudur.
Özetle: a, b ve d seçenekleri güvenli ve kurallara uygun sürüş davranışlarını tanımlarken, c seçeneği tehlikeli, kural dışı ve yanlış bir davranışı ifade etmektedir. Soru bizden "yanlış olanı" bulmamızı istediği için doğru cevap c şıkkıdır.
Soru 16 |
Durmadan, dikkatli geçmeli | |
Yeşil ışık yanıncaya kadar durmalı | |
Durmalı, trafik uygunsa devam etmeli | |
Yavaşlayıp, yolu kontrol ederek geçmeli |
Bu soruda, trafik ışıklarından biri olan aralıklı yanıp sönen kırmızı ışığın anlamı ve bu durumda sürücünün yapması gereken doğru davranış sorgulanmaktadır. Bu ışık türü, genellikle normal trafik ışığı sisteminin çalışmadığı durumlarda veya daha az yoğun kavşaklarda trafiği düzenlemek için kullanılır. Bu ışığın anlamını bilmek, kavşak güvenliği için hayati önem taşır.
Doğru cevap c) Durmalı, trafik uygunsa devam etmeli seçeneğidir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, aralıklı olarak yanıp sönen kırmızı ışık, "DUR" levhası ile birebir aynı anlama gelir. Bu durumda sürücünün yapması gereken iki aşamalı bir eylem vardır: Öncelikle kavşağa veya geçide gelmeden uygun bir mesafede aracını tam olarak durdurmak, ardından geçiş üstünlüğüne sahip diğer araç veya yayalara yol verip, trafik müsait olduğunda yoluna devam etmektir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- a) Durmadan, dikkatli geçmeli: Bu seçenek yanlıştır çünkü bu kural aralıklı yanıp sönen sarı ışık için geçerlidir. Aralıklı yanan sarı ışık "YOL VER" levhası anlamına gelir ve yavaşlayıp yolu kontrol ederek geçmenizi söyler. Kırmızı ışık, yanıp sönüyor olsa bile her zaman durma zorunluluğu getirir.
- b) Yeşil ışık yanıncaya kadar durmalı: Bu seçenek de hatalıdır. Bu davranış, normal bir trafik lambasındaki sabit yanan kırmızı ışık için doğrudur. Aralıklı yanan kırmızı ışık, genellikle bir arıza durumunu veya kalıcı bir "DUR" uyarısını belirtir ve yeşile dönmez. Yeşil ışığın yanmasını beklemek, hem gereksizdir hem de arkanızdaki trafiği engellemenize neden olur.
- d) Yavaşlayıp, yolu kontrol ederek geçmeli: Bu seçenek, 'a' seçeneği gibi, aralıklı yanıp sönen sarı ışığın gerektirdiği davranıştır. Aralıklı kırmızı ışığın en önemli ve ayırt edici özelliği, yavaşlamanın yeterli olmaması ve mutlak bir duruş gerektirmesidir. Durmadan sadece yavaşlayarak geçmek, kural ihlalidir ve ciddi kazalara yol açabilir.
Özetle, ehliyet sınavı ve trafikteki güvenliğiniz için unutmamanız gereken en temel kural şudur: Aralıklı yanıp sönen kırmızı ışığı gördüğünüzde, aklınıza hemen "DUR" levhası gelmelidir. Önce durun, sonra yolu kontrol edin ve ancak yol güvenliyse hareket edin. Bu basit kural, sizi ve diğer sürücüleri olası tehlikelerden korur.
Soru 17 |
![]() | |
![]() | |
![]() | |
![]() |
Doğru cevap a seçeneğidir. Görselde, trafik polisi bir kolunu yana doğru uzatmış ve elini aşağı-yukarı doğru hareket ettirmektedir. Bu hareket, işaretin yapıldığı yönde ilerleyen araç sürücülerine "hızınızı azaltın" veya "yavaşlayın" talimatını verir. Hareketin bir seri halinde, yani tekrar edilerek yapılması, bu talimatın sürekliliğini ve önemini vurgular.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- b) seçeneği: Bu görselde trafik polisi kollarını iki yana açarak sabit bir şekilde durmaktadır. Bu işaret, polisin ön ve arka cephesinde kalan yolların trafiğe kapalı olduğunu, yani bu yönlerden gelen araçların DURMASI gerektiğini belirtir. Polisin kollarının baktığı yönlerdeki (sağ ve solundaki) trafik ise akmaya devam edebilir. Dolayısıyla bu bir yavaşlama değil, durma işaretidir.
- c) seçeneği: Bu harekette trafik polisi bir kolunu dik bir şekilde yukarı kaldırmıştır. Bu, tüm yönlerden gelen trafik için genel bir DUR talimatıdır. Trafik ışıklarındaki sarı ışığın görevine benzer; yani bir sonraki harekete hazırlık için tüm sürücülerin durması gerektiğini bildirir. Bu da bir yavaşlama değil, kesin bir durma komutudur.
- d) seçeneği: Bu görselde ise trafik polisi koluyla ileriyi işaret etmektedir. Bu hareket, trafiği yönlendirme, hızlandırma veya belirli bir yöndeki araçlara GEÇ talimatı verme amacıyla kullanılır. Soru bizden yavaşlama talimatını istediği için bu seçenek tam tersi bir anlama sahiptir ve yanlıştır.
Özetle, trafik polisinin kolunu aşağı yukarı sallaması "Yavaşla", kollarını iki yana açması veya tek kolunu yukarı kaldırması "Dur", koluyla işaret etmesi ise genellikle "Geç" veya "Hızlan" anlamına gelir. Bu nedenle sorunun doğru cevabı "a" seçeneğidir.
Soru 18 |
![]() | |
![]() | |
![]() | |
![]() |
Bu soruda, ticari araç şoförlerinin uyması gereken yasal sürüş ve dinlenme süreleri hakkındaki bilginiz ölçülmektedir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, ticari amaçla yük ve yolcu taşımacılığı yapan şoförlerin trafikte güvenliği sağlamak ve yorgunluğa bağlı kazaları önlemek için uyması gereken katı kurallar vardır. Bu kuralların en önemlilerinden biri, 24 saatlik bir periyotta araç kullanma sürelerinin sınırlandırılmasıdır.
Doğru cevap D seçeneğidir. Çünkü bu seçenekte gösterilen araç bir kamyon veya çekicidir ve ticari amaçla yük taşımacılığında kullanılır. İlgili yönetmeliğe göre, ticari amaçla yük ve yolcu taşıyan şoförlerin, 24 saatlik herhangi bir süre içinde toplamda 9 saatten fazla araç kullanması yasaktır. Ayrıca, bu şoförler mola vermeden devamlı olarak en fazla 4,5 saat araç sürebilirler.
Bu 4,5 saatlik devamlı sürüşün sonunda ise en az 45 dakika mola vermeleri zorunludur. Bu kural, uzun yolculuklarda şoförün dikkatinin dağılmasını ve yorgunluğa bağlı kaza riskini en aza indirmeyi amaçlar. Bu nedenle, soruda belirtilen sürüş süresi kısıtlamaları doğrudan D seçeneğindeki gibi ticari yük taşıyan araçlar için geçerlidir.
Diğer seçeneklerin yanlış olma nedenleri şunlardır:
- a) Otomobil: Otomobiller, genellikle hususi (kişisel) amaçlarla kullanılır. Ticari taksiler gibi istisnalar olsa da, genel olarak özel otomobil sürücüleri için bu 9 saatlik ve 4,5 saatlik yasal zorunluluk bulunmamaktadır. Bu kural, ticari taşımacılık yapan profesyonel şoförlere yöneliktir.
- b) Motosiklet: Motosikletler de otomobiller gibi genellikle kişisel ulaşım için kullanılan araçlardır. Kurye gibi ticari amaçla kullanılsa dahi, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen bu spesifik saat kısıtlamaları kamyon, otobüs ve çekici gibi ağır ticari araçları kapsamaktadır.
- c) Traktör: Traktörler, temel olarak tarım ve inşaat işlerinde kullanılan özel amaçlı araçlardır. Yük veya yolcu taşımacılığı yapan ticari araç kategorisine girmezler. Bu nedenle, soruda bahsedilen sürüş ve dinlenme süresi kuralları traktörler için geçerli değildir.
Özetle, soru kökünde belirtilen "toplam 9 saat" ve "devamlı 4,5 saat" sürüş limiti, sadece ticari amaçla yük ve yolcu taşımacılığı yapan ağır vasıta şoförlerini (kamyon, çekici, otobüs vb.) bağlayan yasal bir zorunluluktur. Şıklardaki araçlar arasında bu tanıma uyan tek araç kamyon olduğu için doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 19 |
Otobüs | |
Otomobil | |
Kamyon | |
Kamyonet |
Doğru cevap b) Otomobil seçeneğidir. Türk trafik mevzuatına göre, yapısı itibarıyla sürücüsü dahil en fazla dokuz oturma yeri olan ve insan taşımak amacıyla üretilmiş motorlu taşıtlar otomobil olarak tanımlanır. Bu tanım, ehliyet sınavlarında sıkça karşılaşılan temel bir bilgidir ve sorudaki ifadeyle birebir örtüşmektedir. Günlük hayatta kullandığımız binek arabalar, sedan, hatchback, station wagon gibi araçların tamamı bu sınıfa girer.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:- a) Otobüs: Bu seçenek yanlıştır çünkü otobüsler de insan taşımak için üretilmiş olsalar da, oturma yeri kapasiteleri çok daha fazladır. Yasal olarak, sürücüsü dahil 10 ila 17 oturma yeri olan taşıtlara "minibüs", 17'den fazla oturma yeri olanlara ise "otobüs" denir. Dolayısıyla, soruda belirtilen "en fazla dokuz oturma yeri" sınırı otobüs tanımını tamamen dışarıda bırakır.
- c) Kamyon: Bu seçenek de yanlıştır. Kamyonların temel üretim amacı insan değil, yük taşımaktır. Yasal tanımına göre kamyon, izin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramdan fazla olan ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır. Hem kullanım amacı ("insan taşımak" yerine "yük taşımak") hem de kapasite tanımı bakımından sorudaki ifadeye uymaz.
- d) Kamyonet: Kamyonet seçeneğinin yanlış olmasının sebebi de kamyon ile benzerdir; temel amacı yük taşımaktır. Kamyondan ayrıldığı nokta ise ağırlığıdır; izin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçmeyen yük taşıma araçlarına kamyonet denir. Soruda açıkça "insan taşımak için imal edilmiş" denildiği için bu seçenek de elenmelidir.
Özetle, bu soruyu doğru cevaplamak için araçların yasal tanımlarındaki iki temel ayrımı bilmek gerekir: Taşıdığı Şey (İnsan/Yük) ve Kapasite (Koltuk Sayısı/Ağırlık). Sorudaki "insan taşıma" amacı kamyon ve kamyoneti elerken, "en fazla 9 koltuk" sınırı da otobüsü elemektedir. Geriye kalan tek doğru tanım otomobile aittir.
