8 Ocak 2026 Ehliyet Sınav Soruları

Bu soruda, bir eklem çıkığı durumunda yapılması gereken doğru ilk yardım uygulamasının ne olduğu sorulmaktadır. Çıkık, eklemi oluşturan kemiklerin kalıcı olarak birbirinden ayrılması durumudur ve ciddi bir yaralanmadır. Bu durumda ilk yardımın temel amacı, yaralıya daha fazla zarar vermeden ve acısını artırmadan en kısa sürede profesyonel tıbbi yardım almasını sağlamaktır.

d) Çıkan bölgenin hareketsizliğini sağlayarak, sevk etmek: Bu seçenek doğrudur. Bir çıkık meydana geldiğinde, eklem ve çevresindeki bağlar, damarlar ve sinirler zaten hasar görmüştür. Çıkan eklemi hareket ettirmek, bu hassas dokulara daha fazla zarar verebilir, yırtılmalara veya kalıcı hasarlara yol açabilir. Bu nedenle, ilk yardımcının yapması gereken en önemli şey, eklemi bulunduğu pozisyonda, hareket etmeyecek şekilde sabitlemek (örneğin bir askı, yastık veya sargı bezi ile destekleyerek) ve yaralıyı derhal bir sağlık kuruluşuna sevk etmektir. Çıkığı yerine oturtmaya çalışmak kesinlikle ilk yardımcının görevi değildir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) Çıkan bölge üzerine masaj yapmak: Bu uygulama kesinlikle yanlıştır. Çıkık olan bir bölgeye masaj yapmak, ayrılmış olan kemik uçlarının çevredeki sinir, damar ve kas dokularına daha fazla baskı yapmasına ve zarar vermesine neden olur. Ayrıca, bu müdahale yaralının acısını aşırı derecede artırır ve durumu çok daha kötü bir hale getirebilir.
• b) Çıkan bölge üzerine sıcak uygulama yapmak: Bu da yanlış bir uygulamadır. Sıcak uygulama, kan damarlarını genişleterek bölgedeki kan akışını artırır. Bu durum, çıkık nedeniyle oluşmuş olan iç kanamayı ve ödemi (şişliği) artırır, bu da ağrının şiddetlenmesine ve iyileşme sürecinin zorlaşmasına yol açar. Akut yaralanmalarda şişliği kontrol altına almak için genellikle soğuk uygulama (buz) tavsiye edilir, ancak çıkıklarda ilk ve en önemli öncelik her zaman hareketsizliği sağlamaktır.
• c) Çıkan bölge ile kalp arasına turnike uygulamak: Bu seçenek, çıkık durumu için tamamen ilgisiz ve son derece tehlikelidir. Turnike, sadece durdurulamayan, hayatı tehdit eden atardamar kanamalarında kan akışını tamamen kesmek için başvurulan son çare bir yöntemdir. Çıkık durumunda genellikle böyle bir kanama olmaz. Gereksiz yere turnike uygulamak, uzvun kanlanmasını tamamen durdurarak doku ölümüne ve hatta uzvun kesilmesine (ampütasyon) neden olabilir.

Özetle, ehliyet sınavında da vurgulandığı gibi, çıkık durumunda temel ilk yardım kuralı "Tespit et, Sabitle ve Sevk Et" şeklindedir. Yaralı bölgeye bilinçsizce müdahale etmekten kaçınılmalı, bölgenin hareket etmesi engellenmeli ve en kısa sürede tıbbi yardım alınması sağlanmalıdır.

Bu soruda, ön kol bölgesinde (el bileği ile dirsek arasında) meydana gelen ve "büyük" olarak nitelendirilen, yani durdurulması zor, hayatı tehdit edebilecek bir dış kanamanın doğru müdahale yöntemi sorulmaktadır. Bu tür kanamalar genellikle atardamar kanamalarıdır ve acil, etkili bir müdahale gerektirir. Sorunun anahtarı, kanamanın ciddiyetini ve yerini doğru analiz ederek en uygun ilk yardım tekniğini seçmektir.

Doğru Cevap: c) Dirsekle omuz arasına turnike uygulanması

Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, turnike uygulamasının temel prensibine dayanmasıdır. Turnike, uzuvlardaki (kol ve bacaklardaki) durdurulamayan büyük atardamar kanamalarında veya uzuv kopmalarında kan akışını tamamen kesmek için kullanılan son çare yöntemidir. Kanamanın olduğu bölgeye kan taşıyan ana damarı sıkıştırmak için, yaranın üst kısmına, yani kalbe daha yakın olan tek kemikli bölgeye uygulanır. El bileği ile dirsek arasındaki bir kanama için kanı taşıyan ana atardamar (brakiyal arter) üst kol bölgesindedir ve bu bölgedeki tek kemik (humerus) sayesinde turnike etkili bir şekilde damarı sıkıştırabilir. Bu nedenle, kanama dirseğin altında ise turnike dirseğin üstüne, yani dirsekle omuz arasına uygulanmalıdır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlıştır?

• a) Sıcak su ile yıkanması: Bu seçenek tamamen yanlıştır. Sıcak su, kan damarlarının genişlemesine (vazodilatasyon) neden olur. Damarların genişlemesi ise kan akışını hızlandırarak kanamayı durdurmak yerine daha da şiddetlendirir. Bu nedenle büyük bir kanamada kesinlikle uygulanmaması gereken bir yöntemdir.
• b) Kanayan yere merhem sürülmesi: Merhemler, küçük sıyrıklar veya yanıklar gibi yüzeysel yaraların tedavisi için kullanılır ve kan durdurucu bir özellikleri yoktur. Büyük bir dış kanamada merhem sürmek hiçbir işe yaramayacağı gibi, yaranın enfeksiyon kapma riskini de artırabilir. Öncelik kanamayı durdurmaktır.
• d) Kanayan yerin kalp seviyesinden aşağıda tutulması: Bu da yanlış bir uygulamadır. Fizik kuralları gereği, kanayan bir uzvu kalp seviyesinden aşağıda tutmak, yer çekiminin de etkisiyle o bölgeye giden kan basıncını ve akışını artırır. Bu durum kanamanın şiddetlenmesine yol açar. Doğru olan, kanamayı yavaşlatmak için kanayan uzvu mümkünse kalp seviyesinin üzerine kaldırmaktır.

Özetle, büyük ve durdurulamayan bir kol kanamasında, kanamanın kaynağını kesmek için en etkili yöntem turnikedir. Turnike, yaranın üst tarafında, kalbe daha yakın olan ve tek kemiğin bulunduğu bölgeye (ön kol kanaması için üst kola) uygulanarak ana atardamarı sıkıştırır ve kan akışını durdurur. Diğer seçenekler ise kanamayı artırıcı veya etkisiz yöntemlerdir.

Bu soruda, vücudumuzdaki en tehlikeli kanama türlerinden biri olan atardamar kanamasının ayırt edici özelliklerinin ne olduğu sorulmaktadır. İlk yardım bilgisi olarak, kanamanın türünü doğru tespit etmek, yapılacak müdahalenin başarısı için hayati önem taşır. Vücudumuzda üç temel kanama türü vardır: atardamar, toplardamar ve kılcal damar kanamaları.

Doğru cevap olan a) seçeneği, atardamar kanamasının iki temel özelliğini doğru bir şekilde belirtir. Kanın açık kırmızı renkte olmasının sebebi, atardamarların kalpten pompalanan oksijen yönünden zengin, temiz kanı taşımasıdır. Kanın fışkırarak ve kalp atışıyla uyumlu, kesik kesik akması ise, bu damarlardaki yüksek basınçtan kaynaklanır. Bu iki özellik, atardamar kanamasını diğerlerinden ayıran en net ve en tehlikeli işaretlerdir.

b) seçeneğindeki "Çok hafif olup sızarak akması" tanımı, kılcal damar kanamasına aittir. Kılcal damarlar çok ince oldukları için kanama genellikle küçük noktacıklar veya yavaş bir sızıntı şeklinde olur. Örneğin, bir kağıt kesiği veya hafif bir sıyrık sonrası görülen kanama bu tiptedir ve genellikle tehlikeli değildir. Bu durum, atardamar kanamasının şiddetli ve basınçlı akışıyla tamamen zıttır.

d) seçeneğindeki "Yavaş akması" ifadesi ise genellikle toplardamar kanamalarını tanımlar. Toplardamarlar, vücuttan toplanan kirli kanı (oksijeni azalmış kanı) kalbe geri taşıdığı için basınç daha düşüktür ve kanama sürekli ama yavaş bir akış şeklindedir. Ayrıca toplardamar kanının rengi, oksijen bakımından fakir olduğu için koyu kırmızıdır. c) seçeneğindeki "Kısa sürede pıhtılaşması" özelliği de atardamar kanaması için geçerli değildir çünkü kanamanın şiddeti ve hızı, vücudun doğal pıhtılaşma mekanizmasının kanamayı durdurmasını engeller.

Özetle, kanama türlerini ayırt etmek için şu temel bilgilere sahip olmak gerekir:

• Atardamar Kanaması: Rengi açık kırmızıdır. Kalp atışıyla uyumlu şekilde fışkırarak akar.
• Toplardamar Kanaması: Rengi koyu kırmızıdır. Yavaş ve sürekli bir şekilde akar.
• Kılcal Damar Kanaması: Küçük kabarcıklar veya sızıntı şeklindedir. Genellikle kendi kendine durur.

Bu nedenle, sorunun doğru cevabı, atardamar kanının en belirgin özellikleri olan açık kırmızı renkli ve fışkırarak akmasını belirten 'a' seçeneğidir.

Bu soruda, vücudumuzun en uzun ve en güçlü kemiği olan uyluk kemiği (femur) kırıklarında uygulanması gereken ilk yardım tekniği sorulmaktadır. Uyluk kemiği, diz ile kalça arasında yer alır ve bu kemikteki kırıklar ciddi kanamalara ve hayati tehlikelere yol açabilir. Bu nedenle kırığı doğru şekilde sabitlemek (tespit etmek), yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek için hayati önem taşır.

Doğru cevap d) Topuktan koltuk altına kadar seçeneğidir. İlk yardımda uzun kemik kırıklarının tespit edilmesindeki temel kural, kırığın hem altındaki hem de üstündeki eklemleri hareketsiz hale getirmektir. Uyluk kemiği kırığında bu eklemler diz (alttaki) ve kalça (üstteki) eklemleridir. Bu kural, kırık kemik uçlarının hareket ederek çevre dokulara, damarlara veya sinirlere zarar vermesini önlemeyi amaçlar.

Ancak kalça eklemi, hareket kabiliyeti çok yüksek ve doğrudan gövdeye bağlı bir eklemdir. Sadece kalçaya kadar uzanan bir atel, gövdenin en ufak bir hareketiyle bile kalçanın oynamasına ve dolayısıyla kırık kemiğin hareket etmesine engel olamaz. Atelin koltuk altına kadar uzatılması, tüm bacağı, kalçayı ve leğen kemiğini bir bütün olarak gövdeye karşı sabitler. Bu sayede tam bir hareketsizlik sağlanır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Topuktan dize kadar: Bu uygulama, kaval kemiği (dizin altındaki bacak kemikleri) kırıkları için geçerlidir. Uyluk kemiği kırığında ise kırık bölgeyi ve en önemlisi kalça eklemini tamamen serbest bıraktığı için kesinlikle yetersiz ve hatalıdır.
• b) Dizden kalçaya kadar: Bu seçenek, sadece kırık olan kemiğin kendisini desteklemeye çalışır ancak temel kural olan "kırığın altındaki ve üstündeki eklemi sabitleme" ilkesini tamamen ihlal eder. Hem diz hem de kalça eklemi hareketli kalacağı için kırık kemik uçlarının birbirine sürtünmesine ve daha fazla hasara yol açmasına neden olur.
• c) Topuktan kalçaya kadar: Bu seçenek, dizi ve ayak bileğini sabitlediği için diğer yanlış şıklara göre daha iyi görünse de hala eksiktir. En kritik nokta olan kalça ekleminin gövdeye karşı hareketini tam olarak engelleyemez. Atel kalçada son bulacağı için leğen kemiği ve gövde hareketleri kırığı etkilemeye devam eder.

Özetle, uyluk kemiği gibi büyük ve hayati bir kemiğin kırığında amaç, yaralı bacağı bir bütün olarak gövdeye sabitleyerek tam bir hareketsizlik sağlamaktır. Bunu başarmanın tek yolu, ateli topuktan başlayıp koltuk altına kadar uzatmaktır. Bu yöntem, ağrıyı en aza indirir ve kırık kemik uçlarının büyük damarları veya sinirleri yaralayarak kalıcı hasara veya ciddi kanamaya yol açmasını engeller.

Bu soruda, ilk yardımda kullanılan sürükleme yöntemlerinin hangi durumlarda tercih edildiğine dair bilginiz ölçülmektedir. Soru, size iki temel durum sunuyor ve bu durumların sürükleme tekniği için geçerli olup olmadığını değerlendirmenizi istiyor. Bu yöntemler, kazazedeyi güvenli bir yere taşımak için kullanılır, ancak her durumda uygun değildir.

Şimdi öncülleri tek tek inceleyelim:

I. Çok kilolu ve iri yarı kişilerin taşınmasında: Bu ifade kesinlikle doğrudur. İlk yardımcı, tek başınaysa ve kazazede kendisinden çok daha kilolu ve iri yapılıysa, onu kaldırmaya çalışmak hem ilk yardımcının sağlığı (bel incinmesi vb.) için risklidir hem de genellikle imkansızdır. Sürükleme yöntemi, ilk yardımcının kendi vücut ağırlığını ve bacak gücünü kullanarak kazazedeyi daha az eforla hareket ettirmesine olanak tanır. Bu nedenle, gücün yetmediği bu gibi durumlarda sürükleme en mantıklı ve güvenli yöntemlerden biridir.

II. Kazazedelerin dar, basık ve geçiş güçlüğü olan bir yerden çıkarılmasında: Bu ifade de kesinlikle doğrudur. Örneğin bir tünel, enkaz altı, yatağın altı gibi alçak veya koridor gibi dar alanlarda kazazedeyi omuzda veya kucakta taşımak mümkün değildir. Sürükleme yöntemleri, hem kazazedenin hem de ilk yardımcının vücut profilini alçaltarak bu tür zorlu alanlardan güvenli bir şekilde geçiş yapmayı sağlar. Bu yüzden sürükleme, dar, basık ve geçiş güçlüğü olan yerler için vazgeçilmez bir tekniktir.

Sonuç ve Diğer Seçeneklerin Değerlendirilmesi:

Görüldüğü gibi, verilen her iki durum da sürükleme yöntemlerinin kullanıldığı temel ve geçerli senaryolardır. Bu nedenle, her iki ifadenin de doğru olduğunu kabul etmeliyiz. Bu da bizi doğru cevaba götürür.

• a) Yalnız I doğru: Bu seçenek yanlıştır, çünkü II. öncülde belirtilen dar ve basık alanlardan çıkarma durumu da sürükleme yöntemleri için önemli bir kullanım alanıdır.
• b) Yalnız II doğru: Bu seçenek de yanlıştır, çünkü I. öncülde belirtilen kilolu ve iri kişilerin taşınması da sürükleme yöntemlerinin temel gerekçelerinden biridir.
• c) Her ikisi de doğru: Bu seçenek doğrudur. Hem ilk yardımcının gücünü aşan durumlarda (kilolu kazazede) hem de fiziksel koşulların taşımaya izin vermediği durumlarda (dar alanlar) sürükleme yöntemi kullanılır.
• d) Her ikisi de yanlış: Bu seçenek tamamen yanlıştır, çünkü her iki ifade de sürükleme yöntemlerinin en bilinen ve doğru kullanım amaçlarını açıklamaktadır.

Bu soruda, bir kaza anında yapılması gereken iki önemli adım verilmiş ve bu adımların genel amacının ne olduğu sorulmuştur. İlk yardımın temel adımlarından biri olan olay yerindeki ilk müdahale sürecini anlamak, bu soruyu doğru cevaplamak için anahtardır. Verilen maddeler, ilk yardımcının kazazedeye müdahale etmeden hemen önce yapması gerekenleri özetlemektedir.

Doğru Cevap: a) Olay yerini değerlendirmenin

Doğru cevabın "Olay yerini değerlendirmenin" olmasının sebebi, verilen iki maddenin de bu sürecin temelini oluşturmasıdır. Olay yeri değerlendirmesi, ilk yardımcının hem kendi güvenliğini hem de kazazedelerin güvenliğini sağladığı ve durumu kontrol altına aldığı ilk ve en önemli aşamadır. Bu değerlendirme şu iki temel amacı içerir:

• Tekrar kaza olma riskinin ortadan kaldırılması: Bu, olay yeri güvenliğini sağlamaktır. Örneğin, akan trafikte kaza olduysa uyarı işaretleri (reflektör) koymak, aracın kontağını kapatmak veya el frenini çekmek gibi önlemler alınır. Bu sayede yeni bir kaza olması engellenerek hem yaralılar hem de yardım edenler korunmuş olur.
• Yaralı sayısının ve türlerinin belirlenmesi: Güvenlik sağlandıktan sonra, ortamdaki yaralı sayısı ve yaralanmaların ciddiyeti hızlıca gözden geçirilir. Kaç yaralı var? Hangisinin durumu daha acil? Bu bilgiler, 112 Acil Yardım'ı aradığınızda doğru bilgi vermek ve hangi yaralıya öncelik vereceğinizi belirlemek için hayati önem taşır.

Kısacası, bu iki eylem, duruma tam olarak hakim olmak ve doğru müdahaleyi planlamak için yapılan "Olay Yeri Değerlendirmesi" sürecinin ayrılmaz parçalarıdır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlıştır?

1. b) Sağlık personeli niteliği kazanmanın: Olay yerinde yapılan bu değerlendirmeler, profesyonel bir sağlıkçı olmak için değil, mevcut durum içinde en doğru ve etkili ilk yardımı yapabilmek içindir. İlk yardımcının amacı, sağlık personeli gelene kadar hayat kurtarmak veya durumun kötüleşmesini engellemektir; profesyonel bir unvan kazanmak değildir.
2. c) Kazazedelerin özel yaşamıyla ilgilenmenin: İlk yardımcının görevi, yaralının tıbbi durumuyla ilgilenmektir. Yaralının kim olduğu, nereye gittiği gibi özel hayatına dair bilgiler ilk yardımın konusu değildir ve bu tür bir merak hem etik dışıdır hem de zaman kaybına yol açar.
3. d) Kaza yapmış araçların cins ve modelini tespit etmenin: Araçların markası veya modeli, ilk yardım öncelikleri arasında kesinlikle yer almaz. Bir insanın hayatı, bir arabanın modelinden çok daha önemlidir. Bu tür detaylar, daha sonra polis veya sigorta şirketleri tarafından incelenecek konulardır, ilk yardımcının görevi değildir.

