İlk Yardım Konu Anlatımı Ders 10: Hayvan Isırmalarında İlk Yardım
Hayvan Isırmalarında İlk Yardım
Kedi ve Köpek Isırmalarında Müdahale
- Hasta veya yaralı yaşamsal bulgular yönünden değerlendirilir (ABC).
- Hafif yaralanmalarda yara 5 dakika süreyle sabun ve soğuk suyla yıkanır.
- Yaranın üstü temiz bir bezle kapatılır.
- Ciddi yaralanma ve kanama varsa yaraya temiz bir bezle basınç uygulanarak kanama durdurulmalıdır.
- Derhal tıbbi yardım istenmelidir (112).
- Hasta kuduz ve/veya tetanos aşısı yaptırması hususunda uyarılmalıdır.
Böcek ve Sürüngen Sokmaları
1. Arı Sokması
Belirtiler: Acı, şişme ve kızarıklık gibi kısa süreli lokal belirtiler görülür. Arı birkaç yerden soktuysa, nefes borusuna yakın bir bölgeden soktuysa ya da kişi alerjik bünyeli ise durum tehlikeli olabilir.
- Yaralı bölge yıkanır.
- Derinin üzerinden görülüyorsa arının iğnesi çıkarılır.
- Soğuk uygulama yapılır.
- Ağızdan sokmuşsa ve solunumu güçleştiriyorsa buz emmesi sağlanır.
- Ağız içi sokmalarında ve alerji öyküsü olanlarda derhal tıbbi yardım istenir (112).
2. Akrep Sokması
Belirtiler: Kuvvetli reaksiyon, ağrı, ödem, iltihaplanma, kızarma, morarma, adale krampları, titreme, karıncalanma, huzursuzluk ve havale gözlenebilir.
- Sokmanın olduğu bölge hareket ettirilmez, hasta yatar pozisyonda tutulur.
- Yaraya soğuk uygulama yapılır.
- Kan dolaşımını engellemeyecek şekilde esnek bandaj uygulanır.
- Yara üzerine kesme, emme gibi hiçbir müdahalede bulunulmaz.
3. Yılan Sokması
Belirtiler: Bölgede morluk ve iltihaplanma (1–2 hafta sürebilir), kusma, karın ağrısı, ishal, aşırı susuzluk, şok, kanama, kalpte ritim bozukluğu, baş ağrısı ve solunum düzensizliği görülür.
- Hasta sakinleştirilip dinlenmesi sağlanır.
- Yara su ile yıkanır. Yaraya yakın bölgedeki takılar (yüzük, bilezik vb.) çıkarılır.
- Yara baş ve boyunda ise çevresine baskı uygulanır; kol/bacakta ise dolaşımı engellemeyecek şekilde bandajlanır (turnike uygulanmaz).
- Soğuk uygulama yapılır. Yara emilmez veya kesilmez.
- Yaşamsal bulgular izlenerek tıbbi yardım istenir (112).
Deniz Canlıları Sokması
Belirtiler ve İlk Yardım
Genellikle çok ciddi olmamakla birlikte kızarma, şişme, iltihaplanma, sıkıntı hissi, huzursuzluk, baş ağrısı ve nadiren havale görülebilir.
Müdahale Adımları:
- Yaralı bölge hareket ettirilmez.
- Batan diken varsa ve görünüyorsa dikkatlice çıkarılır.
- Etkilenen bölge kesinlikle ovulmamalıdır.
- Bölgeye sıcak uygulama yapılmalıdır (diğer sokmaların aksine deniz canlılarının zehrini nötralize etmek için sıcak su tercih edilir).