Soru 20 |
![]() | |
![]() | |
![]() | |
![]() |
Doğru cevap a seçeneğidir. Bu trafik işareti, bir tehlike uyarı levhasıdır ve içerisinde bir kar tanesi sembolü bulunur. Bu sembol, sürücülere ilerideki yol kesiminde hava koşullarına bağlı olarak gizli buzlanma olabileceği konusunda uyarıda bulunur. Özellikle köprüler, viyadükler, tünel çıkışları ve gölgelik alanlar gibi sıcaklığın ani düştüğü yerlerde bu levhaya sıkça rastlanır. Bu işareti gören sürücü, hızını düşürmeli, ani fren ve direksiyon hareketlerinden kaçınmalı ve takip mesafesini artırmalıdır.
b seçeneğindeki işaret ise "Kaygan Yol" levhasıdır. Bu işaret, yol yüzeyinin yağmur, çamur, mıcır veya başka bir sebeple kaygan hale geldiğini bildirir. Buzlanma da yolu kayganlaştırır ancak bu işaret daha genel bir uyarıdır. Soruda özellikle "gizli buzlanma" belirtildiği için, bu duruma özel olarak dikkat çeken kar tanesi sembollü levha (a seçeneği) daha doğru bir cevaptır. Kaygan yol levhası her türlü kayganlık riski için kullanılabilirken, gizli buzlanma levhası sadece donma tehlikesine işaret eder.
c seçeneğinde gösterilen işaret "Gevşek Şev" veya "Taş Düşebilir" anlamlarına gelir. Bu levha, genellikle dağlık ve yamaçlı bölgelerde kullanılır ve yola yamaçtan taş, kaya veya toprak parçalarının düşebileceği konusunda sürücüleri uyarır. Bu işaretin yolun yüzeyindeki buzlanma ile bir ilgisi yoktur, tamamen çevresel bir tehlikeyi belirtir. Bu işareti gören sürücü, dikkatli olmalı ve yol kenarında duraklama yapmamalıdır.
d seçeneğindeki işaret ise "İki Yönlü Trafik" levhasıdır. Bu işaret, tek yönlü bir yoldan çıkıp karşıdan da trafiğin geldiği iki yönlü bir yola girileceğini bildirir. Amacı, sürücüyü trafik düzenindeki değişikliğe karşı uyarmaktır. Dolayısıyla bu işaretin yol yüzeyinin durumu veya hava koşullarıyla herhangi bir bağlantısı bulunmamaktadır.
Soru 21 |
Girilecek şeritteki aracın geçmesini beklemek | |
Gidiş yönüne göre en sağdaki şeritten seyretmek | |
Gidişe ayrılan en soldaki şeridi sürekli olarak işgal etmek | |
Çok şeritli yollarda hızın gerektirdiği şeritten seyretmek |
Doğru cevap c) Gidişe ayrılan en soldaki şeridi sürekli olarak işgal etmek seçeneğidir. Çünkü çok şeritli yollarda gidişe ayrılan en sol şerit, temel olarak sollama (geçiş) yapmak için kullanılır. Bu şeridi, sollama yapmayacak olmanıza rağmen sürekli olarak ve yavaş bir hızla işgal etmek, arkanızdan gelen ve sizden daha hızlı olan araçların geçişini engeller. Bu durum, trafiğin yavaşlamasına, arkada araçların birikmesine ve hatta sürücülerin tehlikeli sağdan geçiş manevraları yapmasına neden olabilir. Bu nedenle sol şeridin gereksiz yere işgali, trafik akışını olumsuz etkileyen en önemli ihlallerden biridir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:- a) Girilecek şeritteki aracın geçmesini beklemek: Bu davranış, trafik güvenliği için zorunlu ve doğru bir harekettir. Şerit değiştirirken, girilecek şeridin güvenli olduğundan emin olmak ve oradaki araçlara yol vermek, kazaları önler ve trafiğin düzenli akışına katkı sağlar. Dolayısıyla bu seçenek trafiği olumsuz değil, olumlu etkiler.
- b) Gidiş yönüne göre en sağdaki şeritten seyretmek: Karayolları Trafik Kanunu'na göre, aksine bir işaret olmadıkça, araçlar gidiş yönüne göre en sağdaki şeritten gitmek zorundadır. Özellikle daha yavaş seyreden araçların sağ şeridi kullanması, sol şeritlerin geçişler için açık kalmasını sağlar. Bu, trafiğin akıcı ve düzenli olması için temel bir kuraldır ve akışı olumlu etkiler.
- d) Çok şeritli yollarda hızın gerektirdiği şeritten seyretmek: Bu ifade, şerit kullanımının en doğru tanımını yapar. Her şeridin kendine özgü bir akış hızı vardır ve sürücüler kendi hızlarına uygun şeridi seçmelidir. Örneğin, yavaş giden bir araç sağ şeridi, daha hızlı gidenler ise (sollama amaçlı) diğer şeritleri kullanmalıdır. Hıza uygun şerit seçimi, trafiğin düzenli bir şekilde akmasını sağlar ve olumsuz bir etki yaratmaz.
Özetle, sol şerit bir "geçiş koridoru" olarak düşünülmelidir; bir seyahat şeridi değildir. İşiniz bittiğinde, yani sollamayı tamamladığınızda, güvenli bir şekilde tekrar sağınızdaki uygun şeride geçmeniz gerekir. Bu kurala uymamak, trafiğin genel akışını ve güvenliğini doğrudan tehlikeye atar.
Soru 22 |
Azami hız sınırını aşmışsa | |
Taşıma sınırının üstünde yolcu almışsa | |
Taşıma sınırının üstünde yük yüklemişse | |
Uyuşturucu madde alarak araç kullanıyorsa |
Doğru cevap d) Uyuşturucu madde alarak araç kullanıyorsa seçeneğidir. Çünkü uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi altında araç kullanmak, sürücünün algı, muhakeme ve tepki verme gibi temel sürüş yeteneklerini tamamen ortadan kaldırır. Bu durumdaki bir sürücü, hem kendisi hem de trafikteki diğer tüm insanlar için doğrudan ve büyük bir tehlike oluşturur. Bu nedenle trafik kanunları bu suçu en ağır şekilde ele alır ve trafik ekipleri böyle bir sürücüyü tespit ettiğinde, belgeleri tam olsa bile aracı sürmesine kesinlikle izin vermez ve sürücüyü derhal araç kullanmaktan men eder.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:
- a) Azami hız sınırını aşmışsa: Hız sınırını aşmak bir kural ihlalidir ve para cezası ile ceza puanı yaptırımı uygulanır. Ancak sürücü ceza makbuzunu aldıktan sonra, sürüş güvenliğini tehlikeye atacak başka bir durumu yoksa yoluna devam edebilir. Yani hız yaptığı için anında araç kullanmaktan men edilmez.
- b) Taşıma sınırının üstünde yolcu almışsa: Aracın kapasitesinden fazla yolcu taşımak da bir ihlaldir ve para cezası gerektirir. Bu durumda trafik polisi, fazla yolcuların araçtan indirilmesini sağlar ve yasal sınıra ulaşıldıktan sonra sürücünün yoluna devam etmesine izin verir. Sürücünün kendisi araç kullanmaktan men edilmez, sadece kurala aykırı durumun düzeltilmesi istenir.
- c) Taşıma sınırının üstünde yük yüklemişse: Fazla yükleme de tıpkı fazla yolcu gibi para cezası ile cezalandırılır. Sürücüden fazla yükü indirmesi ve yasal ağırlık sınırlarına uyması istenir. Bu şart sağlandıktan sonra sürücü aracı kullanmaya devam edebilir. Dolayısıyla bu durum da sürücünün doğrudan men edilmesini gerektirmez.
Özetle, bu sorunun odak noktası, sürücünün aracı güvenli bir şekilde sürme yeteneğini temelden yok eden durumdur. Hız sınırı veya taşıma limitlerini aşmak idari para cezası ve durumun düzeltilmesini gerektiren ihlallerken, uyuşturucu madde etkisi altında olmak sürücünün bilincini ve yeteneklerini doğrudan etkilediği için kamu güvenliği adına derhal sürüşten men edilmesini zorunlu kılar.
Soru 23 |

Dönel kavşağa yaklaşıldığını | |
Kontrolsüz kavşağa yaklaşıldığını | |
Demir yolu geçidine yaklaşıldığını | |
Ana yol - tali yol kavşağına yaklaşıldığını |
Görselde yer alan trafik işareti, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde T-1 koduyla tanımlanan "Yol Ver" levhasıdır. Bu levha, sürücünün bir kavşağa yaklaştığını ve bu kavşakta geçiş önceliğinin kendisinde olmadığını bildirir. Bu işareti gören sürücü, hızını azaltmalı, kavşaktaki diğer araçlara yol vermeli ve ancak yolun güvenli bir şekilde geçişe uygun olduğundan emin olduktan sonra hareket etmelidir.
Trafik ışıkları, trafik polisi veya başka bir yetkili tarafından yönetilmeyen kavşaklara "kontrolsüz kavşak" adı verilir. Bu tür kavşaklarda trafik akışı, "Yol Ver", "Dur" gibi trafik işaretleri veya genel geçiş hakkı kuralları ile sağlanır. "Yol Ver" levhası da tam olarak bu tip kontrolsüz kavşaklarda düzeni sağlamak ve kimin geçiş üstünlüğüne sahip olduğunu belirtmek için kullanılır. Dolayısıyla bu levhayı görmek, bir kontrolsüz kavşağa yaklaşıldığını ifade eder. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- a) Dönel kavşağa yaklaşıldığını: Bu seçenek yanlıştır. Dönel kavşaklara yaklaşıldığını bildiren levha, genellikle mavi renkli ve yuvarlak olup üzerinde birbirini takip eden beyaz oklar bulunur. Tehlike uyarı levhası olarak ise üçgen içinde dönen oklar sembolü kullanılır. Sorudaki işaret bu anlama gelmez.
- c) Demir yolu geçidine yaklaşıldığını: Bu seçenek de yanlıştır. Demir yolu geçitlerini bildiren levhalar farklıdır. Örneğin, üçgen içinde tren lokomotifi sembolü (kontrolsüz demir yolu geçidi) veya çit sembolü (kontrollü demir yolu geçidi) bulunur. Bu işaretin demir yolu ile bir ilgisi yoktur.
- d) Ana yol - tali yol kavşağına yaklaşıldığını: Bu seçenek teknik olarak doğru bir durumu ifade etse de, sorunun en doğru cevabı değildir. "Yol Ver" levhası, tali yolda bulunan sürücünün ana yoldaki araçlara yol vermesi gerektiğini belirtir, yani bu kavşak bir ana yol-tali yol kavşağıdır. Ancak bu kavşak türü, "kontrolsüz kavşak" tanımının bir alt kategorisidir. Ehliyet sınavı mantığında, bu işaretin temel ve genel anlamı olan "kontrolsüz kavşağa yaklaşım" ifadesi doğru kabul edilir çünkü işaretin varlık amacı bu tip bir kavşakta düzeni sağlamaktır.
Soru 24 |
Otomotiv sanayisindeki gelişmelerin takip edilmesi | |
Bireylerde trafik kültürü ve bilincinin oluşturulması | |
Trafik suçlarına uygulanan cezaların artırılması | |
Taşıt bakımlarının zamanında yaptırılması |
Bu soruda, ülkemizde yaşanan ve ciddi can kayıplarına yol açan trafik kazalarını engellemek için en temel, en köklü ve en etkili çözümün ne olduğu sorgulanmaktadır. Şıklarda verilen tüm seçenekler trafik güvenliğine katkı sağlayan unsurlar olsa da, soru bizden "en büyük etkeni" bulmamızı istiyor. Bu nedenle, sorunun kök nedenini hedef alan en kapsamlı seçeneği belirlememiz gerekir.
Doğru Cevap: b) Bireylerde trafik kültürü ve bilincinin oluşturulması
Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, trafik kazalarının çok büyük bir bölümünün insan hatasından kaynaklanmasıdır. Trafik kültürü ve bilinci; kurallara uymanın bir zorunluluktan öte, bir sorumluluk olduğunu anlamak, diğer sürücü ve yayalara saygı göstermek, sabırlı olmak ve trafikteki riskleri öngörebilmek gibi davranışları içerir. Eğer her birey bu bilince sahip olursa, trafik kazalarının ana nedeni olan insan faktörü ortadan kalkmış olur. Bu bilinç, diğer tüm önlemlerin de temelini oluşturur.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
-
a) Otomotiv sanayisindeki gelişmelerin takip edilmesi: Bu seçenek, araçların daha güvenli hale gelmesini ifade eder. Hava yastıkları, ABS fren sistemi, şerit takip asistanı gibi teknolojiler kazaların şiddetini azaltabilir veya bazı durumlarda kazayı önleyebilir. Ancak, en teknolojik aracı bile bilinçsiz bir sürücü kullandığında kaza riski devam eder. Teknoloji, sürücü hatasını tamamen ortadan kaldıramaz; bu yüzden bu, temel çözüm değil, destekleyici bir unsurdur.