Bu soruda, kısa süreli bilinç kaybı olan, yani bayılmış bir kazazedeye uygulanması gereken doğru ilk yardım adımlarının hangileri olduğu sorulmaktadır. Doğru müdahaleyi bilmek, kazazedenin durumunun kötüleşmesini önlemek ve hızla kendine gelmesini sağlamak için hayati önem taşır. Şimdi maddeleri ve seçenekleri tek tek inceleyelim.

Doğru Cevabın Açıklaması (a) I ve IV.

Doğru cevap a seçeneğidir çünkü I. ve IV. maddelerde belirtilen uygulamalar, bayılan bir kişiye yapılması gereken temel ve en önemli ilk yardım adımlarıdır. Bu iki adım, kazazedenin solunumunu ve kan dolaşımını rahatlatarak beyne yeterli kan ve oksijen gitmesini hedefler.

• I. Sıkan giysiler gevşetilir: Bu son derece doğru bir uygulamadır. Özellikle boyun, göğüs ve bel bölgesindeki kravat, gömlek yakası, kemer gibi sıkı giysiler kan dolaşımını ve solunumu zorlaştırabilir. Bu giysileri gevşetmek, kazazedenin daha rahat nefes almasını ve kan dolaşımının düzelmesini sağlar.
• IV. Solunum yolu açıklığı kontrol edilir ve açıklığın korunması sağlanır: Bu, ilk yardımın en temel ve öncelikli kuralıdır (ABC'nin A'sı - Airway/Hava yolu). Bilincini kaybeden bir kişide dil geriye kayarak solunum yolunu tıkayabilir. Bu nedenle, başı hafifçe geriye eğip çeneyi yukarı kaldırarak hava yolunun açık olduğundan emin olmak ve bu durumu korumak hayati derecede önemlidir.

Diğer Seçeneklerin Neden Yanlış Olduğunun Açıklaması

Diğer seçenekler, yanlış veya tehlikeli uygulamalar içerdiği için elenmelidir. Özellikle III. madde, yapılması kesinlikle yanlış olan tehlikeli bir müdahaledir.

• II. Sırtüstü yatırılarak ayakları 45 cm kaldırılır: Bu pozisyon, şok pozisyonudur. Bayılan kişide de beyne kan akışını artırmak için ayakların yaklaşık 30 cm kadar yukarı kaldırılması önerilir. Ancak bu soruda 45 cm olarak belirtilmesi ve diğer şıklarda çok daha kritik bir yanlışın (III. madde) bulunması, bu maddeyi tartışmalı hale getirir. En temel ve öncelikli adımlar hava yolu kontrolü ve giysilerin gevşetilmesidir. Bu sebeple sadece I ve IV'ü içeren seçenek en doğrusudur.
• III. Kusma varsa mide içeriğini yutması için yarı oturur pozisyonda tutulur: Bu ifade tamamen yanlış ve çok tehlikelidir. Bilinci yerinde olmayan veya yarı baygın bir kişide kusma varsa, kusmuğun soluk borusuna kaçarak boğulmaya (aspirasyon) neden olma riski çok yüksektir. Bu durumda kazazede kesinlikle yarı oturur pozisyona getirilip kusmuğunu yutmaya teşvik edilmez. Doğru uygulama, kazazedeyi derhal yan yatış (koma/iyileşme) pozisyonuna getirmektir. Bu pozisyon, kusmuğun ağızdan dışarı akmasını sağlayarak solunum yolunu korur.

Özetle; b, c ve d seçeneklerinin hepsi, tehlikeli bir uygulama olan III. maddeyi içerdiği için doğrudan yanlıştır. II. madde şok pozisyonunu tarif etse de, bayılma için öncelikli ve en temel adımlar I. ve IV. maddelerdir. Bu nedenle, bayılan bir kazazedeye yapılacak ilk yardım uygulamalarını en doğru şekilde ifade eden seçenek a) I ve IV.'tür.

Bu soruda, başına darbe alarak kısa süreliğine bilincini kaybeden (bayılan) ve sonra kendine gelen bir yaralıya yapılması gereken en doğru müdahalenin ne olduğu sorgulanmaktadır. Bu durum, özellikle trafik kazalarında sıkça karşılaşılan ve ilk yardım açısından kritik öneme sahip bir senaryodur. Çünkü yaralının kendine gelmesi, tehlikenin geçtiği anlamına gelmeyebilir.

Doğru Cevap: c) En az 12-24 saat süre ile hekim kontrolünde tutulur.

Baş yaralanmaları son derece ciddidir ve aldatıcı olabilir. Bir kişi başına aldığı darbe sonucu bayılıp sonra ayıldığında kendini iyi hissedebilir. Ancak bu, beyin içinde yavaş yavaş gelişen bir kanama (iç kanama) veya ödem (beyin dokusunun şişmesi) gibi hayati tehlike oluşturan bir durumun olmadığı anlamına gelmez. Bu tür ciddi komplikasyonların belirtileri, olaydan saatler sonra ortaya çıkabilir.

Bu nedenle, bilinç kaybına yol açan her türlü kafa travması sonrası yaralı, mutlaka bir sağlık kuruluşuna götürülmelidir. Doktorlar, yaralıyı en az 12-24 saat gözlem altında tutarak bilinç durumunu, reflekslerini ve diğer hayati bulgularını takip eder. Bu gözlem süresi, olası bir kötüleşmeyi erken fark edip anında müdahale etme imkanı tanır ve hayat kurtarır.

Diğer Seçenekler Neden Yanlıştır?

• a) Başı sıcak su ile yıkanır: Bu uygulama kesinlikle yanlıştır. Baş yaralanmalarında sıcak uygulama yapmak, kan damarlarının genişlemesine neden olur. Eğer kafa içinde bir kanama varsa, sıcak uygulama bu kanamayı artırarak durumu çok daha tehlikeli hale getirebilir. Ayrıca yaralının başını ve boynunu gereksiz yere hareket ettirmek, olası bir omurga yaralanması riskini de beraberinde getirir.
• b) Bulantı önleyici ve ağrı kesici ilaç verilir: Bu seçenek de çok tehlikelidir. Ağrı kesiciler, beyin kanaması gibi ciddi bir durumun en önemli belirtilerinden biri olan şiddetli baş ağrısını maskeleyebilir. Belirtilerin gizlenmesi, doktorun doğru teşhis koymasını zorlaştırır ve hayati bir tehlikenin gözden kaçmasına yol açabilir. Unutmayın, ilk yardımcılar doktor onayı olmadan asla yaralıya ağızdan herhangi bir ilaç vermemelidir.
• d) Normal faaliyetini sürdürmesine izin verilir: Bu, doğru yaklaşımın tam tersidir. Yaralı kendine gelmiş olsa bile, beyin sarsıntısı geçirmiş olabilir ve dinlenmesi gerekir. Normal aktivitelere devam etmek, beyin üzerindeki baskıyı artırabilir, iyileşmeyi geciktirebilir ve mevcut bir hasarın kötüleşmesine neden olabilir. Yaralının mutlak surette dinlenmesi ve tıbbi gözlem altında olması şarttır.

Özet olarak, bilinç kaybına neden olan bir baş yaralanması sonrası en temel kural, yaralının durumunu hafife almamak ve mutlaka profesyonel tıbbi yardım almasını sağlamaktır. En güvenli yol, onu bir hastaneye ulaştırmak ve doktor kontrolünde kalmasını temin etmektir.

Bu soruda, vücudumuzdaki kanama türlerinden biri olan atardamar kanamasının ayırt edici özelliklerinin ne olduğu sorulmaktadır. Doğru ilk yardım müdahalesi yapabilmek için kanamanın türünü (atardamar, toplardamar, kılcal damar) doğru tespit etmek hayati önem taşır. Bu nedenle her kanama türünün kendine has özelliklerini bilmek gerekir.

Doğru Cevap: c) Açık renkli kanın kalp atımları ile uyumlu olarak kesik kesik akması

Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, atardamarların görevini ve kanın özelliklerini tam olarak yansıtmasıdır. Atardamarlar, kalpten pompalanan temiz (oksijen yönünden zengin) kanı vücuda taşır. Oksijen, kana parlak ve açık kırmızı bir renk verir. Ayrıca kan, doğrudan kalbin pompalama gücüyle hareket ettiği için yüksek basınçlıdır ve bu nedenle yaralanan damardan kalp atışıyla senkronize bir şekilde, kesik kesik ve fışkırarak akar.

Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:

• a) Kanamanın sızıntı şeklinde olması: Bu ifade, kılcal damar kanamalarını tanımlar. Kılcal damarlar çok ince olduğu için kanama yavaş ve küçük kabarcıklar halinde sızar. Genellikle tehlikeli değildir ve kolayca durdurulabilir. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
• b) Kanın koyu renkli ve küçük kabarcıklar şeklinde akması: Kanın koyu renkli olması, oksijen bakımından fakir (kirli kan) olduğunu gösterir. Bu özellik, vücuttaki kirli kanı kalbe geri taşıyan toplardamar kanamalarına aittir. Toplardamar kanamaları fışkırma yapmaz, sürekli ve yayılarak akar. Bu nedenle bu seçenek de yanlıştır.
• d) Kanamanın fışkırma olmadan akması ve kısa sürede durdurulabilmesi: Atardamar kanamaları, yüksek basınç nedeniyle tam tersine fışkırarak akar. Ayrıca, en tehlikeli kanama türü olduğu için durdurulması en zor olanıdır ve acil ve etkili bir müdahale gerektirir. "Kısa sürede durdurulabilmesi" özelliği genellikle kılcal damar veya küçük toplardamar kanamaları için geçerlidir. Bu yüzden bu seçenek de yanlıştır.

Özetle, ehliyet sınavında ve ilk yardım uygulamalarında kanama türlerini ayırt etmek çok önemlidir. Atardamar kanamasını gördüğünüzde, kanın açık kırmızı renginden ve kalbin her atışında fışkırarak akmasından tanıyabilirsiniz. Bu durum, acil müdahale gerektiren en ciddi kanama türüdür.

Bu soruda, solunumun durması gibi hayati bir tehlike anında vücudun belirli bölgelerinde (dudaklar, parmak uçları, burun ucu) neden renk değişikliği, yani morarma yaşandığı sorulmaktadır. Bu belirti, ilk yardımda durumun ciddiyetini gösteren en önemli işaretlerden biridir. Doğru cevabı anlamak için kanın vücuttaki temel görevini ve solunumla olan ilişkisini bilmek gerekir.

Doğru cevap b) Oksijensizlik seçeneğidir. Vücudumuzdaki kan, akciğerlerden aldığı oksijeni dokulara ve organlara taşımakla görevlidir. Oksijenle zenginleşmiş kan, parlak kırmızı bir renge sahiptir. Solunum durduğunda ise vücuda oksijen girişi kesilir ve kandaki oksijen seviyesi hızla düşer. Oksijenini kaybetmiş kan, koyu kırmızı ve mora yakın bir renk alır.

Dudaklar, parmak uçları ve burun ucu gibi bölgelerde deri daha ince olduğu ve kılcal damarlar yüzeye çok yakın olduğu için kandaki bu renk değişimi dışarıdan kolayca fark edilir. Bu nedenle, oksijensiz kalan koyu renkli kan bu bölgelerin morarmış gibi görünmesine neden olur. Bu duruma tıpta "siyanoz" adı verilir ve acil müdahale gerektiğinin kritik bir göstergesidir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• a) Su kaybı: Vücudun susuz kalması (dehidrasyon) durumudur. Ciltte kuruluk, esneklik kaybı ve gözlerde çökme gibi belirtilere yol açar ancak solunum durmasındaki gibi ani ve belirgin bir morarmaya sebep olmaz.
• c) Beslenme yetersizliği: Uzun süreli bir sorundur ve kansızlık (anemi) gibi durumlara yol açabilir. Bu da ciltte solgunluğa neden olabilir. Ancak solunumun aniden durmasıyla ortaya çıkan akut bir durum olan morarmanın sebebi değildir.
• d) Karbonmonoksit eksikliği: Bu seçenek bir çeldiricidir. Karbonmonoksit zehirli bir gazdır ve vücut için zararlıdır; eksikliği değil, fazlalığı tehlike oluşturur. Hatta karbonmonoksit zehirlenmesinde ciltte morarma değil, tam tersine "kiraz kırmızısı" bir renklenme görülür.

Bu soruda, göğüs bölgesine delici bir cisimle (bıçak, cam parçası vb.) yaralanmış bir kazazedeye hangi ilk yardım pozisyonunun verilmesi gerektiği sorulmaktadır. Bu tür yaralanmalar, akciğerlerin zarar görmesine ve solunum güçlüğüne neden olabileceği için doğru pozisyonu vermek hayati önem taşır. Doğru cevap d) şıkkıdır.

Doğru Cevap: d) Yarı Oturur Pozisyon

Delici göğüs yaralanmalarında kazazedenin en büyük problemi nefes alma güçlüğüdür. d) şıkkında gösterilen "yarı oturur pozisyon", kazazedenin daha rahat nefes almasını sağlar. Bu pozisyonda, yer çekiminin de yardımıyla diyafram aşağı doğru hareket eder, akciğerlerin kapasitesi artar ve solunum kolaylaşır. Ayrıca bu pozisyon, yaralı bölgedeki baskıyı azaltarak ağrının hafiflemesine yardımcı olur ve kazazedenin bilincini daha rahat takip etmemizi sağlar.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Şok Pozisyonu: Bu pozisyon, kazazedenin sırt üstü yatırılıp bacaklarının 30 cm kadar yukarı kaldırılmasıyla uygulanır. Amacı, beyin ve kalp gibi hayati organlara kan akışını artırmaktır ve genellikle kanama, bayılma gibi durumlarda tercih edilir. Delici göğüs yaralanmasında bu pozisyon, göğüs kafesine ve diyaframa baskı yaparak solunumu daha da zorlaştıracağı için kesinlikle yanlıştır.
• b) Koma (Yan Yatış) Pozisyonu: Bu pozisyon, bilinci kapalı ancak solunumu olan kazazedelere uygulanır. Temel amacı, dilin geriye kaçmasını ve kusmuk gibi sıvıların soluk borusuna gitmesini engellemektir. Delici göğüs yaralanması olan bir kazazede genellikle bilinçli olduğu için bu pozisyon uygun değildir; öncelik solunumu rahatlatmaktır.
• c) Sırt Üstü Yatış Pozisyonu: Kazazedeyi dümdüz sırt üstü yatırmak, yarı oturur pozisyona göre solunumu zorlaştırır. Bu pozisyonda karın içi organlar diyaframa baskı yapar ve akciğerlerin tam olarak genişlemesini engeller. Bu nedenle, solunum sıkıntısı çeken bir göğüs yaralısı için tercih edilmez.

Özetle, delici göğüs yaralanması olan bir kazazede ile karşılaştığınızda, en önemli müdahale onun rahat nefes almasını sağlamaktır. Bu nedenle, sırtını destekleyerek ve dizlerini hafifçe bükerek vereceğiniz yarı oturur pozisyon, en doğru ve hayat kurtarıcı ilk yardım uygulamasıdır.

Bu soruda, belirli acil durum senaryolarında kullanılan bir taşıma tekniği tarif ediliyor ve bu tekniğin hangisi olduğu soruluyor. Sorunun metnindeki anahtar ifadeler; "enkaz altı", "tünel gibi dar alanlar", ilk yardımcının "fiziksel güç kapasitesini değerlendirmesi" ve "iri ve kilolu kazazedeleri" taşımasıdır. Bu ipuçlarını değerlendirerek doğru cevabı bulalım ve diğer seçenekleri eleyelim.

Doğru Cevap: d) Sürükleme yöntemi

Açıklamada verilen durumlar, sürükleme yöntemini net bir şekilde tarif etmektedir. Çünkü enkaz altı veya tünel gibi kazazedeyi ayağa kaldırmanın mümkün olmadığı dar ve tehlikeli alanlarda, kişiyi güvenli bir yere çekerek çıkarmak en mantıklı yöntemdir. Ayrıca, ilk yardımcının kendisinden daha iri ve kilolu bir kazazedeyi kaldırmaya çalışması hem kendi sağlığı için risklidir hem de başarısız olabilir; bu durumda sürükleyerek taşımak, gücü daha verimli kullanmayı sağlar ve daha güvenlidir. Bu nedenle, sorudaki tüm koşullar sürükleme yöntemi ile birebir örtüşmektedir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) İtfaiyeci yöntemi: Bu teknikte ilk yardımcı, kazazedeyi omzuna alarak taşır. Bu yöntemi uygulayabilmek için ilk yardımcının ayağa kalkması gerekir ki bu, tünel gibi basık veya enkaz gibi dar bir alanda imkansızdır. Ayrıca çok fazla güç gerektirdiği için iri ve kilolu kazazedeler için genellikle uygun değildir.
• b) Rentek manevrası: Bu manevra, özellikle trafik kazalarında, omurga yaralanması şüphesi olan kazazedeyi araç içinden çıkarmak için kullanılır. Temel amacı baş, boyun ve gövde eksenini bozmadan kazazedeyi güvenli bir yere almaktır. Soruda bahsedilen enkaz veya tünel gibi genel alanlar için değil, araç içi için özel bir tekniktir.
• c) Heimlich manevrası: Bu bir taşıma tekniği değildir. Soluk borusuna yabancı bir cisim kaçması sonucu oluşan tam tıkanmalarda, boğulmayı önlemek için yapılan bir ilk yardım müdahalesidir. Konuyla tamamen ilgisiz bir seçenektir.

Özetle, soruda tarif edilen zorlu koşullar (dar alan, ağır kazazede) göz önüne alındığında, kazazedeyi kaldırmadan, yerden destek alarak güvenli bir bölgeye çekmeyi sağlayan sürükleme yöntemi en uygun ve doğru acil taşıma tekniğidir.

Bu soruda, bir aracın kavşağa yaklaşırken uyması gereken kural sorulmaktadır. Görseli ve trafik levhasını doğru yorumlayarak sürücünün yapması gereken zorunlu davranışı bulmamız gerekiyor.