-
c) Trafik suçlarına uygulanan cezaların artırılması: Cezaların caydırıcı bir etkisi olduğu doğrudur. Ancak cezalar, davranışın altında yatan nedeni değiştirmez; sadece korkuyla o anlık davranışı engeller. Trafik bilinci olmayan bir sürücü, ceza korkusuyla sadece denetimin olduğu yerlerde kurallara uyabilir, denetim olmadığında ise yine hatalı davranışlarına devam edebilir. Kalıcı bir çözüm için bireyin kurallara inanması ve içselleştirmesi gerekir, sadece cezadan korkması değil.
-
d) Taşıt bakımlarının zamanında yaptırılması: Araç bakımı hayati öneme sahiptir ve teknik arızalardan kaynaklanan kazaları önler. Fakat istatistiklere bakıldığında, teknik arıza kaynaklı kazaların oranı, sürücü hatası kaynaklı kazaların oranına göre çok daha düşüktür. Dolayısıyla, araç bakımı önemli bir gereklilik olsa da, kazaları önlemedeki "en büyük etken" değildir. Bilinçli bir sürücü, zaten aracının bakımını da zamanında yaptırmanın önemini bilir.
Özetle, diğer seçenekler trafik güvenliğinin önemli parçaları olsa da, hepsi eninde sonunda bilinçli bir sürücünün varlığına bağlıdır. Trafik kültürü ve bilinci oluşturulduğunda, sürücüler hem kurallara uyar, hem araçlarının bakımını ihmal etmez, hem de yeni teknolojileri doğru kullanır. Bu nedenle, kazaları kökünden çözmek için en büyük etken, insana yatırım yapmak ve toplumda sağlam bir trafik bilinci oluşturmaktır.
Soru 25 |
150 | |
100 | |
75 | |
50 |
Bu soruda, trafiğin akışını tehlikeye atabilecek özel durumlarda (tepe üstü ve viraj) arızalanan bir araç için alınması gereken bir güvenlik önleminin detayı sorgulanmaktadır. Sorunun odak noktası, aracın varlığını diğer sürücülere bildirmek için kullanılan yansıtıcının (üçgen reflektör) hangi mesafeden itibaren görülebilir olması gerektiğidir. Bu, arkadan gelen sürücülerin tehlikeyi zamanında fark edip güvenli bir şekilde yavaşlayabilmeleri veya manevra yapabilmeleri için hayati önem taşır.
Doğru Cevap: a) 150
Doğru cevabın 150 metre olmasının temel nedeni, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin bu konudaki açık hükmüdür. Yönetmelik, özellikle görüş mesafesinin kısıtlı olduğu tepe üstü, dönemeç gibi yerlerde arızalanan araçların önüne ve arkasına konulan reflektörlerin, normal hava koşullarında diğer sürücüler tarafından en az 150 metre mesafeden net bir şekilde görülebilmesini zorunlu kılar. Bu mesafe, yüksek hızla yaklaşan bir sürücünün reflektörü görmesi, tehlikeyi algılaması, reaksiyon göstermesi ve aracını güvenli bir şekilde yavaşlatması veya durdurması için gereken minimum "güvenli takip ve fren mesafesi" hesaplanarak belirlenmiştir.
Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:
- b) 100, c) 75, d) 50 metre: Bu mesafeler, özellikle şehirler arası yollarda veya otoyollarda izin verilen hız limitlerinde seyreden bir araç için yeterli değildir. Örneğin, saatte 90 km hızla giden bir sürücü saniyede 25 metre yol alır. 50 metrelik bir görüş mesafesi, sürücüye tehlikeyi fark edip güvenli bir tepki vermesi için sadece 2 saniye tanır ki bu süre, panik freni dışında kontrollü bir yavaşlama veya şerit değiştirme için kesinlikle yetersizdir. Bu nedenle 100, 75 ve 50 metre gibi daha kısa mesafeler, can ve mal güvenliğini sağlamak için eksik kalmaktadır.
Önemli Ek Bilgi ve Özet:
Bu soruyla ilgili olarak karıştırılmaması gereken bir diğer önemli bilgi, reflektörün araca olan konulma mesafesidir. Genel kural olarak, üçgen reflektör arızalanan aracın önüne ve arkasına, yola dik duracak şekilde 30 metre mesafeye konulur. Ancak bu soruda sorulan, reflektörün konulma mesafesi değil, diğer sürücüler tarafından fark edilmesi gereken minimum görülme mesafesidir. Özetle:
- Reflektör araca 30 metre uzağa konulur.
- Fakat bu reflektör, diğer sürücüler tarafından en az 150 metreden görülebilir olmalıdır.
Bu ayrımı bilmek, ehliyet sınavında benzer sorularda doğru cevabı kolayca bulmanızı sağlar. Soru, sürücülerin sadece kuralları ezberlemesini değil, aynı zamanda bu kuralların ardındaki güvenlik mantığını anlamalarını hedefler.
Soru 26 |
Sahibinin değişmesi hâlinde | |
Motorun bakımdan geçirilmesi hâlinde | |
Sürücüsü veya işleticisinin değişmesi hâlinde | |
Kazaya karışması sonucunda yetkili görevli tarafından gerekli görülmesi hâlinde |
Doğru Cevap: d) Kazaya karışması sonucunda yetkili görevli tarafından gerekli görülmesi hâlinde
Bu seçeneğin doğru olmasının temel nedeni, trafik güvenliğini en üst düzeyde sağlamaktır. Bir araç, özellikle hasarlı bir kazaya karıştığında, şasi, direksiyon sistemi, fren mekanizması veya hava yastıkları gibi hayati güvenlik donanımları zarar görebilir. Bu tür hasarlar her zaman gözle görülür olmayabilir. Bu nedenle, kaza yerinde inceleme yapan bir trafik polisi veya jandarma gibi yetkili bir görevli, aracın bu haliyle trafiğe çıkmasının tehlikeli olacağına kanaat getirirse, aracın onarıldıktan sonra standartlara uygun olup olmadığını kontrol etmek için özel bir muayeneye gönderilmesini zorunlu kılabilir. Bu, aracın yola çıkmak için yeniden güvenli olduğunun bir uzman tarafından onaylanması anlamına gelir.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) Sahibinin değişmesi hâlinde: Aracın satılması ve sahibinin değişmesi, noterler aracılığıyla yapılan resmi bir işlemdir. Bir aracın satılabilmesi için zaten geçerli bir muayenesinin olması gerekir. Ancak satış işlemi gerçekleştikten sonra, eğer aracın muayene süresi hala devam ediyorsa, yeni sahibin tekrar muayene yaptırma zorunluluğu yoktur. Mevcut muayene, süresi bitene kadar geçerliliğini korur.
- b) Motorun bakımdan geçirilmesi hâlinde: Motor bakımı; yağ değişimi, filtrelerin yenilenmesi gibi aracın ömrünü uzatan ve performansını koruyan rutin işlemlerdir. Bu işlemler, aracın onaylanmış teknik özelliklerini veya güvenlik donanımlarını değiştirmez. Dolayısıyla, standart bir bakım sonrası özel bir muayene istenmez. Ancak, araca orijinalinden farklı bir motor takılması gibi büyük bir değişiklik "tadilat" kapsamına girer ve bu durumda tadilat muayenesi gerekir ki bu, soruda belirtilen "bakım" işleminden farklıdır.
- c) Sürücüsü veya işleticisinin değişmesi hâlinde: Araç muayenesi, aracın fiziksel ve teknik durumuna yönelik bir kontroldür; aracı kimin kullandığıyla ilgili değildir. Bir arabayı ailenizden farklı kişiler kullanabilir veya bir şirkete ait aracı farklı şoförler sürebilir. Bu durumlar, aracın mekanik yapısını etkilemediği için yeni bir muayene zorunluluğu doğurmaz. Önemli olan aracın kendisinin güvenli olmasıdır, sürücüsünün kim olduğu değil.
Özet olarak, periyodik muayene süresi dolmadan talep edilen özel muayeneler, aracın trafik güvenliğini ciddi anlamda tehlikeye atabilecek kazalar gibi olağanüstü durumlar için geçerlidir. Diğer seçenekler ise aracın güvenliğini doğrudan etkilemeyen idari veya rutin işlemlerle ilgili olduğu için böyle bir zorunluluk getirmez.
Soru 27 |
Ağır para cezası | |
Bir yıldan iki yıla kadar hafif hapis | |
Bir aydan iki aya kadar hafif hapis ve para cezası | |
Üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve para cezası |
Doğru Cevabın Açıklaması (c şıkkı)
Sorunun doğru olarak işaretlenen cevabı (c şıkkı), Karayolları Trafik Kanunu'nun eski bir düzenlemesine dayanmaktadır. Geçmiş yıllarda, ehliyetsiz araç kullanmak hem idari bir yaptırım (para cezası) hem de adli bir suç olarak kabul ediliyordu. Bu eski yasal çerçeveye göre, ehliyetsiz araç kullanırken ilk kez yakalanan kişiye bir aydan iki aya kadar hafif hapis ve para cezası birlikte verilirdi. Bu nedenle, eski ehliyet sınavı soru bankalarında bu cevap doğru olarak kabul edilmektedir.
ÖNEMLİ GÜNCELLEME: Güncel Yasal Durum
Ancak, bu bilginin günümüzdeki yasal düzenlemeler için artık geçerli olmadığını bilmek çok önemlidir. Karayolları Trafik Kanunu'nun 36. maddesinde yapılan son değişikliklerle, ehliyetsiz araç kullanmanın cezası değişmiştir. Güncel yasaya göre, sürücü belgesi olmadan araç kullanan kişiye ilk tespitte hapis cezası uygulanmaz. Bunun yerine, sadece caydırıcı ve yüksek miktarda bir idari para cezası kesilir. Ayrıca, aracı kullandıran araç sahibine de (eğer farklı biriyse) aynı miktarda idari para cezası uygulanır. Sınavda yeni bir soru ile karşılaşırsanız, cezanın sadece idari para cezası olduğunu unutmayın.
Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması
- a) Ağır para cezası: Bu seçenek eksiktir. Sorunun dayandığı eski yasaya göre ceza sadece para cezasından ibaret değildi, aynı zamanda hapis cezasını da içeriyordu. Günümüzdeki yasa için doğruya yakın olsa da, o dönemki soruya göre hapis cezasını içermediği için yanlıştır.
- b) Bir yıldan iki yıla kadar hafif hapis: Bu ceza süresi, ehliyetsiz araç kullanmanın ilk tespiti için çok fazladır. Eski yasada bile öngörülen ceza çok daha kısaydı. Bu kadar uzun süreli hapis cezaları, genellikle trafik güvenliğini tehlikeye sokma gibi daha ağır suçlar için söz konusu olabilir.
- d) Üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve para cezası: Bu seçenek de hapis cezasının süresi açısından yanlıştır. Eski düzenlemede ilk tespit için belirlenen hapis süresi "bir aydan iki aya kadar" idi. Dolayısıyla, bu şıkta belirtilen süre hatalıdır ve doğru cevap olamaz.
Özetle
Size sunulan bu soru, geçmiş yıllara ait bir ehliyet sınavı sorusudur ve o dönemin yasalarına göre "c" şıkkı doğrudur. Ancak, ehliyet sınavına hazırlanan bir aday olarak güncel bilgiyi bilmeniz esastır. Günümüzde ehliyetsiz araç kullanmanın cezası ilk tespitte sadece yüksek miktarda idari para cezasıdır, hapis cezası yoktur.
Soru 28 |
Sadece olaya karışan sürücülerin müdahale etme mecburiyeti vardır. | |
Sadece sağlık personeli olanların müdahale etme mecburiyeti vardır. | |
Kendi isteğine bağlı olarak müdahale etmeyebilir. | |
Her durumda müdahale etmekle yükümlüdür. |
Doğru Cevap: d) Her durumda müdahale etmekle yükümlüdür.
Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, Türk Karayolları Trafik Kanunu ve Türk Ceza Kanunu'nun sürücülere getirdiği yükümlülüklerdir. Kanunlara göre, bir trafik kazası gören her sürücü, kazaya karışıp karışmadığına bakılmaksızın durmak, kaza yerinde gerekli güvenlik önlemlerini almak ve yetkililere haber vermek zorundadır. Bu "müdahale etme" yükümlülüğü, yaralılara profesyonel tıbbi müdahalede bulunmak anlamına gelmez; öncelikle olay yerini daha tehlikeli hale gelmekten korumak ve acil yardım ekiplerinin (112) en hızlı şekilde olay yerine ulaşmasını sağlamaktır.
Müdahale etme yükümlülüğü şu adımları içerir:
- Durmak ve Güvenliği Sağlamak: Kendi aracını güvenli bir yere çekmek, dörtlüleri yakmak ve kaza yerinin gerisine reflektör (üçgen yansıtıcı) koyarak diğer sürücüleri uyarmak.
- Durumu Değerlendirmek: Yaralı olup olmadığını, yangın tehlikesi bulunup bulunmadığını hızlıca kontrol etmek.
- Yardım Çağırmak: Derhal 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayarak kaza hakkında doğru ve net bilgi vermek (yer, yaralı sayısı, durumları vb.).
- İlk Yardım Uygulamak: Eğer ilk yardım eğitimi almışsa, temel yaşam desteği gibi hayati müdahalelerde bulunmak. Eğitimi yoksa, yaralıları daha kötü bir duruma sokmamak için onları hareket ettirmemek, sadece sakinleştirmeye çalışmak en doğrusudur.
Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:
a) Sadece olaya karışan sürücülerin müdahale etme mecburiyeti vardır: Bu ifade yanlıştır. Yasal sorumluluk sadece kazaya karışanlarla sınırlı değildir. Olay yerinden geçmekte olan ve kazayı gören her sürücünün yardım etme ve bildirimde bulunma yükümlülüğü vardır. Bu, toplumsal bir sorumluluktur ve kanunlarla güvence altına alınmıştır.
b) Sadece sağlık personeli olanların müdahale etme mecburiyeti vardır: Bu ifade de yanlıştır. Sağlık personelinin mesleki olarak daha ileri düzeyde müdahale etme sorumluluğu olsa da, yardım etme yükümlülüğü tüm vatandaşlar ve özellikle tüm sürücüler için geçerlidir. Bir sürücünün sağlıkçı olmaması, 112'yi aramasına veya kaza yerinde güvenlik önlemi almasına engel değildir.
c) Kendi isteğine bağlı olarak müdahale etmeyebilir: Bu ifade kesinlikle yanlıştır ve yasalara aykırıdır. Bir kazayı görüp durmamak, yardım etmemek veya yetkililere haber vermemek, Türk Ceza Kanunu'nda "Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi" başlığı altında bir suçtur. Bu nedenle müdahale etmek bir tercih değil, yasal bir zorunluluktur.
Soru 29 |

Yaya yolunu | |
Yaya geçidini | |
Yola yayanın çıkabileceğini | |
Yola yayanın giremeyeceğini |
Öncelikle levhanın genel özelliklerini inceleyelim. Levha, daire şeklindedir ve kenarları kırmızı bir çerçeve ile çevrilidir. Trafik işaretleri dilinde, kırmızı çerçeveli daire şeklindeki levhalar "Trafik Tanzim İşaretleri" grubuna girer ve genellikle bir yasaklama veya kısıtlama bildirirler. Yani bu levhayı gördüğünüzde, içinde gösterilen eylemin yapılması yasaktır.
Levhanın içinde ise bir yaya figürü (sembolü) bulunmaktadır. Kırmızı çerçevenin getirdiği "yasak" anlamı ile içindeki "yaya" sembolünü birleştirdiğimizde, levhanın anlamı "Yayaların girmesi yasaktır" veya "Yaya giremez" olarak ortaya çıkar. Bu işaret, genellikle motorlu taşıt trafiğine ayrılmış, yayaların yürümesinin tehlikeli ve yasak olduğu otoyol, bağlantı yolu gibi yerlerin girişinde kullanılır.
Şimdi seçenekleri bu bilgi ışığında değerlendirelim:
- a) Yaya yolunu: Bu seçenek yanlıştır. Mecburi yaya yolunu gösteren levha, zemin rengi mavi olan dairesel bir levhadır. Mavi renk zorunluluk, kırmızı çerçeve ise yasaklama belirtir.
- b) Yaya geçidini: Bu seçenek de yanlıştır. Yaya geçidini gösteren bilgi levhası, mavi zeminli ve kare şeklindedir. Ayrıca, yaya geçidine yaklaşıldığını bildiren tehlike uyarı levhası da üçgen şeklindedir.
- c) Yola yayanın çıkabileceğini: Bu ifade bir tehlike uyarısıdır. Sürücüyü ileride bir durum olabileceğine karşı dikkatli olması için uyarır. Yola yayanın çıkabileceğini bildiren "Tehlike Uyarı İşareti", kırmızı çerçeveli ve üçgen şeklindedir. Sorudaki levha ise daire olduğundan bir yasaklama bildirir.
- d) Yola yayanın giremeyeceğini: Bu seçenek, levhanın anlamıyla tam olarak örtüşmektedir. Kırmızı çerçeveli daire bir yasağı, içindeki yaya figürü de bu yasağın yayalar için geçerli olduğunu bildirir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 30 |
Kamyon | |
Otobüs | |
Otomobil | |
Motosiklet |
Bu soruda, Türkiye'deki trafik kurallarına göre belirli bir yol tipinde - yani yerleşim yeri dışındaki bölünmüş yollarda - farklı araç türlerinin uyması gereken azami hız limitleri hakkındaki bilginiz ölçülmektedir. Soru, bu şartlar altında hangi aracın hız sınırının tam olarak saatte 85 kilometre olduğunu bulmanızı istiyor. Bu tür sorular, ezberin yanı sıra dikkatli okumayı da gerektirir.
Doğru cevap 'a' şıkkındaki Kamyon'dur. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, aksine bir trafik işareti bulunmadığı sürece, kamyonların yerleşim yeri dışındaki bölünmüş yollarda yapabilecekleri en yüksek hız saatte 85 kilometredir. Bu nedenle, soruda belirtilen hız limiti doğrudan kamyonlar için belirlenmiş olan yasal sınırdır.
Diğer Seçenekler Neden Yanlıştır?
-
Otobüs: Otobüslerin yerleşim yeri dışındaki bölünmüş yollardaki azami hız limiti saatte 90 kilometredir. Soruda verilen 85 km/s hız limitinden daha yüksek bir sınıra sahip oldukları için bu seçenek yanlıştır. Otobüs ve kamyon hız limitleri birbirine yakın olduğu için sıkça karıştırılabilir, bu detaya dikkat etmek önemlidir.
-
Otomobil: Otomobiller, bu yol tipinde en yüksek hız limitine sahip araç türüdür. Yerleşim yeri dışındaki bölünmüş yollarda otomobiller için belirlenen azami hız limiti saatte 110 kilometredir. Bu değer, soruda istenen 85 km/s'den oldukça farklı olduğu için bu şık kesinlikle yanlıştır.
-
Motosiklet: L3, L4, L5 ve L7 sınıfı motosikletlerin yerleşim yeri dışındaki bölünmüş yollardaki azami hız limiti, otobüslerde olduğu gibi, saatte 90 kilometredir. Bu hız limiti de soruda belirtilen 85 km/s ile uyuşmadığından bu seçenek de yanlıştır. Bu yüzden doğru cevap olamaz.
Özet olarak, ehliyet sınavı için bu temel hız limitlerini bilmek çok önemlidir. Yerleşim yeri dışındaki bölünmüş yollarda geçerli olan azami hız limitleri şöyledir:
- Otomobil: 110 km/s
- Otobüs: 90 km/s
- Motosiklet: 90 km/s
- Kamyon: 85 km/s
Bu tabloyu aklınızda tutarak, benzer sorularda kolayca doğru cevabı bulabilirsiniz.
Soru 31 |

Demir yolu alt geçidine | |
Demir yolu üst geçidine | |
Kontrollü demir yolu geçidine | |
Kontrolsüz demir yolu geçidine |
Bu soruda, üçgen şeklindeki bir tehlike uyarı levhasının ne anlama geldiği sorulmaktadır. Levhanın içinde eski tip bir lokomotif (tren) sembolü bulunmaktadır. Bu tür levhalar, sürücüleri ileride karşılaşabilecekleri potansiyel bir tehlikeye karşı önceden uyarmak ve gerekli tedbirleri almalarını sağlamak amacıyla kullanılır.
Doğru Cevap: d) Kontrolsüz demir yolu geçidine
Bu levha, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde "Kontrolsüz Demir Yolu Geçidi" işareti olarak tanımlanmıştır. Bu işaret, sürücüye ileride bariyeri, ışıklı veya sesli bir uyarı sistemi olmayan, yani herhangi bir kontrol mekanizması bulunmayan bir demir yolu geçidine yaklaştığını bildirir. Bu tür geçitlerde tüm sorumluluk sürücüye aittir; sürücü yavaşlamalı, durmalı, her iki yönü de dikkatlice kontrol etmeli ve tren gelmediğinden emin olduktan sonra geçiş yapmalıdır.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) Demir yolu alt geçidine: Alt geçit, yolun demir yolunun altından geçtiği yerdir. Bu durumda tren ile aracın aynı seviyede karşılaşma ve çarpışma riski yoktur. Bu nedenle bu uyarı levhası kullanılmaz. Alt geçitler genellikle yükseklik sınırlaması gibi farklı levhalarla belirtilir.
- b) Demir yolu üst geçidine: Üst geçit ise yolun demir yolunun üzerinden köprü ile geçtiği yerdir. Tıpkı alt geçitte olduğu gibi, burada da bir çarpışma tehlikesi bulunmadığından bu levhaya gerek yoktur.
- c) Kontrollü demir yolu geçidine: Kontrollü demir yolu geçitleri, bariyer (kapan), ışıklı ve sesli uyarı sistemleri gibi güvenlik önlemlerine sahip olan geçitlerdir. Bu tür geçitlere yaklaşıldığını bildiren levha farklıdır; içinde lokomotif yerine çit veya bariyer sembolü bulunur. Bu nedenle bu seçenek de yanlıştır.
Özetle, içinde lokomotif resmi bulunan bu üçgen uyarı levhasını gördüğünüzde, ileride hiçbir güvenlik önlemi olmayan bir tren yolu geçidi olduğunu ve geçiş güvenliğini tamamen sizin sağlamanız gerektiğini anlamalısınız. Bu, sürücüler için en yüksek dikkat gerektiren geçit türlerinden biridir.
Soru 32 |
Yavaş ve dikkatli geçmeli | |
Durmalı, yolu kontrol ettikten sonra geçmeli | |
Yolun açık olduğunu bildirdiği için hızlı geçmeli | |
Yolun kapalı olduğunu bildirdiği için bu yola girmemeli |
Doğru cevap a) Yavaş ve dikkatli geçmeli seçeneğidir. Aralıklı olarak yanıp sönen sarı ışık, "Yol Ver" levhası ile aynı anlama gelir. Bu, sürücünün kavşağa yaklaşırken hızını mutlaka azaltması, çevresini (özellikle diğer yollardan gelen araçları ve yayaları) dikkatle kontrol etmesi ve bir tehlike olmaması durumunda durmadan geçiş yapması gerektiğini ifade eder. Temel amaç, geçiş hakkını dikkatli bir şekilde kullanarak güvenli bir geçiş sağlamaktır.
- Neden a) doğru? Çünkü yanıp sönen sarı ışığın temel işlevi bir uyarıdır. Sürücüye "dikkatli ol, yavaşla ve kontrol ederek geç" mesajını verir. Bu nedenle yavaşlayıp dikkatli bir şekilde geçmek, bu kuralın tam karşılığıdır.
Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:
- b) Durmalı, yolu kontrol ettikten sonra geçmeli: Bu kural, aralıklı olarak yanıp sönen kırmızı ışık için geçerlidir. Yanıp sönen kırmızı ışık, "DUR" levhası ile aynı anlama gelir ve sürücünün kavşakta mutlaka durmasını, yolu kontrol etmesini ve yol müsait olduğunda geçmesini gerektirir. Sarı ışıkta mutlak durma zorunluluğu yoktur, sadece yavaşlama ve dikkat zorunluluğu vardır.
- c) Yolun açık olduğunu bildirdiği için hızlı geçmeli: Bu seçenek tamamen yanlıştır ve çok tehlikeli bir davranış olur. Yanıp sönen sarı ışık, yolun tamamen güvenli ve açık olduğu anlamına gelmez; tam tersine, potansiyel bir tehlike olduğunu ve hızlanmak yerine yavaşlanması gerektiğini bildiren bir uyarı ışığıdır. Hızlı geçmek, kazalara davetiye çıkarmaktır.
- d) Yolun kapalı olduğunu bildirdiği için bu yola girmemeli: Bu yorum da yanlıştır. Yolun kapalı olduğunu sabit yanan kırmızı ışık veya trafik görevlisinin "dur" işareti bildirir. Aralıklı yanıp sönen sarı ışık, yolun kapalı olduğu anlamına gelmez, aksine kontrollü ve dikkatli bir şekilde geçiş yapılabileceğini belirtir.
Soru 33 |
4 | |
3 | |
2 | |
1 |
Doğru Cevap: c) 2
Türkiye'deki Karayolları Trafik Kanunu'na göre, hususi (özel) olarak kullanılan motosikletler ve otomobiller için muayene periyotları iki aşamalıdır. Araç sıfır kilometre olarak trafiğe çıktığında, ilk muayenesi 3. yaşının sonunda yapılır. Bu ilk muayene tamamlandıktan sonra ise araç, artık her 2 yılda bir periyodik olarak muayeneye girmek zorundadır. Soru, ilk 3 yıl geçtikten sonraki süreyi sorduğu için doğru cevap "2 yıl" olmalıdır.
Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:
- d) 1: Bu seçenek yanlıştır çünkü her yıl muayene zorunluluğu, ticari amaçla kullanılan araçlar için geçerlidir. Örneğin, taksiler, kamyonlar, otobüsler ve ticari olarak kayıtlı diğer motorlu taşıtlar, ilk bir yaşın sonundan itibaren her yıl muayeneye girmek zorundadır. Motosiklet hususi (özel) kullanımda olduğu için bu kurala tabi değildir.
- b) 3: Bu seçenek, sorudaki en yaygın çeldiricilerden biridir. 3 yıllık süre, sadece sıfır bir motosikletin veya otomobilin ilk muayenesine kadar geçen süreyi ifade eder. Soru, bu ilk 3 yıl bittikten *sonraki* periyodu sorduğu için bu cevap yanlıştır. Eğer soru "Sıfır bir motosikletin ilk muayenesi kaç yıl sonra yapılır?" şeklinde olsaydı, o zaman doğru cevap 3 olurdu.
- a) 4: Bu seçenek tamamen yanlıştır. Türkiye'deki mevcut trafik mevzuatında hiçbir araç türü için 4 yılda bir yapılan periyodik bir muayene süresi bulunmamaktadır. Bu nedenle bu şık, kafa karıştırmak amacıyla eklenmiş bir seçenektir.
Özetle:
Ehliyet sınavında bu tür sorularla karşılaştığınızda unutmamanız gereken temel kural şudur:
- Sıfır Hususi Motosiklet/Otomobil: İlk muayene 3. yaşın sonunda yapılır.
- Sonraki Tüm Muayeneler: Bu ilk muayeneden sonra her 2 yılda bir yapılır.
Bu nedenle, "ilk 3 yaş sonunda" ifadesinden sonraki periyot her zaman 2 yıldır.
Soru 34 |
![]() | |
![]() | |
![]() | |
![]() |
Doğru Cevap: D Seçeneği
D seçeneğindeki görselde trafik görevlisi, elindeki ışıklı işaret çubuğunu başının üzerinden geçirerek geniş bir yay (U şeklinde bir kavis) çizmektedir. Bu hareket, trafiğin tüm yönlerden durması gerektiğini bildiren genel bir "DUR" işaretidir. Bu işaret, genellikle bir kavşakta tüm trafiği aynı anda durdurmak veya acil bir durum nedeniyle yolu tamamen kapatmak için kullanılır ve tüm sürücüler için en net durma emridir.
Diğer Seçeneklerin Açıklamaları
- A Seçeneği: Bu görselde görevli, ışıklı çubuğu vücudunun önünde, aşağı ve yukarı doğru sallamaktadır. Bu hareket, trafiğin akışını yönlendirmek için kullanılır ve "GEÇ" veya "HIZLAN" anlamına gelir. Sürücüye yolun açık olduğunu ve ilerlemesi gerektiğini bildirir, bu nedenle "dur" işaretinin tam tersidir.
- B Seçeneği: Bu görselde görevli, kolunu yana doğru dümdüz uzatmış ve ışıklı çubuğu sabit bir şekilde tutmaktadır. Bu işaret de bir "dur" komutudur ancak sadece kolun işaret ettiği yönden gelen trafiğin durması gerektiğini belirtir. D seçeneğindeki gibi genel bir dur emri değil, yönlü bir dur emridir. Soruda genel "dur" işareti sorulduğu için en kapsayıcı ve doğru cevap D seçeneğidir.
- C Seçeneği: Bu görselde ise görevli, ışıklı çubuğu yere doğru eğik bir şekilde tutarak dairesel bir hareket yapmaktadır. Bu işaret, sürücülere hızlarını düşürmeleri gerektiğini bildiren "YAVAŞLA" talimatıdır. Trafiğin durmasını değil, kontrollü bir şekilde yavaşlamasını ister.
Özetle, D seçeneğindeki hareket, geceleyin bir trafik görevlisinin tüm sürücülere verdiği en kesin ve genel "DUR" komutudur. Diğer seçenekler ise "Geç", "Yönlü Dur" ve "Yavaşla" gibi farklı talimatları ifade etmektedir. Bu işaretleri doğru bir şekilde öğrenmek, ehliyet sınavında başarılı olmanızın yanı sıra trafikte güvenli bir sürüş için de zorunludur.
Soru 35 |
Trafikteki görevli sayısı | |
Şehir içindeki trafik kazaları | |
Trafik kazalarındaki ölüm oranı | |
Şehirler arasındaki trafik kazaları |
Doğru Cevap: c) Trafik kazalarındaki ölüm oranı
Doğru cevabın neden "Trafik kazalarındaki ölüm oranı" olduğunu açıklayalım. Emniyet kemerinin birincil işlevi, bir kaza anında veya ani bir frenlemede vücudun kontrolsüzce hareket etmesini engellemektir. Kemer, kişiyi koltuğa sabitleyerek başın ve vücudun direksiyon, ön panel veya cam gibi sert yüzeylere çarpmasını önler. Ayrıca, araçtan dışarı fırlama gibi en ölümcül senaryoların da önüne geçer. Bu sayede, kaza anında alınacak darbelerin şiddeti azalır, ağır yaralanmalar ve buna bağlı olarak ölümler önemli ölçüde engellenmiş olur. Bu nedenle emniyet kemeri kullanımı, doğrudan doğruya trafik kazalarındaki ölüm oranının azalmasında etkili olur.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) Trafikteki görevli sayısı: Emniyet kemeri kullanımı bir trafik kuralıdır ve görevliler bu kurala uyulup uyulmadığını denetler. Ancak insanların emniyet kemeri takması, trafikteki görevli sayısının artmasına ya da azalmasına neden olmaz. Bu iki durum arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi yoktur.
- b) Şehir içindeki trafik kazaları ve d) Şehirler arasındaki trafik kazaları: Bu iki seçenek de aynı mantıkla yanlıştır. Emniyet kemeri, bir kazanın meydana gelmesini engellemez; sadece kaza meydana geldikten sonra ortaya çıkacak zararı azaltır. Kazaların oluşması sürücü hataları, yol koşulları, araç arızaları gibi farklı sebeplere bağlıdır. Emniyet kemeri takmak, kaza yapma riskini azaltan bir faktör değildir. Bu yüzden kemer kullanımı, ne şehir içinde ne de şehirler arasında kaza sayısını düşürmez.
Özetle, emniyet kemeri bir pasif güvenlik önlemidir. Yani, kazayı önlemez ama kaza anında devreye girerek hayat kurtarır. Bu nedenle, seyir esnasında emniyet kemeri kullanmanın en önemli ve doğrudan etkisi, kazalardaki ölüm ve ciddi yaralanma oranını düşürmesidir.
Soru 36 |
Şaft | |
Tekerlek | |
Motor | |
Vites kutusu |
Bu soruda, bir aracın hareket etmesini sağlayan temel enerjinin, yani gücün kaynağının ne olduğu sorulmaktadır. Bir aracın çalışabilmesi ve ilerleyebilmesi için öncelikle bir enerjinin üretilmesi gerekir. Soru, bu ilk enerjiyi üreten parçanın hangisi olduğunu bulmamızı istiyor.
Doğru Cevap: c) Motor
Motor, bir araçtaki gücün asıl ve tek kaynağıdır. Yakıtı (benzin, dizel, LPG gibi) veya elektrik enerjisini kullanarak bunu mekanik enerjiye, yani hareket enerjisine dönüştürür. Tıpkı insan vücudunda kalbin kan pompalayarak tüm organlara yaşam vermesi gibi, motor da ürettiği güçle diğer tüm aktarma organlarının çalışmasını sağlar. Bu nedenle, araçlarda gücün başlangıç noktası ve kaynağı her zaman motordur.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) Şaft: Şaft, gücü üreten bir parça değildir; gücü ileten bir parçadır. Motorda üretilen ve vites kutusunda düzenlenen gücü, tekerleklere ulaştırmakla görevlidir. Yani şaft, bir postacı gibidir; mektubu (gücü) yazmaz, sadece taşır.
- b) Tekerlek: Tekerlekler, gücün en son ulaştığı ve aracı yolda hareket ettiren parçalardır. Kendileri bir güç üretmezler, motordan gelen gücü kullanarak dönerler ve aracın ilerlemesini sağlarlar. Gücün uygulandığı yerdir, kaynağı değil.
- d) Vites kutusu: Vites kutusu (şanzıman), motordan gelen gücü düzenler. Aracın hızına ve yol durumuna göre, tekerleklere iletilecek gücün miktarını ve hızını ayarlar. Gücü üretmez, sadece motordan gelen mevcut gücü yönetir ve aktarır.
Özetle, motor gücü üretir, vites kutusu bu gücü düzenler, şaft bu gücü taşır ve tekerlekler de bu gücü kullanarak aracı hareket ettirir. Bu sıralamada gücün tek kaynağı motordur.
Soru 37 |
Klimanın açılması | |
Koltuğun ayarlanması | |
Aynaların ayarlanması | |
Emniyet kemerinin takılması |
Bu soruda, bir sürücünün aracını hareket ettirmeden önce tamamlaması gereken zorunlu güvenlik hazırlıkları sorulmaktadır. Sorunun kilit noktası, hangi eylemin bir güvenlik önlemi değil de daha çok kişisel bir tercih veya konforla ilgili olduğunu ayırt etmektir. "Hazırlıklardan biri değildir?" ifadesi, seçenekler arasında güvenlikle doğrudan ilgisi olmayan adımı bulmamız gerektiğini gösterir.
Doğru Cevap: a) Klimanın açılması
Klimanın açılması, sürüş güvenliğini doğrudan etkileyen bir hazırlık adımı değildir. Bu eylem tamamen sürücünün ve yolcuların konforuyla ilgilidir ve aracın sıcaklığını ayarlamaya yarar. Sürücü, klimayı yola çıkmadan önce, yola çıktıktan sonra veya hiç açmama özgürlüğüne sahiptir. Bu nedenle, sürüşe başlamadan önce yapılması "gereken" zorunlu bir hazırlık olarak kabul edilmez.