Görseldeki en önemli ipucu, sürücünün önünde bulunan sarı baklava şeklindeki "Ana Yol" levhasıdır. Bu levha, sürücünün bulunduğu yolun öncelikli, yani geçiş üstünlüğüne sahip bir yol olduğunu bildirir. Bu durumda, kavşağa diğer yollardan (tali yollardan) bağlanacak olan araçlar, ana yoldaki bu sürücüye yol vermek zorundadır.

Ancak, geçiş üstünlüğüne sahip olmak, kavşağa kontrolsüz ve hızlı bir şekilde girilebileceği anlamına gelmez. Trafiğin en temel kuralı can güvenliğidir. Kavşaklar her zaman potansiyel tehlike bölgeleridir. Diğer sürücülerin hata yapabileceği, bir yayanın yola çıkabileceği veya bir acil durum aracının yaklaşıyor olabileceği her zaman düşünülmelidir.

• Doğru Cevap: c) Yavaş ve dikkatli bir şekilde geçmesi

Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, geçiş üstünlüğü olsa dahi sürücünün kavşağa yaklaşırken hızını azaltmasının ve çevresini kontrol ederek dikkatli bir şekilde geçmesinin zorunlu olmasıdır. Bu, "savunmacı sürüş" tekniğinin bir gereğidir ve olası kazaları önlemenin en etkili yoludur. Sürücü, hakkını kullanırken aynı zamanda güvenliği de sağlamakla yükümlüdür.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

1. a) Hızını artırarak kavşağa girmesi: Bu davranış son derece tehlikelidir ve trafik kurallarına tamamen aykırıdır. Kavşaklara yaklaşırken hız her zaman azaltılmalıdır, asla artırılmaz.
2. b) Uygun mesafede mutlaka durması: Durma zorunluluğu, yalnızca kırmızı ışık yandığında veya "DUR" levhası bulunduğunda geçerlidir. Ana yol levhası, geçiş önceliği olduğunu belirtir, durma zorunluluğu getirmez. Gereksiz yere durmak, arkadan gelen trafiği de tehlikeye atabilir.
3. d) Ana yoldan gelen araçlara yol vermemesi: Bu ifade kafa karıştırıcıdır, çünkü sürücü zaten ana yoldadır. Eğer "tali yoldan gelen araçlara yol vermemesi" kastediliyorsa, bu durum geçiş hakkının bir sonucudur fakat yapılması gereken zorunlu eylem değildir. Sürücünün asıl zorunluluğu, bu hakkını güvenli bir şekilde kullanmak için yavaş ve dikkatli olmaktır.

Bu soruda, "trafik kazası" tanımına hukuki ve pratik olarak hangi durumun uyduğunu bulmamız istenmektedir. Bir olayın trafik kazası sayılabilmesi için temel bazı unsurları barındırması gerekir. Bu unsurlar; olayın karayolu üzerinde meydana gelmesi, en az bir hareketli aracın olaya karışması ve sonucunda can veya mal kaybının yaşanmasıdır. Buradaki kilit nokta, olayın trafik ve hareket ile doğrudan bir bağlantısının olmasıdır.

a) Virajı alamayan aracın devrilmesi (Doğru Cevap)

Bu seçenek, bir trafik kazasının tüm temel özelliklerini taşımaktadır. Olay, bir karayolu üzerinde (virajda) gerçekleşmektedir. Araç, seyir yani hareket hâlindedir ve sürücünün kontrolünü kaybetmesi gibi trafiğe özgü bir nedenle kaza yapmıştır. Bu devrilme olayı sonucunda maddi hasar, yaralanma veya ölüm meydana gelmesi kaçınılmazdır. Bu nedenle bu durum, tanıma tam olarak uyan tek taraflı bir trafik kazasıdır.

b) Kara yolunda park etmiş olan aracın yanması (Yanlış Cevap)

Bu seçenekte araç karayolu üzerinde olsa da en önemli unsur olan hareket faktörü eksiktir. Araç park hâlinde, yani durmaktadır. Yangının sebebi büyük ihtimalle teknik bir arıza veya dış bir müdahaledir ve trafik akışıyla (çarpma, devrilme gibi) bir ilgisi yoktur. Bu olay, bir trafik kazası olarak değil, mala zarar verme veya bir asayiş olayı olarak sınıflandırılır.

c) Kara yolunun doğal nedenlerle trafiğe kapanması (Yanlış Cevap)

Bu durumda, heyelan, sel veya çığ düşmesi gibi doğal bir afet söz konusudur. Olayın merkezinde bir aracın karıştığı çarpma, çarpışma veya devrilme gibi bir durum yoktur. Karayolunun kapanması, trafiği etkileyen bir sonuçtur ancak olayın kendisi bir trafik kazası değildir. Bu durum, bir "doğal afet" veya "yol durumu" olarak rapor edilir.

d) Duran otomobil üzerine inşaat hâlindeki binadan tuğla düşmesi (Yanlış Cevap)

Bu seçenekte de araç hareketsizdir ve olayın kaynağı trafikle tamamen ilgisizdir. Hasara neden olan etken, trafik akışının bir parçası değil, yol dışındaki bir inşaat faaliyetidir. Bu durum, trafik hukuku kapsamında değil, bir iş kazası veya borçlar hukuku kapsamında değerlendirilebilecek bir haksız fiildir. Dolayısıyla bir trafik kazası sayılmaz.

Bu soruda, trafik levhalarının bulunduğu bir T kavşağında araçların geçiş hakkı sıralamasının ne olması gerektiği sorulmaktadır. Doğru sürücü davranışını belirlemek için öncelikle kavşaktaki trafik işaret levhalarını ve araçların konumlarını dikkatlice incelememiz gerekir. Bu tür sorular, sürücü adaylarının trafik kurallarını ve işaretlerini anlama becerisini ölçmeyi amaçlar.

Doğru Cevap Neden "c) 1 numaralı aracın 2 ve 3 numaralı araçların geçmesini beklemesi" seçeneğidir?

Bu sorunun çözümündeki en önemli ipucu, 1 numaralı aracın bulunduğu yoldaki "Yol Ver" levhasıdır. Ters üçgen şeklindeki bu levha, sürücünün tali yoldan ana yola yaklaştığını ve ana yoldaki araçlara yol vermesi gerektiğini belirtir. Yani, 1 numaralı aracın geçiş önceliği yoktur. Ana yoldan gelen araçların geçişini beklemek zorundadır.

2 ve 3 numaralı araçlar ise ana yol üzerinde hareket etmektedir. Resimde 2 ve 3 numaralı araçların bulunduğu yolda görünen baklava dilimi şeklindeki sarı "Anayol" levhası, bu yolun geçiş önceliğine sahip olduğunu teyit eder. Bu nedenle, ana yoldaki 2 ve 3 numaralı araçlar, tali yoldan gelen 1 numaralı araca göre geçiş hakkına sahiptir. Sonuç olarak, 1 numaralı araç sürücüsü, kavşağa girmeden önce yavaşlamalı, durmalı ve ana yoldaki 2 ve 3 numaralı araçların güvenli bir şekilde geçip gitmesini beklemelidir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlıştır?

• a) 1 numaralı aracın öncelikle geçmesi: Bu seçenek yanlıştır çünkü 1 numaralı araç, "Yol Ver" levhasının bulunduğu tali yoldadır. Trafik kurallarına göre tali yoldaki araçlar, ana yoldaki araçlara yol vermek zorundadır. Bu yüzden geçiş hakkı 1 numaralı araçta değildir.
• b) 1 numaralı aracın hızını artırarak kavşağa girmesi: Bu davranış son derece tehlikeli ve kurallara aykırıdır. "Yol Ver" levhası, sürücüyü yavaşlaması ve gerekirse durması için uyarır. Hız artırmak, ana yoldan gelen araçlarla ciddi bir kaza riski oluşturur.
• d) 3 numaralı aracın 2 numaralı aracı ikaz ederek durdurması: Bu seçenek de yanlıştır. Hem 2 hem de 3 numaralı araç ana yol üzerindedir ve ikisi de 1 numaralı araca göre geçiş üstünlüğüne sahiptir. 2 ve 3 numaralı araçların kendi aralarında, dönüş kuralları dışında, birbirini durdurmasını gerektirecek bir durum yoktur.

Bu soruda, trafik işaret levhalarına yönelik yapılan eylemlerden hangisinin trafik güvenliği için bir risk oluşturmadığı, aksine olumlu bir davranış olduğu sorulmaktadır. Sorunun mantığı, dört seçenek arasından trafiği tehlikeye atan üç yanlışı eleyip, güvenliği artıran tek doğruyu bulmaktır. Bu tür sorularda, her seçeneğin trafikteki etkisini dikkatlice düşünmek gerekir.

d) Eskiyenlerin yenileriyle değiştirilmesi: Bu seçenek doğru cevaptır çünkü zamanla güneş, yağmur gibi dış etkenler nedeniyle yıpranan, rengi solan veya hasar gören trafik levhaları görevini tam olarak yerine getiremez. Bu levhaların okunurluğu azalır, özellikle gece veya kötü hava koşullarında sürücüler tarafından fark edilmeleri zorlaşır. Eskimiş levhaların standartlara uygun, yeni ve reflektif (yansıtıcı) özellikli levhalarla değiştirilmesi, sürücülerin uyarıları ve kuralları net bir şekilde görmesini sağlayarak trafik güvenliğini artırır. Bu nedenle bu davranış trafiği tehlikeye düşürmek yerine, tehlikeleri önleyen bir eylemdir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış ve tehlikeli olduğunu inceleyelim:

• a) Yerlerinin değiştirilmesi: Bu davranış son derece tehlikelidir. Trafik işaret levhaları, mühendisler tarafından yapılan hesaplamalar sonucunda sürücülerin en doğru zamanda ve mesafede görebileceği şekilde stratejik noktalara yerleştirilir. Örneğin bir "DUR" levhasının yerini değiştirmek, sürücünün kavşağa kontrolsüz girmesine veya ani fren yaparak kazaya neden olmasına yol açabilir. Bu yüzden levhaların yerini değiştirmek, trafik düzenini ve güvenliğini temelden bozar.

• b) Üzerlerine yazı yazılması: Levhaların üzerine yazı yazmak, resim çizmek veya etiket yapıştırmak, levhanın içerdiği mesajın (sembol veya yazının) okunmasını zorlaştırır veya tamamen engeller. Sürücünün dikkatinin dağılmasına neden olabileceği gibi, hız limiti veya yasaklama gibi önemli bir bilginin anlaşılamamasına yol açar. Bu durum, sürücünün yanlış bir manevra yapmasına ve kazaya sebebiyet vermesine neden olabilir.

• c) Görülmelerinin engellenmesi: Bir trafik levhasının ağaç dalı, reklam panosu veya hatalı park etmiş bir araç tarafından kapatılması, o levhanın yok hükmünde olmasına neden olur. Sürücü, göremediği bir kurala veya uyarıya uyamaz. Örneğin, görülmesi engellenmiş bir "Girilmez" levhası nedeniyle bir sürücünün tek yönlü bir sokağa tersten girmesi, çok ciddi kazalara yol açabilecek tehlikeli bir durumdur.

Özetle, a, b ve c seçeneklerindeki eylemler trafik levhalarının işlevini bozarak veya ortadan kaldırarak trafik güvenliğini doğrudan tehlikeye atar. Sadece d seçeneğindeki eylem, yani eskiyen levhaları yenilemek, trafik güvenliğini koruyan ve artıran sorumlu bir davranıştır.

Bu soruda, herhangi bir trafik ışığı, levhası veya trafik görevlisi bulunmayan, yani "kontrolsüz" bir kavşakta karşılaşan üç aracın geçiş önceliği sıralamasının nasıl olması gerektiği sorulmaktadır. Kontrolsüz kavşaklarda geçiş üstünlüğünü belirleyen temel trafik kurallarını bilmek bu soruyu çözmek için anahtardır. Doğru sıralamayı bulmak için bu kuralları adım adım uygulamalıyız.

Kontrolsüz kavşaklarda iki temel kural vardır. Birincisi, dönüş yapan araçların düz gitmekte olan araçlara yol vermesi gerektiğidir. Özellikle sola dönüş yapan bir araç, hem karşıdan düz gelen araca hem de sağa dönen araca yol vermek zorundadır. İkinci ve en genel kural ise "sağdaki araca yol verme" kuralıdır. Bu kurala göre, bütün sürücüler kavşakta kendi sağlarında kalan araca ilk geçiş hakkını tanımalıdır.

Şimdi bu kuralları şekildeki araçlara uygulayalım:

• 2 numaralı motosiklet: Bu araç sola dönüş yapmaktadır. Kural gereği, sola dönüş yapan araçlar karşı yönden gelen ve düz giden (1 numara) veya sağa dönen (3 numara) araçlara yol vermek zorundadır. Bu nedenle, 2 numaralı motosikletin hem 1 numaralı araca hem de 3 numaralı araca yol vermesi gerekir. Bu durum, 2 numaralı aracın en son geçeceğini kesinleştirir.
• 1 ve 3 numaralı araçların karşılaştırılması: 2 numaralı aracın en son geçeceğini anladığımıza göre, şimdi 1 ve 3 numaralı araçlar arasındaki geçiş hakkını belirlemeliyiz. Bu iki araç için "sağdaki araca yol verme" kuralı devreye girer. 1 numaralı otomobilin sürücü koltuğundan bakıldığında, 3 numaralı kamyonet onun sağında kalmaktadır. Bu nedenle, 1 numaralı araç 3 numaralı araca yol vermelidir.

Tüm bu analizleri birleştirdiğimizde geçiş hakkı sıralaması şu şekilde oluşur:

1. İlk olarak, hem 1 numaralı aracın sağında olduğu için hem de sağa dönüş yaptığı için geçiş önceliğine sahip olan 3 numaralı kamyonet geçer.
2. 3 numara geçtikten sonra, kavşakta kalan 1 ve 2 numaralı araçlardan düz gittiği için önceliği olan 1 numaralı otomobil geçer.
3. En son olarak, herkese yol verme zorunluluğu bulunan ve sola dönüş yapan 2 numaralı motosiklet geçer.

Sonuç olarak, doğru sıralama 3 - 1 - 2 şeklindedir. Bu nedenle c) seçeneği doğrudur. Diğer seçenekler yanlıştır çünkü; a) ve b) seçenekleri sola dönen 2 numaralı araca ilk geçiş hakkını vererek kural hatası yapmaktadır. d) seçeneği ise 2 numaralı aracın, düz giden 1 numaralı araçtan önce geçebileceğini varsayarak hata yapmaktadır, oysa düz gidenin dönüş yapana göre önceliği vardır.

Bu soruda, trafik ışıklarının anlamları ve özellikle sarı ışığın farklı durumlardaki işlevi sorgulanmaktadır. Sürücülerin, trafik ışıklarının sıralamasını ve her bir rengin ne anlama geldiğini bilmesi, trafik güvenliği için hayati önem taşır. Sorunun temel amacı, yeşil ışıktan kırmızı ışığa geçiş anını ifade eden sinyali doğru tespit etmektir.

Doğru Cevap: c) Yeşil ışıktan sonra yanan sarı ışık

Doğru cevabın "Yeşil ışıktan sonra yanan sarı ışık" olmasının sebebi, trafik akışının standart sıralamasıdır. Trafik ışıkları genellikle Yeşil -> Sarı -> Kırmızı -> Kırmızı+Sarı -> Yeşil döngüsünde çalışır. Yeşil ışık, yolun trafiğe açık olduğunu ve geçişin serbest olduğunu belirtir. Yeşil ışıktan sonra yanan sabit sarı ışık ise bir uyarıdır; bu uyarı, yolun trafiğe kapanmak üzere olduğunu ve birazdan kırmızı ışığın yanacağını bildirir. Bu durumda sürücü, güvenli bir şekilde duramayacak kadar kavşağa yaklaşmışsa dikkatli bir şekilde geçişini tamamlamalı, ancak güvenli bir mesafedeyse yavaşlayarak durmaya hazırlanmalıdır.

Diğer Seçeneklerin Açıklamaları:

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu anlamak, konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır. Her bir seçeneğin farklı bir anlamı vardır ve bu anlamları bilmek sınavda ve trafikte size avantaj sağlar.

• a) Aralıklı yanıp sönen sarı ışık: Bu ışık, "Yavaşla ve Dikkatli Geç" anlamına gelir. Genellikle kavşağın kontrollü olduğunu ancak sürücünün kendi geçiş hakkını dikkatli bir şekilde kullanması gerektiğini belirtir. Bu ışık, yolun kapanmak üzere olduğunu değil, dikkatli bir geçiş yapılması gerektiğini bildirir. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
• b) Aralıklı yanıp sönen kırmızı ışık: Bu ışık, "DUR" levhası ile aynı anlama gelir. Sürücünün mutlaka durması, kavşaktaki yolu kontrol etmesi ve yol müsait olduğunda geçiş yapması gerektiğini belirtir. Yolun kapanmasından ziyade, durup kontrol etme zorunluluğu getirir. Bu yüzden bu seçenek de yanlıştır.
• d) Kırmızı ışıkla birlikte yanan sarı ışık: Bu sinyal, yolun trafiğe kapanmak üzere olduğunu değil, tam tersine trafiğe açılmak üzere olduğunu bildirir. Kırmızı ışıkta bekleyen sürücülere, yeşil ışığın yanmak üzere olduğunu ve harekete hazırlanmaları gerektiğini haber verir. Bu nedenle, soruda istenen durumun zıttını ifade ettiği için bu seçenek de yanlıştır.

Özetle, sarı ışığın iki temel sabit yanma durumu vardır ve anlamları tamamen farklıdır. Yeşil ışıktan sonra yanan sarı ışık "Durmaya Hazırlan" (yol kapanıyor), kırmızı ışıkla birlikte yanan sarı ışık ise "Harekete Hazırlan" (yol açılıyor) anlamına gelir. Bu ayrımı bilmek, bu tür soruları kolayca çözmenizi sağlar.

Bu soruda, gece otoyol gibi yüksek hızla seyahat edilen bir yolda, önümüzdeki aracı takip ederken hangi farları kullanmamız gerektiği sorulmaktadır. Sorunun kilit noktası, "öndeki araç sürücüsünü rahatsız etmemek" ilkesidir. Bu ilke, hem trafik kuralları hem de sürüş güvenliği açısından hayati öneme sahiptir.

Doğru cevap c) Yakını gösteren seçeneğidir. Yakını gösteren farlar, halk arasında "kısa farlar" olarak da bilinir. Bu farlar, aracın önündeki yolu yaklaşık 25-50 metre kadar aydınlatacak şekilde tasarlanmıştır ve ışık hüzmeleri yere doğru eğimlidir. Bu eğim sayesinde, öndeki aracın dikiz aynasına veya yan aynalarına doğrudan yansıyarak sürücünün gözünü almazlar. Bu durum, öndeki sürücünün yolu net bir şekilde görmesini ve güvenli bir şekilde seyahat etmesini sağlar.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• d) Uzağı gösteren: Uzağı gösteren farlar, yani "uzun farlar", yolu yaklaşık 100 metre ve daha ilerisini aydınlatmak için kullanılır. Işıkları çok güçlüdür ve doğrudan karşıya yöneliktir. Bir aracın arkasındayken uzun farları yakmak, öndeki sürücünün aynalarından yansıyarak gözlerinin kamaşmasına ve anlık körlük yaşamasına neden olur. Bu, son derece tehlikelidir ve ciddi kazalara yol açabilir. Bu nedenle bu seçenek kesinlikle yanlıştır.
• a) Sis: Sis farları, sadece yoğun sis, şiddetli yağmur veya kar yağışı gibi görüş mesafesinin önemli ölçüde düştüğü hava koşullarında kullanılmalıdır. Normal hava koşullarında sis farlarını kullanmak, yayılan yoğun ve dağınık ışık nedeniyle diğer sürücüleri (hem öndeki hem de karşıdan gelen) rahatsız edebilir. Ayrıca gereksiz yere kullanılması trafik kurallarına aykırıdır.
• b) Sadece park: Park lambaları, yolu aydınlatmak için değil, aracın park halindeyken veya kısa süreli duraklamalarda diğer araçlar tarafından fark edilmesini sağlamak için kullanılır. Işık gücü seyir halinde yolu görmeye kesinlikle yetmez. Otoyolda sadece park lambalarıyla gitmek, hem kendi güvenliğinizi hem de diğer sürücülerin güvenliğini büyük bir tehlikeye atmak demektir.

Özetle, gece sürüşlerinde temel kural şudur: Önünüzde bir araç varsa veya karşı yönden bir araç geliyorsa, diğer sürücüleri rahatsız etmemek ve görüşlerini engellememek için daima yakını gösteren (kısa) farları kullanmalısınız. Uzağı gösteren (uzun) farlar ise sadece aydınlatmanın yetersiz olduğu, önünüzde ve karşı şeritte kimsenin olmadığı boş yollarda kullanılmalıdır.

Bu soruda, bir trafik görevlisinin gece koşullarında, elindeki ışıklı işaret çubuğuyla yaptığı bir hareketin ne anlama geldiğini bilmeniz istenmektedir. Görselde, görevlinin çubuğu vücudunun önünde, omuz hizasından başlayarak aşağı ve yukarı doğru geniş bir yay çizecek şekilde hareket ettirdiği görülmektedir. Bu hareket, sürücülerin trafikteki en temel komutlardan birini anlamasını test eder.

Doğru Cevap: a) Dur işareti

Doğru cevabın "Dur işareti" olmasının sebebi, trafik polisinin bu özel hareketinin evrensel bir dur komutu olmasıdır. Polis, ışıklı çubuğu vücudunun önünde bir set veya bariyer gibi dikey bir düzlemde hareket ettirerek, sürücünün ilerlemesini engellediğini net bir şekilde ifade eder. Bu hareket, özellikle gece veya düşük görüş koşullarında, sürücünün uzaktan bile kolayca algılayabileceği, kesin ve net bir dur emridir.

Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:

• b) Geç işareti: Bu seçenek yanlıştır. Trafik görevlisinin "Geç" işareti, genellikle ışıklı çubuğu veya kolunu, geçiş yapılması istenen yönde, vücudunun yanından öne doğru savurmasıyla verilir. Bu hareket, sürücüye yolun açık olduğunu ve ilerleyebileceğini belirtir. Görseldeki dikey hareketle hiçbir benzerliği yoktur.
• c) Yavaşlatma işareti: Bu seçenek de yanlıştır. "Yavaşlatma" işareti için görevli, ışıklı çubuğu veya kolunu aşağı yukarı sallar ancak bu hareket, dur işaretindeki gibi geniş bir yay çizmek yerine, daha yavaş ve dar bir açıyla yapılır. Bu hareket, sürücüye hızını düşürmesi, ancak tamamen durmaması gerektiğini anlatır.
• d) Hızlandırma işareti: Bu seçenek yanlıştır. "Hızlandırma" işareti, genellikle "Geç" işaretinin daha seri ve tekrar eden bir versiyonudur. Görevli, kolunu veya çubuğu geçiş yönünde tekrar tekrar ve hızlı bir şekilde sallar. Bu, trafiğin akışını hızlandırmak için verilen bir komuttur ve görseldeki durma komutuyla tamamen zıttır.

Özetle, trafik görevlisinin ışıklı çubuğu vücudunun önünde bir bariyer gibi aşağı ve yukarı hareket ettirmesi, sürücüler için kesin bir "DUR" emridir. Ehliyet sınavında ve trafikte bu işaretleri doğru anlamak, hem kendi güvenliğiniz hem de trafiğin düzeni için hayati önem taşır. Unutmayın ki trafik görevlisinin işaretleri, trafik ışıkları ve levhalarından her zaman daha üstündür.

Bu soruda, sürücüler için trafik kurallarına ve güvenli sürüş prensiplerine aykırı olan, yani yapılması 'yanlış' olan davranışı bulmamız isteniyor. Sorunun kökünde "hangisi yanlıştır?" ifadesi yer aldığı için, şıklarda verilen davranışlardan üç tanesi doğru ve olması gereken, bir tanesi ise tehlikeli ve yasak olan bir davranıştır. Amacımız bu yanlış davranışı tespit etmektir.

c) Ani yön değiştirerek yayaları şaşırtmaları

Bu seçenek doğru cevaptır çünkü sürücülerin ani yön değiştirerek yayaları şaşırtması, trafik güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye atan yanlış bir davranıştır. Trafikte en önemli kurallardan biri öngörülebilir olmaktır. Sürücüler, yapacakları manevraları (dönüş, şerit değiştirme vb.) sinyal vererek ve kontrollü bir şekilde yapmalıdır. Özellikle yaya geçitleri veya yayaların bulunduğu alanlarda ani ve beklenmedik hareketler, yayaların paniğe kapılmasına ve kazalara neden olabilir. Bu davranış, hem bir kural ihlali hem de sorumsuzluktur.

Diğer seçeneklerin neden yanlış cevap olduğuna, yani neden doğru sürücü davranışları olduğuna bakalım:

• a) Yol boş olsa bile iki şeridi birden kullanmamaları: Bu, doğru ve sorumlu bir sürücü davranışıdır. Her sürücü, kendi şeridinde seyretmekle yükümlüdür. Yol boş olsa bile iki şeridi ortalayarak gitmek (şerit ihlali), trafik düzenini bozar ve arkadan daha hızlı gelen bir aracın geçişini engelleyerek tehlikeli durumlara yol açabilir. Bu nedenle bu davranış doğrudur, sorunun istediği "yanlış davranış" değildir.
• b) Yol ortasında yolcu indirip bindirmemeleri: Bu da kesinlikle doğru bir sürücü davranışıdır. Yolcu indirme ve bindirme işlemleri, trafiği aksatmayacak ve tehlike yaratmayacak şekilde, yolun en sağında, duraklarda veya uygun park alanlarında yapılmalıdır. Yol ortasında durmak, arkadan gelen trafiğin aniden durmasına, zincirleme kazalara ve trafik sıkışıklığına neden olur. Bu yüzden bu ifade, yapılması gereken doğru bir davranışı tanımlar.
• d) Yağışlı havalarda normal hızın altında seyretmeleri: Bu, defansif (savunmacı) sürüş tekniğinin en temel kurallarından biridir ve tamamen doğru bir davranıştır. Yağışlı havalarda yol yüzeyi kayganlaşır, fren mesafesi uzar ve görüş mesafesi azalır. Bu riskleri en aza indirmek için sürücüler hızlarını normalin altına düşürmeli ve daha dikkatli olmalıdır. Bu davranış güvenliği artırır ve yapılması doğrudur.

Özetle: a, b ve d seçenekleri güvenli ve kurallara uygun sürüş davranışlarını tanımlarken, c seçeneği tehlikeli, kural dışı ve yanlış bir davranışı ifade etmektedir. Soru bizden "yanlış olanı" bulmamızı istediği için doğru cevap c şıkkıdır.

Bu soruda, sürücülerin kavşaklara yaklaşırken uyması gereken çok önemli bir güvenlik kuralı sorulmaktadır. Bu kural, kavşağa belirli bir mesafe kala şerit değiştirmenin yasak olmasıdır ve bu mesafeler, yolun yerleşim yeri içinde mi yoksa dışında mı olduğuna göre değişir. Sorunun amacı, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen bu mesafeleri doğru bilip bilmediğinizi ölçmektir.

Doğru cevap c) 150 - 30 seçeneğidir. Bu kuralın temel amacı, kavşak gibi kaza riskinin yüksek olduğu bölgelerde trafiğin akışını düzenli ve öngörülebilir hale getirmektir. Sürücülerin kavşağa girmeden çok önce doğru şeride yerleşmeleri ve son anda tehlikeli manevralar yapmamaları hedeflenir. Bu nedenle yönetmelik, yolun durumuna göre farklı güvenlik mesafeleri belirlemiştir.

Şimdi doğru cevabın nedenlerini ve diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• Yerleşim Yerleri Dışında 150 Metre: Yerleşim yeri dışındaki yollarda (otoyollar, şehirlerarası yollar vb.) hız limitleri daha yüksektir. Yüksek hızda seyreden bir aracın güvenli bir şekilde şerit değiştirmesi, yavaşlaması ve kavşak için doğru pozisyonu alması daha fazla zaman ve mesafe gerektirir. Bu nedenle, sürücülere yeterli reaksiyon süresi tanımak ve ani manevraları önlemek için kavşağa 150 metre kala şerit değiştirme yasağı başlar.
• Yerleşim Yerlerinde 30 Metre: Yerleşim yerleri içinde (şehir, kasaba merkezleri vb.) hız limitleri daha düşüktür ve trafik genellikle daha yoğundur. Düşük hız, sürücülerin daha kısa mesafelerde karar verip manevra yapabilmesine olanak tanır. Bu sebeple, şehir içinde kavşağa 30 metre kala şerit değiştirme yasağı yeterli ve güvenli kabul edilir. Bu mesafe, trafiği gereksiz yere kilitlemeden güvenliği sağlamak için ideal bir dengedir.

Diğer seçenekler neden yanlıştır?

1. a) 50 - 10: Bu mesafeler trafik güvenliği için tehlikeli derecede kısadır. Özellikle yerleşim yeri dışında 50 metre, yüksek hızla gelen bir araç için ani bir fren veya manevra anlamına gelir ve kaza riski çok yüksektir. Yerleşim yerinde 10 metre ise sadece 2-3 araç boyu olup, sürücüye neredeyse hiç düşünme payı bırakmaz.
2. b) 100 - 20: Bu mesafeler de yönetmelikte belirtilen standartların altındadır. 100 metre, yerleşim yeri dışındaki hızlar için hala yetersiz bir güvenlik payı bırakırken, 20 metre de şehir içi trafiğinde son an manevralarına kapı aralayabilir.
3. d) 200 - 40: Bu mesafeler ise gereğinden fazla uzundur. Yerleşim yeri dışında 200 metrelik bir yasak, trafiğin akıcılığını olumsuz etkileyebilir ve sürücüleri çok erken bir aşamada şerit seçmeye zorlayarak gereksiz yoğunluk yaratabilir. Aynı şekilde, şehir içinde 40 metrelik bir yasak da benzer şekilde trafiğin akışını yavaşlatabilir.

Sonuç olarak, trafik kuralları hem güvenliği sağlamak hem de trafiğin akıcılığını korumak arasında bir denge kurar. Kavşaklara yaklaşırken yerleşim yeri dışında 150 metre ve yerleşim yerlerinde 30 metre kuralı, bu dengeyi en iyi şekilde yansıtan mesafelerdir.

Bu soruda, bir kavşakta sola dönüş yapmak isteyen bir sürücünün uyması gereken kurallar sıralanmıştır. Trafikte güvenli bir dönüş manevrası için belirli adımların doğru bir sırayla ve eksiksiz olarak uygulanması hayati önem taşır. Soruda verilen üç öncülün her biri, bu güvenli dönüş prosedürünün temel bir parçasını oluşturmaktadır.

Şimdi bu öncülleri tek tek inceleyerek neden gerekli olduklarını açıklayalım:

• I- Sola dönüş lambasını yakmalı: Bu, dönüş manevrasının ilk ve en önemli adımlarından biridir. Sürücü, dönüş yapma niyetini diğer yol kullanıcılarına (diğer sürücüler, yayalar, bisikletliler) önceden bildirmek zorundadır. Sinyal vermek, trafikte bir iletişim dilidir ve diğerlerinin sizin ne yapacağınızı tahmin ederek kendi pozisyonlarını ve hızlarını ayarlamalarına olanak tanır. Sinyal verilmeden yapılan ani bir dönüş, arkadan gelen veya karşı yönden gelen araçlar için büyük bir sürpriz ve kaza riski oluşturur.
• II- Hızını azaltmalı: Dönüşler, düz gidişe göre daha fazla kontrol ve dikkat gerektiren manevralardır. Yüksek hızla bir viraja veya dönüşe girmek, aracın savrulmasına ve kontrolünün kaybedilmesine neden olabilir. Bu nedenle sürücü, kavşağa yaklaşırken ve dönüşe başlamadan önce mutlaka hızını güvenli bir seviyeye düşürmelidir. Hızı azaltmak, hem aracı kontrol altında tutmayı kolaylaştırır hem de olası bir tehlike anında durmak için yeterli zaman ve mesafe kazandırır.
• III- Geniş bir kavisle dönmeli: Sola dönüşlerin temel kuralı budur. Sürücü, kavşağın ortasına doğru ilerledikten sonra dönüşünü geniş bir açıyla yapmalıdır. Bunun sebebi, dönüşü tamamladığında gireceği yolun doğru şeridine (sağ şeridine veya kendi gidiş yönü şeridine) yerleşmektir. Eğer sürücü "dar bir kavisle" dönerse, karşı yönden gelen araçların şeridini ihlal etmiş olur ki bu da çok tehlikeli bir kafa kafaya çarpışma riskine yol açar.

Seçeneklerin Değerlendirilmesi:

1. a) Yalnız I: Sadece sinyal vermek yeterli değildir. Hızı azaltmadan ve doğru bir kavisle dönmeden yapılacak manevra son derece tehlikelidir.
2. b) I ve II: Sinyal vermek ve hızı azaltmak doğru adımlardır ancak eksiktir. Geniş kavisle dönme kuralına uyulmazsa, sürücü yanlış şeride girerek yine büyük bir tehlike yaratır.
3. c) II ve III: Hızı azaltıp geniş bir kavisle dönmek teknik olarak doğru olsa da, sinyal vermemek diğer sürücüleri haberdar etmemek anlamına gelir. Bu durum, özellikle arkadan gelen araçlar için ani frenleme veya kaza riskini doğurur.
4. d) I, II ve III: Bu seçenek, güvenli ve kurallara uygun bir sola dönüş için gerekli olan tüm adımları içermektedir. Sürücü önce niyetini sinyalle bildirmeli, ardından kontrolü sağlamak için hızını azaltmalı ve son olarak karşı şeridi ihlal etmemek için geniş bir kavisle dönüşünü tamamlamalıdır. Bu nedenle doğru cevap budur.

Sonuç olarak, trafikte güvenli bir sola dönüş manevrası, bu üç kuralın bir bütün olarak uygulanmasını gerektirir. Her biri, hem sürücünün kendi güvenliği hem de diğer yol kullanıcılarının güvenliği için vazgeçilmezdir.

Bu soruda, herhangi bir trafik ışığı, işaret levhası veya trafik polisi bulunmayan, yani kontrolsüz bir kavşakta araçların geçiş önceliğinin nasıl belirleneceği sorulmaktadır. Bu tür kavşaklarda geçiş hakkı, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen genel kurallara göre belirlenir. Doğru cevabı bulmak için bu kuralları adım adım uygulamamız gerekir.

Öncelikle, kavşaktaki tüm araçlar için geçerli olan en temel kuralları inceleyelim. Kurala göre, motorsuz taşıtlar (at arabası, bisiklet vb.) motorlu taşıtlara yol vermek zorundadır. Ayrıca, tali yoldan ana yola çıkan araçlar, ana yoldaki araçlara yol vermelidir. Resimde at arabasının toprak bir yoldan (tali yol) geldiğini görüyoruz, bu nedenle kavşaktaki diğer tüm motorlu araçlara yol vermek zorundadır. Bu sebeple at arabası en son geçecektir ve D şıkkı elenir.

Geriye kalan üç motorlu araç (otomobil, kamyonet ve motosiklet) ise denk yollarda bulunmaktadır. Kontrolsüz kavşaklarda denk yollarda bulunan araçlar için en temel kural şudur: "Her sürücü, sağındaki araca yol verir." Bu kuralı uygulayarak araçların geçiş sırasını belirleyebiliriz. Motosikletin sağında kamyonet olduğu için motosiklet kamyonete yol vermelidir. Kamyonetin sağında ise otomobil olduğu için kamyonet de otomobile yol vermelidir.

Otomobilin sağına baktığımızda ise at arabasını görüyoruz. Ancak, daha önce de belirttiğimiz gibi at arabası hem motorsuz bir taşıt olduğu için hem de tali yoldan geldiği için geçiş önceliğine sahip değildir. Bu durumda otomobilin sağ tarafı, geçiş üstünlüğü açısından boş kabul edilir. Sağ tarafı boş olan araç ilk geçiş hakkına sahip olduğundan, kavşaktan ilk olarak otomobil geçmelidir. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Özetle geçiş hakkı sıralaması şu şekildedir:

• 1. Otomobil: Sağında geçiş üstünlüğü olan bir araç bulunmadığı için ilk geçiş hakkı onundur.
• 2. Kamyonet: Otomobil geçtikten sonra sağı boşalacağı için ikinci sırada geçer.
• 3. Motosiklet: Kamyonet de geçtikten sonra sağı boşalacağı için üçüncü sırada geçer.
• 4. At arabası: Motorsuz taşıt olduğu ve tali yoldan geldiği için en son geçer.