Diğer Seçeneklerin Açıklaması:
Diğer seçenekler ise sürüş güvenliği için hayati önem taşıyan ve mutlaka yapılması gereken adımlardır. Bu adımların neden zorunlu olduğunu aşağıda detaylı olarak görebilirsiniz:
- b) Koltuğun ayarlanması: Bu, en temel güvenlik hazırlıklarından biridir. Doğru koltuk ayarı, sürücünün direksiyona, fren ve gaz pedallarına tam olarak hakim olmasını sağlar. Yanlış bir oturma pozisyonu, acil bir durumda pedallara zamanında ve doğru güçle basmayı engelleyebilir ve sürücünün yola olan hakimiyetini azaltır.
- c) Aynaların ayarlanması: İç ve yan aynalar, sürücünün çevresindeki trafiği ve "kör noktaları" kontrol etmesi için kritik öneme sahiptir. Aracı hareket ettirmeden önce aynaların doğru bir şekilde ayarlanması, şerit değiştirme veya manevra yapma gibi durumlarda diğer araçları fark etmeyi sağlar ve olası kazaları önler.
- d) Emniyet kemerinin takılması: Emniyet kemeri, bir kaza anında sürücüyü ve yolcuları koruyan en önemli pasif güvenlik sistemidir. Aracı hareket ettirmeden önce takılması hem yasal bir zorunluluktur hem de olası bir çarpışma anında ciddi yaralanmaları ve ölümleri önleyen hayati bir adımdır.
Özetle, koltuk ve ayna ayarları ile emniyet kemerinin takılması, sürüş güvenliğinin temelini oluşturan zorunlu adımlardır. Klimanın açılması ise bu zorunlu adımların dışında kalan, tamamen sürücünün konforuna yönelik bir eylemdir. Bu nedenle doğru cevap 'a' seçeneğidir.
Soru 38 |
![]() | |
![]() | |
![]() | |
![]() |
Doğru cevap A seçeneğidir. Bu seçenekteki mavi renkli ve ışık huzmeleri düz/karşıya doğru uzanan far simgesi, evrensel olarak uzun hüzmeli farların açık olduğunu gösterir. Uzun farlar, özellikle aydınlatmanın yetersiz olduğu yollarda, ileriyi daha net görmek için kullanılır. Ancak karşıdan gelen bir araç olduğunda veya bir aracın arkasında seyrederken sürücünün gözünü alacağı için kapatılması zorunludur.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:
- B Seçeneği: Bu simge, yeşil renkte ve ışık huzmeleri aşağı doğru eğimli olan bir far sembolüdür. Bu işaret, uzun farların değil, kısa hüzmeli farların açık olduğunu gösterir. Kısa farlar, normal gece sürüşlerinde, şehir içlerinde ve diğer araçlarla karşılaşıldığında kullanılan standart aydınlatmadır. Işık huzmelerinin aşağı dönük olması, karşıdan gelen sürücünün gözünü kamaştırmamasını sağlar.
- C Seçeneği: Bu simge, içerisinde bir ünlem işareti bulunan ve iki yanında parantez olan bir dairedir. Bu işaret, aydınlatma sistemiyle ilgili değildir. Bu ikaz ışığı, el freninin (park freninin) çekili olduğunu veya fren sisteminde hidrolik seviyesinin düşmesi gibi ciddi bir arıza olduğunu belirtir. Genellikle kırmızı renkte yanar ve sürüşe başlamadan önce mutlaka kontrol edilmesi gereken önemli bir uyarıdır.
- D Seçeneği: Üzerinde kayan bir araba resmi bulunan bu simge, Elektronik Stabilite Programı (ESP) veya Patinaj Önleme Sistemi (TCS) gibi sistemlerin devrede olduğunu gösterir. Bu ışık genellikle sarı renkte yanıp söner ve aracın kaygan bir zeminde patinaj yaptığını veya savrulma tehlikesi yaşadığını, sistemin bu durumu düzeltmek için müdahale ettiğini bildirir. Farlarla bir ilgisi yoktur.
Özetle, far ikaz ışıklarını birbirinden ayırmanın en kolay yolu, ışık huzmelerinin yönüdür. Düz ve ileriye doğru olan mavi ışık uzun farları, aşağıya doğru eğimli olan yeşil ışık ise kısa farları temsil eder. Diğer simgeler ise fren ve yol tutuş sistemleri gibi tamamen farklı donanımlara aittir.
Soru 39 |
Akü kutup başının | |
Marş motorunun | |
Distribütörün | |
Alternatörün |
Doğru cevap a) Akü kutup başının seçeneğidir. Çünkü araçtaki tüm elektrik sisteminin ana güç kaynağı aküdür. Kısa devreden kaynaklanan bir yangın durumunda, elektrik akımı kontrolsüz bir şekilde akmaya devam eder ve yangını besler. Akünün kutup başını sökmek, aracın tüm elektrik sisteminin enerjisini tamamen keser. Bu durumu, evinizde bir elektrik yangını çıktığında ana sigortayı kapatmaya benzetebiliriz; nasıl ki sigorta evin tüm elektriğini kesiyorsa, akü kutup başını sökmek de aracın tüm elektriğini keser ve yangının büyümesini engeller.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:- b) Marş motorunun: Marş motoru, sadece aracı ilk çalıştırma anında aküden yüksek akım çeken bir parçadır. Yangın, aracın herhangi bir yerindeki bir kablodan kaynaklanabilir. Sadece marş motorunun kablosunu çıkarmak, aracın geri kalanındaki elektrik akımını kesmeyeceği için yangını durdurmada yetersiz kalır.
- c) Distribütörün: Distribütör, (genellikle eski tip benzinli araçlarda bulunur) ateşleme sisteminin bir parçasıdır ve bujilere yüksek voltaj gönderir. Elektrik sisteminin sadece küçük bir bölümünü oluşturur. Distribütörün kablosunu çıkarmak, aracın genel elektrik akışını durdurmaz ve kısa devrenin devam etmesini engellemez.
- d) Alternatörün: Alternatör (şarj dinamosu), motor çalışırken aracın elektrik ihtiyacını karşılayan ve aküyü şarj eden parçadır. Motor çalışmıyorsa zaten elektrik üretmez. Motor çalışıyor olsa bile, sistemde hala aküden gelen bir güç vardır. Bu nedenle sadece alternatörün kablosunu kesmek, aküden kaynaklanan elektrik akışını durdurmayacağı için kesin bir çözüm değildir.
Özetle, araçta bir kısa devre yangını meydana geldiğinde amaç, yangını besleyen elektrik akımını tamamen kesmektir. Bunu yapmanın tek ve en etkili yolu, sistemin ana güç kaynağı olan akünün kutup başını sökmektir. Bu müdahale, elektrik akışını kaynağından keserek yangının daha fazla büyümesini ve tehlikeli sonuçlar doğurmasını engeller. Güvenlik için önce negatif (-) kutup başının sökülmesi tavsiye edilir.
Soru 40 |
Kavrama | |
Karoseri | |
Manifold | |
Süspansiyon |
Doğru cevap b) Karoseri'dir. Karoseri, bir otomobilin motor, şasi ve yürüyen aksamı dışında kalan, metal veya kompozit malzemeden yapılmış dış gövdesidir. Kapılar, kaput, tavan, bagaj kapağı ve çamurluklar gibi tüm görünen dış yüzeyler karoseriyi oluşturur. Soru tanımındaki "görünen dış bölüm" ifadesi tam olarak karoseriyi tarif etmektedir.
### Diğer Seçenekler Neden Yanlış?- Kavrama: Kavrama (debriyaj), motorun ürettiği gücü vites kutusuna (şanzıman) isteğe bağlı olarak ileten veya kesen bir güç aktarma organıdır. Aracın içinde, motor ile şanzıman arasında yer alan mekanik bir parçadır ve dışarıdan görünmez. Bu nedenle sorunun cevabı olamaz.
- Manifold: Manifold, motora hava ve yakıt karışımını taşıyan (emme manifoldu) veya yanmış gazları motordan dışarı atan (egzoz manifoldu) boru sistemidir. Motorun bir parçasıdır, aracın görünen dış bölümü değildir. Dolayısıyla bu seçenek de yanlıştır.
- Süspansiyon: Süspansiyon sistemi, tekerlekler ile araç gövdesi arasında yer alan ve yoldan gelen sarsıntıları emerek sürüş konforu ve yol tutuşu sağlayan sistemdir. Amortisörler ve yaylar gibi parçalardan oluşur. Aracın altında yer alan bu mekanik sistem, dış kabuk değildir.
Özetle, ehliyet sınavında bu tür sorularla karşılaştığınızda, aracın temel parçalarının ne işe yaradığını ve nerede bulunduğunu bilmek önemlidir. Karoseri aracın dış kabuğu iken; kavrama, manifold ve süspansiyon aracın çalışmasını sağlayan iç mekanik sistemlerin parçalarıdır.
Soru 41 |
Saf su | |
Antifriz | |
Motor yağı | |
Fren hidroliği |
Bu soruda, aracımızın motorunu soğuk kış şartlarında korumak için soğutma suyuna ne eklememiz gerektiği sorulmaktadır. Motorun sağlıklı çalışması ve donma gibi ciddi hasarlardan korunması için doğru sıvının eklenmesi hayati önem taşır. Soğutma sistemi, motorun çalışması sırasında oluşan aşırı ısıyı dağıtarak harareti önler.
Doğru Cevap: b) Antifriz
Doğru cevabın antifriz olmasının sebebi, bu sıvının özel kimyasal yapısıdır. Antifriz, suya eklendiğinde karışımın donma noktasını düşürür. Örneğin, saf su 0°C'de donarken, antifrizli su -30°C, -40°C gibi çok daha düşük sıcaklıklarda donar. Bu sayede, kışın en soğuk gecelerinde bile motor soğutma suyunun donarak genleşmesi ve motor bloğunu ya da radyatörü çatlatması engellenmiş olur.
Antifrizin tek faydası donmayı önlemek değildir; aynı zamanda suyun kaynama noktasını da yükseltir. Bu özellik sayesinde yaz aylarında motorun hararet yapma riski azalır. Ayrıca, içerdiği özel katkı maddeleri sayesinde soğutma sistemindeki metal ve kauçuk parçaları paslanmaya ve korozyona karşı korur.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) Saf su: Saf su, soğutma sisteminin temel sıvısıdır ancak tek başına kış aylarında kesinlikle kullanılmamalıdır. Çünkü saf su 0°C'de donar. Donan suyun hacmi genişler ve bu durum radyatörde ve motor bloğunda çatlaklara yol açarak çok masraflı arızalara neden olur.
- c) Motor yağı: Motor yağının görevi tamamen farklıdır. Motor yağı, motorun içindeki hareketli parçalar (piston, krank mili vb.) arasındaki sürtünmeyi azaltmak ve aşınmayı önlemektir. Soğutma suyuna karıştırılmaz, çünkü su ile karışmaz ve soğutma kanallarını tıkayarak motorun hararet yapmasına sebep olur.
- d) Fren hidroliği: Fren hidroliği, fren sisteminde kullanılan özel bir sıvıdır. Görevi, fren pedalına bastığınızda oluşan basıncı tekerleklerdeki fren mekanizmasına iletmektir. Soğutma sistemiyle hiçbir ilgisi yoktur ve soğutma suyuna karıştırılması durumunda sistemdeki plastik ve kauçuk aksama ciddi zararlar verir.
Sonuç olarak, kış aylarında motor soğutma suyunun donmasını engellemek için sisteme yeterli miktarda antifriz eklenmesi zorunludur. Bu işlem, aracınızın motorunu pahalı ve ciddi hasarlardan korumanın en etkili yoludur.