Bu soruda, trafikte hangi araçların "geçiş üstünlüğü" olarak bilinen özel hakka sahip olduğu sorgulanmaktadır. Geçiş üstünlüğü, görev halindeyken can ve mal güvenliğini tehlikeye atmamak koşuluyla, trafik kurallarına (kırmızı ışık, hız limiti vb.) uymama hakkı demektir. Bu hak, acil ve hayati görevleri yerine getiren belirli araçlara tanınmıştır.

I- İtfaiye araçları: Yangın, sel, kaza gibi acil durumlara müdahale eden itfaiye araçları, olay yerine en hızlı şekilde ulaşmak zorundadır. Bu nedenle, görev sırasında sirenlerini ve tepe lambalarını kullanarak geçiş üstünlüğü hakkını kullanırlar. Diğer sürücülerin bu araçlara yol vermesi zorunludur. Dolayısıyla bu öncül doğrudur.

III- Yaralı ve acil hasta taşıyan araçlar: Ambulanslar ve benzeri cankurtaran araçları, hayat kurtarmak gibi kritik bir görev üstlenirler. Hastayı veya yaralıyı en kısa sürede sağlık kuruluşuna ulaştırmak için zamana karşı yarışırlar. Bu sebeple, trafikteki en önemli geçiş üstünlüğüne sahip araçlardan biridirler. Dolayısıyla bu öncül de doğrudur.

Doğru cevabın c) I ve III olmasının sebebi, hem itfaiye araçlarının hem de ambulans gibi acil hasta taşıyan araçların Karayolları Trafik Kanunu'na göre geçiş üstünlüğüne sahip olarak tanımlanmasıdır. Bu araçlar, görevlerini yerine getirirken diğer tüm araçlara göre önceliklidir ve diğer sürücüler bu araçların geçişini kolaylaştırmakla yükümlüdür.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• II- Toplu taşıma araçları: Bu öncül, sınavda en çok karıştırılan noktadır. Otobüs, minibüs gibi toplu taşıma araçlarının geçiş üstünlüğü yoktur. Bu araçların sahip olduğu hak, "geçiş kolaylığı"dır. Bu kural, toplu taşıma araçlarının duraklardan çıkış yaparken diğer sürücülerin onlara yol vermesini ifade eder. Ancak bu hak onlara kırmızı ışıkta geçme veya hız limitini aşma gibi bir yetki vermez. Bu nedenle II numaralı öncül yanlıştır.

Bu bilgiler ışığında diğer şıkları değerlendirelim:

1. a) Yalnız I: Bu seçenek yanlıştır, çünkü yaralı ve acil hasta taşıyan araçları (III) içermemektedir.
2. b) I ve II: Bu seçenek, toplu taşıma araçlarını (II) yanlış bir şekilde dahil ettiği için hatalıdır.
3. d) I, II ve III: Bu seçenek de yine toplu taşıma araçlarının (II) geçiş üstünlüğü olmadığını göz ardı ettiği için yanlıştır.

Bu soruda, bir trafik görevlisinin geceleyin ışıklı işaret çubuğuyla yaptığı belirli bir hareketin sürücüler için ne anlama geldiği sorulmaktadır. Görselde, görevlinin çubuğu geniş bir kavisle veya dairesel bir şekilde hareket ettirerek belirli bir yönü işaret ettiği görülmektedir. Bu işaretler, sürücülerin trafik ışıklarının veya levhalarının yetersiz kaldığı durumlarda uyması gereken en yetkili talimatlardır.

Doğru cevap c) Dönüş işareti seçeneğidir. Trafik görevlisinin ışıklı çubuğu bu şekilde kullanarak yaptığı dairesel ve yönlendirici hareket, sürücülere "belirtilen yöne dön" veya "o yönden devam et" talimatını verir. Bu işaret, trafiği bir kavşaktan döndürmek, bir yola yönlendirmek veya şerit değiştirmeyi belirtmek için kullanılır. Hareketin kendisi, akışın devam etmesini ancak belirli bir istikamete doğru olmasını emreder.

Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Hızlandırma işareti: Bu seçenek yanlıştır. Trafik görevlisi trafiği hızlandırmak istediğinde, kolunu veya ışıklı çubuğu trafiğin akış yönünde daha hızlı ve tekrarlı bir şekilde sallar. Bu hareket, sürücülere daha çabuk ilerlemeleri gerektiğini anlatır. Sorudaki dairesel ve yönlendirici hareket bu anlama gelmez.
• b) Yavaşlatma işareti: Bu seçenek de yanlıştır. Trafik görevlisinin yavaşlama talimatı, kolunu veya ışıklı çubuğu yukarıdan aşağıya doğru yavaş ve kesik kesik hareket ettirmesiyle verilir. Bu hareket, sürücülere hızlarını düşürmeleri için yapılan bir uyarıdır ve görseldeki hareketle ilgisi yoktur.
• d) Dur işareti: Bu seçenek de hatalıdır. "Dur" işareti, en kesin talimatlardan biridir ve genellikle görevlinin kolunu veya ışıklı çubuğu dik bir şekilde havaya kaldırmasıyla veya aracın gidiş yönüne doğru yatay olarak uzatmasıyla verilir. Görseldeki hareket, trafiği durdurmak yerine tam tersine akışını yönlendirmeyi amaçlamaktadır.

Özetle, trafik görevlisinin ışıklı çubuğu dairesel bir hareketle belirli bir yönü göstermesi, sürücülerin o yöne dönmesi veya ilerlemesi gerektiği anlamına gelen bir "Dönüş İşareti"dir. Bu işaretleri doğru anlamak, özellikle gece sürüşlerinde ve trafiğin yoğun olduğu bölgelerde güvenliğiniz için çok önemlidir.

Bu soruda, Karayolları Trafik Kanunu'nda tanımlanan temel bir kavramın bilinmesi istenmektedir. Soru, yolda herhangi bir aracı (ister motorlu bir otomobil, ister motorsuz bir bisiklet olsun) kullanan, yani onu yönlendiren ve hareket ettiren kişiye verilen resmi ve genel ismin ne olduğunu sorgulamaktadır. Bu, trafikteki en temel rollerden birinin tanımıdır.

Doğru Cevap: b) Sürücü

Doğru cevabın Sürücü olmasının sebebi, bu terimin yasadaki en kapsayıcı tanım olmasıdır. Karayolları Trafik Kanunu'na göre sürücü, kara yolunda motorlu veya motorsuz bir aracı veya taşıtı sevk ve idare eden kişidir. Bu tanım, özel otomobilini kullanan bir kişiyi, motosiklet süren birini, bir bisikletliyi ve hatta at arabası gibi motorsuz bir taşıtı kullanan kişiyi bile kapsar. Soru, genel bir tanım sorduğu için en doğru ve en geniş anlamlı kelime "Sürücü"dür.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• a) Şoför: Bu seçenek, sürücü ile en çok karıştırılan terimdir ve çeldirici olarak kullanılmıştır. Şoför, sürücünün özel bir türüdür. Karayolunda, ticari amaçla tescil edilmiş bir motorlu taşıtı sürmeyi meslek edinen kişilere şoför denir. Örneğin, taksi, dolmuş, otobüs veya kamyon kullanan kişiler şofördür. Kendi özel aracını işe gitmek için kullanan bir kişi ise sadece sürücüdür, şoför değildir. Dolayısıyla, "Şoför" tanımı sorudaki genel ifadeyi tam olarak karşılamaz.

• c) İşleten: İşleten, aracın sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen kişidir. Eğer böyle bir kişi yoksa, aracın uzun süreli kiralanması, ariyet veya rehin gibi durumlarda aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere fiilen elinde bulunduran kişidir. Kısacası işleten, aracın yasal ve mali sorumluluğunu taşıyan kişidir ve aracı o an kullanıyor olması gerekmez. Bir şirket araç filosunun işleteni olabilir ama araçları farklı sürücüler kullanır.

• d) Araç sahibi: Bu terim, adından da anlaşılacağı gibi, aracın mülkiyetine sahip olan, yani ruhsatta adı yazan kişiyi ifade eder. Araç sahibi, aracını hiç kullanmıyor olabilir veya ehliyeti bile olmayabilir. Aracı o an kim kullanıyorsa, yani kim "sevk ve idare" ediyorsa o kişi sürücüdür. Bu nedenle araç sahibi ile sürücü aynı kişi olmak zorunda değildir.

Özetle, soruda geçen "motorlu veya motorsuz bir aracı sevk ve idare eden" ifadesinin yasal ve en genel karşılığı Sürücü'dür. Diğer şıklar ise daha özel durumları (Şoför) veya farklı yasal rolleri (İşleten, Araç sahibi) tanımladığı için yanlıştır.

Bu soruda, trafikte sıkça karşılaşılan ve ciddi sonuçlar doğurabilen arkadan çarpma kazalarının temelinde yatan ana faktörün ne olduğu sorgulanmaktadır. Sürücülerin bu tür kazaları önlemek için hangi kurala özellikle dikkat etmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Soruyu doğru anlamak, diğer seçeneklerin neden sadece birer etken olduğunu, ancak ana sebep olmadığını kavramayı gerektirir.

Doğru Cevap: a) Takip mesafesi kuralına uyulmaması

Takip mesafesi, bir aracın önündeki araçla arasında bırakması gereken güvenli boşluktur. Bu mesafe, sürücünün önündeki aracın ani bir manevra yapması veya durması durumunda tehlikeyi fark etmesi, tepki vermesi ve güvenli bir şekilde durabilmesi için hayati önem taşır. Eğer bir sürücü bu kurala uymaz ve öndeki araca çok yakın seyrederse ("tampon tampona gitmek" olarak da bilinir), acil bir durumda fren yapmak için yeterli zamanı ve mesafesi kalmaz. Bu durum, arkadan çarpma kazalarının en temel ve doğrudan sebebidir.

Trafik kurallarına göre takip mesafesi, aracın hızının kilometre cinsinden en az yarısı kadar metre olmalıdır (örneğin, 100 km/s hızla giden bir araç için 50 metre). Hava ve yol şartları kötüyse bu mesafe daha da artırılmalıdır. Bu kurala uyulduğunda, öndeki araç aniden dursa bile arkadaki sürücünün güvenle durabilmesi için yeterli pay bırakılmış olur.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• c) Öndeki aracın durması: Bu bir sebep değil, bir durum veya sonuçtur. Trafiğin doğal akışında araçların durması, yavaşlaması veya ani fren yapması son derece normal ve beklenen bir olaydır. Arkadaki sürücünün görevi, bu tür durumlara her an hazırlıklı olmak ve bunu sağlayacak güvenli mesafeyi en başından korumaktır. Kazanın nedeni öndeki aracın durması değil, arkadaki aracın duramamasıdır.
• b) Görüş mesafesinin kötü olması ve d) Havanın yağışlı olması: Bu iki seçenek, kazaya zemin hazırlayan risk artırıcı faktörlerdir, ancak kazanın en önemli sebebi değillerdir. Sürücülükte temel prensip, sürüşü yol, trafik ve hava şartlarına göre adapte etmektir. Yağışlı havada fren mesafesi uzar, sisli veya karanlık havada görüş düşer. Sorumlu bir sürücü bu gibi durumlarda zaten hızını düşürmeli ve en önemlisi takip mesafesini normalden daha fazla artırmalıdır. Eğer sürücü bunu yapmaz ve kaza meydana gelirse, kazanın kök nedeni yine takip mesafesi kuralını ihlal etmesi olur.

Özetle, arkadan çarpma kazaları neredeyse her zaman önlenebilir kazalardır ve sorumluluk büyük ölçüde arkadaki sürücüye aittir. Diğer tüm etkenler (hava durumu, öndeki aracın ani freni vb.) sürücünün kontrol etmesi ve uyum sağlaması gereken değişkenlerdir. Bu uyumu sağlayan en temel ve en önemli kural ise güvenli takip mesafesini her koşulda korumaktır.

Bu soruda, bir trafik polisinin gece koşullarında, ışıklı işaret çubuğu kullanarak sürücülere verdiği "DUR" komutunun hangisi olduğu sorulmaktadır. Trafik polisinin hem gündüz hem de gece yaptığı işaretler, sürücüler için yasal olarak bağlayıcıdır ve bu işaretlerin anlamını bilmek ehliyet sınavı ve güvenli sürüş için kritik öneme sahiptir. Gece işaretleri, görünürlüğü artırmak için ışıklı bir çubukla yapıldığından gündüz işaretlerinden farklılık gösterir.

Doğru Cevap: C Seçeneği

Doğru cevap C seçeneğidir. Bu görselde trafik görevlisi, elindeki ışıklı işaret çubuğunu vücudunun önünde, yere paralel olacak şekilde geniş bir yay çizerek hareket ettirmektedir. Bu hareket, sürücünün önünde adeta bir set oluşturur ve açık bir şekilde "DUR" anlamına gelir. Sürücü bu işareti gördüğünde, aracını derhal ve güvenli bir şekilde durdurmalıdır.

Diğer Seçeneklerin Açıklaması:

• a) Yanlış: Bu seçenekteki görselde, trafik görevlisi ışıklı çubuğu aşağı ve yukarı doğru sallamaktadır. Bu hareket "YAVAŞLA" anlamına gelir. Trafiğin yavaşlaması gereken bir durum olduğunda (kaza, yol çalışması vb.) polis bu işareti kullanarak sürücüleri uyarır. Bu bir durma komutu değildir.
• b) Yanlış: Bu görselde trafik görevlisi, ışıklı çubuğu geniş bir kavisle sallayarak trafiğin akmasını işaret etmektedir. Bu işaret, trafiği yönlendirmek için kullanılır ve "GEÇ" veya "DEVAM ET" anlamı taşır. Özellikle kavşaklarda veya trafiğin yönlendirildiği durumlarda bu işaretle karşılaşırsınız.
• d) Yanlış: Bu seçenekteki harekette ise trafik görevlisi, ışıklı çubuğu kendine doğru çekerek bir davet işareti yapmaktadır. Bu, genellikle belirli bir aracın kenara çekilmesi veya polise yaklaşması istendiğinde kullanılan "YANAŞ" veya "GEL" işaretidir. Genel bir dur komutu değildir, tek bir araca yöneliktir.

Özetle, trafik polisinin geceleyin ışıklı çubukla yaptığı işaretlerden "DUR" komutu, çubuğun vücudun önünde kırmızı bir hat çizer gibi sallanmasıyla verilir. Diğer işaretler ise yavaşlama, geçme veya belirli bir aracı yönlendirme gibi farklı anlamlar taşır. Bu işaretleri doğru bir şekilde öğrenmek, hem sınavda başarılı olmanızı sağlar hem de gerçek trafikte güvenliğinizi artırır.

Bu soruda, trafikte güvenli ve uyumlu bir sürüş için bir sürücünün sahip olması gereken temel zihniyet ve davranış biçimi sorgulanmaktadır. Soru, sadece trafik kurallarını bilmenin yeterli olmadığını, aynı zamanda doğru bir tutum ve ahlaka (trafik adabı) sahip olmanın da ne kadar önemli olduğunu vurgulamaktadır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.

Doğru Cevap: c) Paylaşmayı bilmek ve saygılı olmak

Bu seçeneğin doğru olmasının sebebi, trafiğin bireysel bir alan değil, milyonlarca sürücü, yaya ve yolcu tarafından paylaşılan sosyal bir ortam olmasıdır. "Paylaşmayı bilmek", yolun sadece size ait olmadığını kabul etmek, gerektiğinde diğer sürücülere yol vermek, fermuar sistemine uymak ve geçiş kolaylığı sağlamak gibi davranışları içerir. "Saygılı olmak" ise diğer yol kullanıcılarının haklarına, trafik kurallarına ve trafik görevlilerine saygı göstermek anlamına gelir. Bu iki özellik birleştiğinde, trafikteki gerginlik azalır, akış daha düzenli hale gelir ve herkes için güvenli bir ortam oluşur.

Neden Diğer Seçenekler Yanlış?

1. a) Kendini üstün görmek: Bu davranış, trafik adabının tam tersidir ve son derece tehlikelidir. Kendini diğer sürücülerden üstün gören bir kişi, kuralları kendi lehine esnetmeye, başkalarının haklarını hiçe saymaya ve agresif sürüş teknikleri kullanmaya meyillidir. Bu durum, trafikte çatışmalara ve kazalara davetiye çıkarır.

2. b) Kendi kendine kurallar koymak: Trafik kuralları, herkesin can ve mal güvenliğini sağlamak için oluşturulmuş evrensel standartlardır. Her sürücünün kendi kurallarını uygulaması, trafikte tam bir kaosa yol açar. Örneğin, bir sürücünün "bu yolda hız limiti anlamsız" diyerek kendi kuralını koyması, hem kendisi hem de diğerleri için büyük bir risk oluşturur.

3. d) Saygıyı öncelikle başkalarından beklemek: Bu, pasif ve sorunlu bir yaklaşımdır. Trafikte saygı, bir sorumluluk olarak görülmeli ve karşılık beklenmeden gösterilmelidir. "Önce o bana saygı duysun, sonra ben ona duyarım" mantığı, gerginliği artırır ve iletişim kanallarını kapatır. Sorumluluk sahibi bir sürücü, durumu ne olursa olsun saygılı davranarak trafiğin olumlu yönde ilerlemesine katkıda bulunur.

Özetle, iyi bir sürücü olmak sadece aracı iyi kullanmakla değil, aynı zamanda yolları diğer insanlarla paylaştığının bilincinde olarak empati, sabır ve saygı göstermekle mümkündür. Bu nedenle "Paylaşmayı bilmek ve saygılı olmak" sürücülerde olması gereken en temel ve doğru davranıştır.

Bu soruda, size bir trafik tanzim işareti verilmiş ve bu işaretin ne anlama geldiğini bulmanız istenmiştir. Trafik işaretlerini doğru yorumlamak, hem sınavda başarılı olmanız hem de trafikte güvenli bir sürücü olmanız için kritik öneme sahiptir. İşaretleri tanırken şekillerine, renklerine ve içindeki sembollere dikkat etmelisiniz.

Öncelikle, görseldeki işareti inceleyelim. Bu işaret, Tanzim İşaretleri grubuna aittir. Tanzim işaretleri genellikle daire şeklindedir ve trafiği düzenleme, yasaklama veya kısıtlama amacı taşır. İşaretin kırmızı çerçeveli ve içindeki sembolün üzerine çapraz kırmızı bir çizgi çekilmiş olması, o eylemin "yasak" olduğunu belirtir. İşaretin içindeki sembol ise sola dönen bir oktur. Bu üç unsuru birleştirdiğimizde anlam ortaya çıkar: Kırmızı çerçeve ve çapraz çizgi "yasak", sola dönen ok ise "sola dönme eylemi". Dolayısıyla bu işaret, "Sola Dönülmez" anlamına gelir.