Soru 42 |
Yağ | |
Asit | |
Antifriz | |
Saf su |
Doğru Cevap: c) Antifriz
Antifriz, kelime anlamı olarak "donma karşıtı" demektir ve motor soğutma suyuna eklenen kimyasal bir maddedir. Temel görevi, suyun donma noktasını 0°C'nin çok daha altındaki derecelere (örneğin -30°C veya -40°C gibi) düşürmektir. Bu sayede en soğuk kış günlerinde bile radyatördeki ve motor bloğundaki suyun donması engellenmiş olur.
Antifrizin tek faydası donmayı önlemek değildir. Aynı zamanda, suyun kaynama noktasını da yükselterek yaz aylarında motorun hararet yapma riskini azaltır. Ayrıca içerdiği özel katkı maddeleri sayesinde soğutma sistemindeki metal parçaları paslanmaya ve korozyona (aşınmaya) karşı koruyarak sistemin ömrünü uzatır.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) Yağ: Yağ, motorun hareketli parçalarını (piston, krank mili vb.) yağlamak ve sürtünmeyi azaltmak için kullanılır. Soğutma sisteminde yeri yoktur. Su ile karışmaz ve radyatörün ince kanallarını tıkayarak motorun soğumasını engeller, bu da hararete yol açar.
- b) Asit: Asit, metal ve lastik gibi malzemeler için son derece aşındırıcı (korozif) bir maddedir. Radyatöre konulması durumunda motorun metal aksamını, hortumları ve contaları kısa sürede delerek soğutma sisteminin tamamen bozulmasına neden olur. Bu, araca yapılabilecek en büyük zararlardan biridir.
- d) Saf su: Saf su, soğutma sisteminin ana sıvısı olmasına rağmen kış koşulları için tek başına kesinlikle yeterli değildir. Çünkü 0°C'de donar ve yukarıda bahsedilen genleşme nedeniyle motorda çatlaklara yol açar. Bu nedenle soğuk iklimlerde suyun içine mutlaka antifriz karıştırılmalıdır.
Soru 43 |
Sıkıştırılmış hava üzerine mazot püskürtme | |
Sıkıştırılmış hava üzerine benzin püskürtme | |
Sıkıştırılmış mazot-hava karışımını bujiyle ateşleme | |
Sıkıştırılmış benzin-hava karışımını bujiyle ateşleme |
Doğru cevap a) Sıkıştırılmış hava üzerine mazot püskürtme seçeneğidir. Dizel motorların çalışma prensibi tam olarak budur. Piston silindir içerisine sadece havayı çeker ve bu havayı çok yüksek bir basınçla sıkıştırır. Bu sıkıştırma işlemi havanın sıcaklığını yaklaşık 500-700°C gibi çok yüksek derecelere çıkarır. İşte bu kızgın havanın üzerine enjektörler tarafından yüksek basınçla mazot püskürtüldüğünde, mazot kendiliğinden tutuşur ve yanar. Bu yanma sonucu oluşan basınç pistonu iterek motorun çalışmasını sağlar. Bu sisteme "sıkıştırma ile ateşleme" denir ve dizel motorlarda buji bulunmamasının sebebi budur.
- b) Sıkıştırılmış hava üzerine benzin püskürtme: Bu seçenek yanlıştır çünkü dizel motorlar yakıt olarak mazot kullanır, benzin değil. Benzin ve mazotun kimyasal özellikleri ve yanma karakterleri farklıdır. Benzin, bu prensiple verimli ve güvenli bir şekilde çalışmaz, kontrolsüz patlamalara (vuruntu) neden olabilir.
- c) Sıkıştırılmış mazot-hava karışımını bujiyle ateşleme: Bu seçenek iki açıdan yanlıştır. Birincisi, dizel motorlarda ateşleme için buji kullanılmaz. İkincisi, dizel motorlar yakıt ve havayı birlikte sıkıştırmaz; önce sadece havayı sıkıştırır. Eğer mazot ve hava karışımı birlikte sıkıştırılsaydı, yüksek basınçtan dolayı bujiye gerek kalmadan kontrolsüz bir şekilde ve yanlış zamanda patlardı.
- d) Sıkıştırılmış benzin-hava karışımını bujiyle ateşleme: Bu seçenek dizel motorlar için yanlıştır, ancak bu ifade benzinli motorların çalışma prensibini doğru bir şekilde tanımlar. Benzinli motorlarda, benzin ve hava karıştırılarak silindire alınır, sıkıştırılır ve bu karışım bir bujiden çıkan kıvılcımla ateşlenir. Soru dizel motorları sorduğu için bu seçenek doğru cevap değildir.
Özetle, ehliyet sınavı için aklınızda tutmanız gereken en önemli bilgi şudur: Dizel motor havayı sıkıştırarak ısıtır ve kızgın havanın üzerine mazot püskürterek ateşleme yapar. Benzinli motor ise benzin-hava karışımını sıkıştırır ve bujiden çıkan kıvılcımla ateşler.
Soru 44 |
Benzin | |
Motorin | |
Antifriz | |
Gaz yağı |
Doğru Cevap: a) Benzin
Benzinli motorlar, "buji ile ateşlemeli motorlar" olarak da bilinir. Bu motorlarda, silindir içerisine püskürtülen benzin ve hava karışımı, piston tarafından sıkıştırılır. Sıkıştırmanın son anında, buji adı verilen parça bir elektrik kıvılcımı çakar ve bu kıvılcım, yakıt-hava karışımını ateşleyerek yanmayı başlatır. Bu yanma sonucu oluşan basınç, pistonu iterek motorun çalışmasını sağlar. Kısacası, buji olmadan benzinli bir motor çalışamaz; bu yüzden benzin, buji ile ateşlemeli motorların yakıtıdır.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
-
b) Motorin: Motorin, dizel motorların yakıtıdır. Dizel motorlar, buji ile değil, "sıkıştırma ile ateşleme" prensibiyle çalışır. Bu motorlarda hava, silindir içinde çok yüksek bir basınca kadar sıkıştırılır ve bu sırada aşırı derecede ısınır. Isınan havanın üzerine motorin püskürtüldüğünde, yakıt bujiye ihtiyaç duymadan, yüksek sıcaklık sayesinde kendiliğinden alev alır. Bu nedenle motorin, bujili motorlarda kullanılmaz.
-
c) Antifriz: Antifriz bir yakıt değildir. Motorun soğutma sisteminde kullanılan özel bir sıvıdır. Görevi, soğutma suyunun kışın donmasını ve yazın kaynamasını önleyerek motorun ideal çalışma sıcaklığında kalmasını sağlamaktır. Yakıt sistemiyle hiçbir ilgisi yoktur ve kesinlikle yakıt olarak kullanılmamalıdır.
-
d) Gaz yağı: Gaz yağı da bir yakıt türüdür ancak genellikle aydınlatma (gaz lambaları) ve ısınma (sobalar) amaçlı kullanılır. Modern otomobillerin benzinli motorlarında kullanılmak üzere tasarlanmamıştır. Yanma özellikleri ve oktan değeri benzinden farklı olduğu için bujili bir araba motorunda kullanılması motora ciddi zararlar verebilir.
Özetle, ehliyet sınavı için unutmamanız gereken en temel bilgi şudur: Buji kelimesini gördüğünüzde aklınıza hemen benzin gelmelidir. Dizel motorlarda ise buji bulunmaz, ateşleme yüksek basınç ve sıcaklıkla gerçekleşir ve yakıtı motorindir.
Soru 45 |
Trafik ortamında gerilimli durumların olabileceğini kabul etmesi | |
Karşılaşılan durumla ilgili negatif çözümler üretmesi | |
Radyo veya müzik açması | |
Derin nefes alması |
Doğru Cevap: b) Karşılaşılan durumla ilgili negatif çözümler üretmesi
Bu seçeneğin doğru cevap olmasının sebebi, negatif çözümler üretmenin öfkeyi azaltmak yerine tam tersine daha da körüklemesidir. Öfkelenen bir sürücü, karşılaştığı durumla ilgili "Şimdi ona gününü göstereceğim", "Bu acemi şoförün ehliyetini kim vermiş?" gibi intikamcı, suçlayıcı veya karamsar düşünceler ürettiğinde, stres seviyesi artar ve sakinleşmesi imkansız hale gelir. Bu tür düşünceler, sürücüyü tehlikeli ve agresif davranışlara (ani fren yapma, sıkıştırma, korna çalma gibi) itebilir. Dolayısıyla bu, bir sakinleşme yöntemi değil, öfkeyi tırmandırma yöntemidir.
Diğer Seçeneklerin Analizi:
- a) Trafik ortamında gerilimli durumların olabileceğini kabul etmesi: Bu, öfke kontrolünde en önemli adımlardan biridir. Trafiğin doğası gereği kalabalık, stresli ve hatalara açık bir ortam olduğunu baştan kabul etmek, sürücünün beklentilerini doğru ayarlamasını sağlar. Bu sayede, bir hata veya olumsuz bir durumla karşılaştığında bunu kişisel bir saldırı olarak algılamak yerine, "trafiğin normal bir parçası" olarak görüp daha sakin kalabilir. Bu, doğru bir yöntemdir.
- c) Radyo veya müzik açması: Bu, dikkat dağıtma tekniği olarak bilinen etkili bir yöntemdir. Sürücü, öfkelendiği anda dikkatini yoldaki olumsuz durumdan alıp sevdiği bir müziğe veya bir radyo programına yönlendirdiğinde, zihni meşgul olur ve öfke duygusunun yoğunluğu azalır. Özellikle sakinleştirici müzikler, kalp atış hızını yavaşlatarak fiziksel olarak da rahatlamaya yardımcı olabilir. Bu, doğru bir yöntemdir.
- d) Derin nefes alması: Bu, öfke kontrolünde kullanılan temel ve çok etkili bir fiziksel tekniktir. Öfke anında vücut "savaş ya da kaç" moduna geçer, kalp hızlı çarpar ve nefes alıp verme sıklaşır. Birkaç kez yavaş ve derin nefes almak, vücudun sakinleşme mekanizmasını devreye sokar, kan basıncını düşürür ve sinir sistemini yatıştırır. Bu, sürücünün hem zihinsel hem de fiziksel olarak kontrolü yeniden ele almasını sağlayan doğru bir yöntemdir.
Soru 46 |
İnatlaşmaya | |
Yardımlaşmaya | |
Nezaket ve saygıya | |
Konuşma üslubuna |
Doğru cevap c) Nezaket ve saygıya seçeneğidir. Çünkü sürücünün bu davranışı, tamamen başkalarını düşünme ve onlara saygı gösterme eylemidir. Yasal bir zorunluluktan çok, sürücünün empati kurarak "Ben o yayanın yerinde olsaydım ıslanmak istemezdim" diye düşünmesiyle ortaya çıkar. Bu düşünceli hareket, trafikteki diğer insanlara karşı gösterilen bir incelik, yani nezaket ve onların varlığına duyulan bir saygıdır.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:
- a) İnatlaşmaya: İnatlaşma, trafikte genellikle olumsuz sonuçlar doğuran, başkalarıyla rekabete girme veya kendi istediğini zorla yapma durumudur. Sorudaki davranış ise bunun tam tersi, uzlaşmacı ve düşünceli bir tavırdır. Bu nedenle bu seçenek tamamen yanlıştır.
- b) Yardımlaşmaya: Yardımlaşma, trafikte zor durumda kalan birine (örneğin aracı bozulan bir sürücüye) yardım etmektir. Yayayı ıslatmamak bir yardım eylemi değil, ona zarar vermekten veya onu rahatsız etmekten kaçınma eylemidir. Bu yüzden, olumlu bir değer olsa da bu durum için en uygun tanım değildir.
- d) Konuşma üslubuna: Bu seçenek, sürücülerin birbirleriyle veya yetkililerle olan sözlü iletişimini ifade eder. Soruda anlatılan durum ise bir sürüş davranışıdır ve herhangi bir konuşma veya diyalog içermez. Dolayısıyla konuyla hiçbir ilgisi yoktur.
Sonuç olarak, bir sürücünün yayaları düşünerek su sıçratmamaya özen göstermesi, trafikteki diğer bireylerin haklarına ve konforuna değer verdiğini gösterir. Bu durum, trafikteki en temel sosyal değerlerden olan nezaket ve saygının en güzel örneklerinden biridir.