Bu bilgiler ışığında seçenekleri değerlendirelim:

• a) Sola dönülmez: Bu seçenek, levhanın anlamını tam olarak karşılamaktadır. İşaret, girilen yolda sola dönüş yapmanın yasak olduğunu bildirir. Bu nedenle doğru cevap budur.
• b) Sağa dönülmez: Bu seçenek yanlıştır, çünkü levhanın içindeki ok sola yönü göstermektedir. "Sağa dönülmez" levhasında, okun yönü sağa dönük olurdu.
• c) Sola zorunlu yön: Bu seçenek de yanlıştır. Zorunlu yön levhaları, yasaklama değil, bir mecburiyet bildirir. Ayrıca, "Sola zorunlu yön" levhası kırmızı çerçeveli değil, mavi zeminli yuvarlak bir levhadır ve içinde beyaz bir ok bulunur.
• d) Sağa zorunlu yön: Bu seçenek hem yön olarak hem de levhanın türü olarak yanlıştır. "Sağa zorunlu yön" levhası da mavi zeminli olur ve sağa dönük bir ok içerir.

Özetle, trafik işaretlerini yorumlarken unutmamanız gereken temel kural şudur: Kırmızı renkli daire şeklindeki levhalar genellikle bir yasaklama veya kısıtlama bildirir. Mavi renkli daire şeklindeki levhalar ise bir zorunluluk veya mecburiyet belirtir. Bu sorudaki kırmızı çerçeve ve çapraz çizgi, "yasak" anlamına geldiği için doğru cevap "Sola dönülmez" olmalıdır.

Bu soruda, resimde gösterilen aracın (bir otomobil) herhangi bir özel hız limiti levhası bulunmayan bir yerleşim yeri (şehir veya ilçe merkezi gibi) içinde yapabileceği en yüksek hızın ne olduğu sorulmaktadır. Sorunun kilit noktaları "aksine bir işaret yoksa" ve "yerleşim yeri içi" ifadeleridir. Bu, bizden genel trafik kuralını bilmemizi istemektedir.

Doğru cevap a) 50 seçeneğidir. Çünkü Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, Türkiye'de otomobiller için yerleşim yerleri içindeki yasal azami hız sınırı, özel bir levha ile farklı bir hız belirtilmediği sürece, saatte 50 kilometredir. Bu kural, yaya güvenliğini sağlamak, trafik yoğunluğunu kontrol altında tutmak ve olası kazaları önlemek amacıyla konulmuştur.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim. 70 km/s, 80 km/s ve 90 km/s gibi hızlar, genellikle yerleşim yerleri dışındaki yollarda geçerli olan limitlerdir. Örneğin 90 km/s, otomobillerin şehirler arası iki yönlü karayollarındaki azami hız sınırıdır. Bu hızlar, şehir içindeki yaya ve araç trafiğinin yoğun olduğu bölgeler için çok yüksek ve tehlikelidir.

Özetle, ehliyet sınavına hazırlanan bir sürücü adayı olarak otomobiller için temel hız sınırlarını bilmeniz çok önemlidir. Bu sorunun cevabı, en temel ve en sık karşılaşılan kural olan şehir içi hız limitidir. Unutulmaması gereken temel hız limitleri şunlardır:

• Yerleşim yeri içinde: 50 km/s
• Şehirler arası çift yönlü karayollarında: 90 km/s
• Bölünmüş yollarda: 110 km/s
• Otoyollarda (otoban): 130 km/s (Bazı otoyollarda 140 km/s olabilir)

Bu soruda, araç kullanırken yorgunluk ve uykusuzluğun en belirgin işaretleri verilmiş ve bu durumda sürücünün yapması gereken en doğru ve güvenli davranışın ne olduğu sorulmuştur. Soruda listelenen belirtiler (gözlerini açık tutmakta zorlanma, dalma, dikkatini toplayamama) sürücünün direksiyon başında uyuyakalma riskiyle karşı karşıya olduğunu gösteren çok ciddi tehlike sinyalleridir. Bu durum, hem sürücünün kendi can güvenliği hem de trafikteki diğer insanların can güvenliği için büyük bir tehdit oluşturur.

a) Mola verilmeli: Bu seçenek doğru cevaptır. Soruda belirtilen yorgunluk ve uyku hali, sürücünün tepki verme süresini yavaşlatır, karar verme yeteneğini bozar ve "mikro uyku" olarak bilinen, saniyelik uykuya dalma anlarına neden olabilir. Bu belirtiler fark edildiği anda yapılması gereken tek güvenli hareket, aracı derhal güvenli bir yere (dinlenme tesisi, park alanı vb.) çekip dinlenmek için mola vermektir. Bu mola, kısa bir uyku veya sadece dinlenerek vücudun ve zihnin kendine gelmesini sağlar ve kazaları önler.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• b) Yola devam edilmeli: Bu, yapılabilecek en tehlikeli ve yanlış davranıştır. Yorgunluk belirtilerini görmezden gelerek yola devam etmek, sürücünün direksiyon başında uyuyakalma ve ölümcül bir kazaya neden olma riskini en üst düzeye çıkarır. Sürücülük, tam bir dikkat ve konsantrasyon gerektirir; bu belirtilerle yola devam etmek kesinlikle kabul edilemez.
• c) Gözler ovuşturulmalı: Gözleri ovuşturmak veya cama soğuk su çarpmak gibi eylemler, yorgunluğa karşı sadece saniyeler süren, geçici ve aldatıcı bir rahatlama sağlar. Vücudun uyku ihtiyacını ortadan kaldırmaz ve yorgunluğun asıl nedenini çözmez. Bu tür geçici çözümlere güvenerek yola devam etmek, sürücüyü sahte bir güvenlik hissine kaptırarak tehlikeyi daha da artırır.
• d) Baş dik tutulmaya çalışılmalı: Bu davranış, sürücünün uykuya karşı fiziksel bir mücadele verdiğini gösterir ve aslında tehlikenin ne kadar büyük olduğunun bir kanıtıdır. Eğer bir sürücü başını dik tutmak için özel bir çaba sarf etmek zorunda kalıyorsa, bu durum bilincini kaybetmek üzere olduğunun açık bir işaretidir. Bu, bir çözüm değil, tehlikenin kendisidir.

Özetle, araç kullanırken yorgunluk ve uyku hali belirtileri ciddiye alınması gereken hayati uyarılardır. Bu durumda yapılması gereken tek doğru ve sorumlu davranış, güvenli bir şekilde durup mola vermektir. Unutmayın ki yorgun bir şekilde araç kullanmak, en az alkollü araç kullanmak kadar tehlikelidir.

Bu soruda, taşıt yolu üzerine çizilmiş olan yatay bir işaretlemenin, yani yol zeminindeki şeklin ne anlama geldiği sorulmaktadır. Görselde, yolun yüzeyine beyaz boya ile çizilmiş bir bisiklet figürü bulunmaktadır. Bu tür işaretlemeler, sürücülere ve diğer yol kullanıcılarına yolun o bölümünün kullanımı hakkında bilgi vermek amacıyla kullanılır.

Doğru Cevap: a) Bisiklet yolu

Bu işaretlemenin doğru anlamı "Bisiklet yolu"dur. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, yol üzerine çizilen bu bisiklet sembolü, o yolun veya yolun o şeridinin bisikletlilerin kullanımı için ayrıldığını belirtir. Bu işaret, diğer araç sürücülerini bu alanın bisikletlilere ait olduğu konusunda uyarır ve bisikletliler için güvenli bir geçiş alanı oluşturmayı hedefler. Bu nedenle, bu sembolü gördüğünüzde buranın bir bisiklet yolu veya bisiklet şeridi olduğunu anlamalısınız.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• b) Motosiklet yolu: Bu seçenek yanlıştır çünkü görseldeki sembol bir bisikleti temsil etmektedir, motosikleti değil. Motosikletler için ayrılmış yollar veya park alanları farklı sembollerle veya yazılarla belirtilir. Trafik işaretleri, temsil ettikleri araç türüne göre özel olarak tasarlanmıştır ve birbiri yerine kullanılamazlar.
• c) Bisiklet giremez: Bu seçenek de yanlıştır. "Giremez" veya "yasak" anlamı taşıyan işaretler genellikle kırmızı bir daire içerisine alınmış sembollerdir (düşey işaretleme levhaları). Yol üzerine çizilen bu tür pozitif semboller, bir yasağı değil, tam tersine o alanın belirli bir kullanıma tahsis edildiğini gösterir. Yani bu işaret, bisikletlilerin bu yolu kullanması gerektiğini ifade eder, girmelerinin yasak olduğunu değil.
• d) Motorlu bisiklet yolu: Bu seçenek de yanlıştır. Motorlu bisiklet (moped), motora sahip bir araç türüdür ve yasal olarak bisikletten farklı bir kategoridedir. Görseldeki sembol, pedalsız ve motorsuz, klasik bir bisikleti göstermektedir. Dolayısıyla bu işaret, sadece motor gücü olmayan bisikletler için ayrılmış bir yolu belirtir.

Özetle, yol zeminine çizilmiş bisiklet figürü, o alanın bisikletlilere ayrılmış bir "Bisiklet Yolu" olduğunu net bir şekilde ifade eden standart bir yatay trafik işaretidir.

Bu soruda, bir kavşakta görev yapan trafik polisinin havaya kaldırdığı tek koluyla verdiği işaretin ne anlama geldiği ve bu işarete göre 2 numaralı aracın nasıl davranması gerektiği sorgulanmaktadır. Trafik polisinin hareketleri, ışıklı trafik işaretleri kadar önemli ve bağlayıcıdır. Bu nedenle her sürücü adayının bu işaretlerin anlamını çok iyi bilmesi gerekir.

Doğru cevap a) Beklemeli seçeneğidir. Trafik görevlisinin bir kolunu havaya kaldırması, tüm yönlerdeki trafik için "DUR" anlamına gelen genel bir emirdir. Bu işaret, trafik ışıklarındaki sarı ışık ile benzer bir işleve sahiptir. Yani, bir sonraki harekete hazırlık için bütün araçların durup beklemesi gerektiğini bildirir. Bu durumda 2 numaralı aracın sürücüsü, diğer tüm araçlar gibi, görevlinin bir sonraki talimatını beklemek zorundadır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim. "Sola dönmeli", "doğru gitmeli" veya "geriye dönmeli" gibi seçenekler bir hareket talimatı içerir. Oysa polisin kolunu havaya kaldırması, herhangi bir yöne harekete izin vermez, tam tersine tüm hareketleri durdurur. Trafiğin akmasına izin veren işaretler farklıdır. Örneğin, polis kollarını her iki yana açmış olsaydı, kollarının işaret ettiği yöndeki (1 ve 3 numaralı) araçlar geçebilirken, önünde ve arkasında kalan (2 ve 4 numaralı) araçlar beklemek zorunda kalırdı.

Özetle, bu sorudaki temel kural şudur: Trafik polisi kolunu havaya kaldırdığında, kavşaktaki veya o noktadaki tüm sürücüler için akan trafiğin duracağı ve yeni bir düzenlemeye geçileceği anlamına gelir. Bu nedenle, 2 numaralı aracın sürücüsü herhangi bir manevra yapmadan, güvenli bir şekilde durmalı ve trafik polisinin bir sonraki işaretini beklemelidir.

• Polisin Kolu Havada: Bütün yönler için "DUR" demektir.
• Amacı: Trafik akış yönünü değiştirmeden önce tüm araçları durdurarak güvenliği sağlamaktır.
• Yapılması Gereken: Güvenli bir şekilde durup beklemek.

Bu soruda, verilen dört seçenek arasından hangisinin aracın **yakıt sistemine** ait bir parça olduğunu bulmamız isteniyor. Araç motorunun çalışabilmesi için farklı sistemler (yakıt, ateşleme, soğutma, marş vb.) uyum içinde çalışır. Bu soruyu doğru cevaplamak için her bir parçanın hangi sisteme ait olduğunu bilmek gerekir.

Doğru Cevap: a) Yakıt filtresi

Yakıt filtresi, adından da anlaşılacağı gibi, yakıtı temizlemekle görevlidir. Depodan motora giden yakıtın içindeki pas, kir ve diğer yabancı maddeleri süzerek temizler. Bu sayede, motorun enjektör gibi hassas parçalarının tıkanmasını veya zarar görmesini engelleyerek motorun sağlıklı çalışmasını sağlar. Görevi tamamen yakıt ile ilgili olduğu ve yakıt hattı üzerinde bulunduğu için, yakıt filtresi şüphesiz yakıt sisteminin temel elemanlarından biridir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• b) Termostat: Bu parça, soğutma sistemine aittir. Görevi, motorun çalışma sıcaklığını belirli bir seviyede tutmaktır. Motor soğukken kapalı kalarak motorun çabuk ısınmasını sağlar, ideal sıcaklığa ulaştığında ise açılarak soğutma sıvısının (antifriz) radyatörde dolaşmasına izin verir. Yakıtla doğrudan bir ilgisi yoktur.

• c) Marş motoru: Bu eleman, aracın marş sisteminin ana parçasıdır. Kontağı çevirdiğinizde aküden aldığı elektrik gücüyle çalışır ve motora ilk hareketi vererek çalışmasını sağlar. Motorun çalışmasını başlatan bir elektrik motorudur ve yakıtın motora taşınması veya temizlenmesiyle bir görevi bulunmaz.

• d) Endüksiyon bobini: Bu parça, ateşleme sisteminin bir elemanıdır. Aküden gelen düşük voltajlı elektriği (12 Volt), bujilerin kıvılcım çakabilmesi için gereken çok yüksek voltaja (binlerce Volt) dönüştürür. Bu yüksek voltaj sayesinde oluşan kıvılcım, silindir içindeki yakıt-hava karışımını ateşler. Bobin, ateşleme için gereklidir ama yakıt sisteminin bir parçası değildir.

Özetle, soru bizden yakıt sistemine ait bir parçayı istiyor. Yakıt filtresi doğrudan yakıtı temizlerken; termostat soğutma, marş motoru ilk hareket, endüksiyon bobini ise ateşleme sistemlerinde görev yapar. Bu nedenle doğru cevap "Yakıt filtresi" seçeneğidir.

Bu soruda, motorun soğutma sisteminde bulunan suyun (antifrizli soğutma sıvısı) miktarını neyin azaltabileceği, yani bir eksilme sebebi sorulmaktadır. Motor soğutma suyu, motorun aşırı ısınarak zarar görmesini engelleyen kapalı bir sistem içinde dolaşır. Bu sistemdeki herhangi bir sızıntı, sıvı seviyesinin düşmesine ve motorun hararet yapmasına neden olabilir.

Doğru cevap a) Kalorifer hortumlarının su sızdırması seçeneğidir. Aracın kalorifer (ısıtma) sistemi, kabini ısıtmak için motorun sıcak soğutma suyunu kullanır. Bu sıcak su, motordan kalorifer peteğine kauçuk hortumlar aracılığıyla taşınır. Zamanla bu hortumlar eskiyebilir, çatlayabilir veya bağlantı noktalarındaki kelepçeler gevşeyebilir. Bu durumda, sistemdeki soğutma suyu dışarı sızar ve motor soğutma suyu seviyesi azalır.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• b) Hararet göstergesinin arızalanması: Hararet göstergesi, sürücüye motor soğutma suyunun sıcaklığını bildiren bir ölçüm aracıdır. Bu göstergenin bozulması, size sıcaklık hakkında yanlış bilgi vermesine (örneğin motor sıcakken soğuk göstermesine) neden olur. Ancak göstergenin kendisi, sistemdeki suyun fiziksel olarak azalmasına veya artmasına sebep olmaz; sadece durumu raporlar.
• c) Vantilatör kayışının gergin olması: Vantilatör kayışı, su pompasını (devridaim pompası) ve alternatörü döndürerek soğutma sisteminin ve şarj sisteminin çalışmasını sağlar. Kayışın olması gerekenden daha gevşek olması, su pompasını yeterince döndüremeyeceği için hararete neden olabilir. Aşırı gergin olması ise su pompası bilyalarına zarar verebilir ama bu durumların hiçbiri doğrudan suyun azalmasına yol açmaz.
• d) Debriyajın kaçırması: Debriyaj, motor gücünü vites kutusuna aktaran veya bu aktarımı kesen bir sistemdir. Bu sisteme aktarma organları denir. Debriyajın kaçırması, güç aktarımında bir soruna işaret eder ve aracın çekişten düşmesine neden olur. Motorun soğutma sistemi ile hiçbir ilgisi yoktur ve soğutma suyunun azalmasına sebep olmaz.

Bu soruda, soğuk kış aylarında motor soğutma suyunun donmasını ve motora zarar vermesini engellemek için ne yapılması gerektiği sorulmaktadır. Bildiğimiz gibi, su 0°C'de donar ve donduğunda hacmi genişler. Bu genişleme, motor bloğu, radyatör ve bağlantı hortumları gibi hassas parçalarda çatlaklara yol açabilir. Bu durum, motorda çok ciddi ve masraflı hasarlar meydana getirir.

Doğru cevap a) Antifriz'dir. Antifriz, temel olarak suyun donma noktasını düşüren kimyasal bir sıvıdır. Soğutma suyuna belirli bir oranda karıştırıldığında, suyun 0°C'nin çok daha altındaki sıcaklıklarda bile (örneğin -30°C, -40°C gibi) sıvı kalmasını sağlar. Bu sayede motor ve soğutma sistemi, en sert kış koşullarında bile donma riskine karşı korunmuş olur. Ayrıca, antifriz suyun kaynama noktasını da yükselterek yaz aylarında motorun hararet yapmasını önlemeye yardımcı olur. Bu nedenle antifriz, sadece kışın değil, dört mevsim boyunca soğutma sisteminde bulunmalıdır.