Soru 47 |
Hoşgörülü olması | |
Bencil davranması | |
Aşırı stres yapması | |
Sürekli kornaya basması |
Bu soruda, trafikte karşılaşılan olumsuz bir duruma karşı sürücünün göstermesi gereken doğru tutum sorgulanmaktadır. Sorunun odak noktası, öfke gibi yıkıcı bir duygu yerine, hem sürücünün kendisi hem de diğer yol kullanıcıları için olumlu ve güvenli bir ortam yaratacak davranışın ne olduğudur.
Doğru Cevap: a) Hoşgörülü olması
Doğru cevap 'Hoşgörülü olması' seçeneğidir. Çünkü hoşgörü, trafikteki diğer sürücülerin veya yayaların hata yapabileceğini kabul etmek, sabırlı olmak ve ani tepkiler vermekten kaçınmak anlamına gelir. Bu tutum, gerginliği azaltır, olası tartışma ve kavgaları önler ve trafiğin daha akıcı ve sakin bir şekilde ilerlemesini sağlar. Öfkenin tam zıttı olan hoşgörü, huzurlu bir trafik ortamının temelini oluşturur.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- b) Bencil davranması: Bencil bir sürücü, sadece kendi çıkarlarını düşünür, başkalarının haklarına saygı göstermez ve kuralları ihlal etme eğilimindedir. Bu davranış, trafikteki stresi ve çatışmayı artıran temel nedenlerden biridir; dolayısıyla huzurlu bir ortam oluşturmaz, tam aksine bozar.
- c) Aşırı stres yapması: Stres, sürücünün dikkatini dağıtan, doğru karar verme yeteneğini zayıflatan ve agresif tepkilere yol açan olumsuz bir durumdur. Öfke gibi, stres de istenmeyen bir duygudur ve trafik ortamını daha tehlikeli ve gergin hâle getirir. Huzurlu bir ortam için stresten uzak durmak gerekir.
- d) Sürekli kornaya basması: Korna, genellikle bir uyarı aracı olarak kullanılır. Ancak sürekli ve gereksiz yere kornaya basmak, bir öfke ve sabırsızlık göstergesidir. Bu davranış, gürültü kirliliği yaratır ve diğer sürücüleri de strese sokarak ortamı daha da gerginleştirir.
Sonuç olarak, trafik sadece araçların hareket ettiği bir alan değil, aynı zamanda bir sosyal etkileşim ortamıdır. Bu ortamda huzuru sağlamanın yolu, öfke, bencillik ve stres gibi olumsuz davranışlar yerine, hoşgörü, sabır ve empati gibi pozitif tutumları benimsemektir. Bu nedenle, 'hoşgörülü olmak' en doğru ve yapıcı davranıştır.
Soru 48 |
Empati | |
Tahammül | |
Beden dili | |
Konuşma üslubu |
Doğru cevap a) Empati seçeneğidir. Empati, kendimizi başka birinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlama, olaylara onun bakış açısıyla bakma yeteneğidir. Trafikte empati, diğer yol kullanıcılarının (sürücüler, yayalar, bisikletliler) ne gibi zorluklar yaşayabileceğini önceden düşünmek ve buna göre hareket etmek anlamına gelir. Sorudaki sürücü, "Benim park ettiğim bu araç, karşıdan gelen bir arabanın görüşünü engeller mi?" veya "Bir yaya buradan geçerken zorlanır mı?" diye düşünerek, kendisini diğer yol kullanıcılarının yerine koymaktadır. Bu davranış, empatinin trafikteki en net ve en önemli örneklerinden biridir.
- Neden Diğerleri Yanlış?
b) Tahammül: Bu seçenek yanlıştır. Tahammül, trafikte karşılaşılan olumsuz durumlara, başkalarının yaptığı hatalara veya yavaşlığa karşı sabırlı olma durumudur. Örneğin, acemi bir sürücünün yavaş gitmesine veya önünüzdeki aracın sinyal vermeyi unutmasına sinirlenmemek bir tahammül göstergesidir. Sorudaki olayda ise sürücü bir olumsuzluğa sabır göstermiyor, aksine olumsuz bir durum yaratmamak için önceden önlem alıyor.
c) Beden dili: Bu seçenek de yanlıştır. Beden dili, trafikte sözsüz iletişim kurma yöntemidir; el hareketleri, mimikler veya göz teması gibi unsurları içerir. Örneğin, yol verdiğiniz bir sürücünün size el sallayarak teşekkür etmesi veya bir yayanın geçmek için sizinle göz teması kurması beden diline bir örnektir. Sorudaki sürücü ise kimseyle iletişim kurmuyor, sadece kendi başına bir kontrol gerçekleştiriyor.
d) Konuşma üslubu: Bu seçenek de konuyla tamamen ilgisizdir. Bu değer, sürücülerin bir anlaşmazlık anında veya herhangi bir diyalog sırasında birbirleriyle sözlü iletişim kurarken kullandığı dilin nazik ve saygılı olmasıyla ilgilidir. Soruda herhangi bir diyalog veya konuşma durumu bulunmadığından, bu seçenek doğru olamaz.
Özetle, soruda anlatılan davranış, sürücünün kendi eyleminin başkalarını nasıl etkileyeceğini düşünmesi ve onların güvenliğini ve rahatını gözetmesidir. Bu durum, doğrudan doğruya empati kurma becerisiyle ilgilidir. Bu nedenle doğru cevap "Empati"dir.
Soru 49 |
Ülke ekonomisini | |
Kasko sigortasının önemini | |
Bireylerde trafik bilincinin oluşmasını | |
Taşıt güvenlik donanımlarının gelişimini |
Doğru cevap a) Ülke ekonomisini seçeneğidir. Çünkü soruda belirtilen her iki durum da doğrudan ve büyük ölçekte ülke ekonomisine zarar verir. Kaza sonrası oluşan maddi hasarlar, araçların onarımı veya değiştirilmesi için harcanan parayı ifade eder. Aynı zamanda, yaralıların uzun süren tedavi süreçleri sağlık sistemine büyük bir mali yük getirir ve bu kişiler çalışamadığı için üretimde bir düşüş (iş gücü kaybı) yaşanır. Tüm bu masraflar ve kayıplar birleştiğinde, ülke ekonomisi üzerinde ciddi bir olumsuz etki yaratır.
Peki, diğer seçenekler neden yanlıştır? Onları da tek tek inceleyelim:- b) Kasko sigortasının önemini: Trafik kazaları, kasko sigortasının önemini olumsuz yönde etkilemez, tam tersine olumlu yönde etkiler. İnsanlar, kazaların ne kadar büyük maddi hasarlara yol açabileceğini gördüklerinde, kendilerini güvence altına almak için kasko sigortası yaptırmanın ne kadar önemli olduğunu daha iyi anlarlar. Yani kazalar, sigortanın önemine dair farkındalığı artırır.
- c) Bireylerde trafik bilincinin oluşmasını: Kazalar, bireylerde trafik bilincinin oluşmasını da olumsuz etkilemez; aksine bu bilincin artmasına neden olabilir. Bir kaza yaşamak veya bir kazaya tanık olmak, sürücüleri ve yayaları trafik kurallarına uyma, daha dikkatli olma ve risklerden kaçınma konusunda daha bilinçli hale getirir. Dolayısıyla bu etki olumsuzdur denemez.
- d) Taşıt güvenlik donanımlarının gelişimini: Kazalar, taşıt güvenlik donanımlarının gelişimini kesinlikle olumsuz etkilemez. Tam tersine, otomobil üreticileri ve mühendisler, gerçekleşen kazaları analiz ederek araçları nasıl daha güvenli hale getirebileceklerini araştırırlar. Hava yastıkları, ABS fren sistemleri, elektronik stabilite programları gibi birçok güvenlik donanımı, kaza verilerinin incelenmesiyle geliştirilmiştir. Yani kazalar, bu alanda gelişimi teşvik eden olumlu bir rol oynar.
Özetle, trafik kazalarının yol açtığı maddi kayıplar ve tedavi masrafları, diğer seçeneklerdeki gibi farkındalığı veya gelişimi artırmak yerine, doğrudan paranın ve üretkenliğin kaybedilmesine neden olur. Bu durum, en geniş kapsamda ülke ekonomisine zarar verir. Bu nedenle doğru cevap "Ülke ekonomisini" seçeneğidir.
Soru 50 |
Bencil | |
Sorumsuz | |
Görgü seviyesi düşük | |
Empati düzeyi yüksek |
Bu soruda, bir sürücünün park ederken sergilediği düşünceli bir davranışın arkasında yatan temel insani değerin ne olduğu sorgulanmaktadır. Soru, sürücünün sadece kendi işini halletmekle kalmayıp, park ettiği yerin başkaları için bir zorluk yaratıp yaratmadığını düşünmesini sağlayan karakter özelliğini bulmamızı istiyor. Bu davranış, trafikteki güvenliğin ve düzenin temelini oluşturan önemli bir yaklaşımdır.
Doğru Cevap: d) Empati düzeyi yüksek
Doğru cevabın neden "Empati düzeyi yüksek" olduğunu açıklayalım. Empati, en basit tanımıyla, bir başkasının duygularını, durumunu veya düşüncelerini anlama ve kendini onun yerine koyabilme yeteneğidir. Trafikte empati sahibi bir sürücü, sadece kendi aracını ve yolculuğunu düşünmez; diğer sürücülerin, yayaların veya bisikletlilerin ne gibi zorluklar yaşayabileceğini de hesaba katar. Aracını park ederken "Ben buraya park edersem, şu köşeden dönecek olan araba beni görebilir mi?" veya "Bir bebek arabası ya da tekerlekli sandalyeli bir yaya bu kaldırımdan geçebilir mi?" gibi soruları kendine sorar. Bu düşünce tarzı, tam olarak soruda tarif edilen davranışın kaynağıdır.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) Bencil: Bencil bir sürücü, yalnızca kendi rahatını ve çıkarını düşünür. Diğer yol kullanıcılarının yaşayacağı zorluklar onun için bir önem taşımaz. Hatta tam tersine, en uygun yeri bulmak için bir yaya geçidini, bir garaj çıkışını veya bir engelli rampasını kapatmaktan çekinmez. Bu, soruda belirtilen düşünceli davranışın tam zıttıdır.
- b) Sorumsuz: Sorumsuz bir sürücü, eylemlerinin sonuçlarını düşünmez veya umursamaz. Park ettiği aracın bir kazaya veya bir anlaşmazlığa neden olma ihtimalini göz ardı eder. "Bana bir şey olmaz" veya "Herkes kendi başının çaresine baksın" gibi bir yaklaşıma sahiptir. Bu nedenle, başkalarının görme veya manevra alanını düşünüp dikkat etmesi beklenemez.
- c) Görgü seviyesi düşük: Görgü seviyesi düşük olmak, genellikle toplum içindeki yazılı olmayan kurallara uymamaktır. Hatalı park etmek bir görgüsüzlük örneği olabilir. Ancak bu seçenek, davranışın nedenini değil, sonucunu tanımlar. Bir kişinin düşünceli davranmasının arkasındaki temel değer "görgü" değil, görgülü olmasını sağlayan "empati" duygusudur. Empati daha derin ve temel bir değerken, görgü bu değerin dışa yansıyan bir şeklidir. Bu yüzden empati, daha doğru ve kapsayıcı bir cevaptır.
Özetle, aracını park ederken diğer insanların güvenliğini ve rahatını düşünen bir sürücü, kendini o insanların yerine koyabildiği için bunu yapar. Bu temel değer empatidir ve trafikte saygı, sabır ve nezaket gibi birçok olumlu davranışın da temelini oluşturur. Bu soru, ehliyet sınavında sadece kuralları ezberlemenin değil, aynı zamanda trafikte iyi bir insan olmanın önemini de vurgulamaktadır.
|
0/50 |



