• b) Motor yağı: Bu seçenek yanlıştır. Motor yağının temel görevi, motorun içindeki hareketli parçaları (pistonlar, krank mili vb.) yağlayarak sürtünmeyi azaltmak ve aşınmayı önlemektir. Soğutma sistemine motor yağı eklemek, su ile karışmayacağı için sistemde tıkanmalara, soğutmanın düzgün yapılamamasına ve motorun hararet yapmasına neden olur.
• c) Fren hidroliği: Bu seçenek yanlıştır. Fren hidroliği, fren sisteminde pedala basıldığında oluşan basıncı tekerleklerdeki fren mekanizmasına iletmek için kullanılır. Soğutma sistemiyle hiçbir ilgisi yoktur ve kimyasal yapısı nedeniyle soğutma sistemindeki lastik hortumlara ve contalara zarar verir.
• d) Akü elektroliti: Bu seçenek de kesinlikle yanlıştır. Akü elektroliti, sülfürik asit ve saf su karışımından oluşan, oldukça aşındırıcı bir sıvıdır. Görevi akünün içinde elektrik üretmektir. Motor soğutma sistemine dökülmesi, radyatör ve motor bloğu gibi metal aksamı kısa sürede eriterek sistemi tamamen tahrip eder.

Sonuç olarak, motoru kışın donma tehlikesinden korumak için tasarlanmış tek ve doğru sıvı antifrizdir. Diğer sıvıların her biri aracın farklı sistemlerinde özel görevler için kullanılır ve soğutma sistemine karıştırılmaları çok ciddi arızalara yol açar.

Bu soruda, aracın kontağını çevirdiğinizde marş motorunun hiç çalışmamasının, yani motoru döndürme girişiminde bulunmamasının nedeni sorulmaktadır. Sorunun giriş cümlesi, marş sisteminin hassas olduğunu ve zorlanmaması gerektiğini hatırlatırken, asıl odaklanmamız gereken nokta "marş motoru dönmüyorsa" ifadesidir. Bu, aracın "tık" sesi bile çıkarmadığı veya sadece zayıf bir ses çıkarıp motoru çeviremediği bir durumu anlatır.

Doğru Cevap: a) Akünün boşalmasından

Doğru cevabın neden "Akünün boşalmasından" olduğunu açıklayalım. Marş motoru, aracın motorunu ilk hareketini vermesi için döndüren çok güçlü bir elektrik motorudur. Bu gücü doğrudan aküden alır. Eğer akü boşalmışsa veya yeterli gücü üretemiyorsa, marş motoruna gerekli olan yüksek elektrik akımını gönderemez. Sonuç olarak, marş motoru motoru döndürecek gücü bulamaz ve hiç dönmez ya da çok zayıf bir "tık" sesi duyulur.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• b) Akünün tam şarjlı olmasından: Bu seçenek doğru cevabın tam tersidir. Akünün tam şarjlı olması, marş motorunun en iyi şekilde çalışması için ideal durumdur. Tam şarjlı bir akü, marş motoruna güçlü bir şekilde elektrik gönderir ve motorun kolayca çalışmasını sağlar. Bu bir sorun değil, olması gereken bir durumdur.

• c) Hava filtresinin kirlenmesinden: Hava filtresi, motora giren havayı temizler. Kirli bir hava filtresi, motorun yanma odasına yeterli hava girmesini engelleyerek motorun performansını düşürür, yakıt tüketimini artırır ve motorun zor çalışmasına (marş motoru döner ama motor ateşleme yapmaz) neden olabilir. Ancak hava filtresinin kirliliği, marş motorunun dönmesini engellemez. Marş motoru yine döner, fakat motor çalışmayabilir.

• d) Akü kutup başlarının sıkı olmasından: Akü kutup başlarının sıkı olması, elektrik akımının aküden aracın elektrik sistemine sorunsuz bir şekilde iletilmesi için gereklidir. Gevşek veya oksitlenmiş (korozyona uğramış) kutup başları elektrik iletimini engelleyerek marş motorunun çalışmamasına neden olabilir. Dolayısıyla, kutup başlarının sıkı olması bir sorun değil, tam tersine doğru ve istenen bir durumdur.

Özetle: Marş motoru, çalışmak için enerjisini aküden alır. Eğer enerji kaynağı olan akü boş ise, marş motoru görevini yapamaz ve dönmez. Diğer seçenekler ise ya olması gereken durumları (tam şarjlı akü, sıkı kutup başları) ya da marş motorunun dönmesini değil, motorun ateşlemesini etkileyen bir sorunu (kirli hava filtresi) belirtmektedir.

Bu soruda, bir aracın motorunun hararet yapmasını önleyen ve ideal çalışma sıcaklığında kalmasını sağlayan su soğutmalı sistemde hangi sıvının kullanıldığı sorulmaktadır. Motor, çalıştığı sırada ortaya çıkan yüksek ısıyı atmak zorundadır, aksi takdirde ciddi hasarlar meydana gelir. Soğutma sistemi tam da bu görevi yerine getirir ve bu sistemin içinde dolaşan sıvının belirli özelliklere sahip olması gerekir.

Doğru cevap a) Antifriz seçeneğidir. Antifriz, isminin çağrıştırdığının aksine sadece donmayı önleyen bir sıvı değildir. Temel görevi, soğutma sıvısının donma noktasını düşürerek kışın en soğuk havalarda bile motor suyunun donup genleşmesini ve motor bloğunu çatlatmasını engellemektir. Aynı zamanda, sıvının kaynama noktasını da yükselterek yazın sıcak havalarda veya sıkışık trafikte motorun hararet yapmasını önler. Ayrıca içerdiği özel kimyasallar sayesinde sistemin metal parçalarını pas ve korozyona karşı korur.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım:

• Benzin ve Motorin: Bu iki sıvı, motorun çalışması için gereken yakıtlardır. Görevleri soğutma değil, yanma odasında yakılarak güç üretmektir. Soğutma sistemine konulmaları düşünülemez; çünkü hem soğutma özellikleri yoktur hem de motor sıcaklığıyla birleşince aşırı derecede tehlikeli bir yangın riski oluştururlar.
• Asitli su: Bu seçenek de kesinlikle yanlıştır ve motor için çok zararlıdır. Asit, metalleri aşındıran bir maddedir. Soğutma sistemine asitli su konulması; radyatör, devirdaim pompası ve motorun içindeki ince su kanallarının hızla çürümesine, delinmesine ve çok büyük masraflara yol açan motor arızalarına neden olur.

Özetle, bir motorun soğutma sisteminde dört mevsim boyunca güvenle kullanılması gereken sıvı antifrizdir. Antifriz, motoru hem aşırı soğuğa hem de aşırı sıcağa karşı korurken aynı zamanda sistemin iç aksamını paslanmaktan koruyarak motorun ömrünü uzatır.

Bu soruda, aracın marş anahtarını çevirdiğinizde duyulan "vır-vır-vır" sesinin normalden daha yavaş ve zorlanarak gelmesinin, yani marş motorunun motoru yavaş çevirmesinin temel nedeni sorgulanmaktadır. Bu durum, aracın ilk hareketini sağlayan sistemdeki bir zayıflığa işaret eder. Sorunun çözümü için marş sisteminin nasıl çalıştığını ve neye ihtiyaç duyduğunu anlamak gerekir.

Doğru Cevap: d) Akü şarj durumunun yeterli olmaması

Doğru cevabın bu seçenek olmasının sebebi, marş motorunun çalışmak için çok yüksek miktarda elektrik akımına ihtiyaç duymasıdır. Marş motoru, duran bir motoru ilk hareketini verecek kadar güçlü çevirmekle görevli bir elektrik motorudur. Bu gücü ise doğrudan aküden alır. Eğer akünün şarjı zayıfsa veya bitmeye yakınsa, marş motoruna yeterli gücü gönderemez. Sonuç olarak marş motoru, motoru çevirmeye çalışır ancak gücü yetmediği için bunu yavaş ve isteksiz bir şekilde yapar.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Enjektörlerin arızalanması: Enjektörler, motora yakıt püskürtmekle görevlidir. Eğer enjektörler arızalıysa, marş motoru normal hızda döner ancak motor yakıt alamadığı için çalışmaz veya tekleme yaparak çalışır. Bu durum marş motorunun dönüş hızını etkilemez.
• b) Hava filtresinin kirlenmesi: Hava filtresi, motora giren havayı temizler. Filtrenin kirli olması, motorun performansını düşürür, yakıt tüketimini artırır ve motorun "boğulmasına" neden olabilir. Ancak bu sorunlar genellikle motor çalıştıktan sonra ortaya çıkar ve marş motorunun ilk dönüş hızına doğrudan bir etkisi yoktur.
• c) Far kablo bağlantılarının oksitlenmesi: Bu durum, elektrik sistemindeki bir sorundur ancak sadece aydınlatma sistemini etkiler. Farların zayıf yanmasına veya hiç yanmamasına neden olabilir. Marş motorunun kendine ait, çok daha kalın ve yüksek akım taşıyan ayrı kabloları vardır. Far kablolarındaki bir sorun, marş motorunun performansını doğrudan etkilemez.

Özetle, marş motorunun yavaş dönmesi neredeyse her zaman elektrik gücü yetersizliğinin bir işaretidir. Bu gücün ana kaynağı akü olduğu için, akünün şarjının yetersiz olması bu sorunun en yaygın ve temel sebebidir. Bu nedenle doğru cevap d seçeneğidir.

Bu soruda, sürücünün seyir halindeyken gösterge panelinde beliren hangi uyarının en acil durumu ifade ettiğini ve aracı derhal durdurmayı gerektirdiğini bilmesi beklenmektedir. Gösterge panelindeki ışıklar, sürücüye bilgi vermek, bir sistemin çalıştığını belirtmek veya acil bir arıza olduğunu haber vermek için vardır. Bu sorunun anahtarı, "derhal durulması gereken" kritik arızayı diğer uyarılardan ayırt edebilmektir.

Doğru Cevap: a) Yağ Basıncı İkaz Işığı

Doğru cevap 'a' şıkkıdır. Bu sembol, motor yağ basıncı ikaz ışığıdır. Bu ışığın yanması, motorun yağlama sisteminde ciddi bir sorun olduğunu, yağ basıncının tehlikeli derecede düştüğünü gösterir. Motorun hareketli parçaları (pistonlar, krank mili vb.) yeterince yağlanmadığında, metal parçalar birbirine sürterek aşırı ısınır ve çok kısa sürede motorda kalıcı ve masraflı hasarlar (motorun kilitlenmesi veya "yatak sarması") meydana gelir. Bu nedenle, bu ışık yandığında trafik kurallarına uyarak derhal güvenli bir yere çekip motoru durdurmak hayati önem taşır.

Diğer Seçeneklerin Açıklaması:

• b) Arka Sis Lambası İkaz Işığı: Bu sembol, arka sis lambasının açık olduğunu gösteren bir bilgilendirme ışığıdır. Herhangi bir arıza belirtmez, sadece sürücünün bir aydınlatma sistemini aktif hale getirdiğini bildirir. Yoğun sis, kar veya yağmur gibi görüşün çok düşük olduğu durumlar dışında kullanılmamalıdır, çünkü diğer sürücülerin gözünü alabilir. Bu ışık yandığında durmak gerekmez.
• c) Düşük Yakıt Seviyesi İkaz Işığı: Bu sembol, yakıt deposundaki yakıtın azaldığını ve araca yakıt alınması gerektiğini bildirir. Bu bir uyarıdır ancak acil bir durum değildir. Bu ışık yandığında araç, genellikle sürücüye en yakın benzin istasyonuna ulaşması için yeterli olacak kadar (örneğin 50-80 km) daha yol gidebilir. Derhal durmayı gerektirmez, sadece en kısa sürede yakıt almanız gerektiğini hatırlatır.
• d) Park Freni / Fren Sistemi İkaz Işığı: Bu sembolün iki temel anlamı olabilir. Birincisi, park freninin (el freninin) çekili olduğunu gösterir ki bu durumda hareket etmeden önce freni indirmek gerekir. İkincisi ise, fren sisteminde bir sorun olduğunu, örneğin fren hidrolik seviyesinin düştüğünü belirtebilir. Fren sistemi arızası ciddi bir durum olsa da, bu ışık her zaman derhal durmayı gerektiren bir motor arızası anlamına gelmez. Yağ basıncı ışığı ise her yandığında motor için kaçınılmaz bir tehlike sinyalidir ve en acil müdahaleyi gerektirir.

Özetle; yağ basıncı ikaz ışığı, motorun "kalbi" olan yağlama sisteminde kritik bir sorun olduğunu ve saniyeler içinde motora zarar verebileceğini belirtir. Diğer ışıklar ise ya bilgilendirme amaçlıdır (sis lambası) ya da aciliyeti daha düşük bir uyarıdır (yakıt azlığı) veya birden fazla anlama gelebilir (park freni). Bu nedenle, derhal durmayı gerektiren en önemli ikaz ışığı yağ lambasıdır.

Bu soruda, aracın durması için gereken mesafeyi, yani frenleme mesafesini, hangi durumun olumsuz etkileyerek uzatacağı sorulmaktadır. Frenleme mesafesi, sürücünün frene bastığı andan aracın tamamen durduğu ana kadar kat ettiği yoldur. Bu mesafe, aracın hızı, yolun durumu, hava şartları ve aracın teknik durumu gibi birçok faktöre bağlıdır.

Doğru cevap olan c) Lastik diş derinliklerinin azalması seçeneğini detaylı olarak inceleyelim. Lastikler, aracın yolla temas eden tek parçasıdır ve yol tutuşunu sağlarlar. Lastiklerin üzerindeki dişler (kanallar), özellikle ıslak zeminlerde suyu tahliye ederek lastiğin yola tutunmasını sağlar. Zamanla bu dişler aşınır ve derinlikleri azalır. Diş derinliği azalmış, yani "kabaklaşmış" bir lastik, suyu etkili bir şekilde tahliye edemez ve yol ile lastik arasında bir su tabakası oluşur (aquaplaning/suda kızaklama). Bu durum, lastiğin yol tutuşunu ciddi şekilde azaltır. Fren yapıldığında, yol tutuşu zayıf olan lastikler daha kolay kayar ve araç çok daha uzun bir mesafede durabilir. Bu nedenle lastik diş derinliğinin azalması, frenleme mesafesini doğrudan ve tehlikeli bir şekilde artırır.

Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu açıklayalım:

• a) Yakıt seviyesinin düşmesi: Yakıt seviyesinin düşmesi, aracın toplam ağırlığını bir miktar azaltır. Fizik kurallarına göre, daha hafif bir aracın durdurulması daha az enerji gerektirir. Bu nedenle, yakıt seviyesinin düşmesi frenleme mesafesini artırmaz, tam tersine çok az da olsa azaltıcı bir etki yapabilir. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
• b) Balata yüzeyinin kuru olması: Fren sistemi, balataların fren disklerine sürtünmesiyle çalışır. Bu sürtünmenin etkili olabilmesi için balata yüzeylerinin kuru ve temiz olması gerekir. Islak veya yağlanmış bir balata yüzeyi sürtünmeyi azaltır ve frenin tutmamasına, yani fren mesafesinin artmasına neden olur. Soruda verilen "kuru olması" durumu, fren sisteminin ideal çalışma şartıdır ve güvenli, yani daha kısa bir fren mesafesi sağlar. Bu yüzden bu seçenek yanlıştır.
• d) Motor yağı değişiminin geciktirilmesi: Motor yağı, motorun içindeki hareketli parçaları yağlayarak aşınmayı önler ve motorun sağlıklı çalışmasını sağlar. Yağ değişiminin geciktirilmesi motorun ömrünü kısaltır ve performansını düşürür. Ancak motorun durumu ile fren sisteminin (fren balataları, diskler, lastikler) performansı arasında doğrudan bir bağlantı yoktur. Bu nedenle motor yağı değişimi, frenleme mesafesini etkilemez.

Özetle, frenleme mesafesi doğrudan doğruya yol tutuşu ile ilgilidir. Lastik diş derinliğinin azalması yol tutuşunu en çok zayıflatan unsurlardan biridir ve bu da frenleme mesafesinin tehlikeli bir şekilde artmasına yol açar.

Bu soruda, bir aracın çalışmasındaki en temel prensip olan enerji dönüşümü hakkında bir tanım verilmiş ve bu tanıma uyan parçanın hangisi olduğu sorulmuştur. Soru, "yakıttan elde edilen ısı enerjisini" alıp bunu "mekanik enerjiye (yani harekete)" çeviren makinenin adını bulmamızı istiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim.

a) Motor: ✓ (DOĞRU)

Doğru cevap motordur. Çünkü motor, tam olarak soruda tarif edilen işlevi yerine getirir. Yakıt (benzin, dizel vb.) motorun içindeki silindirlerde yakılır ve bu yanma sonucunda çok yüksek bir sıcaklık ve basınç, yani ısı enerjisi ortaya çıkar. Bu yüksek basınç, pistonları büyük bir güçle iterek hareket ettirir ve bu doğrusal hareket krank mili aracılığıyla dairesel bir harekete, yani mekanik enerjiye dönüştürülür. Bu enerji, aracın hareket etmesini sağlayan temel güçtür.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• b) Alternatör: Alternatörün görevi enerji üretmek değil, enerji dönüştürmektir; ancak soruda istenen dönüşümü yapmaz. Alternatör, motordan bir kayış yardımıyla aldığı mekanik enerjiyi (dönme hareketini), aracın aküsünü şarj etmek ve elektrikli aksamını (farlar, radyo, silecekler vb.) çalıştırmak için elektrik enerjisine çevirir. Dolayısıyla ısıdan mekanik enerjiye bir çevrim yapmaz.

• c) Diferansiyel: Diferansiyel, güç aktarma organlarından biridir ve motorda üretilen mekanik enerjiyi tekerleklere iletir. Temel görevi, araç viraj alırken içteki ve dıştaki tekerleklerin farklı hızlarda dönmesine izin vererek dönüşü kolaylaştırmak ve güvenliği artırmaktır. Diferansiyel, enerji üretmez; sadece motordan gelen mevcut mekanik enerjiyi tekerleklere dağıtır.

• d) Vites kutusu: Vites kutusu (şanzıman), motordan gelen mekanik enerjinin hızını ve torkunu (döndürme kuvvetini) ayarlamaya yarayan bir aktarma organıdır. Sürücünün aracın hızına ve yolun durumuna göre motor gücünü en verimli şekilde kullanmasını sağlar. Vites kutusu da enerji üretmez, sadece motordan gelen mekanik enerjiyi düzenleyerek tekerleklere aktarır.

Özetle, sorunun kilit noktası "ısı enerjisini mekanik enerjiye çevirme" işlemidir. Bu temel işlevi yerine getiren tek parça motordur. Diğer şıklar ise motorun ürettiği bu mekanik enerjiyi aracı hareket ettirmek veya diğer sistemleri çalıştırmak için kullanan veya yöneten yardımcı parçalardır.

Bu soruda, bir trafik kazasının sonuçlarını farklı kategorilere ayırmanız istenmektedir. Sorunun kilit noktası, kazanın **"çevreye verdiği zararlar"** başlığı altına girmeyen seçeneği bulmaktır. Buradaki "çevre" kelimesi, kaza yerindeki fiziksel ortamı, yani doğal unsurları (ağaçlar, toprak vb.) ve yapay unsurları (yollar, köprüler, elektrik direkleri vb.) kapsamaktadır.

Doğru Cevap: a) Açılan çok sayıda dava ile yargı sisteminde iş yükünün artması

Bu seçeneğin doğru cevap olmasının sebebi, yargı sistemindeki iş yükünün artmasının toplumsal (sosyal) bir sonuç olmasıdır. Bu durum, kazanın fiziksel çevresine doğrudan bir etki yapmaz. Mahkemeler, avukatlar ve adli süreçler, kazanın hukuki ve idari sonuçlarıdır ve kazanın meydana geldiği yol, ağaç veya elektrik direği gibi çevresel unsurlarla ilgili değildir. Kısacası bu, kazanın çevreye değil, toplumun adalet sistemine olan bir etkisidir.

Diğer Seçeneklerin İncelenmesi

• b) Orta refüjlere ve yol kenarlarına dikilen ağaçların zarar görmesi: Bu seçenek yanlıştır çünkü ağaçlar, yol çevresinin bir parçası olan doğal unsurlardır. Bir kaza sonucu ağaçların devrilmesi veya hasar görmesi, doğrudan çevreye verilen bir zarardır. Bu durum, hem ekolojik dengeye hem de yol peyzajına zarar verir.
• c) Köprü, tünel gibi noktalarda yaşanan kazalarda ulaşımın aksaması: Bu seçenek de yanlıştır. Köprüler ve tüneller, yolun ve çevresinin bir parçası olan önemli altyapı unsurlarıdır. Bu noktalarda meydana gelen bir kaza, bu yapılara fiziksel zarar verebilir ve yolu kullanılamaz hale getirerek çevresel bir soruna (ulaşım ağının bozulması) yol açar. Ulaşımın aksaması, çevredeki fiziksel bir engelden kaynaklandığı için bu kategoriye girer.
• d) Trafo, elektrik direğine çarpma gibi durumlarda kesintiler yaşanması: Bu seçenek de yanlıştır çünkü trafolar ve elektrik direkleri, yol çevresindeki altyapının, yani yapay çevrenin bir parçasıdır. Bu yapılara çarpılması, onlara fiziksel zarar verir ve bu da doğrudan çevreye verilmiş bir zarardır. Sonucunda yaşanan elektrik kesintisi de bu fiziksel hasarın bir yansımasıdır.

Özetle, soruyu doğru çözmek için kazanın sonuçlarını doğru sınıflandırmak gerekir. B, C ve D seçenekleri kazanın yol açtığı fiziksel ve çevresel hasarları anlatırken, A seçeneği kazanın hukuki ve sosyal bir sonucunu anlatmaktadır. Bu nedenle, çevreye verilen zararlardan biri değildir.

Bu soruda, trafikte öfke duygusuna kapılan bir sürücünün psikolojik ve davranışsal olarak nasıl etkilendiği, bu durumun trafikteki yansımalarının neler olduğu sorgulanmaktadır. Amaç, öfkeli bir sürücünün normal bir sürücüye göre hangi olumsuz davranışları sergilemeye daha yatkın olduğunu belirlemektir. Verilen öncülleri tek tek inceleyerek bu davranışları tespit etmemiz gerekiyor.

Öncüllerin Detaylı Analizi

• I. Dikkatin dağılması: Öfke, çok güçlü ve zihni meşgul eden bir duygudur. Sürücü öfkelendiğinde, düşünceleri öfkesinin kaynağına (örneğin, kendisine hatalı sollama yapan araca veya trafikteki bir tartışmaya) odaklanır. Bu durum, sürücünün asıl görevi olan yolu, trafik işaretlerini, yayaları ve diğer araçları takip etme yeteneğini zayıflatır. Dolayısıyla, öfkeli bir sürücünün dikkati dağılır ve çevresindeki tehlikeleri fark etme olasılığı azalır. Bu ifade doğrudur.
• II. Kural ihlallerinin artması: Öfke, mantıklı düşünme ve kendini kontrol etme mekanizmasını olumsuz etkiler. Öfkeli sürücüler daha aceleci, agresif ve risk almaya yatkın hale gelirler. Bu ruh hali, onları normalde yapmayacakları kural ihlallerine iter. Örneğin, hız limitini aşma, ani ve tehlikeli şerit değiştirme, yakın takip (tampona yapışma) veya diğer sürücülere karşı misilleme yapma gibi davranışlar sergileyebilirler. Bu nedenle, öfkeli sürücülerde kural ihlalleri artar. Bu ifade de doğrudur.
• III. Sabırsızlık ve tahammülsüzlüğün azalması: Bu ifade, öfkeli bir sürücünün davranışının tam tersini anlatmaktadır. Öfke duygusu, kişinin sabrını ve toleransını azaltmaz, tam tersine artırır. Öfkeli bir sürücü, trafikteki en küçük bir yavaşlamaya veya bir başka sürücünün yaptığı basit bir hataya bile aşırı tepki gösterir. Yani, sabırsızlığı ve tahammülsüzlüğü en üst seviyeye çıkar. Bu ifadedeki "azalması" kelimesi onu yanlış kılmaktadır.

Seçeneklerin Değerlendirilmesi

1. a) Yalnız I: Bu seçenek eksiktir. Çünkü öfkeli sürücülerde dikkatin dağılmasının yanı sıra kural ihlallerinde de artış gözlemlenir. Bu yüzden sadece I. öncülü kabul etmek yeterli değildir.
2. b) I ve II: Bu seçenek, analiz ettiğimiz doğru sonuçları içermektedir. Öfkeli bir sürücüde hem dikkatin dağılması (I) hem de kural ihlallerinin artması (II) sıkça görülen tehlikeli durumlardır. Bu nedenle bu seçenek doğrudur.
3. c) II ve III: Bu seçenek, yanlış olan III. öncülü ("Sabırsızlık ve tahammülsüzlüğün azalması") içerdiği için hatalıdır. Öfke, sabırsızlığı artırır, azaltmaz.
4. d) I, II ve III: Bu seçenek de yine yanlış olan III. öncülü içerdiği için hatalıdır. Bir seçenekteki ifadelerden bir tanesinin bile yanlış olması, o seçeneği tamamen yanlış yapar.

Sonuç olarak; trafikte öfkelenen bir sürücüde, dikkat dağınıklığı ve kural ihlallerinde artış görülme olasılığı diğer sürücülere göre çok daha yüksektir. Sabırsızlık ve tahammülsüzlük ise azalmak yerine tam tersine artar. Bu nedenle doğru cevap I ve II'yi içeren b) şıkkıdır.

Bu soruda, bir sürücünün trafikteki eylemlerinin ne gibi sonuçlar doğurabileceğini önceden hesaba katarak davranmasının hangi temel değeri yansıttığı sorulmaktadır. Sorunun kilit noktası "sonuçlarını düşünerek hareket etme" ifadesidir. Bu ifade, bilinçli, öngörülü ve başkalarını dikkate alan bir sürüş tarzını tanımlar.

Doğru Cevap: d) Sorumluluk

Doğru cevabın sorumluluk olmasının sebebi, bu değerin tanımıyla doğrudan örtüşmesidir. Sorumluluk, bir kişinin kendi davranışlarının ve bu davranışların yol açtığı sonuçların hesabını verebilmesi, bu sonuçları üstlenmesi demektir. Trafikte sorumlu bir sürücü, yapacağı bir manevranın (örneğin ani bir fren, hızlı bir şerit değiştirme veya hatalı sollama) sadece kendisini değil, diğer sürücüleri, yayaları ve yolcuları nasıl etkileyeceğini düşünür ve ona göre hareket eder. Bu nedenle, sonuçları düşünmek, sorumluluk bilincinin en temel göstergesidir.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• a) Kabalık: Kabalık, başkalarına karşı saygısız ve düşüncesiz davranışlarda bulunmaktır. Kornayı gereksiz yere çalmak, sıkıştırmak veya el kol hareketleri yapmak kaba davranışlardır. Bu davranışlar, sonuçları düşünmekten çok, anlık bir düşüncesizliğin veya umursamazlığın ürünüdür. Dolayısıyla sorudaki tanımın tam tersidir.
• b) Hırçınlık: Hırçınlık veya agresiflik, trafikte öfkeli, sabırsız ve saldırgan tutumlar sergilemektir. Sürekli selektör yapmak, yakın takip (tampona yapışmak) veya başkalarıyla yarışmak hırçın davranışlardır. Bu sürücüler, eylemlerinin tehlikeli sonuçlarını düşünmek yerine anlık öfkeleriyle hareket ederler.
• c) Bencillik: Bencillik, sadece kendi çıkarını ve rahatını düşünmek, başkalarının haklarını ve ihtiyaçlarını görmezden gelmektir. "Yol benim hakkım" diyerek kimseye yol vermeyen, park edilmemesi gereken bir yere aracını bırakarak başkalarını zor durumda bırakan sürücü bencil davranmaktadır. Bencil bir sürücü, davranışlarının başkaları üzerindeki olumsuz sonuçlarını önemsemez.

Özetle, bir sürücünün "Eğer bu hızla gidersem virajı alamayabilirim" veya "Bu aracı şimdi sollarsam karşıdan gelene çarpabilirim" gibi düşüncelerle hareket etmesi, hem kendi can güvenliği hem de trafikteki diğer insanların can güvenliği için sorumluluk taşıdığını gösteren en net davranıştır.

Bu soruda, trafikte karşılaşılan olumsuz bir duruma karşı sürücünün göstermesi gereken doğru tutum sorgulanmaktadır. Sorunun odak noktası, öfke gibi yıkıcı bir duygu yerine, hem sürücünün kendisi hem de diğer yol kullanıcıları için olumlu ve güvenli bir ortam yaratacak davranışın ne olduğudur.

Doğru Cevap: a) Hoşgörülü olması

Doğru cevap 'Hoşgörülü olması' seçeneğidir. Çünkü hoşgörü, trafikteki diğer sürücülerin veya yayaların hata yapabileceğini kabul etmek, sabırlı olmak ve ani tepkiler vermekten kaçınmak anlamına gelir. Bu tutum, gerginliği azaltır, olası tartışma ve kavgaları önler ve trafiğin daha akıcı ve sakin bir şekilde ilerlemesini sağlar. Öfkenin tam zıttı olan hoşgörü, huzurlu bir trafik ortamının temelini oluşturur.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• b) Bencil davranması: Bencil bir sürücü, sadece kendi çıkarlarını düşünür, başkalarının haklarına saygı göstermez ve kuralları ihlal etme eğilimindedir. Bu davranış, trafikteki stresi ve çatışmayı artıran temel nedenlerden biridir; dolayısıyla huzurlu bir ortam oluşturmaz, tam aksine bozar.
• c) Aşırı stres yapması: Stres, sürücünün dikkatini dağıtan, doğru karar verme yeteneğini zayıflatan ve agresif tepkilere yol açan olumsuz bir durumdur. Öfke gibi, stres de istenmeyen bir duygudur ve trafik ortamını daha tehlikeli ve gergin hâle getirir. Huzurlu bir ortam için stresten uzak durmak gerekir.
• d) Sürekli kornaya basması: Korna, genellikle bir uyarı aracı olarak kullanılır. Ancak sürekli ve gereksiz yere kornaya basmak, bir öfke ve sabırsızlık göstergesidir. Bu davranış, gürültü kirliliği yaratır ve diğer sürücüleri de strese sokarak ortamı daha da gerginleştirir.

Sonuç olarak, trafik sadece araçların hareket ettiği bir alan değil, aynı zamanda bir sosyal etkileşim ortamıdır. Bu ortamda huzuru sağlamanın yolu, öfke, bencillik ve stres gibi olumsuz davranışlar yerine, hoşgörü, sabır ve empati gibi pozitif tutumları benimsemektir. Bu nedenle, 'hoşgörülü olmak' en doğru ve yapıcı davranıştır.

Bu soruda, trafikteki bir davranışın altında yatan temel insani değerin ne olduğu sorgulanmaktadır. Özellikle, sollama yapan bir araca, sollanmakta olan aracın sürücüsünün hızını azaltarak ve yol vererek yardımcı olması eyleminin hangi kavramla örtüştüğü sorulmuştur. Bu durum, sürücünün sadece kendi durumunu değil, trafikteki diğer sürücülerin güvenliğini ve rahatlığını da düşündüğünü gösteren bir davranıştır.

Doğru cevap c) Diğergamlık seçeneğidir. Diğergamlık, kelime anlamı olarak başkalarının iyiliğini ve mutluluğunu kendi çıkarlarının önünde tutma, özgecilik veya fedakarlık anlamına gelir. Soruda anlatılan sürücü, sollama yapan aracın manevrasını daha güvenli ve hızlı bir şekilde tamamlamasına yardımcı olarak tam olarak bu değeri sergilemektedir. Kendi yolculuğunda belki birkaç saniye kaybedecek olsa da, trafiğin genel akışını ve başka bir sürücünün güvenliğini önceliklendirerek diğergam bir davranışta bulunur.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim:

• a) Bencillik: Bencillik, sadece kendi çıkarını ve rahatını düşünmektir. Eğer sürücü bencil olsaydı, sollama yapan araca yol vermez, hatta belki de hızını artırarak geçilmesini zorlaştırırdı. Bu nedenle bu seçenek, tarif edilen davranışın tam zıttıdır.
• b) İnatlaşmak: İnatlaşmak, trafikte bir tür rekabete girmek ve diğer sürücüye üstünlük kurmaya çalışmaktır. Sollanırken hızlanmak, yol vermemek veya ani manevralar yapmak inatlaşma örneğidir. Sorudaki sürücü ise tam tersine, bir çatışmadan kaçınarak iş birliği yapmaktadır.
• d) Sorumsuzluk: Sorumsuzluk, bir kişinin üzerine düşen görevleri ve kuralları umursamaması, dikkatsiz ve tehlikeli davranmasıdır. Sollayan araca yavaşlayarak yardım etmek, son derece sorumlu bir davranıştır çünkü olası bir kazayı önlemeye ve trafik güvenliğini artırmaya yöneliktir. Dolayısıyla bu seçenek de yanlıştır.

Özetle, trafikte sollama yapan bir araca yardımcı olmak, kişisel bir fedakarlık gerektiren ve başkasının güvenliğini düşünen bir eylemdir. Bu davranış, trafikte empati kurmanın ve iş birliği yapmanın en güzel örneklerinden biridir ve en doğru şekilde diğergamlık kavramıyla ifade edilir.

Bu soruda, bir sürücünün trafik kurallarını sadece bir ceza korkusuyla değil, aynı zamanda bu kuralların kendisinin, sevdiklerinin ve trafikteki diğer insanların can güvenliğini korumak için konulduğunu anlaması, yani bu bilince ve farkındalığa ulaşması için ne yapması gerektiği sorgulanmaktadır. Asıl amaç, kurallara uymayı bir zorunluluktan çıkarıp, bilinçli bir güvenlik önlemine dönüştürmektir.

Doğru cevabın neden "a) Trafikteki her kuralın altında yatan güvenlik gerekçelerinin sorgulanıp öğrenilmesi" olduğunu ve diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu adım adım inceleyelim.

a) Doğru Cevabın Açıklaması

Bu seçenek, bir sürücünün kuralları ezberlemek yerine onları anlaması gerektiğini vurgular. Örneğin, "kırmızı ışıkta neden durmalıyım?" sorusunun cevabı sadece "çünkü kural böyle" değildir. Asıl cevap, "kırmızı ışıkta durmazsam, diğer yönden yeşil ışıkta geçen bir araçla çarpışabilir, hem kendi canımı hem de başkalarının canını tehlikeye atabilirim" olmalıdır. Hız limitlerinin neden var olduğunu, takip mesafesinin neden önemli olduğunu anlayan bir sürücü, bu kuralları ihlal etmenin sonuçlarının ne kadar ağır olabileceğini daha iyi kavrar. Bu bilgi, sürücüde gerçek bir güvenlik farkındalığı oluşturur ve onu daha sorumlu bir sürücü yapar.

Diğer Seçenekler Neden Yanlış?

• b) Kural ihlalinin sonucunda sadece maddi ceza olduğunun düşünülmesi: Bu düşünce, soruda istenen farkındalığın tam tersidir. Bir kural ihlalini sadece para cezası olarak görmek, olayın can güvenliği boyutunu tamamen göz ardı etmektir. Bu sığ bakış açısı, sürücüyü "yakalanmazsam sorun yok" mantığına iter ve hayati tehlikeleri küçümsemesine neden olur. Oysa trafik kurallarının asıl amacı can kayıplarını ve yaralanmaları önlemektir, para cezası sadece caydırıcı bir unsurdur.

• c) Karşılıklı saygının öncelikle başkalarından beklenmesi: Trafikte güvenlik ve saygı, kişisel bir sorumluluktur. Her sürücü, başkalarının ne yaptığına bakmaksızın öncelikle kendisi kurallara uymalı ve saygılı olmalıdır. Saygıyı sürekli başkalarından beklemek, sorumluluğu kendi üzerinden atmaktır ve bu durum trafikte gerginliğe ve tehlikeli durumlara yol açabilir. Güvenli bir trafik ortamı, her bireyin kendi üzerine düşeni yapmasıyla oluşur.

• d) Kızgın ve yarışmacı motivasyon ile araç kullanılması: Bu, güvenli sürüşün en büyük düşmanlarından biridir. Öfke kontrolünü kaybeden, diğer sürücülerle yarışan veya onları cezalandırmaya çalışan bir sürücü, mantıklı kararlar alamaz. Bu ruh hali, ani ve tehlikeli manevralara, aşırı hıza ve kural ihlallerine yol açar. Soruda aranan "can güvenliği farkındalığı" ile bu agresif sürüş tarzı tamamen zıttır.

Özetle; sorunun istediği farkındalığa ulaşmanın yolu, kuralların ardındaki "neden" sorusunu sormak ve bu kuralların hayat kurtaran mantığını anlamaktır. Diğer seçenekler ise ya tehlikeyi küçümseyen, ya sorumluluktan kaçan ya da doğrudan tehlike yaratan yanlış tutumları ifade etmektedir.